T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1930
KARAR NO: 2025/437
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/05/2021
NUMARASI: 2018/1079 Esas - 2021/387 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma ve Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/04/2025
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Nakliyat sigortası teminatından sigortalıya ödenen hasar bedelinin, işlemiş faiziyle birlikte (4.951,35 €. asıl alacağın, 20.12.2016'dan itibaren %3 oranında 3095 SK. Md.4/a'ya göre işlemiş 147,73 €. döviz faiziyle 5099,08 Euro olarak) zarar sorumlusu olduğu öne sürülen ve dayanak poliçede sigorta ettiren konumunda olan taşıyıcıdan ve onun üzerine düşebilecek mesuliyete güvence sağlayan sigorta şirketinden rücuen tahsilini teminen başlatılan icra takibine vaki itirazın istemi ile ikame edilen; bu yönüyle de haiefiyet ilkesine dayanan işbu davada davacı vekili Yüce Mahkeme'den özetle (müvekkilinin düzenlediği ... sayılı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ...San. ve Tic. AŞ.'ne ait soğutma grubu türü emtianın, davalı taşıyıcının düzenlediği taşıma belgesi ve navlun faturası kapsamında İtalya'dan Türkiye'ye onun sorumluluğu altında ... plakalı araçla taşındığını, aracın ... Firmasına varışını müteakip yapılan kontrolde taşınan emtianın hasarlanmış olduğunun tespit edildiğini, hasar tarihinde... Sorumluları ve forklift operatörü tarafından hasar tutanağı da düzenlendiğini, sigortalının emtiaları almış olduğu şirketin düzenlediği teknik servis raporuna göre emtiaya ait fan motorları ve koruma kutularının zarar gördüğünün tespit edildiğini, uzman eksper tarafından da hasarın sürgülü TIR kapısının açılıp kapanırken emtiaya sürtmesinden kaynaklanmış olabileceği yönünde görüş belirtildiğini; fatura , ibraname ve yapılan tespitlere göre sevkiyatın her aşamasında oluşabilecek hasarlardan davalı tarafın sorumlu olduğunu, tazminat bağlamında davalının mesul olduğu zararı sigortalısına tazmin eden müvekkilinin halefiyet ve temlik esaslarına göre davalılara rücu hakkı doğduğunu, tazmin edilen bedelin rücuen tahsilini teminen 21.12.2016'da başlatılan icra takibinin davalıların 28.12.2016'da yaptıkları itirazlarla durdurulması üzerine işbu davanın açılması zarureti doğduğunu gerekçe göstermek ve fazlaya ilişkin haklarını da saklı tutmak suretiyle) müvekkilinin 5.099,08 Euro'luk alacağına ilişkin icra takibine yapılan İtirazın İptaline (CMR md. 27'de belirtilen miktardan az olmamak üzere işleyecek faiziyle birlikte devamına, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalılara yükletilmesine) karar verilmesini ve davalılar aleyhine İcra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Ticaret ve Nakliyat Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının rücu talebini dayandırdığı poliçenin bağlı olduğu ... sayılı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesinin özel şartlarında, sigorta ettiren konumundaki müvekkilinin sigortalı olarak gösterdiği emtia sahibine hasar tazminatı ödenmesi halinde ödenen bedel için davacının alt taşıyıcıya rücu hakkı saklı tutulmuş olmakla birlikte ... ve ... grubuna bağlı şirketlere, dolayısıyla da müvekkiline rücu edilmeyeceğinin kararlaştırıldığını, bu nedenle de davacı tarafın müvekkiline, “sigorta ettiren konumunda olduğu için değil dayanak poliçenin bağlı olduğu sigorta sözleşmesinin açıklamalarında yer alan bu yöndeki özel şart nedeniyle” rücu edemeyeceğini; kaldı ki davacının somut olayla ilgili görevlendirdiği eksperin dahi “hasarın taşıma işi sırasında oluştuğuna dair herhangi bir tespit bulunmadığı için hasarın teminata konu olmayabileceğinin mal sahibine ifade edildiğini” düzenlediği raporda kayıt altına aldığını, dava konusu emtianın 24.12.2015 tarihinde Çobantur