T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1394
KARAR NO:2025/506
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:23/03/2021
NUMARASI:2016/36 Esas - 2021/363 Karar
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:17/04/2025
Taraflar arasındaki Tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 3645 sayılı yasa kapsamında kurulan ve kamu kuruluşu olan idarenin İstanbul genelinde toplu ulaşım sistemleri kurma, kurulu sistemleri işletme ve işlettirme hak ve yetkisine sahip olduğu, bu kapsamda “...” için ihaleye çıktığı, ...-... Girişimi ile 01.02.2005 tarihinde sözleşme imzaladığını, inşaat güzargahında kalan dava dışı ... Yapı Kooperatifine ait 30,00 mt. uzunluk ve 7 metre yüksekliğindeki 2 adet istinat duvarından birinin davalı yüklenicinin tünel inşaatında kullanılan ağır betonarme elemanlarının ve kazılardan çıkan toprağın geçici olarak istinat duvarı arkasındaki bölüme konulması sebebiyle istinat duvarının yıkıldığı, diğerinin de hasar gördüğü, İstanbul 8 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/235 E.sayılı davası ile zararın giderilmesi için ... İşletmeleri aleyhine dava açıldığı, davanın işin yüklenicisine ihbar edildiğini, yargılama aşamasında yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporu ile istinat duvarının aşırı yüklenmeden dolayı yıkıldığının tespit olunduğunu,19.06.2012 tarihinde davanın kısmen kabulü ile 73.053,00 TL nin kooperatife ödenmesine karar verildiğini, davanın Yargıtay sürecinden geçerek kesinleştiğini, ... sayılı icra dosyasına 114.503,00 TL ödeme yapıldığını, ihale sözleşmesi uyarınca 09.09.2014 tarihinde ...-... Ortaklıktan yapılan ödemenin istendiği ancak talebin yerine getirilemeyeceğinin belirtildiğini, ihale sözleşmesinin 21. Md. gereğince ...-... AŞ’nin ise, “...-...” uyarınca meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını belirtilerek 114.503,00 TL nin ödeme tarihi olan 06.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte sözleşme ve poliçe hükümleri uyarınca müştereken ve miiteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... AŞ ve ... AŞ vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; ... işi adlı metro inşası yapımı taahhüdünde bulunulduğunu, bu kapsamda 01.02.2005 tarihli sözleşmenin imzalandığını, sözleşmenin 46. Md. gereğince tahkim şartı bulunduğunu, öncelikle uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiğini, yüklenici tarafından yapımı üstlenilen işin işverenliğinin 30.06.2011 tarihli protokol ile ... tarafından ... Belediye Başkanlığına devredildiğini, 01.02.2005 tarihli sözleşmeye konu tüm hak ve alacakların da ...’ye devredilmiş olması nedeniyle ...’nin davacı ehliyeti bulunmadığını, görev yetki ve husumet itirazında bulunduklarını, işveren ... tarafından ihale edilen söz konusu metro inşaatı işinin ...’nin emir ve talimatı ile onun yardımcısı konumundaki müşavir firma ... Şti. nin kontrol ve denetiminde emanet usulü yürütülen bir iş olduğunu, davaya konu ... Yapı Kooperatifine ait istinat duvarının hasarlanmasında ortaklığın bir sorumluluğunun olmadığını, meydana gelen hasarların metro inşaası ve ortaklığın faaliyetleri sonucu oluşmadığını, duvarlardaki dizayn ve inşaat hatalarından kaynaklandığını, ... tarafından kaleme alınan 31.08.2009 tarihli yazıda hasar sebebinin detaylı açıklandığını, kamu güvenliğini temin amacıyla istinat duvarının yıkılmasını müteakip bu bölgedeki molozların kaldırtılması ve yıkılmış alanın yaya ve araç güvenliğine karşı tehdit oluşturması sebebiyle Ulaşım ve Trafik Düzenleme Kurulu kararı aldırılarak yol daraltma ve yaya kaldırımı kapatma işlemlerinin yapılmasının ... talimatı ile ortaklık sorumluluğunda olmamasına rağmen temin edildiği, açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğu, bunun yanı sıra 01.02.2005 tarihli sözleşmeye konu tüm hak ve alacakların 30.06.2011 tarihli protokol ile ...’ye