T.C. BURSA BAM 5. HUKUK DAİRESİ ...
T.C.
BURSA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t:...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 04/11/2020
NUMARASI\t\t: ...
ASIL DAVADA\t
DAVACI\t: ...\t
VEKİLLERİ\t: A...
DAVALI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t ...
\t Av. ...
İHBAR OLUNAN\t: ...
DAVA\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 09/05/2017
BİRLEŞEN BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN ... ESAS SAYILI
DOSYADA
\t
DAVACI\t: ...\t
VEKİLLERİ\t: Av.v
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 02/11/2023
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 02/11/2023
Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/11/2020 tarih, ...Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... ... Kiralama AŞ, sigorta ettireni ... Tekstil Danışmanlık Dış Tic. Ltd. Şti arasında 14/07/2016-15/03/2019 başlangıç bitiş tarihli ... nolu ... Uzun Süreli Sigorta Poliçesi ve 02/02/2017-15/03/2019 başlangıç-bitiş tarihli ... nolu ... Uzun Süreli Kombine Poliçe eki imzalandığını, sigortalı dava dışı ... ... Kiralama A.Ş ile sigorta ettiren ... Tekstil Danışmanlık Dış Tic. Ltd.Şti arasında 11/04/2016 tarihli 15/05/2019 tarihine kadar geçerli olan ... firmasına ait ve 07/04/2016 tarihli, 0 numaralı ve 354.000,00 CGF (KDV hariç) tutarlı proforma fatura muhteviyatı olan, ekipman ve aksesuarları kiralanması için ... Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, ... ... maliki olduğu taşınmaz ... ... Tekstil Ltd. Şti tarafından kiralanmış olup, söz konusu taşınmaz bölünerek, taşınmazın bir bölümü davalı ... ... Tekstil.. Ltd. Şti'ne kiraya verildiğini, ... ... Teks. Ltd. Şti ve davalı ... ... Tekstil.. Ltd. Şti.'nin kiracı olarak faaliyet gösterdikleri işyerinde, kiracı davalı şirketin kullandığı ana giriş kapısı ile içeride bulunan ara bölme kapısı arasındaki tekstil artıklarının istiflendiği bölgede 01/02/2017 tarihinde saat 21:52 sularında kırpıntı ipliklerinin alev alması sonucu yangın meydana geldiğini, yangın neticesinde ... ... Tekstil Ltd Şti firmasında bulunan sigortalı finansal kiralama şirketine ait nakış brode makinesinin ağır hasar aldığını, kullanılamaz ve onarılamaz hale geldiğini, meydana gelen hasardan gümrük masrafları, sovtaj ve muafiyet tenzili sonucunda 322.423,38 USD hasar tazminatının sigortalıya ödendiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 322.423,38 USD'nin ödeme tarihi olan 30/03/2017 tarihinden itibaren bankaların dövize uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, dava konusu makinenin bulunduğu işyerinin iki ayrı bölümden oluştuğunu, müvekkil şirketin ... ... Tekstil Ltd. Şti.'nin kiracısı olarak bu işyerinin bölünen kısmında kalan bölümü depo olarak kullandığını, kalan diğer bölümde bu şirketin faaliyet gösterdiğini, her iki bölümdeki aranın bu şirket tarafından yanıcı bir tahtayla kapatıldığı ve bu tahtanın dibine ayaklı klima konulduğunu, salt itfaiye raporu kesin kabul edilerek yangından dolayı müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, yangının kesinlikle müvekkil şirketten kaynaklanmadığını, finansal kiralama sözleşmesine konu makinenin kiracısı ... Tekstil.. Ltd. Şti. olup sözleşmeye aykırı olarak kiralananı sözleşmede belirtilen adres dışında bulundurduğunu, kiralananı üçüncü şahıslara devir ve temlik edemeyeceği gibi kiralayanın yazılı izni olmadan üçüncü şahısların bedelli ya da bedelsiz olarak kullanımlarına ve/veya yararlanmalarına terk etmemesi gerekirken bu şartlara uyulmadığını, riziko kapsamı dışında olan kloz, yangından bir gün sonra yapılan ...tarihli Leasing Uzun Süreli Kombine Poliçe Eki ile riziko kapsamına alınarak sigortalıya ödeme yapıldığını, gerçek zararın tespiti gerektiğini, yine makineyi korumak için hiçbir önlem almayan, yangına sebebiyet veren ... ... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. ve bina malikinin kusurlu ve sorumlu olduğunu, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN DAVADA: Davacı vekili, dava dışı sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş. ile sigortalı ... Tekstil Danışmanlık Dış Tic. Ltd. Şti. Arasında Leasing uzun süreli kombine poliçe imzalandığını, davalı şirket tarafından ... ... maliki olduğu taşınmazın kiralandığını, kiralanan taşınmazın bina yönetmeliğine aykırı olarak bölünerek bir bölümünün ... Teks. Hayv. İnş. Gıda Oto San. Tic. Ltd. Şti.'ye davalı tarafından kiralandığını, bu kısımda çıkan yangın sonucu davalının zilyetliğinde bulunan ve sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş.'ye ait, ... ... model Lasser Marka ... seri nolu iğne sayısı ..., bobin sayısı ..., imal yılı 2016 olan 25 metre uzunluğundaki nakış brode makinesinin ağır hasar alarak kullanılamaz hale geldini, yangın sebebiyle oluşan hasar neticesinde sigortalıya müvekkili tarafından 322.423,38-USD hasar tazminatı ödendiğini, söz konusu 01/02/2017 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle sigortalının uğradığı zarar nedeniyle rücuen tazminat alacağına ilişkin olarak müvekkili şirketin yangının meydana geldiği ... ... Teks. Hayv. İnş. Gıda Oto San. Tic. Ltd. Şti.'ye karşı Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile dava açtığını, anılan dosyada alınan bilirkişi raporlarında davalıya %30 oranında kusur atfedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 96.727,01 USD'nin ödeme tarihi olan 30/03/2017 tarihinden itibaren bankaların dövize uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... ... İplik..Ltd Şti vekili, olayda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporları sonucunda, davanın haksız fiilden kaynaklanmasına göre mahkemenin görevli olduğu, zamanaşımı itirazının da yerinde olmadığı, sigortalı ... ... Kiralama A.Ş. olan ve ... Teks.Danışmanlık Dış Ticaret Ltd.Şti. sigorta ettiren tarafından kiralanan makine emtiası için ... ... Süreli Sigorta Poliçesi tanzim edildiği ve 14.07.2016-15.03.2019 vadeli olduğu ve poliçenin 02.02.2017-15.03.2019 tarihleri için yenilendiği, davaya konu yangına istinaden davacı tarafından 30.03.2017 tarihinde dava dışı sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş. hesabına 322.423,38 USD (Toplam Tazminat Tutarı) ödemede bulunulduğu, ödeme öncesi 24.03.2017 tarihinde davacı ile dava dışı sigortalı şirket arasında ibraname ve feragatname düzenlendiği, leasing sözleşmesine konu makineye ait dava dışı ... ... Firması tarafından düzenlenmiş 05.07.2016 Tarihli ... Seri numaralı Fatura (İnvoice) içeriğine göre ... ... ... ... Çoklu-Sürüş Elektronik Nakış Makinesine istinaden 354.000,00 CHF tutarında fatura düzenlendiği, yine dosyada yer alan ... Gümrük Numaralı 14.07.2016 tarihli Gümrük Beyannamesine göre ürünün ithalatının gerçekleştirildiği anlaşıldığı, davaya konu yangının, davalı ... ... Tekstil firmasının ... kiraladığı 600m2 büyüklüğündeki işyerinin 200 m2 lik kısmını davalı ... Tekstil işletmesine kiraya verdiği, bu bölümde atık tekstil ayıklandığı ve yangının bu bölümdeki ısınma için kullanılan ısınma aracından sıçrayan alevin tekstil kırıntılarını tutuşturmasından kaynaklandığı, Akpar Brode tarafından kullanılan kısım ile ... Tekstile kiralanan bölüm arasında kısmen sac kısmen ahşap malzemeden yapılmış bir bölme mevcut olup, yangının bu ahşap bölmeyi de tutuşturması nedeniyle yangın ... ... kullandığı bölüme sıçramış ve ... ... de Leasingli olarak bulunan makinanın hasarlanmasına sebebiyet verdiği, davalı ... ... Tekstil çalışanlarının işyerinde ısıtıcı olarak kullandıkları aracın içindeki ateşi tam söndürmeden işyerinden ayrılmaları nedeniyle yangının çıkmasında kusurlu olup,diğer davalının işyerindeki hasarın oluşumunda %70 oranında kusurlu bulunduğu, herne kadar yangın ... ... bulunduğu bölmede çıkmamış ise de, ... ... bu işyerini 3.kişiden kiralayarak bir kısmını diğer davalı ... ... Tekstile kiraladığı, bilirkişi raporunda da belirtilidiği üzere ... ... Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik uyarınca kiraladığı bölüm ile kendi kullandığı bölüm arasında yangına karşi dayanıklı duvar örmeyip yangının kendi bölümüne sıçramasında kusurlu olduğu, yine çatılar arasında yangın sirayetini önleyici işlemler yapılmadığı, işyerinde duman algılama sensörlerini inşa etmediği görülmüş olup bu eksiklikleri nedeniyle yangının çıkmasında %30 kusurlu olduğu, sigortalısının halefi sıfatıyla davacı sigorta şirketinin açtığı asıl ve karşılık davadaki tazminat talebinin davalıların kusurları oranında taraflardan tahsiline karar verildiği, asıl dava kısmen kabul edildiği halde zabıta sehven tamamen kabul edildiği yazılmış olup bu husus maddi hatadan kaynaklandığı gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne 225.696,40-USD'nin ödeme tarihi olan 30/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının döviz cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın kabulüne, 96.727,01-USD'nin ödeme tarihi olan 30/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının döviz cinsinden 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya ödeme günündeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Bu karara karşı asıl ve birleşen davanın davacı vekili ile asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
A-Asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ... ... Danışmanlık Dış Tic. Ltd. Şti. ile kiralayan ... ... Tekstil Ltd. Şti. arasında, birlikte ticari iş yapmak suretiyle organik bağlantı bulunmakta olup, dava dışı sigortalı ile müvekkil davalı arasındaki ilişki kira ilişkisinden kaynaklandığınından sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğunu, karara esas alınan bilirkişi raporunun dayanağı olan keşfin yokluklarında yapıldığını, savunma haklarının kısıtlandığını müvekkilinin olayda kusurunun bulunmadığını, yangın hadisesinde kusur ve sorumluluğun, davacı sigorta şirketi, bina maliki ve ... ... Ltd. Şti. ile bu dava konusu makine yönünden iş ortağı ... Ltd. Şti.'nde olduğunu, olayda illiyet bağının olmadığını, aynı olayla ilgili olarak Bursa 6.Sulh Hukuk Mahkemesi... Esas sayılı dosyasında alınan raporda müvekkiline %60 kusur izafe edildiği halde işbu dava dosyasında alınan raporda %70 kusur verildiğini, kusura ilişkin iki rapor arasında çelişki olduğunu, gerçek zararın tespit edilmediğini, iş yerini sigortalayan ... ... Sigorta A.Ş, tarafından ... ... Ltd. Şti.'ne yapılan toplam 477.833,36 TL. ödemenin içinde, 160.042,97 TL. makine hasar bedeli ödemesi de bulunduğunu, yapılan 160.042,97 TL mükerrer ödeme, müvekkilden talep edilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesinin asıl davaya yönelik kararının kaldırılmasını istemiştir.
B-Asıl ve birleşen davanın davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; kusur oranları zarar gören açısından bağlayıcı olmadığını, kusur oranlarının ancak davalıların kendi aralarındaki rücu ilişkisini etkileyebileceğini, belirtilen nedenlerle yangının başladığı yerin ... ... Tekstil Ltd. Şti. olduğu da dikkate alınarak asıl dava yönünden davanın tam kabulü, birleşen dava yönünden de tahsilde tekerrür olmamak üzere davanın tam kabulü gerektiğini belirterek asıl ve birleşen davaya yönelik kararın düzeltilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, leasing uzun süreli sigorta poliçesine dayalı sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472 maddesi uyarınca halefiyete dayalı olarak hasar sorumlularından tahsili istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda asıl davanın kısmen kabulüne; birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı asıl ve birleşen davanın davacı vekili ile asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dosya kapsamından, davacı ile sigortalı ... Finansal Kiralama A.Ş ve sigorta ettiren ve primleri ödeyen ... Tekstil.. Ltd.Şti.arasında düzenlenen leasing sözleşmesine istinaden 14.07.2016- 15.03.2019 tarihleri arasını kapsayan 435.233,17 Usd teminat tutarlı leasing uzun süreli sigorta poliçesi ve yine 02.02.2017- 15.03.2019 başlangıç-bitiş tarihli leasing uzun süreli kombine poliçe eki düzenlendiği, finansal kiralamaya konu ... çoklu-sürüş elektronik nakış makinesinin 30.03.2017 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda ağır hasar alarak kullanılmaz hale geldiği, davacının sigortalısına hasar ödemesi yaptığı, tacirler arası haksız fiilden kaynaklanan davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu, yokluğunda yapılan keşfe ve alınan bilirkişi raporuna yönelik itirazlarını bildiren davalının savunma hakkının kısıtlanmasından söz edilemeyeceği anlaşılmakla; uyuşmazlık esasen, sigortalı makinenin hasarına neden olan yangın hadisesinde davalıların kusurlu olup olmadıkları ve varsa davalılara atfedilen kusur oranları üzerinde toplanmaktadır.
