T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/647
KARAR NO: 2025/511
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/03/2025
NUMARASI: 2025/67 Esas (Derdest)
DAVANIN KONUSU: Tespit
KARAR TARİHİ: 13/05/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta davacı yüklenici tarafından davalı iş sahibine verilen teminat mektuplarının nakte çevrilmesinin durulmasına ilişkin tedbir kararına davalı yanca itiraz edilmesi üzerine, mahkemece davalı vekilinin ihtiyati tedbire itirazının reddine dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili, Taraflar arasında 30.07.2024 yürürlük tarihli \"Mutfak Ürünleri Satış ve Montaj Sözleşmesi\" adlı 22.08.2024 imza tarihli sözleşme akdedildiğini, Yüklenici olarak sözleşme uyarınca davalı şirkete 3.456.000.00 TL karşılığı olarak 45 gün ve 90 gün süreli 1.750.000,00 TL bedelli iki adet kesin teminat mektubu verdiğini, sözleşme kapsamında üstlenmiş olduğu hizmet ve mal teslimi yükümlülüklerinin tamamını tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, bu hususun sevk irsaliyeleri, montaj teslim tutanakları ve diğer sair belgelerle sabit olduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmeler ve değerlendirmeler kapsamında, Delta yetkilileri, ... yetkilileri ile işbirliği içinde çeşitli revizeler gerçekleştirildiğini, bu revizyonun amacının, ürün politikası, daha güçlü bir altyapı oluşturmak ve beklentileri daha iyi karşılamak olduğunu, sözleşmesel tüm edimleri ifa etmesine rağmen davalı tarafın, haksız şekilde teminat mektupları bedelini aynen ödemelerini, aksi halde paraya çevireceği ihtarında bulunduğunu, Ağustos ayından bu yana yapılan teslim ve montajlar ile eserin geldiği son durum işsahibi gözetiminde yapılan servis onayları ile davalının örtülü olarak eserinin kabul ettiğinin anlaşıldığını, ancak davalı tarafça teminat mektuplarının paraya çevrilmesi amacıyla işlemler başlatılmaya kalkışıldığını, davalının bu işleminde hukuki bir dayanağının bulunmadığını, davalının kötü niyetle hareket ettiğini, davalının sözleşmedeki teminat mektubunun paraya çevrilmesine ilişkin usule de uymadığını, davalı tarafça keşide edilen 20.01.2025 tarihli ihtarda ise sözleşmedeki edimleri tam ve eksiksiz yerine getirmediklerini beyan edilerek teminat bedelleri toplamı 3.500.000,00 TL ödeme talep edilmiş ise de soyut gerekçelerle taraflarına ihtar keşide edildiğini, iş bu ihtara karşı itiraz edildiğini, davalının asıl maksatının teminat mektuplarını paraya çevirme olduğunu, zira keşide ettikleri ihtarnamede ödemenin hangi hesaba yapılacağı dahi bildirilmediğini, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde davacı açısından ileride telafisi imkânsız zararlara sebebiyet verileceğini, davalı tarafın, ... referans numaralı 1.750.000,00 TL bedelli ve ... referans numaralı 1.750.000,00 TL bedelli iki adet teminat mektubunu paraya çevirmesine ilişkin işlemlerin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemece 24/01/2025 tarihli ara karar ile, sözleşmenin teminatı olan teminat mektuplarının paraya çevrilmesi koşullarının sözleşme hükümleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, teminat mektuplarının nakde çevrilmesi durumunda, ileride telafisi güç veya imkansız zararlar doğabileceği, teminat mektuplarının karşılıksız kalıp kalmadığı ile davalının kötüniyetli olup olmadığının yargılama ile tespit edileceği gözetildiğinde, dosyanın bulunduğu aşama (ihtarname içerikleri ve sunulan video kayıtları da dikkate alındığında) itibariyle yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği kabul edilmiş ve davacı yanın ihtiyati tedbir talebinin Davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; \"... bank'ın ... referans numaralı 1.750.000,00 TL bedelli Kesin Teminat Mektubu ve ... Bankası'nın ... referans numaralı 1.750.000,00 TL bedelli Kesin Teminat Mektubu\" içerikli teminat mektupları bedelleri toplamı olan 3.500.000,00-TL'nin % 20'si tutarı olan 700.000,00-TL nakdi teminat ya da kesin ve süresiz banka teminat mektubu sunulması halinde, davanın taraflarıyla