T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/77
KARAR NO\t: 2025/60
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 05/09/2024
KARAR TARİHİ\t: 23/01/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH \t: 14/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline verilmek üzere .... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından cirolanan ... Bankası ... Şubesine ait, keşidecisi .... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, 137.280-TL bedelli, 10/10/2024 keşide tarihli, .... çek numaralı çekin müvekkiline ulaştırılması için .... kargo ile .... SİSTEMLERİ İNŞ.SAN.TİC.LTD.ŞTİ. adına, ... tarafından TAKİP NO: .... kargolanarak gönderilen çekin kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan araştırmalara rağmen bu çekin bulunamadığını, çekin kaybolmasıyla ilgili Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunulduğunu, kaybolan çekin kötü niyetli üçüncü kişiler tarafından bankadan tahsil edilme riski bulunduğunu, çekin bankadan tahsil edilmesini önlemek ve içinde ödeme yasağı kararı verilmesini, yargılama sonucunda çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GERREKÇE: Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
HMK'nun 115/1 maddesindeki \"Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.\" hükmü karşısında mahkeme dava dilekçesi üzerine dava şartları arasında sayılan yetki hususunu inceleyip yetkisiz olduğu kanaatine varması halinde kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermesi usül ekonomisi bakımından da elzemdir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114/1. Maddesinin ç bendinde \"Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması\", dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. Maddesinde \"Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.\" ile 115/2 maddesindeki \"\"Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.\" hükümleri bir arada değerlendirildiğinde işbu davada HMK'nın 114/ç maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığının bulunduğu ve bu noksanlığın giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre;
\"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.\"
Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir.
Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Her ne kadar davacı vekili tarafından çek iptali istemli işbu davayı mahkememizde ikame ederek dava konusu çek bedeli üzerine ödeme yasağı konularak iptalini istemiş ise de; TTK'nın ilgili düzenlemeleri gereği çek iptali davalarında çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olması, kamu düzenine ilişkin bu yetki kuralının mahkemece re'sen nazara alınmasının gerektiği, somut uyuşmazlıkta ise davacının adresi \".... Mah. ... Cd. N:11/1 Arnavutköy/İSTANBUL\" olduğu ayrıca dava konusu çekin hesabının bağlı olduğu şubenin ŞEHİTKAMİL/GAZİANTEP adresinde olduğu, davacı ve muhatap banka adresinin yargı sınırlarımızın dışında kaldığı anlaşılmakla; mahkememizin işbu dava yönünden yetkisiz olduğu sonucuna varılarak başkaca hususlar incelenmeksizin mahkememizin yetkisizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Davalının usulüne uygun yetki itirazının kabulü ile mahkememizin yetkili olmaması nedeni ile dava dilekçesinin yetki yönünden REDDİ ile mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, uyuşmazlığın çözümünde İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğuna,
2-6100 Sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
3-HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğü'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra usulüne uygun talepte bulunulmaması nedeniyle davaya yetkili mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nın 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARINA,
5- Yargılama gideri ve harçların nihai karar ile birlikte değerlendirilmesine,
Dair talep eden vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır