T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:14/01/2022
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ:18/04/2025
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, Arabulucu Av. ... ile 04/12/2019 tarihinde yapılan ... numaralı arabuluculuk görüşmesi sonucunda tarafların anlaşamaması üzerine mahkememizde dava açma zorunluluklarının doğduğunu, borcun konusu ... Bankası Denizli şubesine ait ... seri nolu ... keşide tarihli ve 40.000,00 TL tutarlı çek için davalı tarafın müvekkil şirket aleyhine Denizli 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi Denizli 3. İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile karşılıksız çek şikayeti yaptığını, müvekkiline ait şirket kayıtlarının incelendiğinde söz konusu davalıya müvekkilinin herhangi bir borcunun olmadığının ortaya çıkacağını, müvekkilinin söz konusu çeki almayı hedeflediği malların karşılığı olarak verdiğini, söz konusu malların müvekkiline teslim edilmediğinden dolayı müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını, müvekkiline karşı açılan icra takibinin iptali amacıyla ve borçlu bulunmadıklarının tespiti amacıyla işbu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, bu nedenlerle çeklerle ilgili borçlu olmadıklarının tespitini, Denizli 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, Denizli 9. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasını, davalının kötü niyetli olarak yapmış olduğu icra takibi dolayısı ile %20 kötü niyet tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacı şirket tarafından keşide edilen çekin ödeme gününde müvekkil tarafından bankaya ibraz edilmiş, çekin karşılığı bulunmadığı ortaya çıktığını, bunun üzerine müvekkili adına çeke dayalı olarak Denizli 9.İcra Müdürlüğü ... İcra dosyasından ... tarihinde çeki keşide eden davacı ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ile çeki müvekkile ciro eden ... TEKSTİL SAN. VE TİC. A.Ş. hakkında kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlatıldığını, icra dosyasının kesinleşmesi üzerine borçlu şirketler hakkında başlatılmış bir çok icra takibi olduğunun görüldüğünü, mevcut bulunan taşınmazlara ve banka hesaplarına haciz işlenmiş ancak daha önce işlenen onlarca hacizden dolayı alacağın tahsili şu aşamada mümkün olmadığını, Çek Kanunu'nun 5.maddesi gereği ibraz edilen çekin karşılıksız kalmasına sebebiyet vermek suçundan davacı şirket ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. yetkilisi ... hakkında Denizli 3.İcra Ceza Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasından 09/08/2019 tarihinde şikayette bulunulduğunu, devamında davacı şirket 12/11/2019 tarihinde çek ile ilgili menfi tespit davası için arabuluculuk yoluna başvurmuş, anlaşma sağlanamamış, devamında iş bu menfi tespit davası açıldığını, davacı lehtar ile kendi arasındaki kambiyo senedinin temelini oluşturan borç ilişkisinin geçersizliğini öne sürdüğünü, ancak bu def'i iyi niyetli üçüncü kişi hamil konumunda bulunan alacaklı müvekkile karşı ileri sürülemeyeceğini, bu davanın keşideci ile lehdar arasında görülebilecek bir dava olduğunu, davacının tüm bunlara rağmen eldeki menfi tespit davasının müvekkil hamile yöneltilmesinin amacı; davacı şirket yetkilisi hakkında karşılıksız çek suçundan açılan ceza davasında, menfi tespit davasının bekletici mesele olarak kullanıldığını, davacının bu kötü niyetine izin verilmemesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davalı müvekkilin, çekten kaynaklanan alacağı konusunda haklı olup, davacının kötü niyetle açtığı menfi tespit davasının reddi gerektiğini, davacının iş bu davayı tamamen kötü niyetle açması sebebiyle de davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ettiklerini, ayrıca davacının tedbir talebi de haksız ve yersiz olup, alacaklı müvekkili zarara uğratmak amaçlı bu talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \".. davalı ile dava dışı lehtar ... Tekstil A.Ş. arasında ticari ilişkinin bulunduğu; bu ilişki neticesinde davaya konu çekin, ciro yoluyla dava dışı ... Tekstil AŞ’den fatura ve cari hesap alacağı karşılığında davalı eline geçtiği, davacı tarafça kanuna uygun tutulmuş defter ibraz edilmediği, bu nedenle davalının defter kayıtlarının aksi diğer kesin delillerle ispat edilemediği, davacı tarafça dava dilekçesinde açıkça yemin deliline de dayanılmadığı, bu durumda davalı tarafın incelenen defter kayıtlarının kesin delil niteliğinde olup, davacı tarafın iddialarını bu kesin delile karşılık kesin delille ispat edemediğinden davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi ile, İİK 72/4 maddesine dayalı olarak davacı aleyhine tazminata hükmedilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İİK'nın 72/4. maddesinde, \"Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.\" hükmü düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafça dava açılırken icra takibinin tedbiren durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğu; mahkememizin 17/12/2019 tarihli tensip zaptının 16. Maddesi ile \"İİK'nun 72/3 maddesi gereğince icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği anlaşılmakla dava değerinin %15 oranındaki teminat karşılığında icra veznesine girecek paranının tedbiren alacaklıya ödenmemesine, teminat mahkeme veznesine depo edildiğinde gereği için ilgili icra dairesine müzekkere yazılmasına,\" dair karar verildiği, fakat davacı tarafça teminatın yatırılmadığı, bu nedenle ihtiyati tedbir kararının uygulanmayarak hükümsüz kaldığı anlaşılmaktadır. İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca tazminata hükmedebilmek için takibin durması ve alacaklının bu nedenle zarara uğraması şart olduğundan davalı vekilinin kötüniyet tazminatı talebi mahkememizce yerinde görülmemiş ve bu yöndeki talebin de reddi\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin gerekli ve yeterli araştırmayı yapmadığını, şirket defterlerinden de anlaşılacağı üzere müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını, çekin avans olarak davalıya verildiğini ancak karşılığında mal teslim edilmediğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, icra takibinden sonra açılan bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, çekin keşidecisinin davacı, lehtarının dava dışı ... Tekstil San. Ve Tic. A.Ş, hamilinin davalı olmasına, davacı ile davalı arasında temel ilişki bulunmamasına, davacının dava dışı şirkete karşı yöneltebileceği şahsi defileri davalıya yöneltemeyecek olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,
3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin 544.000,00 TL'nin altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.
...