T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ...
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/06/2024
NUMARASI\t\t: ... Esas - ... Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI: ......
VEKİLİ\t\t: Av...
DAVALI\t: ......
VEKİLİ\t:\t Av....
DAVA\t\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 24/04/2025
YAZIM TARİHİ\t: 25/04/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 28/06/2024 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 2018/2019 üretim yılı için yulaf üretim sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin 13,2 maddesinde belirtilen borç senedinin avans niteliğinde olduğu çiftçinin yapacağı giderleri teminat amaçlı olarak alındığının açıkça hükme alındığını, sözleşmede yapılacak olan masraflar denilmekle ileride yapılacak masraflar için senedin alındığının açık açık hükme alındığını, sözleşme gereği ürünlerdeki mücbir zarar sebebi ile müvekkilinden herhangi bir ödemenin alınmayacağının açıkça hükme bağlandığını, ancak müvekkilli aleyhine Yunak İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 22.01.2019 tanzim ve 07.11.2022 vade tarihli, 84.000,00 TL bedelli senet dayanak gösterilerek takip başlatıldığını, sözleşme gereği yapılacak masrafların avansları için alınan senedin kötüniyetli olarak icra takibine konu edildiğini, ayrıca üretim sözleşmesi gereği basiretli tacir olan davalının sözleşme uyarınca üretim sözleşmesinde belirtilen ürünler için sigorta yaptırması gerektiğini, bu sebeple herhangi bir sigorta yapılıp yapılmadığının, sigorta şayet yapıldı ise ödeme alınıp alınmadığının araştırılması gerektiğini beyan ederek Yunak İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, kötüniyetli şekilde icra takibi başlatan davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yunak İcra Hukuk Mahkemesi tarafından verilen ... Esas ve ... Karar sayılı kararda ...... tarafından Yunak İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının incelendiğini, davacının borcun kısmen ödendiğini iddia ederek, takibin iptali talebinde bulunduğunu, mahkemece, davacının yetki itirazının reddedildiğini, borca itirazının ise yeterli delille desteklenmediğinin tespit edildiğini, ayrıca, mahkemenin kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte, borçlunun borca itiraz etmesi durumunda sınırlı bir inceleme yapılmasını ve borcun ödendiğinin resmî belgelerle kanıtlanması gerektiğini belirttiğini, sunulan belgelerin Kanunun aradığı nitelikte olmadığına hükmedildiğini, ayrıca davacının faiz oranına yönelik itirazını değerlendirerek, bu oranın makul olduğuna karar verildiğini, mahkemenin davanın reddine ve davacının asıl alacağın %20'si oranında icra inkâr tazminatı ödemesine hükmedildiğini, mahkemece verilen kararın kesin olduğunu, davacının, borçlu olmadığını gösteren herhangi bir yazılı delil sunmadığını, bu durumda, söz konusu senedin, kambiyo senedi vasfını taşıyıp bağımsız borç ikrarını içerdiğini, kaldı ki, senetlerin doğumuna sebep olan ilişkiden bağımsız ve soyut olduğunun, doğumuna sebep olan ilişkideki bir aksaklık veya bozukluğun senetlerin geçerliliğine etkili olmayacağının kıymetli evrak hukukunun temel ilkelerinden olduğunu,, davacının takip dayanağı senedin, imzalanan 29.03.2020 tarihli yulaf üretim sözleşmesine dayalı teminat senedi olduğunu iddia ettiğini, ancak, söz konusu sözleşmede, senedi somutlaştıracak hiçbir ifadeye yer verilmediği gibi keşide tarihi ve vade tarihi gibi ayırt edici unsurların yer almadığını, aynı zamanda teminat senedi olduğuna dair bilgiye de yer verilmediğini, bu nedenle senedin teminat senedi olma vasfının bulunmadığını beyan ederek davanın reddine, kötüniyetli olan davacı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; Davalı tarafça davacı aleyhine Yunak İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takip dosyası kapsamında davacının davalıya borcu bulunup bulunmadığı, tarafların İİK 72/4 ve 5. Fıkra hükümleri kapsamında tazminat hakkının bulunup bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesinde belirtildiği üzere takibe dayanak bononun taraflar arasındaki sözleşmeyi istinaden teminat senedi olarak verildiğine dair bir belge sunulamamıştır. Davacı vekilince \"yemin\" deliline dayanılmışsa da karşı tarafa konusu suç oluşturan şekilde yemin