T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/93
KARAR NO: 2025/497
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/10/2021
NUMARASI: 2019/107 E. - 2021/795 K.
BİRLEŞEN
İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2019/184 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
BİRLEŞEN
İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2019/306 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Rücuen Tazminat)
Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davaların ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle asıl ve birleşen davaların reddine dair verilen hükme karşı, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Asıl davada davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile sigortalısı ... San. Ve Tic. A.Ş. arasında Makine Kırılması Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, davaya konu ... Marka, 2017 Model, ... Tip, ... seri numaralı ... motor numaralı ... plakalı iş makinasının, müşterek sigorta kapsamında diğer sigorta şirketleri ... Sigorta A.Ş.ve ... Sigorta A.Ş. ile müştereken teminat altına alındığını, müvekkili olan şirketin de müşterek sigortadaki teminat hissesinin %50 olduğunu, davalılardan ... Servis Ltd. Şti.'nin makinenin üreticisi, ... San. Ve Tic, Ltd. Şti.'ninise yetkili servisi olduğunu, 12.08.2018 tarihinde verilen servis ve bakım hizmeti ile, SCR sisteminde bulunan pompa, enjektör ve hava hortumlarının (borularının) değiştirilmesinden 12 saat sonra rutin olarak çalışmakta iken SCR pompasının bulunduğu motor bölümünde kendiliğinden çıkan yangın sonucu hasar görmüş olduğunu ve kullanılamaz olduğunu, davalı ... tarafından verilen servis hizmetinin ve yeni takılan elemanların gizli ayıplı olduğunu, her iki davalının da meydana gelen hasarda % 100 kusurlu ve zarardan sorumlu olduğunu, sunulan ekspertiz raporlarında her iki davalının da oluşan hasarda kusurlu bulunduğunun açıkça tespit edildiğini, oluşturulan hasar dosyasında sigortalı şirkete poliçe uyarınca 14.02.2019 tarihinde 78.395,03 EURO sigorta tazminatı ödemesi yapıldığını, davalılara müvekkili olan şirketin ödediği tazminat miktarınca rücu ihbarnamesi gönderildiğini, ancak davalıların hiçbir ödeme yapmadıkları gibi arabuluculuk başvurusunda herhangi bir anlaşma da sağlanamadığını iddia ederek, 78.395,03EURO sigorta tazminat bedelinin ödeme tarihi olan 14.02.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/184 Esas sayılı dosyasının dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile sigortalısı ... San. Ve Tic. AŞ arasında Makine Kırılması Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, davaya konu ... Marka, 2017 Model, ... Tip, ... seri numaralı ... motor numaralı ... plakalı iş makinasının, müşterek sigorta kapsamında diğer sigorta şirketleri ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta A.Ş. ile müştereken teminat altına alındığını, müvekkili şirketin de müşterek sigortadaki teminat hissesi % 25 olduğunu, 12.08.2018 tarihinde verilen servis ve bakım hizmeti ile, SCR sisteminde bulunan pompa, enjektör ve hava hortumlarının ( borularının ) değiştirilmesinden 12 saat sonra rutin olarak çalışmakta iken SCR pompasının bulunduğu motor bölümünde kendiliğinden çıkan yangın sonucu hasar gördüğünü, kullanılamaz olduğunu, davalı ... tarafından verilen servis hizmetinin ve yeni takılan elemanların gizli ayıplı olduğunu, her iki davalınında meydana gelen hasardan % 100 kusurlu ve zarardan sorumlu olduklarını, sunulan ekspertiz raporlarında her iki davalının da oluşan hasarda kusurlu bulunduğunun açıkça tespit edildiğini, oluşturulan hasar dosyasında sigortalı şirkete poliçe uyarınca 39.197,51 EURO sigorta tazminatı ödemesi yapıldığını, davalılara müvekkil şirkete ödediği tazminat miktarınca rücu ihbarnamesi gönderildiğini, ancak davalıların hiç bir ödeme yapmadıkları gibi arabuluculuk başvurusunda herhangi bir anlaşma da sağlanamadığını iddia ederek,39.197,51 EURO sigorta tazminat bedelinin ödeme tarihi olan 06.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/306 Esas sayılı dosyasının dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin sigortalısı ile iş makinası hususunda poliçe düzenlendiğini davalılardan ... iş makinasının üreticisi, diğer davalı ...nın ise servisi olduğunu, sigortaya konu olan iş makinasının davalı ... tarafından 12/08/2018 tarihinde servis ve bakım hizmeti ile teslim alıp gerekli aksamları değiştirildikten 12 saat sonra çıkan yangın sonucu büyük hasara uğradığını, makinanın kullanılamaz hale geldiğini, söz konusu hasar ile ilgili yapılan ekspertiz çalışmalarında yangının davalı vi makina tarafından 12 saat önce müdahale edilen ve elemanları değiştirilen SCR sisteminde başladığının tespit edildiğini, çıkan ekspertiz raporunda ise 22 servis kaydından sadece 14 ünün davalı ... makinanın sorumlu olduğunun açıkça raporda belirtildiğini, müvekkilinin sigortalısına 39.182,52 EURO ödeme yapmış olduğunu, davalıların bu hasarın oluşumunda tam kusurlu olduğunu iddia ederek, ödenen bedelin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Vekili, savunmasında özetle; Dava dilekçesinde meydana geldiği ifade edilen hasardan müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bu konu ile ilgili olarak müvekkiline kusur atfedilmesinin mümkün olmadığını, bu durumun Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/26 D.İş sayılı dosyası ile sabit olduğunu, bu nedenle husumet itirazlarının olduğunu, davacı tarafından açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının sigortalısının iş makinesinde meydana gelen hasar ile müvekkilinin hiçbir ilgisi bulunmadığını, bu durumum Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi'nin dosyasında da açıkça tespit edildiğini, bu tespite rağmen iş bu davanın açılmasının kötü niyetli olduğunu, dava konusu makinede çılan yangının müvekkili olan şirket ile ilgisi olmayan dış etkenlerden kaynaklı olarak meydana geldiğini, müvekkiline atfedilen herhangi bir kusur bulunmadığını, ... Servis Ltd.Şti. yangından sonra teknik inceleme yaptığını ve servis müdürü ... tarafından rapor hazırlandığını bu raporda yangının çıkış nedeninin “Makinenin yanmasından ötürü oluşan hasar incelendiğinde yanmasının dış etkenlerden kaynaklandığı kanısı oluşmuştur. Makine kömür yüklemektedir. Kömür deposundaki kömürler açık havada, hava ile temas esnasında kendiliğinden yanmaktadır. Makinenin kovası ile kömürü yüklemek için aldığında yanan kömür öbeklerini de kova ile almaktadır. Kovasına aldığı kömürü müşterilerinin kamyonlarına yüklemektedir. Kömürün kamyona yüklenmesi için kovayı yukarı doğru kaldırması gerekmektedir. Makinenin kovası yukarı doğru kaldırıldığında bir miktar taşan kömür Makinenin gövdesine dökülmektedir. Kovadan dökülen ve içten içe yanan kömürler operatör kabininin içinden makinenin ön gövdesine gelen Kontrol ve aydınlatma kablolarının üzerine dökülmüş ve kabloların tutuşmasına sebep olmuştur.” şeklinde olduğunu, bu raporda da müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığının doğruladığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili, savunmasında özetle; iş bu dava açılmadan evvel gerek sigortalı ... şirketine gerekse davacı ... şirketine iş makinesinde meydana gelen yangınla ilgili olarak müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını dolayısıyla oluşan hasarla ilgili olarak müvekkilinin sorumluluğuna gidilemeyeceğinin ilgili teknik açıklamalarla beraber ihtar edildiğini, davaya konu iş makinesi ve yangın olayına ilişkin olarak Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde 2019/26 D. iş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, yangının meydana geldiği sahada ve makine üzerinde keşif yapılarak alınan 07.05.2019 tarihli bilirkişi raporunu mahkemeye sunduklarını, doğru ve objektif tespitlerin yapılmış olması açısından huzurdaki davanın hakkaniyetle aydınlatılması için delil niteliğindeki bilirkişi raporunun öneminin büyük olduğunu, davacı tarafça dosyaya sunulan akla mantığa sığmayan teknik yanlışlıklarla dolu Sigorta Ekspertiz Raporunun ise sübjektif şekilde hazırlandığını bildirmek zorunda olduklarını, zira davalıları kusurlu çıkarmak ve kullanıcı hatası/dış etkenlerden kaynaklı dememek için adeta yeniden kimyasal formüller/sıvılar yaratılmaya çalışıldığını, sigortacının menfaatlerini korumak için sonucu daha en baştan belli olan bir rapor hazırlandığını, hukuken bağlayıcılığı olmayan hatalarla dolu ve yanlı ekspertiz raporunun davaya esas alınmasının mümkün olmadığını…r firmasının uzun yıllardır dünya çapında faaliyet gösteren ve sektörde kalitesiyle tanınan iş makinesi üreticisi olduğunu, aynı zamanda makineler için satış sonrası servis hizmeti de verdiğini, ... markasının Türkiye’deki faaliyetlerinin müvekkili ... tarafından yürütüldüğünü, diğer davalı ...’nın ise satış sonrası yedek parça ve servis hizmeti hususunda müvekkilinin yetkili servislerinden biri konumunda olduğunu, müvekkilinin her zaman müşteri memnuniyetini gözeterek hareket ettiğini ve her daim makinesinin ve markasının arkasında durduğunu, müşteri memnuniyetlerinin en önemli göstergesinin bizzat sigortalının kendisi olduğunu, zira makine yanmasından sonra dahi müvekkilinden makineler satin aldığını ve servis hizmeti de almaya devam ettiğini, bu itibarla en başta ekspertiz raporunda yer alan davaya konu yüklenicinin gizli ayıplı olduğunu ve bu iddianın kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki herhangi bir ayıp ihbarında da bulunulmadığını önemle belirtmek istediklerini…yangının çıkış nedeninin ne üretimden kaynaklanan ne de servisten kaynaklanan ayıp olmadığını, sigortalı ... şirketinin yanan yüklenicinin İzmir’deki kömür ocağında kömür yükleme ve depolama amacıyla kullandığını, yangının makinenin çalışma sahasındaki şartlara bağlı olarak kömürün içten içe yanması sonucu meydana geldiğini, kömür ocaklarında kömürün kendi kendine yanması veya sahada çalışan makinelerin yanmasının bu piyasada alışılagelmiş bir olay olduğunu, kömür deposundaki kömürlerin açık havada hava ile temas esnasında kendiliğinden yandığını, makinenin kovası ile kömürü yüklemek için aldığında yanan kömür öbeklerini de kova ile aldığını, kovasına aldığı kömürü müşterilerinin kamyonlarına yüklediğini, kömürün kamyona yüklenmesi için kovanın yukarı doğru kaldırılması gerektiğini, makine kovasını yukarı doğru kaldırdığında bir miktar taşan kömürün makinenin gövdesine döküldüğünü, kovadan dökülen ve içten içe yanan kömürlerin operator kabininin içinden makinenin ön gövdesine gelen kontrol ve aydınlatma kablolarının üzerine döküldüğünü ve kabloların tutuşmasına sebep olduğunu, ekli olarak sundukları fotoğraflarda da gerek kömür ocağında kömürün kendi kendine yanması, gerekse yüklenici üzerinde yer alan kömür tozlarının görülebildiğini…işbu rapordaki tespitlerin de yüklenicideki yangının dış etkenlerden kaynaklı olduğunun görüldüğünü, müvekkilinin oluşan hasarda herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını… sisteminin dizel motorlarda egzoz emisyonundaki doğaya ve insana zararlı partiküllerin egzoz çıkışı içindeki kapalı bir ortamda püskürtülerek egzoz gazının doğaya ve insana zararının en aza indirmesi için kullanılan bir sistemin parçası olduğunu, egzoz çıkış sıcaklığının 200 santigrat dereceler civarında olduğunu, sıcak olan egzoz gazları dahi püskürtülebildiğini, yani ...’nun