T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:23/11/2021
DAVANIN KONUSU:Tazminat
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:18/04/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, Davalı ... Bankası Antalya ... Şubesi nezdinde banka hesabı bulunan müvekkilinin internet bankacılığı şifresinin dava dışı üçüncü kişilerce ele geçirilerek müvekkilinin davalı banka şubesinde bulunan ... no.lu hesabından kendisinin bilgisi, rızası ve talimatı olmaksızın 02.02.2018 tarihinde ... A.Ş. mudisi ... adına kayıtlı ... nolu hesaba saat 09:08'de 52.400,00 TL, saat 10:02'de de 2.950,00 TL tutarında olmak üzere toplam 55.350,00 TL paranın Eft yolu ile gönderildiğini, bu iki eft işlemi dışında aynı tarihte davacıya ait aynı hesaptan bir başka üçüncü kişi ... isimli kişinin ... Bankası ... nolu hesabına saat 11:47'de 45 000,00 TL tutarında üçüncü bir eft çıkışı olduğunu, söz konusu paraların gönderildiği hesap sahibi kişilerle müvekkil şirketin hiçbir şekilde bağlantısının bulunmadığını, davalı bankanın bu işlemler öncesinde yada bu işlemler sırasında yada sonrasında davacıyı hiç bir şekilde SMS ya da telefon, e-mail yada başka bir yolla bilgilendirmediğini, onayını almamış ihmalkar ve tedbirsiz davranarak hesaptaki paranın usulsüz ve yaşa dışı yollarla üçüncü kişilerin eline geçmesine sebebiyet verdiğini, müvekkil hesabındaki paranın üçüncü kişilere aktarıldığından bir gün sonra 03.02.2018 tarihinde internet bankacılık şubesine girememesi nedeniyle mobil bankacılık şubesine girmek suretiyle hesaplarını kontrol ettiği sırada hebardar olduğunu, aynı gün davalı bankaya müracaat ederek hesaplarını kullanıma kapattırdığını, davacı şirket hesaplarındaki paranın aktarıldığı söz konusu hesap sahibi ... ve ... isimli kişiler ve suç ortakları hakkında araya hafta tatili pazar gününün girmesi nedeniyle 05.02.2018 tarihinde Antalya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, Antalya Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından olay nedeni ile müvekkil şirket yetkilisi ...'in müşteki sıfatıyla ifadesi alındığını, bu davanın açıldığı tarih itibariyle ceza davasının savcılıkça açılmadığını, müvekkili tarafından hesabının bulunduğu ... Bankası Antalya ... Şubesine paranın iadesi talepli 05.02.2018 tarihli yazılı başvuruda bulunduklarını, davalı bankanın şifrenin gizliliğinin ve özenle saklanması yükümlülüğünün müşteri sorumluluğunda olduğunu ileri sürerek zararın bankaca karşılanmayacağını belirttiğini, müvekkilinin yıllardır bankacılık hizmetlerinden faydalanan ve işlemlerinin güvenli bir şekilde gerçekleşebilmesi bakımından kendi üzerine düşen güvenlik ve koruma tedbirlerinin bilincinde bir banka müşterisi olduğunu, kendilerine söz konusu olayın gerçekleştiği tarih olan 02.02.2018 tarihinde ne de bu tarih öncesinde şifre ve parola gibi kişisel bilgileri üçüncü kişi veya kişilerle paylaşmadığını, müvekkilinin banka hesabına ilişkin kişisel bilgilerini özenle saklamış olması sebebiyle banka hesabından başka bir hesaba para aktarılması sonucunda meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağını, bankanın açıkça ihmalkar davrandığını belirterek davacı şirketin davalı ... Bankası A.Ş.'nin kusuru nedeniyle uğradığı maddi zararın karşılanabilmesi için fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile 55 350,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 02.02.2018 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, Davanın yetki yönünden reddedilmesi gerektiğini, davalı müvekkil Banka’nın ticari merkezi olan Beşiktaş/İstanbul bölgesi yetki alanını kapsayan İstanbul (Çağlayan) Mahkemeleri yetkili olduğunu, müvekkil bankanın pasif husumet ehliyetinin olmadığını, haksız olduğu iddia edilen işlemler bakımından sorumluluğun kimde olduğu tespit edilmeden müvekkili bankaya dava açılmasının hakkaniyete aykırı bir durum olduğunu, işbu sebeple davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacının iddia ettiği gibi iradesi dışında gerçekleşen eylem/eylemler varsa, sorumluluğun (dolandırıcıda) eylem sahibinde olduğunun açık olduğunu, davacının bu durumda Cumhuriyet Başsavcılığı'na yaptığını belirttiği suç duyurusunun sonucunu beklemesi ve davasını ilgilisine yöneltmesi gerektiğini, dava konusu para taransferlerinin kimler tarafından gerçekleştirildiği, hangi banka ve hesaba yapıldığı davacı tarafından dilekçesinde