T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... E. - ... K.
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALI \t:
DAVA\t: İSTİHKAK
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili 07/11/2023 tarihli dilekçesiyle; davacı şirket tarafından ticari ilişki içerisinde bulunduğu, ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye 20.000 Abd doları gönderilmek istenirken, sehven 22/01/2021 tarihinde davacı şirket ile hiçbir ticari ilişkisi bulunmayan müflis davalı şirkete bu havalenin yapıldığını, yanlışlığın fark edilerek iflas idaresinden söz konusu paranın iadesinin istenilmesine rağmen bu talebin kabul edilmediğini, davalı tarafın sebepsiz zenginleştiğini, söz konusu borcun iflastan önce doğan bir borç olmayıp, iflastan sonra doğan masa borcu olduğunu beyan ederek, 20.000 ABD dolarının 22/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek ABD doları cinsinden paralara bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkememizin 11/09/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile davacının davasının kabulüne karar verilmiş, karara karşı istinaf yoluna gidilmesi üzerine Konya BAM . HD'nin 27/12/2024 gün ve ... E. ... K. sayılı ilamı ile Mahkememizin kararı kaldırılarak dosya Mahkememize gönderilmiş ve dava Mahkememizin ... E. sırasına kaydedilmiştir.
İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde;
Dava, \"İSTİHKAK\" davasıdır.
İstanbul BAM . HD’nin 19/03/2025 gün ve ... E. ... K. sayılı emsal kararına göre, \"Davacı vekili icra mahkemesine başvurusunda; müvekkilinin 25/08/2023 tarihinde cari hesap borcu için dava dışı ... San. ve Tic. AŞ.ye 1.593.951,40 TL havale göndermek istediğini, ancak söz konusu havale için banka hesabının bulunduğu ... Bankası'ndaki otomasyon uygulamasında sehven ...… Ltd.Şti.nin unvanının girilmesi sonucu paranın sehven tasfiye halindeki şirkete gönderildiğini, müvekkilinin parayı göndermek istediği dava dışı şirketin müflis şirket ile herhangi bir ilişkisi ya da organik bağı bulunmadığını, hatalı havalenin fark edilmesi üzerine 28/08/2023 tarihli dilekçe ile iflas idaresinden sehven gönderilen paranın tümüyle iadesini talep etseler de iflas idaresinin 31/08/2023 tarihli kararı ile taleplerinin reddedildiğini, iş bu ret kararına karşı şikayet yoluna başvurduklarını, müflis şirket yetkilisinin şirket defter ve kayıtlarını teslim etmemesi yönündeki kusurlu davranışının müvekkiline yüklenemeyeceğini, müvekkilinin usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde de görüleceği üzere müvekkilinin tek ilişkisinin ...… AŞ ile olup müflis şirket ile olmadığını, müflisin 2020 yılında iflasının açıldığını, 2. alacaklılar toplantısının da yapılmış olduğunu, bu miktarda bir alacağı olsa bugüne dek tespit edilerek tahsil yoluna gidileceğini, iflastan 3 yıl sonra müvekkilinden bir alacağı doğmasının hayatın olağan akışı ve mantığa aykırı olduğunu ileri sürerek iflas idaresi kararının kaldırılmasına ve paranın iadesine karar verilmesini talep etmiştir…\t
İİK'nın 228. maddesinde; \"Üçüncü şahıslar tarafından istihkak iddiasında bulunulan eşyanın kendilerine verilip verilmeyeceğini iflas idaresi kararlaştırır. İflas idaresi; istihkak iddiasını reddederse, üçüncü şahsa icra mahkemesinde istihkak davası açması için yedi günlük bir mühlet tayin ve tebliğ eder. Bu mühleti geçiren üçüncü şahıs, masaya karşı istihkak iddiasından vazgeçmiş sayılır.\" düzenlemesine yer verilmiş ise de üçüncü kişi, iflas idaresi veya dairesi nezdinde istihkak iddiasında bulunmadan doğruca İcra Mahkemesinde de istihkak davası açabilir.
Buna göre, İİK'nın 228. maddesinde belirtilen iflasta istihkaka ilişkin prosedür işletilmeksizin 3. kişi tarafından, doğrudan İcra Hukuk Mahkemesinde dava açılarak istihkak iddiasında bulunmak mümkündür, bunu engelleyen yasal bir düzenleme yoktur.
Öte yandan, İİK.nın 228. maddesinde istihkak iddiası ve davasının konusu hakkında bir açıklama yoktur. Yargıtay içtihatlarına göre, İİK.nın 228. maddesinde yer alan \"eşya\" sözcüğü \"para\"yı da kapsar. Para, eşya hukuku bakımından misli eşya ve tüketilebilir eşya kategorisinde yer almaktadır. Bu vasfı ile para mülkiyet ve diğer ayni haklara konu olabilir. İİK.nın 228. maddesi çerçevesinde sadece konusu misli olmayan eşya malikinin hak sahibi olduğu şeklinde anılan maddeye dar biçimde yorumlamak, misli mal üzerindeki ayni hak sahiplerinin haklarının korunmasını zayıflatacağından hukuk mantığı ile de bağdaşmayacaktır.
Bununla birlikte istihkak davası, tarafları iflas idaresi ve üçüncü kişi olan, yetki, görev ve yargılama usulü bakımından tamamen HMK'daki genel hükümlere tabi olan bir hukuk davasıdır.
Somut olayda, üçüncü kişi iflas idaresinin kararına karşı şikayet yolu ile icra mahkemesine başvurmuş ise de hukuki nitelendirme hakime ait olup, talebin içeriğinin borçluya ait olmadığı halde sehven gönderildiği iddia edilen paranın üçüncü kişiye iadesi talebi olmakla esasen istihkak iddiası niteliğinde olduğu açıktır.
O halde mahkemece, davacı 3. kişinin talebinin istihkak davası olarak nitelendirilmesi ve genel hükümlere göre nispî harcın tamamlanmasından sonra davaya istihkak davası olarak devam edilerek tarafların iddia ve savunmaları kapsamında delilleri toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, istemin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre görüleceği gerekçesi ile yazılı şekilde sonuca gidilmesi isabetsizdir.\"
Somut olayda ; davacı, davalı iflas idaresine karşı ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacak olarak bu davayı Mahkememizde açmış ise de, 6100 s. HMK'nin 33. maddesine göre, olayları ve talepleri ileri anlatmak taraflara, davayı vasıflandırmak ise mahkemeye ait bir görev ve yetkidir.
Her ne kadar davacı, davalı müflis şirkete sehven gönderilen paranın iadesini mahkememizden istemiş ise de; dava, masa borcu veya kayıt kabul davası niteliğinde olmayan iflas idaresine karşı istihkak talebi niteliğindedir.
Yukarıda yazılı İstanbul BAM . HD'nin emsal kararında da açıklandığı üzere 2004 s. İİK'nın 228. maddesindeki istihkaka ilişkin düzenlemeler sadece malı değil, parayı da kapsamaktadır. Davacının iflas idaresine karşı istihkak davasına bakma görev ve yetkisi ise, 2004 s. İİK'nın 228. maddesine göre icra hukuk mahkemelerine ait olup, bu davalar yönünden mahkememiz görevsizdir.
6100 s. HMK'nın 114/1-c maddesine göre, görev bir dava şartı olup, 115/1. maddesine göre de dava şartının her aşamada ve re'sen değerlendirilmesi gerektiğinden, davacının davasının göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t\t: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Mahkememizin görevsiz olması nedeniyle, davacının davasının dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, karar kesinleştiğinde ve istek halinde dosyanın yetkili ve görevli Konya Nöbetçi İcra Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-Yargılama giderlerinin, 6100 s. HMK'nin 20 ve 331/2. maddeleri uyarınca davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde görevli mahkemesince takdir edilmesine, davaya görevli mahkemesinde devam edilmemiş olması halinde ise Mahkememizce gerekli kararın verilerek değerlendirilmesine,
Dair ; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, Konya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere ve oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 30/04/2025
Başkan Üye \t Üye \t Katip