devredildiği, bu doğrultuda ... ile ortaklık arasında imzalanan 08.08.2011 yürürlük tarihli mutabakat zaptı ile ortaklık tarafından ... aleyhine tahkim yoluyla başlatılan tüm davalardan feragat edilmiş bunun karşılığında da işin ...’ye devri öncesinde ilgili taraflar arasındaki her türlü iş ve işlemler hakkında tarafların birbirine karşı hukuksal ihtilafa yol açabilecek hiçbir talep ve görüşte bulunmayacakları, tahkim konusu edilebilecek ihtilaflı hususlar yaratmayacaklarının kararlaştırıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, davaya konu bedellerin tazmin edilmesinden ortaklığın değil 30.11.2007 tarihli “...” gereği diğer davalı ... AŞ’nin sorumlu olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Tahkim şartı, görev, yetki ve husumet itirazında bulunmuş, esasa ilişkin beyanlarında sözü edilen sahanın inşaat sahasının dışında olduğu, inşaat faaliyeti ile ilgili olmadığını, ... tarafından davacıya gönderilen yazıda istinat duvarının yıkılmasına etken sebeplerin belirtildiğini, İstanbul 8 Asliye Hukuk mahkemesinin 2010-235 E. 2012-270 K. Sayılı dosyasında “duvarın devrilme güvenliği ve kayma güvenliği azaldığı, projesine göre olmaması gereken ilave yükten kaynaklanan artan momenti karşılayacak donatı istinat duvarında olmadığı” belirtilmiş olmasına rağmen bu hususlar dikkate alınmaksızın münhasıran malzeme istifi sonucu duvarın yıkıldığının farz edildiğini, olayda yıkılan istinat duvarının bulunduğu yerin ağır taşıtlar tarafından kullanılıyor olması, duvarın yıkılmasında zarar gören 3.kişinin duvarın orijinalinde olmayan ancak daha sonra yapılan değişiklikler olduğundan sigortalının çalışması ile olay arasında illiyet bağı olmadığını, bir an için sigortalının yaptığı kazının duvarın yıkılmasına sebep olduğu kabul edilse dahi sözleşme şartlarına göre toprak yapısının ve buna uygun kullanılacak araçlar ile güvenlik önlemlerinin alınmaması halinden davacının sorumlu olduğu, söz konusu alanla ilgili tüm projeler ve yerleşim planları, çevresel etkiler, jeoteknik araştırmalar, denetim ve kontrol yükümlülüğü davacıda bulunmakla birlikte işle ilgili tüm onayların davacıdan alındığını, yapılan işin davacının bilgisi dahilinde olduğunu, kimsenin kendi kusurundan faydalanamayacağını, davacı tarafından talep edilen tazminatın poliçe kapsamında bulunmadığını, söz konusu hasarın inşaat sahası ve riziko adresi dışında kaldığını, olayın sebebinin ne olursa olsun inşaat poliçesi bitim tarihini takip eden 12 ay içinde ihbar edilmesi gerektiğini, bu süre sonrasında yapılacak ihbarlara konu olayların sigorta şirketinin sorumluluğunda olmayacağının kararlaştırıldığını, ihbarın kararlaştırılan süre içinde yapılmadığını, düzenlenen poliçede ... No;...’de Kazıklı Temel ve İstinat Duvarı çalışmalarına özel şartlar başlığı ile yapılan düzenlemede dava konusu olayı da kapsayan olaylardan kaynaklanan giderlerin teminat kapsamına alınmadığını, sorumluluğa karar verilmesi halinde sigorta bedeli ve limitleri ve bunları aşmayacak şekilde sorumluluğa hükmedilmesini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,\"... ... İnşaatı, ... işi için davacı kurum ile ...-... Girişimi ile 01.02.2005 tarihinde sözleşme imzalandığı, işin yapımı sırasında dava dışı ... Yapı Kooperatifine ait istinat duvarının hasarlanması nedeniyle davacı aleyhine dava dışı kooperatif tarafından İstanbul 8 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/235 E.sayılı dosyasında görülüp karara bağlanan davanın açıldığı, davanın işin yüklenicisi olan davalı ortaklığı oluşturan şirketlere ihbar edildiği, yargılama aşamasında yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporu ile istinat duvarının aşırı yüklenmeden dolayı yıkıldığının tespit olunduğu, 19.06.2012 tarihinde davanın kısmen kabulü ile 73.053,00 TL nin kooperatife ödenmesine karar verildiği, iş bu kararın Yargıtay sürecinden geçerek kesinleştiği,....ve... sayılı icra dosyalarına ... tarafından toplam 114.503,00 TL ödeme yapıldığı, davacının bu beyanına karşı davalıların herhangi bir itirazlarının bulunmadığı, davacı tarafça ödeme yapıldığından rücu hakkına da sahip olanın kendisi olduğu, sigorta poliçesinin incelenmesinde, ... Poliçesi’nde davacı ... Genel Müdürlüğünün sigortalı sıfatıyla yer aldığı, inşaatın yüklenicisi davalılar ... ve ... AŞ’nin de davalı ... AŞ tarafından düzenlenen ... poliçesinde sigortalı olarak yer aldıkları, davaya konu edilen tazminatın dayanağı olan olayın 3. Şahsa ait istinad duvarının, poliçe konusu inşaat hafriyatının duvara yığılması sebebiyle yıkılmasından kaynaklanan zarar olduğu, poliçede verilen 3.Şahıs Mali Sorumluluk Teminatı kapsamında değerlendirilebileceği, 25.000,00 USD muafiyetinin ödeme tarihindeki kura göre belirlenir ibaresinin poliçede açıkça belirtildiği, ilgili poliçede hem davacının hem de davalıların sigortalı sıfatı bulunduğundan müşterek ve müteselsil sorumluluklarına gidilemeyeceği anlaşılmakla davanın kabulüne, 60.300,95 TL'nin davalı ...Ş.'den 06.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle birlikte alınarak davacıya verilmesine, 54.202,05 TL'nin davalılar ... İle ... ... A.Ş.'den 06.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizle ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtilaf çözümünde tahkim yoluna başvurulmamış olup, dosyanın görevsiz mahkemede görüldüğünü, davacı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile ... Belediyesi arasında imzalanan ‘Sözleşme Devir Protokolü’ ile ...’nin proje kapsamındaki bütün hak ve alacaklarını ...’ ye devrettiğinden bu yapım işlerinde görev, yetki ve sorumluluğun İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne ait olduğunu, davacının huzurdaki davada aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile kurulan hüküm hatalı olup, müvekkili şirket yönünden kısmen kabul kısmen red kararı verilerek, reddedilen meblağ yönünden müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davacı tarafından talep edilen tazminat sigortası teminatı kapsamında olmadığından müvekkili davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu olayın, davalı müvekkili şirket ile diğer davalı sigortalı arasında imzalanan ... Poliçesi teminatı dışında kaldığını, söz konusu hasar sözü edilen inşaat sahası ve riziko adresi/alanı dışında olduğunu, müvekkili sigorta şirketi ile sigortalı olayın sebebi ne olursa olsun, poliçe bitim tarihini takip eden on iki ay içinde sigorta şirketine ihbar edilmesinin şart olduğunu, bu sürenin bitiminden sonra yapılacak ihbarlara konu teşkil eden olaylarla ilgili olarak, sigorta şirketinin sorumluluk taşımayacağını kararlaştırıldığını, ihbarın kararlaştırılan süre içerisinde yapılmadığını, ... Poliçesi’nde ...’de ... Şartlar başlığı ile dava konusu olayı da kapsayan olaylardan ileri gelen giderlerin teminat kapsamına girmeyeceği konusunda tarafların anlaştığını, dava konusu ile müvekkili şirket sigortalısının işlemleri arasında illiyet bağı olması ve söz konusu duvarın inşaat sahası içinde olması halinde müvekkili şirketin tüm eylem ve işlemlerini denetleyen ve onaylayan, kontrol eden, projeleri hazırlayan davacı olduğundan böyle bir durumda olayın meydana gelmesinde davacının kusurlu olacağını, ‘kimse kendi kusurundan yararlanamaz’ ilkesi gereği davacının hak talep edemeyeceğini, zararın artmasına veya doğmasına sebep olan kişinin sonuçlarına katlanması gerektiğini , bu husustaki itirazlarının mahkeme kararında dikkate alınmadığını, ayrıca söz konusu olay, müvekkili şirket ile sigortalı şirket arasında imzalanan poliçelerin diğer özel ve tüm şartları ile teminat harici sayılan haller de göz önüne alındığında, işbu zarar sigorta teminatı dışında kaldığını, ancak davacının taleplerinin sigorta teminatı dışında olduğu yönündeki itirazları değerlendirilmeksizin müvekkili şirket yönünden de davanın kabulüne karar verildiğini, açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 6. Ticaret Mahkemesi’nin 2016/36 E., 2021/363 K. sayılı, 23.03.2021 Tarihli kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama masrafı ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin oluşturduğu ...