belirtimekte iken davanın müvekkil bankaya yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının, 02.02.2018 tarihinde gerçekleşen işlemlerin bilgisi ve onayı dışında meydana geldiği iddiasının mesnetsiz ve dayanaksız olduğunu, davacının itiraz ettiği bankacılık işlemleri, kullanıcı kodu, statik şifre ve cep telefonuna gönderilen tek kullanımlık şifrelerin sisteme girilmesiyle internet bankacılığı üzerinden gerçekleştirildiğini, davacı taraf dilekçesinde, müvekkilinin bankanın bu işlemler gerçekleştirilirken davacıya hiç bir şekilde SMS göndererek bilgilendirilmediğini iddia ettiğini, bu iddianın tamamen mesnetsiz olduğunu, müvekkil banka sisteminde davacının gerçekleştirdiği 02.02.2018 tarihli tüm işlemlerin detaylı kayıtlarının yer aldığını, sisteme giriş kayıtlarına bakıldığında, her aşamada davacıya SMS gönderilerek, şifre ve işlem bilgilerinin davacıya iletildiğinin görüldüğünü, yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan Mahkemeleri olduğundan davanın yetki yönünden reddine, haksız olduğu iddia edilen işlem bakımından sorumluluğun kimde olduğu tespit edilmeden müvekkil bankaya dava açılması usul ve yasaya aykırı olup müvekkilin tarafından tesis edilen bir işlem bulunmadığından husumet itirazlarının kabulü ile davanın husumet yönünden reddine, açıkça hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"...gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle dikkate alınan bilirkişi raporu doğrultusunda yapılan EFT işlemlerinin davacı şirket tarafından belirlenen parola ve sistemde kayıtlı müşteri cep telefonuna banka tarafından gönderilen akıllı SMS'in doğru girilmesi ve benzeri güvenlik işlem adımları kullanılmak suretiyle internet bankacılığı üzerinden gerçekleştiği, bankanın internet bankacılığıyla ilgili olarak sistem güvenliği noktasında objektif özen yükümlülüğünü yerine getirdiği, rapora göre müşterinin kimliğinin tespiti, korunması ve güvenliğin sağlanması noktasında bankanın herhangi bir kusurunun bulunmadığı, özellikle en son yapılan 45.000,00-TL'lik EFT işlemi öncesinde davacının davalı banka nezdinde bulunan hesabının davacı şirket yetkilisine ait bir başka şirket olan ... Turizm İnşaat Ltd şirketinin dava dışı ... A.Ş nezdinde bulunan hesaplarından yapılan EFT işlemleriyle müsait hale getirilmesi dikkate alındığında davacı şirketin/temsilcisinin gerek davalı banka gerekse bir başka şirketi yönünden dava dışı ... A.Ş nezdindeki hesapları için internet şubeye bağlanmasını sağlayan parola ve şifrelerini koruyamaması sebebiyle bunların 3.kişilerce öğrenilmesi sonucu olayın meydana gelmiş olduğu anlaşıldığından kusuru bulunmayan davalının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine ...\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı bankanın Antalya ... Şubesinde bulunan müvekkiline ait ... nolu hesaba ait internet şifrelerinin dava dışı kişilerce ele geçirildiğini, ... adlı kişinin hesabına 02.02.2018 tarihinde 52.400,00 ve 2.950,00 TL olmak üzere iki ayrı işlemle toplam 55.350,00 TL EFT işlemi yapıldığını, müvekkilinin bu işlemlerden o esnada haberi olmadığını, müvekkili şirket yetkilisinin bankada kayıtlı olan telefonuna herhangi bir SMS mesajının yada bankaca gönderilen herhangi bir uyarının gelmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, tazminat istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Bankalar, özel yasa ile kurulan ve kendilerine alanlarında çeşitli imtiyazlar tanınan, topladıkları mevduatı sahteciliklere karşı özenle korumak zorunda olan kuruluşlar olup, sahip oldukları bu vasıfları sebebiyle bankacılık işlemlerinin güvenilen tarafı konumundadırlar. Bu durum, bankaların bir güven kurumu olarak kabul edilmesini ve bankanın sorumluluğunun özel güven sebebiyle ağırlaştırılmasını gerektirir(BATTAL, Ahmet : Güven Kurumu Nitelendirmesi Işığında Bankaların Hukuki Sorumluluğu, Ankara, 2001, s. 106) Bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluğun bir gereği olarak objektif özen yükümlülüğü altında bulunmakta olup, buna karşılık hafif kusurlarından dahi sorumludurlar. Ayrıca, bu sorumluluğu kaldırmaya yönelik sözleşmeler de geçerli değildir. Zira sorumsuzluk sözleşmesi hükümlerine sınırlama getiren TBK 115/3 ve 116/3 maddeleri gereğince, bankaların hafif kusurlarından dolayı ortaya çıkan sorumluluğunu kaldıran sözleşme hükümleri geçersiz olacaktır.
6102 sayılı Kanun 18/2 maddesi gereğince; tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli ... adamı gibi hareket etmesi gerekir. Ancak bankaların, tacir olarak bütün işlemlerinde basiretli davranma yükümlülüğü herhangi bir tacirden farklılık arz etmektedir. Bu sebeple bankalardan beklenen basiret ölçüsü ve özen yükümlüğü şüphesiz daha ağırdır. Özellikle birer itimat kurumu olan bankaların, aldıkları mevduatları sahtecilere karşı özenle koruma yükümlülüğünün daha da arttığının kabul edilmesi gerekmektedir (Yargıtay HGK, 2023/11-777 E, 2024/476 K).
Tazminat yargılaması hususunun ceza yargılaması ile ilişkisi de 6098 sayılı \"Türk Borçlar Kanunu\"nda (m. 74) düzenlenmiştir. Buna göre;
\"Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.
Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.\" Ceza mahkemesi kararının hukuk mahkemesini nasıl etkileyeceği düzenlenmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... Esas, ... Karar nolu 27.04.2011 karar tarihli ilamında da belirtildiği üzere, ceza mahkemesince verilen beraat kararı, kusur ve derecesi, zarar tutarı, temyiz gücü ve isnat yeterliliği, illiyet gibi esaslar hukuk hakimini bağlamaz ise de maddi vakıanın tespitine ilişkin ceza mahkemesinin tespitleri hukuk mahkemesini bağlar.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266/1 inci maddesinde bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller;
\"Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Ancak genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez” şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda, davacı bilgisi ve rızası dışında internet bankacılığı hesabına girilerek davalı bankanın .../Antalya şubesindeki hesabından 3. Şahıslara havale yapılması suretiyle uğranılan zararın tazmini için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İstinaf incelemesine konu dava dosyasında, ilgili Antalya 35.Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında dava konusu eylem nedeniyle yargılamanın başladığı, söz konusu dosyanın eldeki dava dosyası içerisine bir örneğinin Uyap sistemi üzerinden aldırıldığı ancak bilirkişi raporunda ceza dosyanın incelemesinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlıklarla ilgili olarak yerleşik Yargıtay kararlarından da anlaşılacağı üzere, içinde bilişim uzmanın da olduğu bilirkişi heyetinden rapor alınmalıdır. Uyuşmazlığın niteliği de bu yönde bir bilirkişi heyeti oluşturulmasını gerekli kılmaktadır.
Bilirkişi raporu; bilirkişinin, hukuki değerlendirmeleri içermeyecek şekilde davanın çözümlenmesinde gereken teknik konulardaki açıklamalarını içeren mahkemeye sunduğu metindir. Bilirkişi raporu, mahkemenin uyuşmazlığı çözerken kullandığı kanıtlardan biri olup yargıç, bilirkişinin oy ve görüşünü öteki kanıtlarla birlikte serbestçe değerlendirir (Türk Hukuk Lûgatı, Türk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 164).
İstinaf incelemesine konu dava dosyasındaki uyuşmazlık konusunun çözümünün özel ve teknik bilgi gerektirdiği açıktır.
İlk derece mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunun içerik ve kapsam olarak yetersiz olduğu, bilirkişi raporunda, dosya tespitlerinin yapıldığı, işlem aşamalarının belirtildiği, davacının müşteri ve şifre bilgilerinin ne şekilde ele geçirildiğine ilşkin bir tespitin olmadığı anlaşılmıştır.
İlk derece mahkemesince, ceza mahkemesi dosyası da denetime elverişli olacak şekilde, bilirkişi incelemesine imkan verecek halde dosya kapsamına kazandırılarak, ifadeler de değerlendirilerek, davaya konu olayın gerçekleşmesi ve zararın doğmasında hangi tarafın kusurlu olduğunun veya kusurun paylaştırılıp paylaştırılamayacağına yönelik tarafların kusuru konusunda net belirlemeler içeren, internet bankacılığı, bilişim sistemleri konularında uzman (HMK m. 267 hükmü de dikkate alınarak) bilirkişi heyetinden (gerekirse banka sistemi üzerinde yerinde inceleme de yapılarak) rapor alınarak neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda denetime elverişli olmayan, net belirlemeler içermeyen, yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak mahkemenin hüküm kurması yerinde olmamıştır. Bu yönden davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ANTALYA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 23/11/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...