T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1333 Esas
KARAR NO:2025/603
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:12/04/2023
NUMARASI:2022/56 Esas, 2023/118 Karar
DAVANIN KONUSU:Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ:30/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çok uzun zamandan beri sanayi tipi çamaşır ve boya makinaları yapmakta olup, 2005 yılından itibaren ... yıkama sistemleri adıyla anılan yıkama makinalarını üretimine başladığını ve bugüne kadar da imalatını ve satışını sürdürdüğünü, davalının ortak olduğu, ... Şirketi'nin şimdi olduğu gibi ezelden beri, birinci Ünite olan ... Jeneratör Çin'den ithal edip müvekkilleri gibi imalatçılara sattığını, müvekkilinin, davalının 21/12/2020 tarihinde, ... nosu ile TPMK - Patent Dairesine, \"Bu buluş, yukarıda bahsedilen dezavantajların üstesinden gelebilen, manuel olarak yıkama makinasında gaz konsantrasyonunun ayarlanması olup, özelliği; maliyeti az, üretimi zaman almayan ve yıkama makinasındaki tambur içerisinde bulunan gazın kontrolü altına alınmasını sağlayan yeni bir teknolojidir.\" şeklindeki beyanıyla sözde buluşunun tanımını yapıp, faydalı model belgesi aldığını öğrendiklerini, 2005 yılından beri müvekkilinin bu ürünü bizzat üretim yurt içine ve dışına sattığını, bu nedenlerle, yeni teknoloji diye Patent Dairesi'ne müracaatlarının gerçek olmadığını, davalının faydalı model belgesi ile koruma altına aldığı buluşun, müvekkilinin üretimini yaptığı yıkama makinaları aynı olup herhangi bir yenilik bulunmadığını, bu durumun davalıya haksız kazanç sağlayacak olup, müvekkilini mağdur edeceğini, davalıya ait ... numaralı faydalı model belgesinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin asla ve asla ... yıkama sistemleri için bir tescil belgesi almadığını, bu teknolojiye kattığı yenilik için faydalı model tescil belgesi aldığını, davacı tarafın her ne kadar bu ... yıkam asistemlerinin, müvekkili tarafından ezelden beridir Çin'den ithal edildiğini, iddia etmekteyse de bu iddia da tamamen gerçek dışı ve mesnetsiz olduğunu, zira müvekkilinin ilk defa A.B.D.'de bulunduğu sırada tanıştığı bu marinaları 2001 yılında Türkiye'ye getiren ilk isim olduğunu, davacının iddiasının aksine bu ilk makinaların Çin'li firmalara değil ... - ... firmasına ait modeller olduğunu ve bu medellerin ...Fabrikasına kurulduğunu, davacının dosyaya sunduğu tüm delillerin onlarca yıldır zaten piyasada ve sektörde kullanılan ...Yıkama Sistemlerine dair deliller olduğunu, müvekkilinin faydalı modelinin bu sistemde bulunan bir probleme getirilen yenilikçi ve sektörde fark yaratan yeni bir çözüm olduğunu, müvekkiline ait faydalı modelin TPMK uzmanı tarafından dünya üzerinde olacak şekilde araştırmadan geçirildiğini ve bu faydalı modelin yeniliğini etkileyecek mevcut sistemde herhangi bir bilgi ve belge tespit edilemediğini, bu buluşun hem müvekkilinin sektöre olan hakimiyeti hem de TPMK'nın yapmış olduğu araştırma sonucunda Dünyada ilk kez müvekkili tarafından AR-GE'si yapılarak geliştirilmiş olduğunun apaçık ortada olduğunu, davacı tarafın, müvekkili tarafından ve başkaca firmalar tarafından kendisine yapılan eski tarihli satış faturalarını da dosyaya delil olarak sunduğunu, fakat ifade ettiği üzere prior art döneminde, ... Yıkama Makinaları'nı gerek müvekkilinin gerekse de üçüncü firmaların satışını gerçekleştirdiğini, ancak rpior art döneminde, dava konusu faydalı modelin kullanılmadığı ... Yıkama Makinalarına dair bu satışların dava konusu faydalı modelin yeniliğini etkilemesinin mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"...Somut olayda, davaya konu faydalı model belgesinin başvuru tarihinden önceki tarihli yenilik unsurunu ortadan kaldıracak herhangi bir ürün ya da döküman tespit edilemediği, tespit olunup yenilik değerlendirmesine alınan dökümanlar ile faydalı model belgesinin karşılaştırmasının istemler bazında ve usulüne uygun yapıldığı, netice olarak bağımsız 1 nolu istem unsurlarının bu dökümanlar ve önceki tarihli video görsellerinde tespit edilmediği, dosya kapsamındaki deliller karşısında... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmıştır.Davacı vekili her ne kadar müvekkili firmanın ürettiği makineler üzerinde yerinde inceleme yapılması gerektiğine yönelik itirazlarını sunmuş ise de; hükümsüzlük dosyasında yenilik kırıcı olarak incelenecek delilin tarihinin önem arzettiği, söz konusu tarihin hükümsüzlük talebine konu belgenin başvuru tarihinden önce olduğunun kesin ve denetlenebilir bir şekilde tespiti gerektiği, buna mukabil davacıya ait ürünlerin üretim tarihleri ile bu tarihten sonra, inceleme tarihinden önce üzerlerinde değişiklik yapılıp yapılmadığı hususlarının muallakta kalacak olması nedeniyle delil olma vasıflarının bulunmadığı ve yerinde incelemenin dosyaya katkı sunmayacağı kanaatiyle;-Davacının davasının REDDİNE,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Yerel Mahkeme tarafından keşif ve yerinde inceleme talebinin reddedilerek dosya üzerinden yapılan inceleme ile karar verilmesinin yerinde olmadığını,Dava konusu ... yıkama sistemleri, iki üniteden oluştuğunu, birinin ... jeneratörü olup Çin'den getirilmekte olduğunu, İkinci ünitenin ise yıkama makinası olup, Müvekkili gibi imalatçılar tarafından üretilmekte olduğunu, Davalının da davacı gibi yıllardır birinci üniteyi Çin'den ithal edip, ikinci üniteyi de fason ürettirip piyasaya satmakta olduğunu, yıkama makinalarınnın 2005'ten beri kullanılmakta olup, tambur içindeki gazın kontrol edilmesi için tescile konu sistemler yıllardır kullanılmakta olduğunu,Dava dilekçesi eklerinde sunulan 2018 yılına ait Müvekkili şirketin tanıtım kataloglarından ayrıca dilekçede sunulan tescil tarihinden önceki yıllara ait videolarda dava konusu sistemin, yıllardır kullanılmakta olduğu tespit edilebildiğini, videolardaki ve kataloglardaki ürünlerin yerinde incelenmesi veya keşif marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini, yerinde inceleme yapılması halinde, tescile konu sistemin zaten kullanılmakta olduğu, videoda gözüken sistemle tescil edilen sistemin aynı olduğu teşhis edilebileceğini,Tescile konu faydalı modelin kendisiyle, davalının açıklamaları birbirleri ile uyuşmadığını, gaz basıncının kontrolü ile gaz konsantrasyonunun ayarlanması tamamen farklı şeyler olduğunu, tescile konu bu gaz basınç kontrolünün başlıktan tamamen farklı olduğunun Bilirkişilerce yapılacak inceleme ile ortaya konacağını,Davalının iddialarının yerinde olmadığını, deli olarak belirtilen videolarda gaz basıncını kontrol eden sistemler doğrudan görülmekte olduğunu, davalının iddia ettiğinin aksine gaz basıncını kontrol eden ekipmanlar yıllardır yurtdışında ve yurtiçinde kullanılmakta olduğunu, Dava konusu faydalı model belgesinin alınabilmesi için düzenlenen istemler bölümünde belirtilen, aktüatörlü paslanmaz vana basınç transmitteri (basınç kontrol cihazı), müvekkili şirket tarafından, 11.05.2018 tarihinde ...ltd.şti.'ne satılan makinede gözükmekte olduğunu,Davalının faydalı model belgesinin alınabilmesi için düzenlenen istemler listesinde birçok yenilik denilen şeylerin, daha evvel uzun zamandır üreticiler tarafından bilinen ve uygulanan yöntemler olup hiçbirinin yenilik içermediğini,Müvekkilinin dava konusu ürünü taklit ettiği iddiasının kabul edilemez olduğunu,Davalının yeni olduğunu iddia ettiği sistemin ana parçası olan aktülatörlü paslanmaz vana 04.05.2018 tarihinde ... Şti'den satın alınmış ve 11.05.2018 tarihinde ....LTD. Şirketi'ne satılmı olduğunu, faturanın bulunduğunu,Dava dilekçesi ekinde bulunan katalogda; faydalı modelin ve sonraki İstemlerin ana parçası olarak gösterilen aktüatörlü vanaların mevcut olduğunun görüleceğini, katalogların 2018m yılına ait olduğunu, davalının faydalı model belgesinin yeni hiçbir unsurunun bulunmadığını ve sistemlerin yıllardır sektörde var olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Dava, davalı adına tescilli ... tescil nolu \"manuel olarak yıkama makinesinde gaz konsantrasyonunun ayarlanması\" buluş başlıklı faydalı model belgesin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; mahkemece alınan yeterli ve denetime elverişli nitelikteki bilirkişi heyeti raporunda davaya konu faydalı modelin istemleri ile dosyada mevcut delillere göre karşılaştırma yapılmış, re'sen de araştırma yapılarak dava konusu faydalı modeli belgesinin yenilik vasfına sahip olduğu, buluşun açık ve anlaşılır şekilde tarifnamede açıklandığı tespit edilmiştir.Hükümsüzlük davasında yenilik kırıcı olarak dayanılan delilin tarihinin de ispatlanmasının gerekli olduğu, davacıya ait ürünün hangi tarihten itibaren kullanılmakta olduğu yönünde denetlenebilir somut bir delil bulunmadığı, davacı vekili yargılamada ve istinafında 11.05.2018 Tarihli faturanın yenlilik unsurunu kaldırdığını ileri sürmüş ise de; bu hususun bilirkişi raporunda incelendiği, faydalı model belgesinde korunanın buluş olup bu parçaların unsurlarının ayrı ayrı koruması olmadığının belirtildiği, faturada yer aldığı belirtilen aktüatörlü vana ürünün satışının, buluşun yenilik unsurunu ortadan kaldırmayacağının açıklandığı dikkate alınmakla mahkemece mevcut delil durumuna göre davacının yenilik kırıcı delilin dava konusu faydalı modelden önceki tarihli olduğu ispatlanamadığından keşif talebi kabul edilmeyerek davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.30/04/2025