-... Ortaklığı, davacı ... tarafından ihale edilen “...” adlı metro inşasının yapımı taahhüdünde bulunduğunu ve bu kapsamda da davacı İdare ... ile 01.02.2005 tarihli Sözleşme’yi imzaladığını, davacı tarafın dava dilekçesi incelendiğinde, işbu davanın anılan Sözleşme’ye dayandırıldığı açık olup, 01.02.2005 tarihli Sözleşme’nin 46. “İhtilafların Halli, Tahkime Başvurma” başlıklı maddesi dikkate alındığında, taraflar arasında Tahkim Şartı’nın mevcut olduğu ve huzurdaki uyuşmazlığın Tahkim Yolu ile çözümlenmesi gerektiğini, bu bakımdan tahkim itirazları dikkate alınmadan verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketlerin oluşturduğu ortaklık tarafından yapımına başlanan “... İşi”nin işverenliği ... ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan 30.06.2011 tarihli Protokol gereği, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne devredildiğini, anılan protokol ile de 01.02.2005 tarihli Sözleşme’ye konu tüm hak ve alacaklarını ...’ye devretmiş olan ...’nin bu davayı ikame etmek bakımından dava ehliyeti bulunmadığını, bu sebeple, huzurdaki davanın bu yöndeki husumet itirazları dikkate alınmadan görülmesinin yerinde olmadığını, İşveren ... tarafından ihale edilen söz konusu metro inşası işi, ...’nin emir ve talimatları ile onun yardımcısı konumundaki Müşavir Firma ...Şti’nin kontrol ve denetiminde “...” yürütülmüş olan bir iş olduğunu, ... Yapı Kooperatifine ait istinat duvarının hasarlanmasında ortaklığın hiçbir ihmali olmadığı gibi hiçbir sorumluluğunun da bulunmadığını, işin kontrolörü ve danışmanı olan Müşavir Firma tarafından da açıkça belirtildiği üzere, ...’nin rücuen tahsil istemine konu ettiği hasarlarda ortaklık faaliyetlerinin hiçbir ilgisi bulunmadığını, mutabakat zaptı ile ortaklık tarafından ... aleyhine tahkim yoluyla başlatılan davalardan feragat edildiğini , bunun karşılığında da “işin ...’ye devri öncesinde ilgili taraflar arasındaki her türlü iş ve işlemler hakkında tarafların birbirlerine karşı hukuksal ihtilafa yol açabilecek hiçbir talep ve görüşte bulunmayacakları, tahkim konusu edilebilecek ihtilaflı hususlar yaratmayacakları” (Madde 4.b.iv) kararlaştırıldığını, bunun bile huzurdaki davanın ne derece mesnetsiz ve suiniyetli olduğunu tek başına ispat ettiğini, asla kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafın dava dilekçesinde \"icra dosyasına ödenen 114.503,00 TL nin ödeme tarihi olan 06.08.2014 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini\" talep etmiş olup, davalılar yönünden esasen kısmen kabul edilen tutarların reddedilen kısımları yönünden müvekkilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olmasının hatalı olduğunu, açıklanan nedenlerle yasalara ve dosya muhteviyatına aykırı olarak tesis edilen İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/36E. 2021/363K. sayılı ve 23.03.2021 tarihli ilamının istinaf yolu ile müvekkilleri yararına kaldırılmasına, davanın tümüyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, davalılardan oluşan ortak girişimi ile imzalanan ... İnşaatı işi kapsamındaki inşaat güzargahında kalan dava dışı yapı kooperatifine ait iki istinat duvarından birinin yıkılması nedeniyle dava dışı kooperatife yapılan ödemenin inşaat işini üstlenen davalılardan ve sigortacı davalı şirketten rücuen tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalılar vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Dosya kapsamından, İstanbul 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/235 Esas sayılı sayılı dava dosyasında ... Kooperatif ( ... Yapı Kooperatifi) tarafından ... İşletmeleri aleyhine dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda istinat duvarının aşırı yüklenmeden dolayı yıkıldığının tespiti üzerine davanın kısmen kabulü ile 73.053,00 TL nin kooperatife ödenmesine karar verildiği, kararın temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, davacı tarafça, hakkında başlatılan icra dosyalarına ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, sözleşmede yer alan tahkim şartının somut olayda geçerli olup olmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davaya konu hasarın davalıların ortaklık faaliyetleri nedeniyle meydana gelip gelmediği, davacı ... şirketi yönünden hasarın teminat kapsamında olup olmadığı, davalılar yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekip gerekmediği noktalarındadır.1.HMK'nın 116/1-b maddesi gereğince, uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı ilk itiraz olarak düzenlenmiş olup, HMK'nın 117/1. maddesine göre de, ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez. Kural olarak tahkim yargısı istisnai nitelikte olup, bir uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözümlenmesi için, öncelikle taraflar arasında tahkime elverişli olan belirli bir uyuşmazlığa ilişkin olarak geçerli bir irade açıklamasına dayanan yazılı şekilde yapılmış tahkim sözleşmesi bulunmalıdır. Geçerli bir irade açıklaması, tahkim sözleşmesinin kurucu unsurudur. Tahkim anlaşmasının geçerli olabilmesi için, tarafların tahkim iradelerinin, yazılı olarak yaptıkları sözleşmede karışıklığa yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilmesi gerekir. Başka bir ifadeyle tahkim sözleşmesi veya şartının, uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi yolundaki taraf iradesini tereddüte yol açmayacak şekilde içermesi gerekmektedir (Yargıtay 11. HD'nin, 26/09/2013 Tarih, 2012/18274 - 2013/16901 E-K sayılı Kararı).
Somut olayda, taraflar arasındaki “... işi”ne ilişkin davacı (işveren) davalılar ... A.Ş (yüklenici), ... (yüklenici) ile imzalanan 01.02.2005 tarihli sözleşmenin 46/1.maddesinde ister işlerin devamı sırasında ya da tamamlanmasından sonra, ister işlerin sona erdirilmesinden, bırakılmasından veya sözleşmenin ihlalinden önce ya da sonra meydana gelsin işveren ile yüklenici arasında sözleşme veya işin icrasıyla ilgili olan veya bunlardan kaynaklanan sözleşme hükümlerine göre işverenin kendi başına hareket etme veya karar verme yetkisine haiz olduğu haller hariç ihtilaf halinde önce yazılı olarak mühendise havale edileceği mühendisin kararını 90 içinde bildirmemesi veya taraflardan birinin mühendis kararını tatminkar bulmaması halinde tahkim yoluna başvurabileceği düzenlenmiş olup, davalı tarafça da cevap dilekçesiyle birlikte süresi içerisinde tahkim ilk itirazında bulunulmuştur. Somut olayda uyuşmazlık, taraflar arasında sözleşme veya işin icrasıyla ilgili olan veya bunlardan kaynaklanan sözleşme hükümlerinden kaynaklanmayıp, inşaat çalışmaları sırasında yıkılan istinat duvarı nedeniyle zarar gören dava dışı kooperatifin uğradığı zararı tazmin eden davacının, davalı yüklenici şirketlere rücu edilmesinden kaynaklandığından davalıların tahkim ilk itirazı yerinde olmayıp, davalılar vekillerinin bu yöne ilişen istinaf istemi yerinde görülmemiştir. 2.Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 205.maddesine göre sözleşmenin devri, sözleşmeyi devralan ile devreden ve sözleşmede kalan taraf arasında yapılan ve devredenin bu sözleşmeden doğan taraf olma sıfatı ile birlikte bütün hak ve borçlarını devralana geçiren bir anlaşmadır. Sözleşmeyi devralan ile devreden arasında yapılan ve sözleşmede kalan diğer tarafça önceden verilen izne dayanan veya sonradan onaylanan anlaşma da, sözleşmenin devri hükümlerine tabidir. Davalı taraflarca 30.06.2011 tarihli protokol ile ... tarafından İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredildiğini, bu