yanma özelliği olmayan bir sıvı olduğunu, ancak ... sıvısının yanıcı olmama özelliğinin ekspertiz raporunda kötüniyetli olarak göz ardı edildiği kanaatinde olduklarını, raporda açık bir hata olarak ... içinde yer alan ürenin amonyak olduğunun ifade edildiğini, ... sıvısının ... direktiflerinde bahsedilen yanıcı parlayıcı kimyasallar kategorisine girmediği gibi %67,5 su %32,5 üre içeren bir sulu çözelti olduğunu, raporda bahsedildiği gibi ürenin formulünün amonyak (NH3) olmayıp CH4N2O formulüne sahip olduğunu, bu yanlış değerlendirmenin dahi söz konusu raporu tanzim eden bilrikişinin bilimsel temellerden uzaklaştığının göstergesi olduğunu, ekspertiz raporunda bahsedildiği gibi sulu çözeltinin yangın çıkarma riski bulunsa idi Euro4 ve Euro5 motorlara sahip araçların birçoğunda yangın çıkması gerektiğini, AdBlue sıvısının içerdiği özellikleri kullanım alanları hususunda ayrıntılı teknik bilgi alınabilmesi için Kimya Mühendisleri Odası’na müzekkere yazılarak görüş alınmasının talep edildiğini…raporda ayrıca amonyak gazı nedeniyle enjektör ucunda yanma meydana geldiğini, yangının borular vasıtası ile kablolara ... tankına ulaştığından bahsedildiğini, ... sıvısının bahsedildiği üzere yanıcı olmayan sulu bir çözelti olduğunu, kaldı ki yanıcı amonyak gazı oluştuğu varsayılsa bile kapalı bir ortamda yanıcı hidrokarbonların %15V seviyesine ulaşması durumunda parlama ve patlama meydana gelmesinin egzoz borularının yırtılmasının hatta parçalanmasının gerektiğini, raporda bilirkişi kanaatindeki en büyük çelişkilerden birinin ise bu konuya atıf yapılarak egzoz içinde kapalı bir ortamda %21 oksijen ve amonyak buharının herhangi bir ısı kaynağına gerek kalmadan kendiliğinden tutuşabileceğine hatta patlama meydana gelebileceğinden bahsedilmiş olması olduğunu…ekspertiz raporunda yangının SCR pompasından çıktığının belirtildiğini, SCR pompasının ancak makine çalışıyorken ... pompaladığını, ... sisteminde basınç ve sıcaklık sensörleri olduğunu, eğer ... pompasında bir sorun olsa idi basınç sensörünün arıza kodu vereceğini ve operatörün bu arıza kodunu görüp arıza bildiriminde bulunacağını … pompasının elektrik sisteminden kaynaklanan bir durumun da söz konusu olmadığını, çünkü ... pompasının elektrik sistemini kontrol eden 1 amperlik sigorta olduğunu ve sigortaların yangından sonra sahada çekilen fotoğraflarda da görüleceği üzere sağlam olduğunu, yangının sebebinin ... pompası elektrik hattı olmadığını, ekspertiz raporunda SCR sisteminin kablosunun kabin altından geçtiği belirtilerek bu sebepten kabin altındaki tüm kablolar yanmış denildiğini, ancak SCR sisteminin hiçbir kablosunun kabin altından geçmediğini, SCR sisteminin çalışma enerjisini motor kartından aldığını ve doğru akım ilettiğini, dolayısıyla doğru akımla kablo yanmalarının oluşamadığını…yangından tüm kabloların ve kabloların bağlı bulunduğu elektronik kontrol ünitelerinin tamamen yandığını, tüm aydınlatma ve kontrol sistemi kabin içinde operator tarafından kontrol edildiğinden bütün kabloların bağlantılarının kabin içine geldiğini…raporda operatörün gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun tespit edildiğini, operatörün saat 05:00’de makinenin aniden durduğunu ve daha sonra yangın çıktığının belirttiğini, halbuki beyanının doğru olmadığını, makinen 01:30’dan sonra çalıştırılmadığının ... verileri ile sabit olduğunu, operatörün şüpheli ifadelerine rağmen raporda makinenin 04:00’da çalıştırıldığı anda yandığının esas alındığını…yukarıda belirttikleri açıklamalar ışığında davacı tarafın iddialarını kesinlikle kabul etmemekle beraber huzurdaki haksız davanın öncelikle hukuki yarar ve husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine, aksi halde esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş ile davacı sigorta şirketleri arasında Makine Kırılması Sigorta Poliçesi düzenlendiği, davaya konu ... Marka, 2017 Model, ... Tip, ... seri numaralı ... motor numaralı ... plakalı iş makinasının müşterek sigorta kapsamında davacı sigorta şirketleri tarafından müştereken teminat altına alındığı, 13/08/2018 tarihinde, takriben sabaha karşı 04:00 sıralarında dava dışı sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A. Ş'nin Aliağa kömür deposunda çalışan dava konusu iş makinesinde yangın meydana geldiği, meydana gelen yangın sonucunda iş makinesinin tamamen zarara uğradığı, yangın sonrası oluşan hasar sebebiyle davacı sigorta şirketleri tarafından dava dışı sigortalı ile yapılan poliçelere istinaden hasar bedeli olarak ödendiği ileri sürülen bedellerin rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesinde; sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği; sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceği, sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa; sigortacının, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca; sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebileceği, hüküm altına alınmıştır. İşbu dava tarihinden önce, davalılardan ...'nin talebi üzerine Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde 2019/26 D. İş sayılı dosyası ile davaya konu iş makinesi ve yangın olayıyla ilgili delil tespiti yapıldığı, delil tespitine istinaden alınan 07/05/2019 tarihli bilirkişi raporuna göre yangının kullanım ile alakalı olarak başladığı, dava dışı sigortalı ... AŞ'nin yangın olayının meydana gelmesinde asli kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği; Mahkememizin 23/12/2020 tarihli ara kararına istinaden alınan 15/02/2021 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre ise, yangının SCR pompası ve sistemi ile ilgili olduğu, ... katkı maddesi AdBlue ürününün yanıcı veya parlayıcı olmadığı, söz konusu yangının ... katkı maddesi kaynaklı bir yangın olmadığı, dava konusu yükleyiciye ait SCR pompasının, borusunun ve enjektörünün garanti kapsamında yangından 12 saat önce 12.08.2018 tarihinde değiştirildiği dikkate alındığında, bakımda, yeni takılan parçaların ve/veya servis hizmetinin gizli ayıplı olduğu, bu kapsamda davalıların birlikte müşterek ve müteselsilen yüzde yüz oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirildiği, Mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporu ile dava konusuna ilişkin Aliağa SHM'den alınan delil tespiti raporunun birbirleriyle çelişkili olması nedeniyle bilirkişi raporunun bu haliyle hükme esas alınması mümkün görülmediğinden raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için dosya yeni bir heyete tevdii edilmiş, dosyaya ibraz edilen 26/07/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda ise, ... lastik tekerlekli, iş makinası kömür yükleme sahasında iken meydana gelen yangın olayının iş makinasının sol ön kesiminde dosyadaki belge ve bilgilerden tespit edilemeyen bir nedenle başlamış olduğu, ardından motora ve iş makinesi kabinin altındaki ve kabindeki yanıcı malzemelere sirayet ederek yangın hasarının meydana geldiği; yangının; iş makinasının sağ tarafında yer alan ve olaydan 12 saat önce yetkili servisi tarafından servis hizmeti verilerek değiştirilen SCR pompa sistemi ve elemanlarının imalat ayıplı olmasından veya onarımındaki hizmet kusuru nedeniyle hizmet ayıbı kaynaklı olarak ilişkilendirilemeyeceği yönünde kanaat bildirildiği; bunun yanı sıra davacı tarafça dosyaya sunulan ekspertiz raporu ve uzman görüşü mahiyetilne Makine Yüksek Mühendisi ...'dan alınan bilirkişi raporunda, \"hasarın meydana geldiği tarihten 12 saat önce davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından SCR sisteminde bulunan pompa, enjektör ve hava hortumlarının değiştirildiği, SCR borularının enjektör ucunda yangının başladığı; ... borusu içindeki amonyağın yanması ile kısa sürede alevin borunun diğer ucundaki SCR pompasına ulaştığı, enjektör ucunda yangının motor kısmındaki kablo izolelerinin tutuşması ile motor tarafında geliştiği, SCR pompa ucunda başlayan yangının da kabin altındaki kablo izolelerinin tutuşması ile kabin tarafında geliştiği, yangının davalı ... tarafından 12 saat önce müdahale edilen ve elemanları değiştirilen scr sisteminde başladığı tespit edilmiştir.\" şeklinde, davalının servis hizmetinin ayıplı olduğu yönünde tespitlerde bulunulduğu, davalı ... vekilinin dosyaya sunduğu ... Üniversitesi öğretim görevlilerinden oluşan bilirkişi heyetinin hazırladığı uzman görüşünde ise yangın olayının SCR pompa ve elemanlarının ayıplı olması veya hizmet ayıbı ile ilişkilendirilemeyeceği, yangının tamamen harici etki nedeniyle makine orta kısmında bel bölgesi üzerinde biriken kömürün kendiliğinden tutuşması sonucu meydana geldiğinin bildirildiği; dosyaya ibraz edilen tüm deliller, tanık beyanları, bilirkişi raporları ve uzman görüşleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; bizzat dava konusu makine üzerinde keşif yapılmak suretiyle hazırlanan delil tespiti raporu ile çelişki oluşturmayan ve mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan 26/07/2021 tarihli bilirkişi heyet raporuna üstünlük tanınmak suretiyle yangının çıkmasında davalılara atfedilecek bir kusur bulunmadığı ve yangının dış etkenlerden kaynaklı çıktığı sonuç ve kanaatine varılmakla... \" gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Asıl ve birleşen davalarda davacılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Kabul anlamına gelmemek kaydı ile gerekçe olarak gösterilenin aksine dava konusu iş makinesinin çalışma şartlarına bağlı olarak kömürün içten içe yanması sonucunda yanmadığının gerek ilk bilirkişi heyet raporunda mahkemenin dayanak gösterdiği raporda sabit olduğunu, davalılar tarafından dava konusu makinedeki yangının çalışma sahasındaki şartlara bağlı olarak kömürün içten içe yanması sonucu meydana geldiği iddiasında bulunduklarını, mahkemece alınan 15.02.2021 ve 26.07.2021 tarihli bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, çelişki giderilmeden hükme esas alınan ve yangının çıkış nedeni ile ilgili bilimsel tespitte bulunulmayan 26.07.2021 tarihli rapora üstünlük tanındığını, kararın eksik incelemeye dayalı olarak verildiğini, delil tespiti raporu ile çelişki oluşturmayan bilirkişi raporuna üstün tanınmak suretiyle hüküm kurulmasının eksik incelemeye dayalı olduğunu, delil tespit dosyası ile hazırlanan bilirkişi raporunun davada itiraz gerekçeleri ile HMK'nın 403. maddesi gereğince yasal şartlar bulunmadığı halde tespitin müvekkilinin gıyabında yapıldığını ve itiraz edildiğini, tespit dosyasında alınan raporların hükme esas alınamayacağını, gerekçede belirtilenlerin aksine Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesinin tespit dosyasında alınan raporun mahkemece üstünlük tanınarak hükme esas alınan 26.07.2021 tarihli heyet raporu ile dahi çelişkili olduğunu, 2019/26 Değişik İş sayılı dosyasında yangının iş makinesinin kullanım süresi içerisinde yangının başladığı noktada biriken veya son kullanım esnasında o noktaya düşen yanabilen bir nedenle tutuşarak yangına sebebiyet verdiği şeklinde tespit yapıldığını, hükme esas alınan raporda ise kömür tozu birikintilerinin bahsedilen şekilde kendi kendine tutuşması ve yanmasının söz konusu olamayacağının belirtildiğini, karara dayanak yapılan raporda dosyadaki mevcut 22 adet servis formunun 14 tanesinin SCR sistemi arızası ile ilgili olduğuna ilişkin servis formları ve defalarca arıza veren SCR sistemine ilişkin herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, normal çalışan sistemin ne kadar emniyetli olduğunun anlatıldığını, raporların dikkate alınmadığını, normal çalışan sistemin emniyetli olduğunu ancak sistemin normal çalışması halinde yangının çıkmayacağını, SCR pompası kapalı bir hacimde ve önde de bir metal kapak bulunduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi uzman mütalaası uyarınca 26.07.2021 tarihli bilirkişi raporundaki ve Yıldız Teknik Üniversitesi mütalaasındaki tespitlerin bilimsel olmadığı, hayatın olağan akışına aykırı ve mevcut uyuşmazlığı çözer nitelikte olmadığı ve uyuşmazlığı tek başına 26.07.2021 tarihli raporun hükme esas alınamayacağını, mütalaadaki ifadelerin iddialarını destekler niteliğinde olduğunu, davalıların %100 kusurlu ve hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunun tespit edildiğini iddia ederek, asıl ve birleşen davalar yönünden kararın kaldırılmasına ve asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Asıl ve birleşen davalar, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında teminat altına alınan iş makinesinın yangın sonucu hasarlanarak kullanılamaz hâle gelmesi suretiyle oluşan hasar karşılığı sigortalıya ödenen sigorta tazminatı tutarının, iş makinesinin satıcısı olan ve bakımını gerçekleştiren davalı şirketlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiş; bu karara karşı, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Taraflar arasında, sigorta poliçelerinin varlığı, davalılardan ... Ltd Şirketinin iş makinesine ücreti karşılığında bakım hizmeti veren şirket olduğu, diğer davalı şirketin iş makinesi satıcısı olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, sigorta şirketlerine sigortalı iş makinesinde meydana gelen yangın sonucu hasarın, kullanıcı hatasından mı ,üretim hatasından mı yoksa bakım ile onarımdan mı meydana gelip gelmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davalı tarafça yaptırılan tespit bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olup olmadığı, raporlar arasında çelişki bulunup bulunmadığı ile mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davalılardan ... Ltd Şirketi tarafından dava dışı sigortalı ... AŞ adına 11.07.2017 tarihinde toplam 1.166.702,44 TL tutarında fatura düzenlediğini, faturanın konusunun ... marka lastik tekerlekli bir adet yükleyiciye ait olduğu, davacı ... Sigorta Şirketi tarafından dava dışı sigortalı ... AŞ ile dava konusu makineyi kapsayacak şekilde standart makine kırılması sigorta poliçesinin düzenlenmiş olduğu, sigortanın başlangıç tarihinin 21.06.2018, bitiş tarihinin 21.06.2019 olduğu, poliçenin açık koasürans %25 hissesine istinaden yapıldığı, faaliyet tipinin kömür paketleme tesisi olarak belirtildiği, poliçede PC poliçe şartlarının geçerli olduğununu bildirildirildiği, ayrıca ... AŞ'nin %50, ... Sigorta AŞ'nin %25, ... Sigorta AŞ'nin %25 oranında makine kırılması teminatı yangın poliçelerinin tanzim edildiği adreslerler için geçerli olduğunun belirtildiği, makine kırılması teminatında makineler için muafiyet oranlarının belirtildiği, ... Sigorta AŞ ile dava dışı sigortalı arasında poliçe başlangıç tarihi 21.06.2018, bitiş tarihi 21.06.2019 olan makine kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçedeki teminatlarda hareketli iş makinesinin teminat kapsamında yer aldığı, ... Sigorta AŞ ile dava dışı sigortalı şirket arasında başlangıç t arihi 21.06.2018 , bitiş tarihi 21.06.2019 olan makine kırılması sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede faaliyet konusunun kömür deposu olarak belirtildiği, hareketli iş makinelerinin makine kırılması teminatı kapsamında yer aldığı, sigorta poliçesinin hissesinin %25 olarak belirtildiği, 31.10.2018 tarihli ekspertiz raporunda hasar tarihinin 13.08.2018 olarak belirtildiği, hasar konusu makinenin lastik tekerlekli yükleyici olduğu, iş makinesi olduğu, KDV dahil 271.000.00 EURO bedel ile teminat altına alınmış olduğunun görüldüğü, satın alma faturasında 11.07.2017 tarihinde KDV dahil 271.000,00 EURO bedel ile satın alınmış olduğunun belirtildiği, hasara konu makinenin hasar tarihi itibariyle 2.el piyasasının mevcut olmadığı, rayiç bedel hesaplanmasında makinenin yaşının çalışma ortamı (kömürde çalışma) ve çalışma saati (5095 saat) dikkate alınarak fatura değeri üzerinden takdiren %15 eskime tenzil sonrası 230.690,00 EURO olarak belirlendiği, bununla birlikte yetkili satıcı ... Firma satış departman sorumlusu ile görüşülmesinde bir adet makinenin satın alınması durumunda herhangi bir iskontonun söz konusu olmayacağının belirtildiği, belgelerin incelenmesinde, makinenin satın alındıktan sonra 12.07.2017 tarihli form ile İzmir Aliağa'da bulunan sigortalı ... AŞ'ye teslim edildiği, yükleyici iş makinesinin 13.08.2018 tarihinde teslim edildiğinin anlaşıldığı belirtilerek makinenin 12.08.2018 günü ve 13.08.2018 günü servis formlarına göre çalıştırılma saatleri ile birlikte tamir edildiğine dair açıklamaya yer verildiği, söz konusu açıklamada 12.08.2018 tarihinde saat 09:00 - 14:30 arasında servis elemanlarının yükleyicinin parçalarını değiştirerek tamir ettiği, makinenin 13:30'da çalıştırıldığı, 13.08.2018'de saat 04:00'da makinenin çalıştırıldığı anda yandığı, 01:30 - 04:00 arasında 2,5 dakika motorun kapalı olduğu daha önceden 30 dakika makinenin çalıştığının belirtildiği, operatörün el yazılı beyanında 23:00'da yükleyici makine ile kömür taşımaya başladığını ve saat 03:00'a kadar çalıştığını, saat 03:00 - 04:00 arasında kahvaltı molası verdiğini, saat 04:00'da tekrar çalışmaya başladığı ve saat 05:00'da makinenin aniden durduğu ne olduğunu anlamak için kabinden aşağı indiğinde motor kısmının yandığını gördüğünü, kabinde bulunan yangın söndürücüyü alarak müdahale ettiği ancak söndüremediği, arkadaşlarından yardım istediği, operatorün beyanına makine kullanım dağılımı grafiği uyumlu olmadığı bu nedenle değerlendirmede makine kullanımı dağılımı grafiğinin esas alındığı, yükleyicinin motor kısmında yangının çıktığının anlaşıldığını, yanmadan önce 22 defa servis hizmeti verildiği ve form düzenlendiği, son servis formunun yanmadan bir gün önce 12.08.2018 tarihinde düzenlendiği, servis formundaki çalışma saatinin 5095 saat olduğu, 4000 çalışma saatinde garantinin dolduğu halde SCR sisteminde bulunan pompa, enjektör ve hava hortumlarının garanti kapsamında değiştirildiği, yangının değiştirilen parçalarının enjektör ucunda başladığı kısa sürede pompa ucuna ulaştığı ve iki ucundan etrafa yayıldığı toplam 22 servis formundan 14 tanesinin SCR sistemi arızası ile ilgili olduğu, yapılan keşif anında da yangının SCR sisteminde başladığının tespit edildiği, yükleyicinin incelendiği ve fotoğraflarının çekildiği, makinenin makine kömür deposuna gelen kömürün kamyonlardan boşaltarak depoladığı ve müşterilerden gelen kamyonları yüklemek gibi işlemler yaptığı, yapılan incelemelerde makinenin kendi çalışma sistemlerinde yanmasına sebep olacak etkenler görülmediği, makinenin ağır hasar alarak yandığı, ... uydu sistemi incelendiğinde makinenin herhangi bir arıza kodu vermediğinin görüldüğü, 13.08.2018 tarihinde makinenin yandığı saate kadar herhangi bir arıza kodunun olmadığını, hasar ihbarında makinenin klima sisteminde meydana gelen kısa devreden kaynaklı yangın sonucu motor ve kabin aksamında hasar oluştuğunun bildirildiğinin belirtildiği, 17.10.2018 tarihli makine mühendisi bilirkişi raporunda ise sonuç olarak 2017 model yükleyicinin çalışmadığı, motorun kapalı olduğu, 2,5 saat boyunca depoda bulunan ... sıvı içindeki amonyağın buharlaşarak SRC pompası ile katalitik konvertör arasındaki metal boruyu doldurduğu, amonyok buharının sızması/yayılmasını engellemesi gereken elemanın görev yapmadığı, yükleyicinin gizli ayıplı olduğu, yangından 12 saat önce yapılan 12.08.2018 tarihli bakımda SCR pompasının, borusunun ve enjektörünün garanti kapsamında değiştirildiği dikkate alındığında yeni takılan elemanların veya servis hizmetinin gizli ayıplı olduğu ancak bütün deliller yandığı için bu andan sonra takılan parçaların mı yoksa servis hizmetinin mi gizli ayıplı olduğunun anlamanın mümkün olmadığından ... Ltd Şirketinin ve yetkili servisi ... Ltd Şirketinin birlikte asli %100 kusurlu olduğu ve zarardan sorumlu olduklarının belirtildiği, davacılardan ... tarafından dava dışı sigortalıya 78.395,03 EURO hasar bedelinin 14.02.2019 tarihinde ödenmesi ile birlikte harca esas değeri 500.324,92 TL olarak asıl dava dosyasında, davalılara karşı alacağın rücuen tahsili için dava açmış olduğu, davacılardan ... Sigorta AŞ şirketi tarafından 06.03.2019 tarihinde sigortalıya ödenen 39.197,51 EURO7nun TTK 1472 maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla harca esas değeri 246.767,92 TL olarak iş bu dava ile dava dosyası ile birleştirilen İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/184 Esas sayılı dosyasındaki davayı açmış olduğu, davacılardan sigorta şirketi ... Sigorta AŞ şirketi tarafından davalılara karşı iş dava dosyası ile birleştirilen İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/306 Esas sayılı dosyasında sigortalıya 01.03.2019 tarihinde ödenen 39.182,52 EURO tutarındaki sigorta bedelinin TTK 1472 maddesi gereğince rücuen tahsili amacı ile harca esas değer 243.013,91 TL üzerinden alacak davasını açtığı, dava dışı sigortalı şirket ile davalılardan ... Makine Ltd Şirketi arasında 06.08.2018 tarihinde ... bakım anlaşmasının imzalanmış olduğu, anlaşmanın konusunun periyodik bakım anlaşmaları kapsamında makinenin periyodik kontrol ve koruyucu bakım amaçlı özel hizmetin yapılacağı hüküm ve şartları olduğu, bir garanti anlaşması olmadığının belirtildiği sözleşme süresinin 4.maddede anlaşma yapılan saatten itibaren 4000- 5000 saatlik müşterinin makinelerinin çalışma süresi olduğu, makinenin başlangıç 6000 saat, bitiş 11000 saatte sona ereceğinin belirtildiği, sigorta şirketleri tarafından ayrı ayrı davalılara ihtarnamenin keşide edildiği, davalılarında cevabı ihtarnamede bulunduğu, sigorta şirketlerinin ihtarnamelerde ödenen hasar bedelinin tahsilini talep ettiği, davalılardan ... Ltd Şirketi tarafından 04.02.2019 tarihli ihtarnameye verilen cevapta, yangının olay tarihi olan 13.08.2018'den bir gün önce şirketleri tarafından gerçekleştirilen bakım hizmeti kapsamında SRC pompası, borusu ve enjektörünün değiştirildiği ve yangının bu bakım işlemlerinden kaynaklandığı belirtilmiş ise de yangının bu şekilde çıkmış olmasının teknik olarak mümkün olmadığını, SRC pompasının dizel motorlarda egzozdan çıkan zararlı gazların salınımını azaltan bir sistem olduğunu, yanıcı bir madde olmadığı için yangın çıkarmasının mümkün olmadığını, SRC pompasının birçok parçasının plastik olduğunu, ekspertiz ile yapılan kontrollerde herhangi bir yanma ve erime olmadığının tespit edildiği, bu durumunun fotoğraflardan da görüldüğünü, yangının SRC pompasından çıkmış olması durumunda pompanın plastik aksamlarının yanması ve erimesi gerekeceğini, iddiaların gerçeğe aykırı olduğunu, iş makinesinin bakım tarihinden sonra çalıştırıldığını, yangında tüm kabloların bağlı olduğu elektronik kontrol ünitelerinin tamamının yandığını, makinenin döşemeleri, klimanın radyatörünün yanarak eridiğini, operatör kabinin camlarının patladığını, bu verilerin operatörün iş makinesinin içinde olmadığını ve dolayısıyla iş makinesinin çalışmadığını gösterdiğini yangının ilk müdahalesinin kuru kimyevi yangın tüpü ile yapıldığının iddia edildiğini ancak kabin içinde yapılan kontrollerde kuru kimyevi toza dair bulgu çıkmadığını, iddianın gerçek dışı olduğunu, yangının bakım hizmeti ile bir ilgisinin olmadığının açık olduğunu , ayrıca dava dışı sigortalı şirket tarafından da davalılara ihtarda bulunulduğu, dava dışı sigortalı şirket tarafından dava dışı sigortalı ... AŞ şirketi tarafından her iki davalıya Beşiktaş ... Noterliğinde düzenlenen 04.02.2019 tarihli ihtarnameyi keşide ettiği, ihtarnamede şirket iş yerinde bulunan tekerlekli yükleyicide 13.08.2018 tarihinde yangın meydana geldiği, müvekkili şirketin ilgili makinenin sigortacısı ... sigortaya makine kırılması sigortası poliçesi kapsamında hasar bildiriminde bulunduğunu, hasar dosyası açıldığını, eksper tarafından yapılan incelemelerde yangının çıkışı ile ilgili bilirkişi tespitinin yapılması gerekliliğinin doğduğunu ve bilirkişi görevlendirilerek incelemelerde bulunulduğunu, yapılan inceleme sonucunda olay tarihi olan 13.08.2018'den bir gün önce şirket tarafından gerçekleştirilen bakım hizmeti kapsamında SRC pompasının borusu ev enjektörünün değiştirildiği ve yangının bu bakım işlemlerinden kaynaklandığının tespit edildiği, bu sebeple meydana gelen yangın sonucunda sigorta şirketinin taraflarınca rücu hakkının saklı tutulduğunu belirterek ihtarda bulunduğu, davalı ... Ltd Şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirket ve davacı ... Sigorta AŞ'ye karşı Aliağa Sulh Hukuk Mahkemesinden 09.04.2019 tarihli dilekçe ile delil tespiti talebinde bulunduğu, mahkemenin 2019/26 Değişik İş sayılı dosyasında 12.04.2019 tarihli delil tespitinin gerçekleştirildiğini, tespit sonucu düzenlenen 07.05.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda renkli fotoğraflara yer verilerek delil tespitine konu olan ... marka iş makinesinin (lastik tekerlekli yükleyici) 13.08.2018 tarihinde yaklaşık 04:00 sıralarında meydana gelen yangın sonucunda yanma olayında yangının iş makinesinin kullanım süresi içerisinde yangının başladığı noktada biriken veya son kullanımı esnasında o noktaya düşen, yanabilen (kömür, kömür tozları, yağı gibi) malzemenin herhangi bir nedenle tutuşarak yangına sebebiyet verdiği, yangının iş makinesinin 12.08.2019 tarihinde yapılan SCR sisteminin bakımı ile alakalı olarak başlamadığı, yangının kullanım alakalı olarak başladığı, sorumluluğun iş makinesi kullanan sigortalıya ait olduğu, yangında asli kusurlu olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır. Mahkemece, tarafların delillerini dosyaya ibrazı ve ilgili delillerin dosya içerisine celbi sonrasında bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir. 15.02.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; ... marka ... tipi 2017 model yükleyicinin fotoğrafları ve dosya kapsamındaki belgeler incelendiğinde yangının dış etkenden kaynaklı (çalışma sahasındaki kömür) olduğuna dair herhangi bulgu ve belgeye rastlanmadığı, iş makinesinde meydana gelen hasar yükünün makine içerisinde ve SCR pompasının olduğu bölümde olduğu, yangının içeriden dışarıya doğru sirayet ettiği, toplam 22 servis formunun 14 tanesinin SCR sistemi arızası ile ilgili olmasının 12.08.2018 tarihli son serviste de SCR sisteminin pompası, enjektörü ve hava hortumlarının garanti kapsamında değiştirilmiş olması, servis elemanlarının yaptıkları işlemleri bitirmesinde 12 saat geçtikten sonra yükleyicinin yanmış olmasının yükleyicinin SCR sisteminde yetkili servis tarafından bir türlü çözümlenemeyen kronik bir ayıp olduğu kanısını düşündürdüğü, kapağın altındaki SCR pompasının tamamen yandığı halde kapağın önündeki plastik depo dolum ağzının erimemiş olduğunun tespiti ile yangının başka yerden başlayıp dışarıdan içeriye doğru siyaret ederek SCR pompasını tamamen yakmasının mümkün olmadığı birlikte değerlendirildiğinde yangının SCR pompasından çıktığının anlaşıldığı, yangının SCR pompası ve sistemi ile ilgili olduğu, ... katkı maddesi ürününün yanıcı veya parlayıcı olmadığı, söz konusu yangının ... katkı maddesi kaynaklı bir yangın olmadığı, dava konusu yükleyiciye ait SCR pompasının, borusunun ve enjektörünün garanti kapsamında 12 saat önce 12.08.2018 tarihinde değiştirildiği dikkate alındığında bakımda, yeni takılan parçaların ve/veya servis hizmetinin gizli ayıplı olduğu, bu kapsamda davalıların birlikte müştereken ve müteselsilen %100 oranında kusurlu olduğu, ekspertiz raporundaki tespit ve görüşlere aynen katıldıklarını beyan etmişlerdir. Rapora beyan ve itirazlar sonrasında birleşen dosyalarla birlikte değerlendirme yapılması için yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 26.07.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; tarafların iddia ve savunmaları önceki bilirkişi raporu ile tespit raporu ekspertiz raporu dosya içerisine sunulan uzman görüşü ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Değerlendirme neticesinde, dava konusu 2017 model iş makinesinin olay sırasında 5095 çalışma saatine haiz bir iş makinesi olduğu, garanti süresinin 4000 saat olduğunun belgelerden anlaşıldığı, makinede 13.08.2018 günü sabaha karşı yangın olayı meydana geldiği, yanan makinenin fotoğraflarının dosyada olduğu, iş makinesinin orta kısmında operatörün konsol ve koltuğunun olduğu, kabin kısmının bulunduğu, fotoğraflardan ve dosyadaki belgelerden iş makinesi kabinin tamamen yanmış sadece sac iskelet kısmının kalmış olduğunun görüldüğü, şaft üzerinde ve gövdede, şanjıman arasındaki gövdede yanmış yoğun kömür kalıntılarının mevcut olduğu, aracın sağ tarafında basamak altında bulunan plastik ... depo kapağının hasar görmemiş olduğu, depo üzerine yerleştirilen SCR pompa grubunun üzerinin plastik malzeme eriği ile