T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2022/197 Esas
KARAR NO\t: 2025/94
DAVA\t: Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ\t: 05/09/2022
KARAR TARİHİ\t: 30/04/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı/Karşı Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının faaliyet gösterdiği alanda kendi ürünleri tasarlamakta ve bu ürünleri TPMK nezdinde tescil ettirdiğini, davacı tarafından tescil ettirilen faydalı model hakkına davalı tarafından gerçekleştirilen tecavüz nedeniyle iş bu davanın açılması gerektiğini, davacının “...”nı TPMK nezdinde faydalı model olarak tescil ettirdiğini, davacının kendisi tarafından geliştirilen faydalı model “...” ismi ile TPMK nezdinde tescil ettirildiğini, söz konusu faydalı model ilk olarak davacı tarafından tasarlanmış ve aktif olarak da davacı tarafından kullanıldığını, söz konusu faydalı model bugün de davacı tarafından kullanılmakta ve ciddi boyutta ticarete konu olduğunu, davalının, davacının faydalı model hakkına sahip olduğu buluşa tecavüz ettiği tespit edildiğini, davalı, davacı tarafından bulunan buluş konusunu üretmekte ve teşhiri ile satışını gerçekleştirdiğini, nitekim davalının söz konusu ürünlerin satışını gerçekleştirmekte ve söz konusu ürünlerin teşhirini gerçekleştirdiğini, davalının kullanımına ait kayıtlar incelendiğinde davalının, müvekkile ait buluş konusu ürünle iltibas oluşturur nitelikte faaliyet gösterdiğinin sabit olduğunu, davalının, davacıya ait faydalı model hakkına tecavüz eden tüm eylemlerinin, yapılacak delil tespiti ve bilirkişi incelemesi neticesinde öncelikle teminatsız, aksi halde mahkemenizin uygun göreceği bir bedel üzerinden ihtiyati tedbir kararı verilmesine, asıl talep yönünden, davanın kabulü ile davalının müvekkilin faydalı model hakkına tecavüz ettiğinin tespiti, önlenmesi ve durdurulmasına, daha sonradan artırılmak üzere şimdilik 5.000,00-tl’lik tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili davaya cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dosya kapsamında alınan 02.11.2022 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, davalının ürünleri davacıya ait ... numaralı faydalı modelin koruma kapsamı içerisinde bulunmadığından faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüz de mevcut olmadığını, bu kapsamda 02.11.2022 tarihli usul ve yasaya uygun, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının tüm iddia ve talepleri ile huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, karşı dava taleplerinde, davacının tecavüz iddialarına dayanak ... numaralı faydalı model belgesine konu buluş yenilik kriterini taşımadığından faydalı model tescilinin hükümsüz kılınması gerektiğini, SMK m. 159. vd. maddeleri uyarınca tebligat ve duruşma yapılmaksızın ve teminatsız olarak dava neticesinde verilecek karar kesinleşinceye kadar davacı/ karşı davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... numara ile tescilli “...” başlıklı faydalı model tescilinin üçüncü kişilere devrinin önlenmesinin sağlanması anlamında TÜRKPATENT sicil kaydına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.
Bilirkişiler 02/11/2022 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Dosyaya ibraz edilen, davalıya ait olduğu ifade edilen yukarıda detay resimleri gösterilen ürünün davacıya ait ... no.lu FM’nin Türk Patent ve Marka Kurumu’nun çevrimiçi veritabanında kayıtlı istemleri ile tanımlı koruma kapsamının içerisinde kalmadığı tespit edildiği görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişiler 06/06/2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Asıl davada tecavüz iddiaları bakımından; Kök rapordaki kanaatimizde bir değişiklik oluşmadığı, yani dosyaya ibraz edilen, davalıya ait olduğu ifade edilen ürünün davacıya ait ... no.lu FM’nin Türk Patent ve Marka Kurumu’nun çevrimiçi veri tabanında kayıtlı istemleri ile tanımlı koruma kapsamının içerisinde kalmadığı,
Karşı davada hükümsüzlük iddiaları bakımından; dava konusu ... no.lu faydalı modelin ...no.lu istemlerinin ...delilleri karşısında yeni olduğu, dava konusu ... no.lu faydalı modelin ... no.lu istemlerinin sanayiye uygulanabilir olduğu, dava konusu ... no.lu faydalı modelin ...no.lu istemlerinin “açıklık” kriterini karşıladığı, dava konusu ... no.lu faydalı modelin ...no.lu istemlerinin “kapsamı aşmama” kriterini karşıladığı, bu nedenlerle ... no.lu faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı görüşü bildirilmiştir.
Bilirkişiler 31/12/2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Dava konusu ... no.lu faydalı modelin ... no.lu istemlerinin ... delilleri karşısında yeni olduğu, dava konusu ... no.lu faydalı modelin ... no.lu istemlerinin sanayiye uygulanabilir olduğu, dava konusu ... no.lu faydalı modelin... no.lu istemlerinin “açıklık” kriterini karşıladığı görüşü bildirilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Asıl dava konusu uyuşmazlığın; davacıya ait faydalı modele davalı tarafça yapıldığı iddia olunan tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması ve maddi tazminat istemine ilişkin olduğu karşı davanın ise asıl davaya konu faydalı model tescilinin hükümsüz kılınması istemine ilişkin olduğu tespit edildi.
Mahkememizce ikame edilen asıl ve karşı davanın esas konusunun ... numaralı faydalı modele ilişkin olduğu, davalı/karşı davacı ikame ettiği davası ile iş bu faydalı modelin hükümsüzlüğünün istendiği, karşı dava neticesinde verilecek kararın asıl davaya doğrudan tesir edecek olması sebebi ile evvela karşı dava yönü ile inceleme yapılmasının gerektiği;
Mahkememizce asıl davada davacının tecavüz iddialarına dayanak ... numaralı faydalı model belgesine konu buluşun yenilik kriterini taşıyıp taşımadığı yönünde mahkememizce kapsamlı incelemelerin yapıldığı, dosya kapsamına alınan kök ve iki ayrı ek rapor ile usul ve yasaya uygun olarak tespit edildiği üzere dava konusu ...no.lu faydalı modelin ...no.lu istemlerinin ... delilleri karşısında yeni olduğu, dava konusu...no.lu faydalı modelin ... no.lu istemlerinin sanayiye uygulanabilir olduğu, dava konusu ... no.lu faydalı modelin...no.lu istemlerinin “açıklık” kriterini karşıladığı, dava konusu ... no.lu faydalı modelin ... no.lu istemlerinin “...” kriterini karşıladığı, bu nedenlerle ... no.lu faydalı model için hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla karşı davanın reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
Asıl davaya dayanak olan faydalı modelin yukarıda da tespit edildiği üzere yeni olduğu, sanayiye uygulanabilir olduğu, “...” kriterini karşıladığı ve “kapsamı aşmama” kriterini karşıladığı, karşı davada yapılan iş bu tespitler ışığında asıl davanın konusunu teşkil eden tecavüz iddiası sebebi ile mahkememizce kapsamlı incelemelerin yapıldığı, fiziki olarak da ürünlerin incelendiği, dosya kapsamına alınan kök ve iki ayrı ek rapor ile usul ve yasaya uygun olarak tespit edildiği üzere davalıya ait olan ürünün davacıya ait ... no.lu FM’nin Türk Patent ve Marka Kurumu’nun çevrimiçi veritabanında kayıtlı istemleri ile tanımlı koruma kapsamının içerisinde kalmadığı, Tecavüz ettiği iddia edilen üründe ve bilirkişilerce incelenen yeni ürün örneklerinde ... ve ... unsurlarının mevcut bulunmadığı, bu nedenle söz konusu ürünün ...no.lu FM’nin koruma kapsamının içerisinde olmadığı, ... no.lu FM ile korunan köfte kalıbında “tırnak” unsurunun bulunması nın zorunlu olduğu ancak tecavüz ettiği iddia edilen üründe dış gövdenin içinde, piston yatağı dışında ya da başka bir yerde “...” ya da pistonun yukarı hareketini sınırlandıran “tırnak” benzeri bir parçanın bulunmadığı bu nedenlerle tecavüz ettiği iddia edilen üründe ... ve ...unsurlarının mevcut olmadığı, asıl dava bakımından, alınan 02.11.2022 tarihli kök, 06.06.2024 tarihli ek ve 31.12.2024 tarihli ikinci ek bilirkişi raporları ile davalı/karşı davacı ürünlerinin, davacı/karşı davalı tarafa ait ... numaralı faydalı modelden kaynaklanan haklara tecavüz teşkil etmediği sabit hale gelmiş, Bu kapsamda asıl dava bakımından alınan üç raporda da aynı doğrultuda sonuca varılmış olup asıl dava bakımından alınan işbu hukuka uygun ve hüküm kurmaya elverişli raporlar doğrultusunda asıl davanın reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
Mahkememizce 06/03/2023 tarihli ara karar ile Davacı karşı davalı adına tescilli... numaralı faydalı model belgesine dava sonuçlanıncaya kadar 3. Şahıslara devrin önlenmesi için tedbir konulmasına, bu hususta TPMK'ya müzekkere yazılmasına dair ara karar kurulmuş ise de karşı davaya konu ...numaralı faydalı model hükümsüzlüğü istemli karşı davanın ret ile sonuçlanması sebebi ile ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasına dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-Asıl ve karşı davanın ayrı ayrı reddine,
2-06.03.2023 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,
3- Asıl dava yönünden alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 85,39 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 530,01 TL karar ve ilam harcının asıl dava dosyası davacısından alınarak hazineye irat kaydına,
4- Karşı dava yönünden alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davalı/karşı dava dosyası davacısından alınarak hazineye irat kaydına,
5-Asıl ve karşı dava yönünden davaların ayrı ayrı reddine karar verildiğinden her bir tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Asıl dava dosyası yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan;
-Faydalı modelden kaynaklı tecavüzün tespiti, önlenmesi ve durdurulması istemli dava yönünden maktu 40.000,00 TL,
-Maddi tazminat istemli dava yönünden dava değeri nazara alınarak 5.000,00 TL olmak üzere toplam 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacı/karşı davalıdan tahsili ile davalı/karşı davacıya ödenmesine,
7-Karşı dava dosyası yönünden davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan; maktu 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı/karşı davacıdan tahsili ile davacı/karşı davalıya ödenmesine,
8-Asıl ve karşı dava yönünden kararın kesinleşmesi ile arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.30/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır