T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: ... Esas - ...
\"TÜRK MİLLETİ ADINA\"
\tT.C.\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
\tKONYA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:
DAVA\t: KOOPERATİFİN MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİ
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t:
\tDavacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;\t
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili 21.11.2024 tarihli dilekçesiyle; davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 18.07.2017 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısının yapılmadığını, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurulunu yapmayan kooperatiflerin dağılmış sayılacağını ancak, bu durumun kooperatifin tasfiyesi ve ticaret sicilden terkini anlamına gelmediğini, davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespiti ve tasfiyesi için bu davanın açılması mecburiyetinin doğduğunu beyan ederek, davalı kooperatifin 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine ve davalı Kooperatife tasfiye heyeti atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı kooperatif temsilcisinin 17.02.2025 tarihli beyan dilekçesiyle ve 05.03.2025 tarihli duruşmadaki beyanında özetle; kooperatifin aktif olduğunu, yeni yönetim kurulu oluştuğunu, genel kurulda alınan tasfiye kararından vazgeçeceklerini, kooperatifin kasasında ve banka hesabında parasının olmadığını, kooperatifin devam etmesini sağlayacaklarını, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatifinin kendiliğinden dağılmış olduğunun tespiti isteminden ibarettir.
Taraflar arasındaki ihtilaf; davalı kooperatifin dava tarihinden geriye dönük olarak üst üste 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapıp yapmadığı, yapmamış ise kooperatifin kendiliğinden dağılıp dağılmadığı, kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmesinin gerekip gerekmediği, gerekirse tasfiye memuru atanmasının gerekip gerekmediği ile tasfiye masraflarının kim tarafından karşılanmasının gerektiği hususlarından ibarettir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81. maddesinde kooperatifin dağılma sebepleri sayılmıştır. Anılan maddenin 1. fıkrasının 6. bendi ile üç yıl genel kurul toplantısının yapılmaması dağılma sebebi olarak öngörülmüştür. Bu kapsamda davalı kooperatifin üç yıl genel kurul toplantısının yapmamış olması halinde yasa gereğince kendiliğinden dağılmış sayılacağı açıktır. Dolayısıyla, yasa gereği kendiliğinden dağılmış sayılan kooperatif hakkında tasfiye kararı verilmesi mümkün değil ise de hukuki menfaati bulunanların kendiliğinden dağılmanın tespitini isteyebilecekleri kabul edilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve ... E. ... K. sayılı kararı ile davacı bakanlığın bu davayı açabileceği belirtilmiştir. Mahkememizce de bu karar emsal kabul edilerek eldeki davanın açılmasında davacının hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu kabul edilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, yasa gereğince kendiliğinden dağılan kooperatife genel kurul toplantısı yaparak yasaya uygun hale gelmesi için süre verilmesi de mümkün değildir.
Davalı kooperatif dava tarihinden önce en son 2016 yılı olağan genel kurul toplantısını 18/07/2017 tarihinde yapmıştır. Dava 21/11/2024 tarihinde açılmış olup, davalı kooperatifin 3 yıldan daha fazla süreyle genel kurul toplantısı yapmadığı açıktır. Dolayısıyla kooperatif dava tarihinden önceki dönemde yasa gereğince kendiliğinden dağılmıştır. Her ne kadar davalı kooperatif 2017-2024 arası hesap dönemine ilişkin olarak 15/01/2025 tarihinde genel kurul yapmış ise de, yasa gereği kendiliğinden dağılan kooperatifin sonrada toplantı yaparak faaliyetine devam etmesi mümkün değildir. Bu kapsamda, davalı kooperatifin davadan önceki süreçte 3 yıl genel kurul toplantısı yapmaması nedeniyle kendiliğinden dağıldığı sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Belirlenmesi gereken bir diğer husus tasfiye masraflarının kim tarafından karşılanacağıdır. Esasen, masrafların kooperatif tarafından karşılanması gerekmekle birlikte kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak bir malvarlığının bulunmadığı hallerde, bu masrafın (ileride tasfiye aşamasında kooperatiften alınmak kaydıyla) avans olarak davacıdan alınması gerekecektir. Aksinin kabulü, mahkeme hükmünün infaz edilememesine neden olacaktır.
Somut olayda, yapılan araştırmalar neticesinde davalı kooperatifin bankalarda mevduatının bulunmadığı tespit edilmiştir. Duruşmaya katılan kooperatif temsilcisi de kooperatifin herhangi bir yerde nakit parasının bulunmadığını ifade etmiştir. Yine, temsilci kooperatife ait defterleri duruşmaya getirmiş, yapılan incelemede defterlerin 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Defterlerin ait olduğu yıl dikkate alınarak bilirkişi incelemesi yaptırılmasına gerek görülmemiştir. Her ne kadar kooperatif adına kayıtlı bir taşınmaz tespit edilmiş ise de, eldeki davada bu taşınmazın paraya çevrilmesi ya da tasfiye masraflarını karşılayıp karşılayamayacağının tespiti mümkün değildir. Bu nedenle, taşınmazın tasfiye aşamasında paraya çevrilmesinin ve bu paradan öncelikle bakanlık tarafından avans olarak yatırılan tasfiye masraflarının bakanlığa iadesinin uygun olacağı kabul edilmiştir. Bu kapsamda, kooperatifin kasasında ya da banka hesabında masrafları karşılayacak tutarda parasının bulunmaması nedeniyle masrafların avans olarak davacı bakanlık tarafından karşılanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anılan nedenlerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t\t: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;
1-Davacının davasının KABULÜ ile Akşehir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... ticaret sicil sırasında kayıtlı, ... Sulama Kooperatifinin, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/1-6 maddesi gereğince, MÜNFESİH OLDUĞUNUN TESPİTİNE ve TASFİYESİNE,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde, ikinci bir yazı veya tebligat beklenmeksizin davacı bakanlık tarafından şimdilik 20.000,00 TL. tasfiye masrafı ve 20.000,00 TL. tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 40.000,00 TL.'nin Mahkememizin bu dosyasına yatırılmasına,
3-40.000,00 TL'lik tasfiye masraflarının yatırılmasından ve kararın kesinleşmesinden sonra Mahkememizce re'sen seçilecek 1 tasfiye memurunun göreve başlatılmasına,
4-Tasfiye memuru için takdir edilen 20.000,00 TL.'nin, 10.000,00 TL'lik kısmının kararın kesinleşmesinden sonra derhal, bakiye 10.000,00 TL'lik kısmının ise tasfiyenin tamamlanmasından ve buna ilişkin raporun tasfiye memuru tarafından bu dosyamıza sunulmasından sonra tasfiye memuruna ödenmesine,
5-Tasfiye memuru ücretinin dışında tasfiye masrafı olarak yatırılacak 20.000,00 TL.'nin ise tasfiye memurunun belgelendirdiği taleplere göre, kendisine veya ilgili yerlere Mahkememiz tarafından ödenmesine,
6-Tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraflarının güncellenip güncellenmeyeceğinin ve davacı taraftan ilave ücret talep edilip edilmeyeceğinin kararın kesinleşmesi ve tasfiyeye başlanmasından sonra ihtiyaca ve/veya tasfiye memurunun talebine göre ek kararla bilahare değerlendirilmesine,
7-İlave tasfiye masrafına ihtiyaç duyulur ve ek kararla istenilmesine rağmen davacı tarafından yatırılmaz ise, tasfiyenin olduğu haliyle durdurulup, tasfiye memurunun da görevinin sonlandırılacağının davacı tarafa ihtarına (gerekçeli kararın tebliği ile bu ihtarın yapılmasına),
8-Tasfiye masrafları ile tasfiye memuru ücretinin, tasfiye aşamasında davalı kooperatifin malvarlığının bulunması halinde tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı bakanlığa eksiksiz olarak ödenmesine, davalı kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak yeterli malvarlığının bulunmaması halinde ise, tasfiyenin imkansızlaşmasının önlenmesi (tasfiye memurunun 0 bilanço tabir edilen bilançosunu hazırlayabilmesi için) bu masrafların davacı bakanlık üzerinde bırakılmasına,
9-Alınması gereken 615,40 TL başvuru harcı ile 615,40 TL peşin harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
10-Davacı tarafından yapılan 1.631,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Gerekçeli karar tebliği için davacı avansından yapılacak (ve 225,00 TL olacağı değerlendirilen) yargılama giderinin de, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Davacı kendini vekille temsil ettiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca tayin ve takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
13-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK'nın 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,
Dair ; davacı vekili ile davalı kooperatif temsilcisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince ( 2 ) hafta içerisinde, ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.09/04/2025
Başkan \t\tÜye \t\tÜye \t\tKatip