T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/2325
KARAR NO:2025/1171
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:03/07/2024
NUMARASI:2022/853 E - 2024/413 K
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:30/04/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; avalı taraf ile müvekkili şirket arasında imzalanan ... no.lu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere 1 adet fatura bedelinin ödenmemesi sebebiyle T.C. Merkezi Takip Sisteminin ... E.sayılı dosyası üzerinden icra takibine geçildiğini, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu, Davalının abonelik adresinin bulunduğu Eyüpsultan ilçesinde sayaçların yerel dağıtım firması olan ... A.Ş. tarafından okunduğunu, bu okumalara dair verilerin ...'a bildirildiğini, ...'tan müvekkili şirket tarafından alınan verilerin abonelik sözleşmesi ile belirlenen tarifeler uyarınca faturalandırıldığını, bu minvalde müvekkili şirket tarafından düzenlenmiş olan 23.05.2022 tarihli ... no.lu 36.832,21 TL tutarlı cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklanmış faturanın davalı şirket tarafından ödenmediğini, cayma bedelinin hangi şartlarda ödeneceği ve ne şekilde hesaplanacağı hususlarının taraflar arasında imzalanan sözleşmede belirtilmiş olduğunu, davacı tarafın da bu konuda bilgi sahibi olduğunu beyanla; itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı cevap vermeme suretiyle davayı inkar etmiş, bilahare kendisini vekil ile temsil ettirmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda;\"Davalının 2022 yılı Şubat ayına ilişkin faturayı 33 gün gecikme ile, 2022 yılı Mart ve Nisan aylarına ilişkin faturayı 5 günlük gecikme ile ödediği sabittir. Davacının, faturaların zamanında ödenmemesi sebebiyle sözleşmeyi feshettiği de uyuşmazlık dışıdır. Her ne kadar sözleşmenin Elektrik Abonelik Sözleşmesinin 6.2 maddesinde abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması halinde ...'ın (davacı) sözleşmeyi haklı nedenle ve tek taraflı feshedeceği ve fesih yapılması halinde abonenin tarife paketinde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlü olduğu kararlaştırılmış ise de davacı tarafça bu madde ile atıf yapılan herhangi bir tarife paketi mahkememize sunulmamıştır. Nitekim söz konusu maddede iptal bedeli, fesih tazminatı ve cezai şarttan bahsedilmiş ise de bunların miktarı ya da ne şekilde hesaplanacağı da belirtilmemiştir. Davacı tarafça dava dilekçesinde cayma bedeli/cezai şart talebine dayanak olarak Elektrik Abonelik Sözleşmesinin 6.2 maddesi gösterilmemiş olduğu anlaşılmış ise de bu madde gereği talep edebileceği cayma bedeli/cezai şartın Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 1. Maddesinin 2. Fıkrasında düzenlenen bedele göre tespit edilmesi mümkün değildir. Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 1. Maddesinin 2. Fıkrasında düzenlenen cezai şart yalnızca abonenin sözleşmeyi feshetmesi şartına bağlanmış olup, Elektrik Abonelik Sözleşmesinin 6.2 maddesinde açıkça Aboneye Özel Sözleşme Koşullarına atıfta bulunulmadığından, Elektrik Abonelik Sözleşmesinin 6.2 maddesinde varlığı kabul edilmiş olmakla miktarı belirtilmeyen cayma bedeli/cezai şart yönünden talep kabul edilmemiştir. Sonuç olarak cezai şartın mahiyeti itibariyle TBK 51. maddesinin uygulanması mümkün görülmediğinden, davacı vekilinin dava dilekçesinde dayanmadığı Elektrik Abonelik Sözleşmesinin 6.2 maddesinde cezai şarttan bahsedilmiş ise de miktarı ve hesaplama yöntemi belirtilmediğinden, buna karşın davacı vekilinin dava dilekçesinde talebine dayanak yaptığı Aboneye Özel Sözleşme Koşullarının 1. Maddesinin 2. Fıkrasında düzenlenen cezai şartın ancak abonenin sözleşmeyi feshetmesi halinde geçerli olacağı...\" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; müvekkili şirketin, davalı borçlu şirketten olan alacağının, elektrik kullanımına ilişkin ilgili sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, borca ve icra takibine konu fatura sözleşmedeki hükümlere karşılık düzenlendiğini, faturanın davalı tarafça halen ödenmediğini, takibe konu edilen 36.832,21-TL tutarlı olan faturanın cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığını, davalının süresi içine faturaya itiraz etmediğini, bilirkişi e raporunun lehlerine olduğunu, davacı enerji şirketi ile davalı şirket arasında düzenlenen abonelik sözleşmesi kapsamında, 2022 yılı Şubat, Mart, Nisan aylarında davalı abonenin elektrik