T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
DOSYA NO\t: 2023/889 Esas
KARAR NO\t: 2025/348
DAVA\t: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ\t: 27/10/2023
KARAR TARİHİ\t: 10/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA\t\t : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; \"...Müdürlüğümüzün Merkez- ... sicil numarasında kayıtlı ... hakkında,... vekili tarafından Müdürlüğümüze sunulan dilekçe ekinde yer alan Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2022 tarihli... Karar sayılı kararı ile şirketin ortağı olan...'nın İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün Merkez...sicil numarasında kayıtlı ... nezdindeki ortaklığından bedelsiz olarak çıkmasına karar verildiği bildirilmiştir. Müdürlüğümüzün sicil kayıtlarının tetkikinde ...'nin 11/12/2001 tarihinde merkez nakli ile Müdürlüğümüze tescil edildiği, ...,... ve ...'ın ortak olarak yer aldığı, daha sonra 27/01/2006 tarihli... sayılı karar ile...'nın ortak olduğu son ortaklık durumunun... 96 pay 2.400,00 TL ... 224 pay 5.600,00 TL olduğu, 27/01/2006 tarihli 14 sayılı karar ile ... ve...'nın 10 yıl süre ile münferiden temsile yetkili müdür olarak seçildiği en son 08/06/2006 tarihli sermaye artırımı tescili ile son pay durumunun ... 224 pay 70.000 TL... 96 pay 30.000 TL olduğu bu tarihten sonra herhangi bir tescil işleminin yapılmadığı tespit edilmiştir. Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... K sayılı 08/03/2022 tarihli kararı ile...'nın ...'nin ortaklığından bedelsiz olarak çıkmasına karar verildiği, söz konusu mahkeme kararının 24/05/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir. Müdürlüğümüze bildirilen mahkeme kararı gereği, söz konusu kararın tescili için TSY'nin 36. Maddesi gereği tescile davet işlemleri yürütülmüş; davalı şirkete gönderilen 19/10/2022 tarihli v...E. sayılı yazı ile mahkeme kararının tescili için TTK'nın 33. Maddesi ve TSY'nın 36. Maddesi gereği tescile davet işlemlerinin uygulanması gerektiği, gerekli evraklar ile veya tescilden kaçınma için haklı bir sebebi var ise ispata elverişli delillerle beraber 30 gün içerisinde Müdürlüğümüze başvurulması ihtar edilmiştir. Ancak yasal süresinde tescilden kaçınma sebeplerine ilişkin herhangi bir bildirimde bulunulmadığı gibi tescil için de başvurulmamıştır. Bunun üzerine TTK'nın 33/1lI fıkrası gereği idari para cezası uygulanması için İzmir Valiliği'ne bildirimde bulunulmuştur. İzmir Valiliği'nin 26/07/2023 tarihli ... Sayılı yazısı ile ilgili şirket hakkında idari para cezası uygulandığı bildirilmiştir. İzmir Valiliği'nin idari para cezası uygulanmasına ilişkin kararına rağmen tescil talebinde bulunmaması, kaçınma sebeplerinin de bildirilmemesi sebebiyle TTK'nın 33/NI fıkrası gereği Sayın Mahkemeye başvurma zorunluluğumuz hâsıl olmuştur. iYukarıda izah etmeye çalıştığımız nedenlerle, Müdürlüğümüzün Merkez-...sicil numarasında kayıtlı ... hakkında, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... K sayılı 08/03/2022 tarihli kararı ile dava dışı...'nın ortaklıktan çıkmasına dair kararının Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından resen tescili ile çıkan ortağın payının kime iktisap ettirileceğine, yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep ederiz\" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.
SAVUNMA : Davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;
1-Dava; sicil müdürlüğünün davetine rağmen, davalı şirketin dava dışı ortağının ortaklıktan çıkmaya dair mahkeme kararı doğrultusunda paylarının devri hususunun tescil edilmemesi nedeniyle mahkemece karar verilmesi istemine ilişkindir.
2-Ticaret sicili 6100 sayılı TTK'nun 24. ve devamındaki maddelerde düzenlenmiştir.
TTK'nun 32/3. maddesinde: \"Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır.\",
31. maddesinde: \"Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur. Tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen yahut tamamen silinir. Her iki hâlde 27 ilâ 30 uncu madde hükümleri geçerlidir.\",
33. maddesinde: \"Tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder. Süresi içinde tescil isteminde bulunmayan veya kaçınma sebeplerini bildirmeyen kişinin ikinci fıkradaki cezayla cezalandırılması bu fıkra hükmünün uygulanmasına engel oluşturmaz.\",
34. maddesinde: \"İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler. Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir.\"
şeklinde düzenlemelere yer verilmiştir.
3-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... K sayılı 08/03/2022 tarihli kararı ile...'nın ...'nin ortaklığından bedelsiz olarak çıkmasına karar verildiği, söz konusu mahkeme kararının 24/05/2022 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
Davacı ... Müdürlüğünce söz konusu kararın tescili için TSY'nin 36. Maddesi gereği tescile davet için davalı şirkete tebligat gönderildiği; davalı şirkete gönderilen 19/10/2022 tarihli ve... sayılı yazı ile mahkeme kararının tescili için TTK'nın 33. Maddesi ve TSY'nın 36. Maddesi gereği tescile davet işlemlerinin uygulanması gerektiği, gerekli evraklar ile veya tescilden kaçınma için haklı bir sebebi var ise ispata elverişli delillerle beraber 30 gün içerisinde Sicil Müdürlüğüne başvurulması gerektiği yönünde ihtarat bulunduğu görülmektedir.
Ancak bahse konu tebligatın iade döndüğü ve tebliğin gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.
4-Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün TTK 33. maddesi uyarınca uygulayacağı tescil prosedüründe öncelikle hakkında tescili gerektiren bir değişiklik bulunan şirkete usulüne uygun olarak tescile davet yazısının tebliğ edilmesi gerekmektedir.
Gerek kanun metninde gerekse Ticaret Sicili Yönetmeliği'nin 36. Maddesinde yer alan \"tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir.\" düzenlemesi uyarınca tescil yükümlüsü kişilere ihtarlı davetiye tebliğ edilmeksizin mahkemeden tescil talep edilmesi mümkün değildir.
5-Dosya kapsamının incelenmesinden İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 30/11/2022 tarihli tescile davet yazısı bulunduğu, dava dilekçesi ekinde yazının muhatabına tebliğine dair bir delil bulunmadığı,
Mahkememizce 02/04/2024 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile tescile davet yazısının davalı şirkete tebliğine dair belgelerin sunulması hususunda davacı ... müdürlüğüne süre verildiği,
Verilen süre içerisinde davacı tarafça 2 adet tebligat gönderi hareket bilgisinin dosyaya sunulduğu, postanın birinin adres yetersizliği nedeniyle iade edildiği, diğer postanın ise adreste tanınmama nedeniyle iade edildiği görülmüştür.
Mahkememizce davalı şirket adına çıkartılan tebligatların da yine adres yetersizliği nedeniyle iade edildiği görülmüştür.
6- Buna göre, mahkemeden tescil talebinde bulunulmadan önce tescil mükellefiyeti bulunan şirkete usulüne uygun olarak tescile davet yazısının tebliğ edilerek süresi içerisinde beyanda bulunulmaması veya tescil talebinde bulunulmaması halinde mahkemeden talepte bulunulması gerekirken davalı şirkete tescile davet yazısı tebliğ edilmeksizin, ayrıca adresten ayrılma ve yeni adresin tescil edilmemesi halinde şirketin feshine ilişkin prosedür işletilmesi gerektiği halde doğrudan tescile zorlama davası açılması yerinde görülmemiştir.
6-Dava öncesinde davalı şirkete tescile davet yazısı gönderilmesi mahiyeti itibariyle özel nitelikte bir dava şartıdır. Zira bu eksiklik nedeniyle esastan ret kararı verilmesi halinde bu husus kesin hüküm teşkil edeceğinden tescile davet prosedürüne ilişkin usul işlemlerinin yerine getirilmemesinin dava şartı noksanlığı olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda usul işlemlerinin tamamlanarak aynı hususta yeni bir dava açılabileceği gözetilerek davanın özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın davalı şirkete tescile davet yazısı tebliğ edilmeksizin açıldığı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/2. ve 115/2. Maddeleri uyarınca ÖZEL DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE USULDEN REDDİNE,
2- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın, peşin alınan 269,85-TL 'den mahsubu ile eksik kalan 345,55-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; Davacı kurum temsilcisinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 10/04/2025
Katip ...
E imza
Hakim ...
E imza