T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1484 Esas
KARAR NO: 2025/608
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/04/2023
NUMARASI: 2020/57 Esas, 2023/309 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 23/01/2020
KARAR TARİHİ: 30/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... bank nezdinde hesap sahibi olduğu çek hesabına ait çek defterinden 18 adet boş imzasız çek yaprağının çalındığını, bu çeklerden ... numaralı çekin 30/11/2019 tarih ve 50.000,00 TL bedelli olarak, ... numaralı çekin 30/11/2019 tarih ve 25.000,00 TL bedelli olarak doldurulduğunu, çeklerin kimin elinde olduğu müvekkilince bilinmediğini ileri sürerek, davaya konu çeklere ilişkin davacının borçlu olmadığının tespitine, davalılar aleyhine dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen çeklerin arka yüzünde yer alan kaşenin müvekkili şirkete ait olmaya sahte/taklit bir kaşe olup, kaşe üzerinde yer alan imzanın da müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, müvekkili şirket dava konusu çeklerin lehtarı ve ciro edeni olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.Davalı ... Gıda vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... numaralı çek diğer davalı ... Ltd. Şti. tarafından müşteri çeki olarak müvekkili şirkete verilmiş çekin karşılıksız çıkması neticesinde çekin adı geçen davalıya iade edildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar cevap dilekçesi vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu ... seri numaralı çekin ...'a, ... seri numaralı çekin son hamil olan ... Gıda tarafından davalı ciranta ... Şirketine iade edildiği, çek asıllarının iadesi için davalı ...'a ve davalı ...Ltd.Şti.'ye yapılan usulüne uygun tebligata rağmen, çeklerin ibraz edilmediği, ... Bankası tarafından verilen müzekkere cevabında göre ... seri numaralı çekin çeki ibraz eden davalı ...'a iade edildiğinin bildirildiği, senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfetinin alacaklıya ait olduğu, dava konusu çekleri ellerinde bulunduran davalıların çek asıllarını imza incelemesine esas olmak üzere mahkemeye ibraz etmedikleri, çeklerdeki keşideci imzasının davacı şirket temsilcisine ait olduğunu usulüne uygun ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacının çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalılardan ... Ltd.Şti.vekilinin yargılama sırasında çeklerdeki ciroların müvekkili şirkete ait olmadığını beyan etmesi nedeniyle işbu davalı yönünden yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ...A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu ... numaralı çek diğer davalı .. Ltd. Şti. tarafından müşteri çeki olarak müvekkili şirkete verilmiş çekin karşılıksız çıkması neticesinde çekin Biotekno şirketine iade edildiğini, buna ilişkin belgelerin yerel mahkeme dosyasına sunulduğunu, çekin hiçbir şekilde bankaya ibraz da edilmediğini, müvekkili şirketin sözkonusu çekte sadece cirosu olması sebebi ile vekalet ücreti ve masraflara hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalı ... AŞ.vekili tarafından istinaf edilmiştir. İlk derece mahkemesince, imza incelemesine esas olmak üzere ... numaralı çek elinde bulunduran davalı ...'a, ... numaralı çeki elinde bulunduran davalı ... Ltd.Şti.'ye yapılan usulüne uygun tebligata rağmen, çeklerin ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu durumda elinde çek bulunmayan diğer davalıların çeklerin ibraz edilmemesinde herhangi bir kusuru bulunmamaktadır. Bu nedenle de çekleri ibraz etmeyen davalıların dışında kalan davalılar aleyhine yargılama giderine hükmedilmesi doğru görülmemiştir. Ancak davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ.dışındaki davalılar kararı istinaf etmediğinden kazanılmış usuli hakların korunması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince gerekçeli kararda, ... seri numaralı çekin son hamil olan davalı ... Gıda AŞ. tarafından davalı ciranta Biotekno Şirketine iade edildiği belirtildiği halde, elinde söz konusu çekin mahkemeye ibraz edilmemesi nedeniyle davalı ... Gıda AŞ.'nin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasının yerinde olmadığı, HMK'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse \"düzelterek yeniden esas hakkında\" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden Dairemizce davalı ... Gıda AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince karar tarihindeki AAÜT'ye göre davacı lehine 17.900-TL avukatlık ücretine karar verilmesi gerektiği halde 12.000-TL avukatlık ücretine karar verilmiş, davacı tarafın bu hususta istinafı bulunmadığından, kaldırma sonrası davalılar lehine kazanılmış usuli hak korunarak, davacı lehine 12.000-TL avukatlık ücretine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... Gıda A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/04/2023 gün ve 2020/57 E- 2023/309 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davacının, ... bank Şişli Şubesinden verilen, ... seri numaralı, 30.11.2019 tarihli ve 50.000,00-TL bedelli çek ile ...bank Şişli Şubesinden verilen, ... seri numaralı, 30.11.2019 tarihli ve 25.000,00-TL bedelli çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE, 4-Davalılardan ... San. ve Tic.Ltd.Şti ve ... Gıda AŞ aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İlk derece yargılaması yönünden; a)Harçlar tarifesi gereğince hesaplanan 5.123,25 TL nispi karar harcından, peşin yatırılan 1.280,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.842,43 TL harcın davalılar ..., ..., ... ve ...'nden tahsili ile Hazineye gelir kaydına, b)Davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 12.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ...'nden tahsili ile davacıya verilmesine, c)Davacı tarafından yapılan toplam 915,70 TL yargılama gideri ile 1.280,82 TL peşin harç ve 54,40 TL başvurma harcı toplamı 2.250,92 TL'nin davalılar ..., ..., ... ve ...'nden tahsili ile davacıya verilmesine, d)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.400,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ...'nden alınarak hazineye gelir kaydına,6-İstinaf yargılaması yönünden; a)İstinaf peşin harcının talebi halinde davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye iadesine, b)İstinaf aşamasında davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından yapılan yargılama gideri olan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 151,70 TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 643,70 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye verilmesine,c)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.30/04/2025