T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/427 - 2025/959
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2025/427
KARAR NO\t\t: 2025/959
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ \t: 03/10/2024
NUMARASI\t: 2024/306 D.İş - 2024/311 D.İş
İHTİYATİ HACİZ
TALEP EDEN/DAVACI\t: TÜRKİYE CUMHURİYETİ ZİRAAT BANKASI ANONİM ŞİRKETİ - Finanskent Mh Finans Cd No:44A Ümraniye/ İSTANBUL
VEKİLİ\t: Av...
KARŞI TARAF\t: 1- ...
\t 2- ...
VEKİLİ\t: Av...
TALEP\t: İhtiyati Haciz (Finans)
TALEP TARİHİ\t: 01/10/2024
KARAR TARİHİ\t: 15/05/2025
KR. YAZIM TARİHİ : 15/05/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Bankanın Hendek Sakarya Şubesi tarafından borçlu şirket EFS Çelik Yapı San. Ve Tic. A.Ş. ile 27.07.2022 tarihli 3.000.000-TL limitli ve 19.09.2023 tarihli 5.000.000-TL limitli kredi sözleşmeleri yapıldığını, 27.07.2022 tarihli sözleşmede ...'in 3.000.000-TL limitle müteselsil kefil olarak yer aldığını, 19.09.2023 tarihli sözleşmede ise ... ve ...'un 5.500.000-TL limitle müteselsil kefil olduklarını, Kredi teminatında ... adına kayıt olan Sakarya İli, Hendek İlçesi, Dereboğazı Mah., ... Ada, ... Parsel, .. Cilt, ... Sayfa, ... Bağımsız Bölüm numalaralı taşınmazda ipotek mevcut olup bu ipoteğin ...'un kefalet borcunu teminat altına almayıp borçlu şirket lehine verilen bir ipotek olduğunu, borçlu şirketin sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine kredi borcunun kat edilerek Hendek 2. Noterliğinin 17.07.2024 Tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle borcun ödenmesinin istendiğini, verilen süreye rağmen borcun ödenmediğini, İhtarname gönderiminin akabinde Borçlu şirketin lehine verilen kesin teminat mektubunun 1.045.912,00-TL'lik kısmının 13.09.2024 tarihinde tazmin edildiğini, böylelikle ihtarnamede yazılı bulunan 1.644.670,00-TL gayri nakit risk tutarının 1.045.912,00-TL'lik kısmının nakit riske dönüştüğünü belirterek 2.487.699,94-TL alacağı karşılayacak oranda borçluların menkul ve gayrimenkul malları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetim Anonim Şirketinin Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 8/2. maddesi gereğince teminat alınmamasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince; \"...1-İhtiyati haciz isteğinin KISMEN KABULÜ ile,
a) Borçlu ...'in taşınır ve taşınmaz malları ile hakları ve ayrıca üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine, alacaklı banka lehine, 522.463,47-TL borca yetecek tutarda İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, fazlaya ilişkin isteminin reddine,
b) Borçlu ... aleyhindeki ihtiyati haciz talebinin reddine,
2-İhtiyati haciz isteyen tarafından %15 oranında takdir olunan 78.370,00-TL (nakit yada başka banka teminat mektubu) teminat yatırıldığında ... hakkındaki kararın infazına,
3-Teminat yatırıldığında kararın infazı için Sakarya Nöbetçi İcra Müdürlüğü'nün yetkili kılınmasına,
4-Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden kararın infazını istemediği taktirde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına, ...\" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden/davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı/ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; kredi teminatında yer alan ipotek, ...'un borçlu şirket EFS Çelik A.Ş.'ne olan kefalet borcunun teminatını teşkil etmediğini, teminat mektubunun nakde çevrildiğine ilişkin delillerinin dosyaya sunulduğu ve nakde dönüşen risk tutarının, ihtiyati haciz taleplerine eklendiğini, nakde dönüşen riske ilişkin kefillere ihtarname gönderilmediği gerekçesiyle ihtiyati haciz taleplerinin kısmen reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
Karşı taraf vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.
DELİLLER:Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2024 tarih, 2024/306 D.İş - 2024/311 D.İş sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep ihtiyati haciz talebine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesi kararına karşı talep eden vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.
İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Bilindiği üzere; ihtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde:
“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklinde düzenlenmiştir.
Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir. Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.
Maddenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacze gerek yoktur.
Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyati haciz isteyebilir.
Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.
Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nın 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.
İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi yaklaşık ispat yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmaz, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.
İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için durumun gerektirdiği hallerde karşı taraf dinlenmeden (İİK'nın m. 258) ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görülerek de verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şartı olmayıp, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.
Eldeki olayda; ihtiyati haciz talep eden banka ile asıl borçlu EFS Çelik Yapı San. Ve Tic. A.Ş. ile 15.09.2023 tarihli 5.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, karşı taraf olan ... ile ...’in anılan krediye 19.09.2023 tarihinde 5.500.000,00 TL miktar için müteselsil kefil oldukları; talep eden banka ile asıl borçlu EFS Çelik Yapı San. ve Tic. A.Ş. ile 26.07.2022 tarihli 3.000.000,00 TL limitli genel kredi sözleşmesi imzalandığı, karşı taraf olan ...’in anılan krediye 27.07.2022 tarihinde 3.000.000,00 TL miktar için müteselsil kefil olduğu, ...’in ayrıca krediler için ipotek verdiği, anılan sözleşmeler kapsamında kullandırılan nakdi kredilerin ödenmemesi üzerine hesabın kat edilerek nakdi ve gayrinakdi kredilerin talep edildiği görülmüştür.
Talep eden banka ile ... arasındaki 28.09.2023 tarihli ipotek akit tablosunun incelenmesinde; 1.maddede “…kendi adıma/adımıza yapılmış ve yapılacak sözleşme taahhütleri ile bilcümle işlem gereği kullanılmış ve kullanacak olduğum her türlü kredi ile gerek (EFS ÇELİK YAPI SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ)’a olan kefaletim dışındaki kefalet ve sözleşmeleri….ipotek etmeyi kabul ediyorum/ediyoruz.” Şeklinde olduğu görülmüştür. Anılan düzenlemede açıkça kefil ...’in asıl borçlu olan EFS Çelik Yapı San. Ve Tic. A.Ş.’ye olan kefaleti ipotek kapsamında olmadığı belirtildiğinden mahkemece aksi yöndeki görüş ile ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Yine İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati haczin dayanağını teşkil eden genel kredi sözleşmelerinde kredinin bir bölümünün ödenmemesi veya sözleşmede belirlenen yükümlülüklerin birinin ihlali durumunda ya da diğer kredilerden herhangi birinin kat edilmesi halinde başkaca hiçbir ihtar veya merasime gerek olmaksızın kredi borcunun tamamının muaccel olacağı belirtilmiş ve söz konusu kredi sözleşmelerine dayalı olarak verilen teminat mektubu, garanti, kontrgaranti veya çek karnesine bağlı gayri nakdi krediler için bankanın ilgili mevzuat kapsamında ödemekle sorumlu olduğu tutarların depo edilmesini talep etmeye her zaman yetkili olduğu düzenlenmiştir. İhtiyati haciz talep eden banka tarafından genel kredi ve teminat sözleşmeleri uyarınca borçlu EFS Çelik Yapı San. ve Tic. A.Ş. lehine nakdi ve teminat mektubu gereğince gayri nakdi ve ayrıca çek karnesi verilmek suretiyle gayri nakdi kredi kullandırıldığı, diğer borçluların da sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı, nakdi kredilerden kaynaklı borcun ödenmesinde temerrüte düşülmesi nedeniyle hesabın kat edildiği, bu nedenle tüm nakdi ve gayri nakdi kredi alacaklarının sözleşme uyarınca muaccel hale geldiği ve çek yaprakları nedeniyle alacaklı bankanın 5941 sayılı Kanun gereğince ödemek durumunda kalacağı zorunlu karşılık miktarına tekabül eden gayri nakdi kredi alacağının bulunduğu, hesap kat ihtarından sonra gayri nakdi alacakların bir bölümünde riskin gerçekleştiği ve nakdi alacak haline geldiği, mahkemenin kabulünün aksine hesap kat ihtarından sonra nakdi hale gelen alacak olan teminat mektubu için de ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken talebin bu yönden reddi de doğru görülmemiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/8593 esas 2016/7926 karar sayılı ilamı, benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/8131 esas 2013/11101 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/15233 esas 2016/575 karar sayılı ilamı) Bu durumda mahkemece hesap özetleriyle belgelendirilen 522.463,47 TL yanında 1.045.912,00 TL’lik teminat mektubu ödemesi yönünden de talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken bu talebin reddine karar verilmesi isabetli değildir.
Gerekçeli karar başlığında; davalılar vekilinin eklenmemesi, davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir
Bu nedenlerle; ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının anılan nedenlerle kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)İhtiyati haciz talep edenin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN KABULÜNE; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/10/2024 tarih, 2024/306 D.İş - 2024/311 D.İş sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-İhtiyati haciz isteğinin KISMEN KABULÜ ile, Borçlular ... ile ...'in taşınır ve taşınmaz malları ile hakları ve ayrıca üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine, alacaklı banka lehine, 1.598.375,47-TL borca yetecek tutarda İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA, fazlaya ilişkin isteminin reddine,
b-İhtiyati haciz isteyen tarafından %15 oranında takdir olunan 239.756,32-TL (nakit yada başka banka teminat mektubu) teminat yatırıldığında borçlular hakkındaki kararın infazına,
c-Teminat yatırıldığında kararın infazının Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2024/1197 esas sayılı dosyası üzerinden yapılmasına,
ç-Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde icra dairesinden kararın infazını istemediği taktirde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına,
d-Alacaklı vekilinin mesaisine karşılık hüküm tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine göre takdir olunan 7.500,00-TL avukatlık ücretinin borçlulardan alınarak alacaklı tarafa verilmesine,
e-Dosyada yapılan 1.192,9-TL yargılama giderinin borçlulardan alınarak alacaklı tarafa verilmesine,
f-Yeterli harç peşin alındığında başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
g-Artan gider avansının talep halinde ilgilisine iadesine,
ğ-Dayanak belge asıllarının talep edene iadesine,
h-Kararın talep eden vekiline tebliğine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,
b-İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talep eden/davacıya iadesine,
c-Davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 646,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.815,40-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
ç-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
d-Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
e-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
15/05/2025
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*