antrepodan alınarak dava dışı ... firmasının Gebze'deki işyerine sevk edildiğini, dâhili nakliye sırasında bir hasar oluşmuş olsa bile bundan müvekkilinin mesul tutulamayacağını, müvekkilinin gerçekleştirdiği uluslararası taşıma işinin tabi olduğu kurallara göre üstlendiği taşıma sırasında vuku bulduğu sübuta ermeyen zararın tazmininden zaten sorumlu da olmadığını, bu konunun davacı tarafın görevlendirdiği eksper raporunda da vurgulandığını, rücu talebinin kabulü anlamına gelmemesi kaydıyla müvekkilinin somut olayda üstlendiği sorumluluğun ve mesuliyet sınırının davacının tazmin ettiği bedele göre değil, ancak CMR Konvansiyonu hükümlerine göre belirlenebileceğini beyan etmek suretiyle müvekkili aleyhine ikame edilen davanın reddine yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini ve davacı aleyhine dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmektedir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin düzenlediği poliçe ile diğer davalının uluslararası taşımalarda üzerine düşebilecek mesuliyete sigorta güvencesi sağladığını, iddia olunan hasarın bu süreçte orta çıktığı ve diğer davalının tazminat bağlamında sorumluluğunun doğduğu kesinlik kazanmadan müvekkilinin düzenlediği poliçe şartlarına göre iddia olunan hasarı tazmin mükellefiyeti altında olmayacağını, davacının hasar ödemesine dayanak yaptığı ekspertiz raporunda taşıyıcıya rücu imkânının olmadığının ifade edildiğini, kaldı ki nakliye sırasında oluştuğu öne sürülen hasar için taşıyıcıya usulünce ihbar da yapılmadığını, müvekkilinin mesuliyetine sigorta güvencesi sağladığı diğer davalının taşıyıcı sıfatıyla üzerine düşebilecek mesuliyeti belirlemeye elverişli herhangi bir tespit olmadığı gibi müvekkilinin tazmininden sorumluluğunu gerektirecek türde, diğer davalının üstlendiği uluslararası kara yolu taşıma işi sırasında ortaya çıktığı kesin delillerle ispatlanmış hasar durumu da söz konusu olmadığını beyan edip müvekkili aleyhine haksız yere ikame edilen davanın reddine yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...Davacı sigorta şirketinin rücu talebine dayandırdığı ... sayılı spesifik alt poliçenin bağlı bulunduğu ... sayılı Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi davacı sigorta şirketinden dosyaya sunulması istenilmiş ise de, 29.09.2020 tarihinde sunulan dilekçe ile; \" mahkemece ... nolu sigorta poliçesi talep edilmektedir. Sayın mahkemeye delillerimizden delil no-1 ile ... nolu alt poliçe sunulmuştur, bu sebeple bu poliçe ile karar verilmesini talep etmekteyiz.\" denilmek suretiyle ilgili poliçe sunulmamıştır. Davalı taraf savunmasında; ... nolu Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi 'ni de dayanak yaparak abonman poliçesinde sigortalının ...olduğunu ve davacı sigorta şirketi tarafından ... ve grup şirketlerine rücu edilemeyeceğini savunmuştur. Bu savunma doğrultusunda her ne kadar davacı sigorta sigorta tarafından savunmaya dayanak yapılan poliçe dosyaya sunulmamış ise de velev ki iş bu sigorta sözleşmesinde davalı ...şirketinin savunduğu gibi poliçede davalı ... şirketi ve ... şirketlerine rücu edilemeyeceğine ilişkin özel bir şart bulunmasa dahi teknik bilirkişi heyetinin yaptığı inceleme ve hükme esas alınan raporunda belirlendiği üzere davalı ... şirketinin ve dolayısıyla CMR sigorta poliçesi ile davalı ... 'a sigorta teminatı sağlayan diğer davalı ... (...) Sigorta A.Ş.'nin davacı sigorta şirketine veya onun dava dışı sigortalısına sorumlu olmadığı vicdani kanaatine ulaşılarak davanın reddine, \" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyeti varlığının yanı sıra, TBK 183 hükümlerine göre sigortalı ayrıca hak ve alacaklarını davacı sigortalıya temlik ettiğini, bilirkişi heyetinin dosyaya sunulmuş olan deliller ile bağlı ve bu deliller doğrultusunda tespitini yapması gerektiğini, davalıların her ikisinin de pasif husumet ehliyeti bulunduğunu, davalının taşıyıcı olduğunu inkar etmediğini, davalı, forwarder (taşıma işleri organizatörü) sıfatını haiz olduğunu, forwarderın, taşıma işlerinde müşterilerine aracılık ile lojistik hizmet vererek, taşıma sürecinin tamamını organize ettiğini, emtiaların bütün nakliye ve elleçlenme işlemlerinin davalı ... Ticaret Ve Nakliyat Limited Şirketi sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, emtiaların, davalı ... Ticaret Ve Nakliyat Limited Şirketi sorumluluğunda/tarafından ...plakalı tır ile nakliyesi sonrası ... firmasına varışını müteakip yapılan kontrollerde emtianın hasarlanmış olduğunun tespit edildiğini, hasar tarihinde ... Ticaret Ve Nakliyat Limited Şirketi antrepo sorumlusu, antrepo yetkilisi ve forklift operatörü tarafından hasar tutanağı (delil no 7) düzenlendiğini, ilk derece mahkemesinin bu tutanağı dikkate almadığını, bilirkişilerin davacının aktif husumet ehliyetine dair değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, bilirkişilerce yapılan \"davacının tazminat hakkının bulunmadığı\" tespitine itiraz ettiklerini, sigortalıya yapılan ödemenin teminat dahilinde yapıldığını, ambalaj ve istif hususunda bilirkişilerce yapılan tespite karşın, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için hasarın bu nedenlerle gerçekleştiği kabul edilse dahi taşıyıcının sorumluluğunun devam edeceğini, ilk derece mahkemesinin bu yöndeki itirazları dikkate almadığını, mevcut verilerden hasarın davalıların sorumluluğunda meydana geldiğinin anlaşıldığını, aksini ispat yükünün davalılara ait olduğunu, ispat yükü açısından ilk derece mahkemesinin değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, davalının aksi yönde hiçbir delil sunmaksızın, ispat külfetinin yerine getirilmediğine ilişkin itirazının mesnetsiz olduğunu, bilirkişilerce bu hususun göz ardı edildiğini, davalılar taşımadan müteselsilen sorumlu olduğunu, ilk derece mahkemesince bu hususun da gözardı edildiğini, ilk derece mahkemesinin Sigortacılık Kanunu'nun 22. maddesinin 17. fıkrasında; aynı maddenin 13. fıkrası uyarınca tarafsız olmak zorunda olan eksperlerin düzenlediği raporun “delil” niteliğinde olduğu hususunu göz önünde bulundurmayarak eksik inceleme yaptığını, davalıların itirazlarında haksız olduğunu, bu sebeple müvekkilin tazminatı talep hakkına haiz olduğunu, bilirkişinin ve ilk derece mahkemesinin faize ilişkin tespitine itiraz ettiklerini, davacının dava dışı sigortalısına ödeme tarihi (24.03.2016) itibariyle faiz talep hakkı bulunduğunu, ilk derece mahkemesinin red kararının bozularak tam kabulüne, mahkeme aksi kanaatte ise itirazların değerlendirmesi için bilhassa davalıların müteselsilen sorumlu olduğunun tespiti açısından dilekçedeki beyanlar ve itirazlar doğrultusunda yeni bir bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini ve davanın kabulüne, davacının davalılardan olan 5.099,08 Euro alacağına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, dava dışı sigortalıya ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek Euro kamu banka faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, alacağın likit ve belirlenebilir olduğundan % 20 den az olmayan oranda icra inkar tazminatına, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava; ''Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi''ne dayanarak düzenlenen ''Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi'' kapsamında ödenen hasar bedelinin, sigorta ettiren davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. İstinafa konu uyuşmalık temelde; hasarın CMR hükümlerince davalı sorumluğunda doğup doğmadığı, dava dışı sigortalıya ödenen tazminatın sigorta ettiren davalı taşıyıcıdan rücuen tahsil edilip edilemeyeceği, sigortalının davacıya verdiği temliknamenin sigorta ettirene rücu imkanı verip vermeyeceği noktalarındadır. Davacı tarafça davalılar hakkında Bakırköy ... İcra müdürlüğün ... esas sayılı dosyası ile 4.951,35 Euro asıl alacak, 147,73 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.099,08 Euro alacağın tahsili için \"..sigortalıya ödenen tazminatın rücu talebidir.