T.C. SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2015/619 Esas - 2018/643
\tT.C.
\tSAMSUN
\tASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t TÜRK MİLLETİ ADINA \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t GEREKÇELİ\tKARAR
ESAS NO\t: 2015/619 Esas
KARAR NO\t: 2018/643 Karar
HAKİM : ...
KATİP\t: ...
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: ...
DAVALI\t: ...
DAVA\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 07/05/2009
KARAR TARİHİ\t: 27/09/2018
KARARIN YAZ. TARİH\t : 19/10/2018
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İddia ve savunmaların özeti;
Davacı vekili 06/05/2009 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında akdedilmiş bulunan ... geçerli ve yürürlükte olduğu sırada davalının sözleşmeye aykırı olarak bir başka dağıtım firması ile ticari ilişki tesis ettiğini, ayrıca EPDK dan almış olduğu bayilik lisansını da iptal ettirerek eylemli bir şekilde müvekkili ile arasındaki ticari ilişkiye son vererek muaraza yaratmış olduğunu,bu suretle otogaz bayilik sözleşmesini süresinden önce sona erdirmiş olduğunu ,fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000.00 TL'nin lisansın sona erdirildiği tarih olan 27/02/2009 tarihinden itibaren sözleşmenin bitim tarihi olan 14/06/2012 tarihine kadar işleyecek reeskont faizi ile birlikte kar mahrumiyeti karşılığı olarak, 20.000,00 TL manevi tazminatın 27/02/2009 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte, 50.000 USD tutarında cezai şartın 27/02/2009 tarihinden itibaren aylık %5 faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği, cevap dilekçesini sunmadığı görülmüştür.
Toplanan deliller, dellilerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
...Bayilik Sözleşmesi, ek sözleşme ve taahhütname, ihtarnameler
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 03/11/2009 - 03/05/2013 tarihli cevabi yazıları,
Gerze Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/15 D. İş ve 200814 D İş sayılı dosyaları,
Sinop Ticaret Sicil Memurluğunun 09/12/2009 tarihli cevabi yazısı,
Cari Hesap özetleri, davalı şirkete ait gaz alımına ilişkin 11 adet irsaliyeli fatura,
Davalı tarafından ibraz edilen Gerze İcra Müdürlüğü'nün 2005/57 Tal. Sayılı dosyasından taşınmazın ihale ile satıldığına ilişkin tapuya hitaben yazılan yazısı
Mali Müşavir Bilirkişi ...'nun 08/04/2011 tarihli raporu
Davacı vekilinin 29/06/2011 havale tarihli ıslah dilekçesi ve ıslah harcı makbuzu
Ankara 16. Asliye Ticaret Mahkemesinden aldırılan 07/09/2012 havale tarihli bilirkişi heyeti raporu ve bila tarihli bilirkişi heyeti ek raporu,
Mahkememizin 28/11/2013 tarili 2013/80 Esas, 2013/104 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 19. H.D'nin 2014/9692 Esas 2014/16202 Karar sayılı bozma ilamı, ve Yargıtay 19. H.D'nin 2015/4618 Esas 2015/8845 Karar sayılı karar düzeltme isteminin reddine dair ilamı.
Dava taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesinin haksız feshi sebebiyle açılmış kar mahrumiyeti, manevi tazminat ve cezai şart istemine ilişkindir.