protokol ile 01.02.2005 tarihli sözleşmeye konu tüm hak ve alacaklarını İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına devretmiş olan ...’nin aktif dava ehliyeti bulunmadığı ileri sürülmüş ise de anılan protokol ... ile İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı arasında imzalanmış olup, TBK'nın 205.maddesinde usulüne uygun bir sözleşme devri söz konusu değildir. Diğer taraftan TBK'nın 127.maddesinde \"alacaklıya ifada bulunan üçüncü kişi, aşağıdaki hâllerde ifası ölçüsünde alacaklının haklarına halef olur: 1. Başkasının borcu için rehnedilen bir şeyi rehinden kurtardığı ve bu şey üzerinde mülkiyet veya başka bir ayni hakkı bulunduğu takdirde,2. Alacaklıya ifada bulunan üçüncü kişinin ona halef olacağı, borçlu tarafından ifadan önce alacaklıya bildirildiği takdirde. Diğer halefiyet hâllerine ilişkin kanun hükümleri saklıdır.\" şeklinde düzenleme yapılmıştır.Somut olayda dava dışı kooperatif tarafından açılan davada, davacı yargılama sırasında kendisi aleyhine hüküm tesis edilmesi halinde yüklenici şirketlere ve sigortacıya rücu edileceğini bildirmiş olup, davalı yüklenici şirketlere ve davalı ... şirketine ihbar dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiğine ve davacı tarafça kesinleşen mahkeme kararı neticesinde dava dışı kooperatife ödeme yapıldığına göre eldeki davada davacı, rücu hakkına sahiptir. Bu nedenle rücu hakkına sahip olan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmakta olup, davalılar vekillerinin bu yöne ilişen istinaf istemleri yerinde görülmemiştir.3.Kesinleşen mahkeme kararı ve dosya kapsamından, dava dışı ...Yapı Kooperatifine ait 1997 yılında imal edilen ve 7m kotunda 30m uzunluğunda olan 2 adet istinat duvarının bulunduğu yerin, davacı tarafından ihale edilen ve davalı ...-... Girişimi tarafından inşa edilmiş olan metro istasyonunun hemen yanı başında olduğu, metro inşaatı sırasında, metro istasyon kazısından çıkarılan toprağın istinat duvarının arka cephesine istiflenmiş olduğu, davaya konu duvarın 2009 yılında yıkıldığı, diğer istinat duvarında herhangi bir hasar mevcut olmadığı, yıkılmamış olan istinat betonarme perde duvarı ile diğer betonarme perde duvarının kesit ölçüleri ve arka cephe dolgu malzemesi aynı nitelikte olduğu, ekstra ilave yükler nedeniyle istinat duvarında devrilmenin gerçekleştiği, ilave yüklerin metro inşaatından çıkan toprak ile ağır iş makinası ve toprak üzerine istiflenen ağır prefabrik beton elemanları olduğu anlaşılmaktadır.Davacı ile dava dışı kooperatif arasında karara bağlanan dava davalı yüklenici şirketler yönünden güçlü delil teşkil etmekte olup, dava dışı kooperatife ait istinat duvarının davalı yüklenici şirketlerin kusurlu eylemleri nedeniyle yıkıldığı gözetildiğinde duvarın yıkılması nedeniyle meydana gelen zarardan davalı yüklenici şirketler sorumludur. Eldeki uyuşmazlığın davacı ... davalı taraflar arasında imzalanan sözleşme veya işin icrasıyla ilgili olan sözleşme hükümlerinden kaynaklanmamasına göre davalı yüklenici şirketlerin oluşturduğu ortaklık ile dava dışı İstanbul Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan 08.08.2011 yürürlük tarihli mutabakat zaptında yer alan \".... taraflar arasındaki her türlü iş ve işlemler hakkında tarafların birbirine karşı hukuksal ihtilafa yol açabilecek hiçbir talep ve görüşte bulunmayacakları, tahkim konusu edilebilecek ihtilaflı hususlar yaratmayacakları\" şeklindeki düzenlemeler, davalı yüklenici şirketlerin sorumluluğun ortadan kaldırmayacak olup, davalıların aksi yöndeki tüm istinaf istemleri yerinde görülmemiştir.4.Davalı ... şirketi tarafından davalı yüklenici şirketlerden oluşan ortaklık arasında 01.11.2007- 01.11.2010 tarihlerini kapsayan “...” düzenlendiği , sigortalının işveren İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü, yüklenici ... Ortaklığı, mühendis ... AŞ, taşeron,alt yükleniciler olarak belirlendiği, sigorta konusunun ... işi olduğu, poliçede inşaat ve ek teminatların yanısıra 3.