\" borcun sebebi gösterilerek, ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluların borca itirazı üzerine eldeki itirazın iptaline ilişkin davanın açıldığı görülmektedir. Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ... A.Ş.'nin İtalya'dan ithal ettiği rooftop klima ve soğutma grubu yedek parçalarının İstanbul/Türkiye'ye taşınma işinin davalı ... Ltd.Şti. tarafından üstlenildiği, davalının sigorta ettiren sıfatıyla davacı ile 'Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi\" düzenlendiği, spesifik taşımaya ilişkin 'Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi'' nin 04/12/2015 tarihinde düzenlendiği, davacı taraftan istenilmesine rağmen 'Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi\"nin davalı tarafça mahkemeye sunulmadığı, ayrıca belgenin sunulmayacağı belirtilerek alt sigorta poliçesi ile karar verilmesinin talep edildiği, davalı tarafça 'Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi\"nin özel şartlar bölümünde ... Ltd.Şti ve grup şirketlerine rücu edilemeyeceği kaydının bulunduğunun iddia edildiği anlaşılmaktadır. CMR 17/1. maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 17/2. madde, \"Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz.\" şeklindedir. 17/3. maddede de; taşımacının, taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve ihmallerinden dolayı sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Bu durumda kural olarak, taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur. Somut olayda Yükün davalı şirketin antreposunda 23/12/2015 tarihinde ulaştığı ve aynı tarihli davalı şirket çalışanlarınca tutulan tutanakta \"makinenin dış kısmında yer alan sacında kısmi çizikler olduğu\" tespiti yapıldığı, yükün buradan 24/12/2015 tarihinde alınarak, sigortalının müşterisi olan dava dışı son kullanıcı Volga dış ticaret firmasının Gebze'de bulunan işyerine sevk edildiği, CMR belgesi üzerine hasar kaydının veya araç sürücüsünün imzaladığı tutanağın bulunmadığı görülmektedir. Dosyadaki belgelerden özellikle CMR belgesinden taşımanın İtalya'da başlayıp İstanbul Erenköy gümrük müdürlüğüne bağlı gümrük antreposunda CMR alıcısı emrine teslim etmeyi üstlendiği, yükün buradan Gebze'ye taşınması işinin davalı tarafça yapıldığının iddia edilmediği, spesifik poliçeninde İstanbul'a kadar olan taşımayı kapsadığı tespit edilmiştir. Yine dosyaya alınan denetime elverişli bilirkişi raporu ve ekspertiz raporu ile CMR üzerinde herhangi bir hasar kaydının bulunmadığı gibi araç şoförünün imzasını taşılan bir tespitin bulunmadığı, davalı deposunda yapılan tespitin ürünün dış sacındaki çiziklerden ibaret olduğu, Gebze'de yapılan ekspertizde ise ürünü çizik yer ile ilgisi ve alakası bulunmayan yükün üst kısmındaki fan motoru ve klemensların hasarlı olduğu, davalının ürünü teslim aldığı şekliyle (tespit tutanağında belirlenen çizikler hariç) yükün alıcısına teslim edildiğinin kabulü gerekmektedir. Teslim anında herhangi bir kayıt konulmadan ürünler teslim alındığından aksinin davacı tarafça ispatı gerekir. Bu yönde bir ispat sunulmadığından davacı sigortalısının davacıdan CMR hükümlerince herhangi bir tazminat talep hakkı bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın, alınması gerekli olan 615,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 556,10 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 10/04/2025