teklifinde bulunulmasının hukuken geçerli olmayacağı değerlendirilerek bu hususta işlem yapılmamıştır. Neticeten davacı tarafça iddia kanıtlanamadığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ayrıca davalının tazminat talebi bakımından takip durmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş olup bu doğrultuda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle, davanın reddine, davalının tazminat talebinin takip durmamış olduğundan reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile hukuka aykırı karar verildiğini, eğer davalı taraf davaya konu senetten başka bir senet olduğu iddiasında ise bu iddiasını ispatla mükellef olduğunu, sözleşmede bir adet senetten bahsedildiğini, başka bir senet olması durumunda basiretli bir tacir olan davalı tarafça bunun ortaya konulması gerektiğini, mahkemece bu hususun aydınlatılmadan davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut olayda davalı tarafından davacı aleyhine Yunak İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 28/09/2023 tarihinde 22/01/2019 tanzim, 07/11/2022 vade tarihli 84.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak toplam 93.875,76 TL alacağın tahsili amacıyla kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibinde bulunulduğu, taraflar arasında ''2018/2019 Yılı Yulaf Üretim Sözleşmesi'' başlıklı sözleşme bulunduğu, sözleşmenin düzenlenme tarihinin bulunmadığı, davacının takibe konu bononun bu sözleşme gereğince teminat olarak verildiğini, mücbir sebep nedeniyle oluşan zarar nedeniyle kendisinden herhangi bir ödeme alınmayacağının sözleşmede belirtildiğini, davalının sözleşme uyarınca üretim sözleşmesinde belirtilen ürünler için sigorta yaptırması gerektiğini iddia ederek borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalının ise takibe konu senedin kambiyo senedi vasfını taşıdığını ve bağımsız borç ikrarını içerdiğini, taraflar arasındaki sözleşmede senedi somutlaştıracak hiçbir ifadeye yer verilmediğini, keşide tarihi ve vade tarihi gibi ayırt edici unsurların yer almadığını, teminat senedi olduğuna dair bir bilgiye de yer verilmediğini, senedin teminat senedi olma vasfının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep ettiği ve cevap dilekçesi ekinde taraflar arasındaki sözleşme suretini sunduğu anlaşılmıştır.
\tÖncelikle dava değeri 93.875,76 TL olup, davacı tarafından başlangıçta 427,60 TL peşin harç, sonrasında ise 706,18 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.133,78 TL harç yatırılmıştır. Dava değerine göre davacının yatırması gereken peşin harç 1.603,16 TL'dir. Bu sebeple eksik 469,38 TL harç davacıya tamamlattırılmadan yargılamaya devam edilerek karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Kabule göre de; taraflar arasındaki sözleşmenin 13.2 maddesinde '' Şirket tarafından verilen ayni avanslar, borç senedi karşılığında verilir'' düzenlemesi bulunmakta olup, sözleşme eki olarak 5.maddede '' Ayni Avans Toplamını Karşılayacak Senet (ayni avans verildiği takdirde) ibaresi yer almaktadır.
\tHer ne kadar ilk derece mahkemesince takibe dayanak bononun taraflar arasındaki sözleşmeye istinaden teminat senedi olarak verildiğine dair bir belge sunulamadığı kabul edilmiş ise de taraflar arasındaki sözleşmede şirket tarafından verilen ayni avansların borç senedi karşılığında verileceğinin yazılı olması, sözleşme eki olarak ayni avans toplamını karşılayacak senet alındığının belirtilmesi, davalının da sözleşmeyi sunması, davalının davacı ile aralarında başka bir ticari ilişki olduğunu da savunmaması hususları hep birlikte değerlendirildiğinde dava ve takibe konu bononun taraflar arasındaki ''2018/2019 Yılı Yulaf Üretim Sözleşmesi'' başlıklı sözleşme kapsamında teminat amaçlı olarak verildiğinin kabulü gerekmektedir. Bu sebeple taraf delillerinin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre değerlendirilerek bononun teminat fonksiyonunun devam edip etmediğinin tespit edilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.
\tBu nedenlerle davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/06/2024 tarih, ... Esas - ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/04/2025 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ... Üye ... \t Üye ... \t Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
...