Davacı yargılama sırasında manevi tazminat talebini atiye bıraktığını bildirmiştir. \t
Tüm dosya kapsamından taraflar arasında 14.6.2007 tarihinde 5 yıl süreyle bayilik sözleşmesi, 14.8.2007 tarihinde ek sözleşme ve taahhütnamenin akdedildiği, bu sözleşmeye göre davalının davacıdan otogaz bayiliği aldığı, ... Noterliği'nin 28.3.2008 tarihli ihtarnamesi ile davacının davalıya ' taraflar arasında akdedilen sözleşmede sözleşmenin feshi halinde rekabet yasağına ilişkin hükümlerin yer aldığını belirterek borçların ödenmesini ve gaz alımına devam edilmesini' ihtar ettiği, davalı tarafından ...Noterliği'nin 2.6.2008 tarihli cevabi ihtarnamesi ile 'ödemelerinde sıkışıklık yaşadığı için kendilerine vadeli gaz satışı yapılmadığını ve davacıya borcu bulunmadığını' bildirdiği, bu kez taraflar arasında akdedilen 3.7.2008 tarihli taahhütname ile davacı tarafından davalıya protokol tarihinden itibaren 20 gün vadeli gaz satışı yapılacağının düzenleme altına alındığı, protokolden sonra davacı tarafından Gerze Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/14 Değişik İş sayılı dosyası üzerinden 6.8.2008 tarihinde tespit yaptırdığı, 27.2.2009 tarihinde davalının EPDK'dan lisansını iptal ettirdiği ve aynı yer için 13.3.2009 tarihinde dava dışı ...'nin bayisi olarak otogaz bayilik lisansı verildiği, davacı tarafından Gerze Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/15 D İş sayılı dosyası üzerinden 8.4.2009 tarihinde yeniden tespit yaptırıldığı ve davalının davacı adına olan otogaz bayilik lisansını iptal ettirmesinin sözleşmenin feshi niteliğinde olduğu iddiasıyla davacının kar mahrumiyeti ve cezai şartın tahsili talebiyle eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
Taraflarca ibraz edilen tüm deliller dosyaya konulmak suretiyle dosya kar mahrumiyetinin tespiti açısından bilirkişi SMM Yalçın ...'na tevdi edilerek rapor alınmış, bilirkişi raporunda davacı tarafından 14.07.2007 -05.07.2008 tarihleri arasında düzenlenen 11 adet faturada 27.050 kg LPG satışı yapıldığını, bu satıştan 1 yılda davacının 8.378,27 TL kar elde ettiğini, 1 aylık karın 698,18 TL olduğunu, bayilik sözleşmesinin EPDK nezdinde lisansının iptal edildiği tarih olan 27.02.2009 ile sözleşmenin bitim tarihi olan 14.06.2012 tarihine kadar geçen süre için kar kaybının 27.624,61 TL olduğunu belirtmiştir.
Davacı vekili 30.06.2011 harç tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000.00 TL olarak talep ettiği kar mahrumiyetine dair talebini 26.624,61 TL arttırarak bu konudaki toplam talebini 27.624,61 TL olarak ıslah etmiş ve 27.02.2009 tarihinden itibaren bu miktarın reeskont faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Dosya yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmak üzere Ankara Nöb. ATM'ye gönderilmiş , Ankara 16. ATM'den gelen Prof Dr..., ATO Sektör Temsilcisi ... ve MM ... 'dan oluşan bilirkişi heyetinin raporlarında sonuç olarak davacı tarafın davalıdan kar mahrumiyeti adı altında alacak talebinde bulunmasında haklı olduğu ve talep edilen alacağın hesaplanması yönünde ilk incelemeyi yapan bilirkişi tarafından yapılan tespitlerin toplam karın miktarı ve TL cinsinden tutarı bakımından konuya ilişkin sözleşme ve diğer belge ve düzenlemelere uygun olmakla birlikte toplam karın bayi için %70 dağıtıcı için %30 oranında olduğu dikkate alınarak kardan indirilmesi gereken fire payının düşülmesi halinde mahrum kalınan kar miktarının 11. 572,74 TL olduğunu, davacının sözleşmede yer alan ifaya bağlı ceza şartı da talep edebileceği kanaatinde olduklarını ticari işlerde uygulanan reeskont üzerinden faiz tahakkuk ettirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir.
Mahkememizce bu rapora itibar edilerek davacının kar mahrumiyeti talebinin kısmen kabul kısmen reddine, manevi tazminat talebi yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına ve cezai şart bedeline ilişkin davanın kabulüne karar verilmiş olup, davalının kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay 19.Hukuk Dairesininin 2014/9692 Esas 2014/16202 Karar sayılı ve 13/11/2014 tarihli bozma ilamında;\" ...Davacı yanca 06.08.2008 tarihinde yaptırılan ilk delil tespitinde davalının bir başka dağıtım şirketine ait mal sattığı yönünde bir belirleme bulunmamaktadır. Davalının lisansının iptali ile sözleşmenin sona ermesinden sonra davalı tarafın bir başka dağıtım şirketine ait ürünleri satmış olması da akdin ihlali olarak değerlendirilemez. Bu durumda tarafların sözleşmeye aykırı eylemleri ve feshin haklılığı yönünden karar yerinde bir değerlendirme yapılmaksızın ve yukarıda yapılan açıklamalar gözetilmeden yazılı şekilde bilirkişi raporuna atıf yapılarak karar verilmesi doğru görülmemiştir\" denilmek suretiyle mahkememiz kararı bozularak iş bu esasa kaydı yapılmıştır.