Şahıs mali mesuliyet teminatı verildiği, bu klozun; “Bu sigorta teminatının başlangıcından bitişine kadar olan sürede sigortalının işle ilgili faaliyetlerinden dolayı, işverenle alakası olmayan kişi ve kişilerin mallarına ve ...'nin kontrol Amiri personeli dahil olmak üzere, kişi veya kişilerin canlarına verebileceği zarar ve ziyanın limitler dahilinde teminat altına alır.” şeklinde tanımlandığı ve olay başına 2.000.000 USD limitle sınırlı olduğu, herhangi bir davacı tarafından sigorta ettirenden dava yoluyla talep edilen tazminat, mahkeme ve harç masraflarının teminat kapsamına alındığı görülmektedir.Dava konusu olayda, yıkılan istinat duvarı davacıya ait olmadığı gibi istinat duvarının sahibi olan dava dışı yapı kooperatifi ile davacı arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığından anılan kooperatif, sigorta poliçesine göre üçüncü kişi konumundadır. Diğer yandan sigorta poliçesinde yer alan \"MR End No;121 kazıklı temel ve istinat duvarı çalışmalarına özel şart\"a ilişkin klozda yer alan teminat dışı haller, sigorta poliçesine konu inşaatla ilgili kazıklı temel ve istinat duvarını kapsamakta olup, üçüncü şahsa ait olan istinat duvarının yıkılmasına ilişkin dava konusu olayla ilgisi bulunmamaktadır.Sigorta poliçedeki özel şartlar ile genel şartlara ilişkin hükümler doğrultusunda davacı aleyhine açılan davanın davalı ... şirketine ihbar edildiği nazara alındığında dava konusu talebin, üçüncü şahıs mali mesuliyet teminatı kapsamında olduğu anlaşılmakla davalı ... vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Dosya kapsamına alınan sigorta uzmanı bilirkişi raporunda, davacı tarafından yapılan toplam 114.503,00 TL ödemeden, davaya dayanak sigorta poliçesinde 3. Şahıs zararları için kararlaştırılan 25.000 USD muafiyet hükmü dikkate alındığında 60.300,95 TL'lik kısmının davalı ... şirketinden talep edilebileceği yerinde bir şekilde belirtilmiş olup, mahkemece davalı ... şirketinin 60.300,95 TL yönünden sorumlu olduğuna karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.5.Davalılar vekillerinin vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkin istinaf sebebi yönünden yapılan değerlendirmede: vekalet ücreti HMK'nın 323/1-ğ maddesi gereği yargılama giderlerinden olup, HMK'nın 326.maddesinde kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği düzenlenmiştir Somut olayda davacı, dava dilekçesinde davalı ... şirketine yönelik talebini sigorta poliçesi hükümlerine göre talep ettiğini belirterek dava dışı kooperatife yaptığı ödemenin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş olup, mahkemece, sigorta poliçesi hükümleri değerlendirilerek davalı ... şirketinin sorumlu olduğu miktar belirlenmek suretiyle talebe konu alacağın davalı ... şirketi ile davalı şirketler arasında paylaştırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Buna göre mahkemece davanın reddine karar verilen bir kısım bulunmadığı gözetildiğinde davalılar lehine vekalet ücreti hükmedilmemesi yerinde olup, davalılar vekillerinin aksi yöndeki istinaf istemleri yerinde görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2- Alınması gerekli olan istinaf karar harcı 7.821,70 TL olup, müşterek ve müteselsilen sorumlu olan davalılar ... ve ... A.Ş.'den alınması gereken 3.702,54 TL istinaf karar harcının, başvuru sırasında yatırıldığı anlaşılmakla bu davalılardan istinaf karar harcı alınmasına yer olmadığına, davalı ... şirketinden alınması gereken 4.119,15 TL istinaf karar harcından, başvuru sırasında yatırılan 1.955,42 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 2.163,74 TL istinaf karar harcının davalı ... şirketinden tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davalılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.17/04/2025