tüketiminin olduğu, bu faturalardan sözleşmenin 6.2'inci maddesine aykırı olarak 2022 ayı şubat ayına ait olanının 33 günlük, diğer Mart ve Nisan ayı faturalarının 5 günlük gecikme ile ödendiği, söz konusu faturalardaki gecikme nedeniyle davacı enerji şirketi tarafından takibe konu faturanın düzenlendiği ve ödenmeyen bu fatura bedelinin takibe konu edildiği,Taraflar arasında kurulu sözleşmenin 6.1'inci maddesi gereği, abonelik dönemi içinde düzenlenen en yüksek faturasının iki katı tutarında cezai bedel talep edilebileceği dikkate alınarak, en yüksek ay faturasının 2022 Şubat olması hasebiyle, KDV hariç 15.093,25 TL fatura bedeline göre 30.186,50 TL cezai şart bedeli talep edilebileceği, KDV dahil tutarının 35.620,07 TL olduğunun belirtildiğini, dava dilekçesi ve bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi tahakkuk eden hiçbir fatura son ödeme tarihinde ve öncesinde ödenmediğini, abonelik sözleşmesinin 6.2 maddesi gereği abone’nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması halinde ... işbu sözleşme’yi derhal ve sözleşmeden doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebileceğinin düzenlendiğini davanını kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart bedelinin tahsiline ilişkin yapılan takibe karşı itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine yöneliktir.Davacı, davalının fatura bedellerini geç ödemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, sözleşme hükümlerine göre ceza şart bedelinin davalı tarafından ödenmesi gerektiğini ileri sürerek takip yapmıştır.Dava konusu Merkezi Takip Sisteminin 2022/923036 E.sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine, 36.832,21 TL fatura alacağı ve 5.217,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 42.050,11 TL alacağın tahsili talebi ile icra takibi başlatıldığı görülmektedir.Mahkemece taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Elektrik mühendisi bilirkişi kök raporunda özetle \"... , davacı şirket, dava mektubunda da beyan ettiği üzere, sözleşme ödenmemiş borçtan dolayı davacı şirket tarafından feshedilmiştir Sözleşmenin, davalılar tarafından bitiş süresinden önce feshedilmesi söz konusu değildir. Halbuki, Aboneye Özel Sözleşme Koşullar sayfasında; “Sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından tesih edilmesi halinde abone tarafından tedarikçiye fesih tazminatı ödenecektir” hükmü vardır. Sözü geçen hükümden de anlaşılacağı üzere, abonenin ödenmemiş faturası nedeniyle sözleşme tedarikçi tarafından feshedilmiştir. Tedarikçi ödenmemiş borç nedeniyle sözleşmeyi feshedebilir. Fakat, fesih tazminatı tahakkuk ettiremez. Fesih tazminatı tahakkuk ettirebilmesi için Özel Sözleşme Koşullar sayfasındaki hüküm nedeniyle sözleşmenin abone tarafından feshedilmesi şarttır. Dava konusu olayda, sözleşmeyi abone değil, davacı şirket feshetmiştir. Bu nedenle... fesih tazminatını, davalı ... Tekstil Endüstriyel Ürünler San. Tic. A.Ş.'den talep edemeyeceği kanaatine varılmıştır.\" şeklinde görüş bildirilmiştir.İktisat bilirkişisi ise raporunda özetle \" Taraflar arasında kurulu sözleşmenin 6.1'inci maddesi gereği, abonelik dönemi içinde düzenlenen en yüksek faturasının iki katı tutarında cezai bedel talep edilebileceği dikkate alınarak, en yüksek ay faturasının 2022 Şubat olması hasebiyle, KDV hariç 15.093,25 TL fatura bedeline göre 30.186,50 TL cezai şart bedeli talep edilebileceği, KDV dahil tutarının 35.620,07 TL olduğu\" yönünde görüş bildirmiştir.Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6.2. Maddesinde, \"(i) Taraflardan birinin bu Sözleşme'nin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) ABONE'nin Sözleşme'nin 4.1. Maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, ABONE'nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, ...hallerinde ... işbu Sözleşme'yi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir. Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür\"; 1. Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih Koşulları maddesinde \"İşbu Sözleşme, TARAFLARIN yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ilk tedarikin başlamasından itibaren, Sözleşme fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih hali veya tarafların birbirlerine 30 (otuz) gün önce yazılı olarak sözleşmeyi sona erdirme veya koşullarını değiştirme talebi iletmemesi durumunda yürürlükte kalacaktır. Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12 (oniki) ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde; ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ’ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.\" ; 2. Ödeme Koşulları maddesinde \"ABONE belirtilen süreler içerisinde faturalarını ödemekle yükümlüdür. Ödemelerde aksama olması durumunda veya ödeme gerçekleşmediğinde Tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz tek taraflı tazminatsız fesih hakkı saklıdır.\" ; 5.11. maddesinde \"... tarafından tanzim edilmiş bir faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar, fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde, ABONE hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve bu durumda ... Sözleşme'yi herhangi bir ihbara veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve ABONE aleyhine tüm alacak, hak ve talebi için gider ve masrafları ABONE'ye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. Ayrıca, bu hallerde ... hiçbir ihbara gerek olmaksızın ABONE'nin elektrik enerjisini kestirme hakkına da sahiptir.\" şeklinde düzenlemeler yer aldığı anlaşılmaktadır.Bu haliyle taraflar arasındaki sözleşmenin; 4.1. Maddesinde davacıya sözleşmeyi fesih yetkisinin tanınmış olduğu, bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlü olduğu, sözleşmenin 1. Maddesinde \" Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12 (oniki) ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde; ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ’ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.\" hükmünün bulunduğu, 2. Ödeme Koşulları maddesinde ise ... ödeme gerçekleşmediğinde Tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz tek taraflı tazminatsız fesih hakkının bulunduğu, 5.11. maddesinde \"... tarafından tanzim edilmiş bir faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar, fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde, ABONE hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve bu durumda ... Sözleşme'yi herhangi bir ihbara veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve ABONE aleyhine tüm alacak, hak ve talebi için gider ve masrafları ABONE'ye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. Ayrıca, bu hallerde ... hiçbir ihbara gerek olmaksızın ABONE'nin elektrik enerjisini kestirme hakkına da sahiptir.\" , sözleşmesinin 6.2. (i) maddesinde ise \" Taraflardan birinin bu Sözleşme'nin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) ABONE'nin Sözleşme'nin 4.1. Maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, ABONE'nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, ABONE'nin İlgili Mevzuat'ın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, ABONE'ye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas, haciz, ihtiyati haciz, konkordato vb. yollardan yasal kovuşturmaya başlanması hallerinde ... işbu Sözleşme'yi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir. Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür....\" şeklinde düzenlemelere göre abone tarafından herhangi bir faturanın ödenmemesi halinde fesih tazminatının da tahsil edileceği düzenlemesine göre mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince kararın kaldırılarak aşağıdaki şekilde davanını davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;A-Davacının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında; 1- Davanın kabulüne, davalının Merkezi Takip Sistemi 2022/923036 E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına,- Alacak likit olduğundan asıl alacağın takdiren %20 oranına denk gelen 7.366,50 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2- Alınması gereken 2.872,44 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcının mahsubu ile bakiye 2.791,74 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,3- Davacının yatırdığı 80,70 TL peşin harcın davalıdan alınıp davacıya verilmesine,4- Davacı tarafça yapılan 4.528,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,5- Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihindeki AAÜT uyarınca 30.000,00TL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davcıya verilmesine,6- Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmı karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, İstinaf incelemesiyle ilgili olarak;Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine,Davacının istinaf sebebiyle yapmış olduğu 268,00 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.30/04/2025