sınırlı olmak üzere yukarıda belirtilen teminat mektuplarının banka nezdindeki paraya/nakde çevrilmesine (ödenmesine) ilişkin işlemlerin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir. Davalı vekili; Müvekkili şirket ile davacı taraf arasında 30.07.2024 yürürlük tarihli ekte sunulu \"Mutfak Ürünleri Satış ve Montaj Sözleşmesi'' ve 18.11.2024 tarihinde imzalanan \"Ek Protokol\" kapsamında karşı taraf; müvekkil şirketin ... Projesi'nde yer alan otelde 1. kattaki restaurant için malzeme ekipman satışı ve montajını içeren mutfak ürünlerinin ayıptan ari ve zamanında imalatı, satışı, montajı, süpervizörlüğü, cihazların montajı için gerekli su tesisat ve elektrik projesindeki yerlerinin belirtilmesi işini üstlendiğini, davacı tarafın sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen işlerin tamamını yapmakla yükümlü olduğunu, sözleşme bedelinin KDV dahil 90.000,00 Euro olarak belirlendiğini, bahse konu sözleşmede yüklenici olan davacı tarafın sözleşme gereği işleri sözleşmeye uygun ve gereği gibi ifa etmediğini, sözleşmenin 6. maddesi ile ek protokolün 2. maddesi uyarınca işin en geç 30.12.2024 tarihine kadar tamamlanacağı kararlaştırılmasına rağmen iş sözleşmede belirtilen süre ve şekilde tamamlanmadığını, müvekkili şirket tarafından davacı şirket defalarca iyi niyet çerçevesinde sözlü olarak uyarılmışsa da müvekkilinin iyi niyetli çabasının davacı tarafta maalesef karşılık görmediğini, işbu durum nedeniyle yüklenici tarafa üç defa ihtar çekildiğini, geciken durumlar için 20.01.2025 tarihi ile çekilen son ihtarla edimlerin sözleşmeye uygun tam ve eksiksiz olarak ifa edilmemesi nedeniyle her biri 1.750.000,00 TL toplam 3.500.000,00 TL tutarındaki 2 adet teminat mektubunun bedelinin müvekkili şirkete ödenmesini aksi halde teminat mektuplarının banka vasıtası ile paraya çevrileceğinin ihtar olunduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 4.5. maddesi gereği müvekkilinin teminat mektuplarını nakde çevirmeden önce davacıya bildirimde bulunması şartı da yerine getirildiğini, müvekkili şirketin davacı taraftan tebliğden itibaren 3 gün içerisinde ödemeleri yapmasını ihtar ettiğini, tebliğe rağmen davacı tarafça herhangi bir reaksiyon verilmediğini, davacı tarafın, yapılan tüm uyarılara rağmen edimlerini düzeltme yönünde bir adım da atmadığını ve müvekkili şirketi mağdur ettiğini, yaşanan yüksek mağduriyet sebebiyle her ne kadar sözlü uyarılar akabinde ihtarnameler gönderilmişse de sonuç alınamaması nedeniyle taraflarınca eksikliklerin tespiti ve devamında izlenecek hukuki yol için Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 2025/6 D. İş, Sayılı dosyası ile delil tespit davası ikame edildiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde \"...projemizin doğru olması için çalışma tezgahlarının boyutları değiştirilmiştir...\" dediğini, davacı yanın bu ifadesinin ayıbı kabul ettiğinin göstergesi olduğunu, mahkemenin acele bir kararla tedbir kararı vermesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir talep eden taraf haklılığını yaklaşık olarak ispat etmekle mükellef olduğunu, ihtiyati tedbir talebinin kabul edilmesi için zarar doğması ve doğacak zararın telafisinin mümkün olmaması ihtimalinin bulunması gerektiğini, davacının edimlerini yerine getirmediğinin açıkça ortada olduğunu, davacının tedbir talebi ile verilen durdurulma kararının kaldırılması gerektiğini, davacı şirket tarafından teminat mektuplarının süresinin 2 defa değiştirildiğini, davacı tarafın 3. ihtarnamede IBAN bilgisi yazılmadığı için müvekkili şirketin asıl amacının teminat mektuplarını direkt paraya çevirmek olduğunu iddia ettiğini, oysa müvekkilinin tek amacının yaşadığı zararı sözleşmede kararlaştırıldığı üzere hukuki imkan doğrultusunda telafi ve tazmin etmek olduğunu, müvekkilinin böyle bir sorumluluğu olmadığı gibi davacı tarafta söz konusu IBAN bilgisinin bulunduğunu, kendilerine ödenen 3.467.015,00-TL ile kendilerinde IBAN bilgisinin yer aldığını, müvekkili şirketin uluslararası tanınan ve ülkemizin önde gelen şirketlerinden olup yönetim kurulu başkanı milletvekili olduğunu, hal böyle iken kaçma yahus iflas durumu söz konusu değilken direkt tedbir kararı verilmesinin ölçüde aşıma neden olduğunu, dosyada verilen tedbir kararının hukuka uygun olmayıp kendi içinde ve dosya muhteviyatı ile çelişmekte olduğunu, derhal kaldırılmasını talep ettiklerini, hakim ...'un tedbir kararı yönünden vermiş olduğu muhalefet şerhine tam olarak iştirak ettiklerini, öncelikle tensip zaptının 17 nolu ara kararı ile haksız, hukuka ve hakkaniyete aykırı şekilde verilen ihtiyati tedbir kararının ivedilikle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 05/03/2025 tarihli ara karar ile; 24/01/2025 tarihinde verilen kararının halen yasal şartları taşıdığı, davalının zarar iddiasına yönelik bu aşamada herhangi bir tespitin yapılamadığı, zarara yönelik bir tespit yapılamamasına rağmen davalının ... Bankası'nın ... referans numaralı 1.750.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun tazmini yönünde 28.01.2025 tarihinde bankaya başvurduğu, teminat mektuplarındaki toplam miktarın, taraflar arasındaki sözleşme bedelinden yüksek olduğu dikkate alınarak davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, itiraz dilekçesindeki beyanlarını yineleyerek yerel mahkemenin 05/03/2025 tarihli ara kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DEĞERLENDİRME Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Taraflar arasında 30.07.2024 yürürlük tarihli \"Mutfak Ürünleri Satış ve Montaj Sözleşmesi\" adlı 22.08.2024 imza tarihli sözleşme akdedilmiştir. İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1. maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nın 390/3 maddesine göre, tedbir talep eden, öncelikle tedbir istemine ilişkin dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmek zorundadır. Buradaki ispatın ölçüsü, “yaklaşık ispat” kuralına göre belirlenir. Yaklaşık ispat kuralı uygulanırken, iddianın doğruluğunu kabul etmekle birlikte, aksinin mümkün olduğu ihtimalini de gözetmelidir. Bu nedenle, ihtiyati tedbire karar verilirken, talebin haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulunandan kural olarak teminat alınır. Geçici hukuki koruma kapsamında olan ihtiyati tedbir kararı verirken hakim, asıl uyuşmazlığı çözecek içerikte bir karar vermemelidir. Bununla birlikte, ihtiyati tedbire karar verilirken tarafların çıkar dengesini ve ihtiyati tedbirin amacını hakimin gözetmesi gerekli ve zorunludur. İhtiyati tedbir kararı verilmesinde hakime geniş bir takdir alanı bırakılmışsa da; hakim, her somut olayda, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğini dikkatlice incelemelidir ve hangi yasal sebebe ve hangi somut duruma göre ihtiyati tedbir kararını verdiğini kararında belirtmelidir. İhtiyati tedbir şartları mevcut değilse, Yasa’nın öngördüğü ölçüde ispat edilememişse, ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmelidir. Anayasanın 141/3. Maddesine göre mahkeme ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile ihtiyati tedbir kararı vermesi veya istemin reddine karar vermesi hallerinde kararında hukuksal gerekçe göstermek zorundadır. Mahkemenin tarafların beyan ve iddiaları sözleşme konusu işin yapılıp yapılmadığı, sözleşmeye göre verilen teminat mektuplarının iş sahibi tarafından iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı hususu yargılama gerektirdiğinden mahkemece teminat mektubunun paraya çevrilmesi yönündeki ihtiyati tedbir kararı isabetli olup, davalının ihtiyati tedbire itirazının reddi kararı usul ve yasaya uygun olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1 - Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/03/2025 tarih ve 2025/67 Esas sayılı ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince REDDİNE, 2 - İstinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 3 - Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4 - İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f bendi gereğince KESİN olmak üzere 13/05/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.