Olay tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle davalılar ... Özbudak Tekstil..Ltd Şti yetkilisi ... ... ile ... ... Tekstil..Ltd Şti yetkilisi ... ... hakkında taksirle yangına sebebiyet vermek suçundan açılan açılan kamu davasında, Bursa 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 08.10.2019 tarih ve ...K. sayılı kararıyla; “..... Tekstil isimli iş yerinde yanan sobadan çıkan kıvılcımların işlerindeki malzemeleri tutuşturması sonucu yangının çıktığı, ... Tekstil isimli işyeri sahibi ... ... gerekli tedbirleri almaması nedeniyle, ... isimli işyeri sahibi sanık ... ... ise işyerlerini kontrplak ve sac ile ayırması, bu suretle yangının geçişine sebebiyet vermesi dolayısıyla kusurlu olduğunun belirtildiği..” denilerek sanıkların hürriyeti bağlayıcı ceza ile cezalandırılmalarına ve haklarındaki cezaların 1 yıl süreyle ertelenmesine karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine, Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin 11.CD’nin 28.09.2021 tarih ve ...K. sayılı kararıyla istinaf başvurularının kesin olmak üzere esastan reddine karar verildiği görülmüştür.
Ceza Mahkemesi kararları hukuk hakimini bağlamaz ise de; hukuk hakimi kesinleşen maddi vakıalar ile bağlıdır. TBK'nın 74. Maddesi uyarınca ceza mahkemesince verilecek mahkumiyet kararında kesinleşen maddi vakıaların hukuk hakimini bağlayacağı da gözetilmelidir. Bu durumda, az yukarıda belirtilen ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunda ve gerekse dosyada alınan bilirkişi raporlarında; davalı ... ... Tekstil..Ltd Şti’nin kiraladığı işyerini kısmen sac kısmen ahşap malzemeden yapılmış bir bölme ile böldüğü, bir kısmında kendisinin diğer kısmında ise kiraya verdiği diğer davalı ... ... Tekstil..Ltd Şti’nin faaliyet gösterdiği, davalı ... ... Tekstil..Ltd Şti’nin bulunduğu bölümde atık tekstil ayıklandığı ve yangının bu bölümdeki ısınma için kullanılan ısınma aracından sıçrayan alevin tekstil kırıntılarını tutuşturmasından kaynaklandığı, daha sonradan yangının ahşap bölmeyi de tutuşturması nedeniyle davalı ... ... Tekstil..Ltd Şti’nin kullandığı bölüme sıçradığı ve sigortalanan finansal kiralamaya konu makinanın hasarlanmasına sebebiyet verdiği, olay ve hasar nedeniyle mahkemece asli kusurlu olan davalı ... ... Tekstil..Ltd Şti’nin %70; tali kusurlu olan diğer davalı ... Brode Tekstil..Ltd Şti’nin de %30 oranında kusur atfeden bilirkişi raporlarına göre karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği gibi, dava konusu olmayan başka bir sigorta (işyeri sigorta) poliçesi kapsamında yapılan ödemeden dolayı mükerrer bir ödemeden söz edilemeyeceği, ödenen hasar bedelinin de kadri maruf olduğu konusunda uzman bilirkişi raporunda tespit edildiği de dikkate alındığında davalı ... ... Tekstil..Ltd Şti vekilinin bütün istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.
Asıl ve birleşen davanın davacı vekilinin istinaf talebi yönünden ise;
İlk derece mahkemesince asıl ve birleşen davadaki tazminat talebinin davalıların kusurları oranında taraflardan tahsiline karar verilmiştir.
TBK m. 61 “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” düzenlemesini içermektedir. O halde, somut olayda, asıl ve birleşen davanın davalıları arasında müteselsil sorumluluk hükümlerinin uygulanacağı, davalılara atfedilen kusur hususun müteselsil sorumlular arasında açılacak olan rücu davasında dikkate alınacağı sabitse de, birleşen davada, davacının zararının tamamından değil de, davalıya atfedilen %30 kusur oranında rücu talebinde bulunarak zararının tazmininin istendiği anlaşılmakla; her iki davalıya ayrı ayrı yöneltilen davaların müteselsil sorumluluk hükümlerine göre değil de, davalıların kusur oranları doğrultusunda sorumluluklarına dayalı olduğunun kabulü gerektiğinden davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin reddi gerekmiştir.
Açıklanan bu nedenlerle kararı istinaf eden asıl ve birleşen davanın davacı vekili ile asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti vekilinin istinaf başvurularının HMK 353/1.b.1.maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Asıl ve birleşen davanın davacı vekili ile asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti vekilinin istinaf kanun yolu başvurularının 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85 TL istinaf karar ve ilam harcından asıl davada davacı vekili tarafından peşin olarak yatırılın 59,30TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 130.738,88-TL TL istinaf karar ve ilâm harcından asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti vekili tarafından peşin olarak yatırılan 32.625,42 TL harcın mahsubu ile bakiye 98.113,46TL harcın asıl davanın davalısı ... ... Tekstil Ltd Şti'den alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı ve davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin tarafların üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının talepleri halinde iadesine,
5-Kararın tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, karar tebliğinden itibaren 2 hafta içinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/11/2023
\t\t\t\t
...
Başkan
...
e-imzalı
...