Manevi tazminat yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına ilişkin karara bozma ilamında yer verilmemiş olması sebebiyle bu kısım yönünden verilen kararın kesinleştiği kabul edilerek bozma ilamına uyulmasına karar verilmesi üzerine tarafların sözleşmeye aykırı eylemleri ve feshin haklılığı noktasında değerlendirme yapılmak üzere, daha önce rapor alınan heyete dosyanın tevdi için Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/103 talimat sayılı dosyasından aldırılan bilirkişi ek raporunda; taraflar arasındaki sözleşmenin ve ek sözleşmenin 3. Maddesinde bayiinin sözleşme konusu yerde sözleşme süresince başka bayiilerle anlaşma yapamayacağına dair açık düzenleme bulunmasına rağmen davalının talebi ile 13/03/2009 tarihinde EPDK dan ... nin bayiisi olarak lisans aldığını ancak davacının sözleşmeyi feshettiğine dair dosyada hiçbir belge bulunmadığını, sonuç olarak; dava dilekçesine göre davacının sözleşmenin devamına dayanarak talepte bulunduğu anlaşıldığından önceki 02/07/2012 tarihli bilirkişi raporundaki gibi davacının kar mahrumiyeti talebinin ve cezai şart talebinin yerinde olduğuna ilişkin görüşlerinde ilave edilecek husus bulunmadığı rapor edilmiştir.
Mahkemece bu raporun bozmadan önceki karara esas alınan rapor ile aynı mahiyette olması sebebiyle yeniden rapor alınması için dosyanın bilirkişiye tevdii ile bilirkişi ücretinin davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiş ancak davacı vekili yargılamanın 12/04/2018 tarihli 10 no lu celsesinde avansı yatıramayacaklarını, bozma ilamındaki eksikliğin bilirkişi incelemesini gerektirmediğini beyan etmiştir.
Sonuç olarak; mahkememizce yapılan değerlendirmede taraflar arasındaki sözleşme ve ek sözleşmenin 3. Maddesinde davalının sözleşme süresince başka bayiilik almayacağını taahhüt ettiği, taraflar arasında imzalanan 03/07/2008 tarihli protokol ile davalıya vadeli gaz satışına devam edileceğine dair anlaşma yapıldığı, davacı tarafından 06/08/2018 tarihinde Gerze Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/14 D.İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan tespitte; işletmenin ...adı altında davalı tarafından işletildiği ancak tanklar boş olduğu için gaz satışının yapılamadığının tespit edildiği, dosyaya davalı tarafından sunulan Gerze İcra Müdürlüğü'nün 2005/57 talimat sayılı dosyası üzerinden davalının bayiilik aldığı akaryakıt istasyonu vasfındaki gayrimenkulün 22/08/2008 tarihinde yapılan ve 21/10/2008 tarihinde kesinleşen ihale ile ...' a ihale edildiği ve tapuya ... adına tescil yapılmasının 21/10/2008 tarihli yazı ile talep edildiği, davalının ise 27/02/2009 tarihli başvurusu ile EPDK dan davacı adına aldığı lisansın iptalini talep ettiği, 13/03/2009 tarihli lisansın ise dava dışı ... adına alındığı, davalının davacı adına aldığı lisansın iptali işleminin akaryakıt istasyonunun mülkiyetini kaybetmiş olması sebebiyle zorunlu olduğu aksi halde aynı taşınmaz için taşınmazı devralan maliklerin bayiilik alamayacakları, dosya kapsamına göre davalının borçlarını ödemekte geciktiği ve akaryakıt alamadığı anlaşılmakta ise de eylemli fesih niteliğindeki davacının lisansını iptal ettirmesinin kendinden kaynaklanmayan sebeplerden olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından eylemli olarak feshedildiği ancak feshin haksız olduğundan söz edilemeyeceği kanaatine varılmış olmakla davacının kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı taleplerini içerir davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Mahkememizce verilen ilk karardan sonra harç tahsil müzekkeresi yazılmadığı anlaşılmakla Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 35,90-TL red harcının peşin karar ilam harcı olarak alınan 1.336,50-TL'den mahsubu ile fazla alınan 1.300,60-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı tarafından yapılan dosyanın Yargıtay'a gidiş dönüş masrafı, davetiye gideri olmak üzere 70.00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine.
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.
5-Kararın talep halinde Yazı İşleri Müdürü tarafından taraflara tebliğine,
6-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde, müracaat etmeleri halinde kalemde, müracaat etmemeleri halinde dosyaya hesap numarası bildirmiş ise hesaba aktarmak sureti ile, hesap numarası da bildirilmemiş ise masrafı gider avansından karşılanmak sureti ile PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı. 27/09/2018
Katip ...
Hakim...
\t\t TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin 2015/619 Esas 2018/643 Karar sayılı ilamında hüküm kısmındaki 'Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usülen anlatıldı.\" kısmında geçen Samsun Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu ibaresinin \"Yargıtaya temyiz yolu\" olarak HMK 304. maddesi gereğince TASHİHİNE karar verilmiştir.
\t
Katip ...\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Hakim ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır.