T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/467 Esas
KARAR NO: 2025/648
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 05/02/2025
NUMARASI: 2024/8 E.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)|Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin davaya dayanak olan ve alt kapı kolu ve menteşe tasarımları Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... numaralı tasarım tescili ile koruma altına alındığını, davalıların müvekkilin davaya dayanak tasarımlar üzerindeki hak sahipliğine rağmen müvekkiline ait ürün tasarımlarını, teknik çizimlerini ve ürün görsellerini izinsiz bir şekilde kopyalayarak kendilerine ait ürün kataloğunda ve dijital mecralarda kullanarak ihlal etitğini, davalılar ihlale konu olan ürün tasarımlarını yalnızca ürün kataloglarında değil aynı zamanda ...com/..., instagram.com/..., ...com, ...com ve...com adresli internet platformlarında yoğun bir şekilde tanıtarak ürünleri bu mecralar üzerinden de ticarileştirdiğini bu nedenle davalıların dava konusu ürünleri üretmek, satmak, tanıtmak ve ticarileştirmek suretiyle gerçekleştirdikleri ticari faaliyetin tasarım ihlali teşkil ettiğinin tespitine ve engellenmesine, dava konusu ürünlerin reklam ve tanıtım faaliyetlerinin, facebook.com/..., instagram.com/..., ...com, ...com ve ...com internet sitesi ve sosyal medya hesaplarındaki tanıtımının engellenmesine, bu hususta karara riayet edilmediği takdirde bu sitelerin ve hesapların erişime kapatılmasına; masrafı davalılardan alınmak sureti ile; dava konusu ürünlere, munhasıran bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan kalıplara, bu ürün görsellerinin yer aldığı reklam ve tanıtım vasıtalarına, ticari evraklara el konulmasına; el konulan ürün, kalıp ve araçların muhafaza altına alınmasına ve masrafı davalılardan alınarak imhasına; verilecek kararın masrafı davalılardan alınmak sureti ile ulusal yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına; tasarım ihlali nedeni ile müvekkilinin uğradığı zarara karşılık SMK'nın 151/2 maddesi (b) bendine göre -ileride HMK’nın 107/2 maddesine istinaden arttırılmak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik- 1.000 TL maddi tazminatın ve 20.000 TL manevi tazminatın; ihlal tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek müvekkilimize verilmesine; masrafı davalı taraftan alınmak sureti ile; verilecek hükmün Türkiye çapında yayın yapan tirajı yüksek gazetelerden birinde ilanına; esas dava ve delil tespit dosyasındaki yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine; davalıların dava konusu ürünü üretmek ve satmak sureti ile gerçekleştirdiği ticari faaliyetin; müvekkil şirketin hak sahibi olduğu ... nolu FM tescilini ihlal ettiğinin tespitine; bu faaliyetin önlenmesine ve durdurulmasına; dava konusu ürünlerin reklam ve tanıtım faaliyetlerinin, instagram.com/..., ...com, ...com ve ...com kök alan adlı internet sitesi ve sosyal medya hesaplarındaki tanıtımının engellenmesine, bu hususta karara riayet edilmediği takdirde bu sitelerin ve hesapların erişime kapatılmasına; masrafı davalı taraftan alınmak sureti ile; dava konusu taklit ürünlere ve bu ürünlerin üretiminde münhasıran kullanılan kalıplara EL konulmasına; el konulan ürün ve kalıpların imha edilmesine; FM ihlali nedeni ile müvekkilinin uğradığı zarara karşılık SMK'nın 151/2 maddesi (b) bendine göre -ileride HMK’nın 107/2 maddesine istinaden arttırılmak ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere şimdilik- 1.000 TL maddi tazminatın ve 20.000 TL manevi tazminatın; ihlal tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsil edilerek müvekkiline verilmesine; masrafı davalı taraftan alınmak sureti ile verilecek hükmün Türkiye çapında yayın yapan tirajı yüksek gazetelerden birinde ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince 05/02/2025 tarihli ara kararı ile; \"Talebin ve dosyanın incelenmesinde; bu aşamada tescilsiz tasarımların tescilsiz tasarım korumasından yararlanıp yararlanmayacağı hususunun sunulmuş olan bilirkişi raporunda yeterli bir şekilde değerlendirilmemiş olması, davaya dayanak tescilli tasarım ve faydalı model için de hükümsüzlük davasının açılmış olması ve verilebilecek bir hükümsüzlük kararının geçmişe etkili sonuç doğurması mahiyeti hep birlikte dikkate alınarak tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle, Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine, karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ret gerekçesi olarak ileri sürülen hususların somut gerekçelere aykırı olduğunu, davalı tarafa ait ürünlerin müvekkillerinin tasarım ve faydalı modelden kaynaklı haklarını ihlal ettiğinin birden fazla bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, Bakırköy 1 FSHHM'nin 2023/102 D.İş dosyası üzerinden yapılmış olan delil tespiti başvuru üzerine düzenlenen bilirkişi raporu ile davalıların ticarileştirmiş olduğu ürünlerin müvekkillerine ait ürün tasarımları ile genel izlenim itibariyle benzer olduğunun tespit edildiğini, dava konusu faydalı model ihlalini faydalı model ihlalini tespit amacıyla Bakırköy 2 FSHHM 2023/230 D.İş dosyası üzerinden delil tespiti yapıldığını, bilirkişi tarafından davalıların ihlal teşkil eden FM kullanımı saptanarak halihazırda 300 adet satışa hazır ürün imal edildiğinin tespit edildiğini, bunlardan 1 adet numunenin dosyaya alındığını, tespit işlemi sonrasında düzenlenen raporda ise davalıların ticarileştirmiş olduğu ürünün müvekkilleri şirkete ait FM tescilinin koruma kapsamına girdiği yönünde görüş bildirildiğini, ... tarafından denetime elverişli olmadığı gerekçe olarak gösterilen 07.10.2024 tarihli bilirkişi raporunda müvekkillerine ait ürün tasarımları ve faydalı model tescili ile davalı tarafa ait ürünlerin tek tek karşılaştırılarak sonuç olarak hem tasarım hem faydalı model bakımından davalı tarafa ait ürünlerin müvekkillerinin hakkını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, ... tarafından bilirkişi raporu yeterli görülmese de bu kanaate nereden ulaşıldığının tanzim edilen gerekçeli kararda açıklanmadığını, davalı tarafça ikame edilen hükümsüzlük davasının ihtiyati tedbir kararının reddine gerekçe gösterilmesinin hakkaniyetli olmadığını, hükümsüzlük davasının uzun yargılama süreci ve güncel delil durumu da gözetilerek ihtiyati tedbire hükmedilmesi gerekirken hükümsüzlük davasının yargılama süreci boyunca davalı tarafın hukuka aykırı kullanımlarına göz yumulmasının hakkaniyetli olmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava tasarım haklarına tecavüzün tespiti önlenmesi maddi ve manevi tazminat talebidir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi heyetine ait 07/10/2024 tarihli raporda özetle; \"Davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ve ...numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ve ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ve ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davacı tarafa ait ... model ürün ve ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... model ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayniyet derecesinde benzer olarak algılandıkları, davalı ürünlerinin dava konusu ... no.lu faydalı modelin aynen/lafzi yolla koruma kapsamında kaldığı tazminat hesabı yapılabilmesi amacıyla taraf vekili ile iletişime geçilmiş olup, müvekkili firmadan geri dönüş olmamasına istinaden mevcut dosya içeriği üzerinden heyetçe bir hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı\" belirtilmiştir. 6769 sayılı Kanun'un 159.maddesinde ihtiyati tedbirler düzenlenmekte olup, madde hükmü \"(1) Bu Kanun uyarınca dava açma hakkı olan kişiler, dava konusu kullanımın, ülke içinde kendi sınai mülkiyet haklarına tecavüz teşkil edecek şekilde gerçekleşmekte olduğunu veya gerçekleşmesi için ciddi ve etkin çalışmalar yapıldığını ispat etmek şartıyla, verilecek hükmün etkiniğini temin etmek üzere, ihtiyati tedbire karar verilmesini mahkemeden talep edebilir.\" şeklinde olup, söz konusu ihtiyati tedbir kararı, davacının sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulması, sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara ya da patenti verilmiş usulün icrasında kullanılan vasıtalara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engelleyecek şekilde, Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dahil, bulundukları her yerde elkonulması ve bunların saklanması, herhangi bir zararın tazmini bakımından teminat verilmesi şeklinde verilebilir. Bu kanunda hüküm bulunmadığı durumda 6100 sayılı HMK hükümleri uygulanır. HMK 389.maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelecek bir değişiklik nedeniyle gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında tedbir kararı verilebilir. Somut olayda, dava konusunun tasarıma ve faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüzün tespiti önlenmesi maddi ve manevi tazminat talep edildiği, davacı tarafından TPMK nezdinde 2021/008472 tescil numaralı tasarım belgesi, tescilsiz tasarımlarına dayandığı, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, mahkemece alınan rapor ve tespit dosyalarında alınan raporda, tecavüzün mevcut olduğu yönünde tespitler yapıldığı, davalı tarafından Bakırköy 1. FSHHM 2025/25 Esas sayılı dosyasında dava tarihinden sonra 05/02/2025 tarihinde tasarım tescil belgesi ve faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davası açıldığı anlaşılmıştır. Hükümsüzlük davası açılması tek başına ihtiyati tedbir talebinin reddini gerektirmiyorsa da; mahkemece alınan raporda, davacının web sitesi arşiv görüntülerinde yayınlanan kataloglarda yer alan ürün görüntüleri ve yayınlanma tarihlerine yer verildiği, hükümsüzlük koşulları ve tescilsiz tasarım koruma koşulları yönünden henüz bilirkişi incelemesi yapılmadığı anlaşılmakla, bu aşamada taraflar arasında menfaat dengesinin sağlanarak, orantılılık ilkesinin tesis edilmesi yönünden, mahkemece davacının tedbir talebinin kısmen kabulü ile 6769 Sayılı SMK 159/2-c maddesi gereğince ters teminat tedbirine hükmedilmesinin dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varılmakla, mahkemece yazılı gerekçe ile tedbirin tümüyle reddine dair verilen kararın yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KISMEN kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile; 2- Bakırköy 2. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05/02/2025 tarih, 2024/8 E. Sayılı Ara Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/04/2025