kaplanmış olduğu, fotoğraflarda lastik üst kısmının hasar görmediği, kablo demetlerininde kısmen etkilenmiş durumda olduklarının gözlemlendiği, ... her makineyi uydudan izlediği, lidat sisteminin mevcut olduğu, ekspertiz tarafından hazırlanan raporda da göz önüne alınan makine kullanım dağılım grafiğinin açıklandığı, belge ve bilgilerden anlaşıldığı üzere iş makinesinde de egzoz emisyonları içindeki azotoksitlerini atmosferdeki azot gazına indirgemek ve partikül temizlemek için SCR adı verilen bir sistemin kullanıldığı, esasen bu sistemin dizel motorlardaki egzoz emisyonlarında son yıllarda mecburi olan emisyon standartlarının değerlerini sağlayabilmek için kullanılan katalizör yapılarında temizleme işlemini yapan bir sistem olduğu, iş makinesinin uydu takip sistemindeki kayıtlarında SCR ile ilgili herhangi bir arıza kaydının bulunmadığı, ekspertiz raporunda yangından 12 saat önce yapılan 12.08.2018 tarihli bakımda SCR pompasının, borusunun ve enjektörünün garanti kapsamında değiştirildiği, makine elemanlarının ya da servis hizmetlerinin gizli ayıplı olduğunun belirtildiği ancak yukarıda teklif olarak izah edildiği üzere AdBlue ticari isimli üre çözeltisinin motor çalıştığı sırada ortaya çıkan egzoz emisyonundaki nox ve diğer kirleticilerin ölçülen miktarına göre iş makinesinde var olan kontrol mekanizmasına göre dozajı ayarlanarak boru ile kabinin arkasındaki ve motor bölümünün üzerindeki egzoz bölümündeki SCR ünitesine gönderildiği, gazı temizlediği, öte yandan SCR sisteminde pompa beslemesi dışındaki elektrik tesisatı sensörlere ait olup sensör hatlarının yangına sebebiyet vermeyecek nitelikte düşük akımlı sinyal taşıdığı, SCR pompasının elektrik bağlantısında bağlantının yerine oturmaması, zayıf temas yaratması, emniyet kilitli yapısı sebebiyle mümkün olmamakla beraber bu ihtimalde göz önüne alındığında iş makinesi üzerindeki diagnostik sisteminin olası elektriksel hatayı tespit edebilecek ve uydu link üzerinden kayıt altına alabilecek vasıfta olduğu, ne uydu kayıtlarında bir arıza kodu ne de operatörün ekranında arıza gördüğüne dair beyanının mevcut olmadığı, bu durumun yangının SCR pompası kaynaklı olmadığını gösterdiği, zaten mola sonrası kısa çalışma süresince bir arıza kaydının tespit edilmemiş olmasının yangının harici bir etki sonucu çıkmış olabileceğini işaret ettiği, sonuç olarak ... lastik tekerlekli iş makinesinin kömür yükleme sahasında iken meydana gelen yangın olayının iş makinesinin sol ön kesiminde dosyadaki bilgi ve belgelerden tespit edilemeyen bir nedenle başlamış olduğu, ardından motora ve iş makinesi kabininin altındaki ve kabindeki yanıcı maddelere sirayet ederek yangın hasarının meydana geldiği, yangının iş makinesinin sağ tarafında yer alan ve olaydan 12 saat önce yetkili servis tarafından servis hizmeti verilen değiştirilen SCR pompa sistemi ve elemanlarının imalat ayıplı olmasından veya onarımdaki hizmet kusuru nedeni ile hizmet ayıbı kaynaklı olarak ilişkilendirilemeyeceğinin teknik değerlendirme ve bilimsel görüşleri olduğunu ifade etmişlerdir. Davacılar vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı raporlar arasında çelişki bulunduğu iddiası ile birlikte itiraz etmişlerdir. Davalı ... Ltd Şirket vekili bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde; bilirkişi raporundaki değerlendirmeler ışığında müvekkili şirketin dava konusu yanma olayında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden, asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine dair hüküm tesis edilmiştir. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca, sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalı yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, bu hak, tazmin ettiği tutarda sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Halefiyet ilkesi kapsamında sigortalının ispatlaması gereken kusur ve zararın, sigorta şirketi tarafından ispatlanması gerekecektir. Somut olayda, davalıların satıcı ve satış sonrası bakımı üstlenen şirket oldukları tartışmasızdır. Dava konusu iş makinesinde meydana gelen yangından dolayı herhangi bir kusurlarının bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda ayrıntı şekilde açıklanmıştır. Bilirkişi heyet raporunda, daha önceden düzenlenen bilirkişi raporları ayrıntılı şekilde değerlendirilmek suretiyle sonuca varıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda davacıların bilirkişi raporları arasında çelişki olduğu ve çelişkinin giderilmediğine yönelik ve ayrıca tespit bilirkişi raporunun esas alındığına yönelik iddia ve istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Dava konusu iş makinesini satarak dava dışı sigortalıya teslim eden davalı şirket tarafından, satıma konu makine uydudan izlenmektedir. Makinede oluşan arızalar uydudan uyarılmaktadır. Söz konusu sistemin yangın olayının gerçekleştiği tarihte böyle bir arıza ikazını almadığı, makineyi kullanan operatör beyanında da herhangi bir arızadan söz edilmediği anlaşılmaktadır. Lidat uydu kayıtlarında bir arıza kodu veya operatörün ekranında arıza gördüğüne dair bir beyanın mevcut olmadığı tespit edilmiştir.Bilirkişi heyet raporunda teknik olarak açıklandığı üzere, yangından bir gün önceki bakım ve onarım sırasında SCR pompasının, borusunun ve enjektörünün garanti kapsamında değiştirilmiş olmasına rağmen iş makinesinin uydu takip sistemi kayıtlarında SCR ile ilgili herhangi bir arıza kaydınında bulunmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca SCR sisteminde sensör hatlarının yangına sebebiyet vermeyecek nitelikte düşük akımlı sinyal taşıdığı açıklanmıştır. Bu durumda, makinede ayıp bulunduğu kanıtlanmadığı gibi verilen bakım hizmetinde de hata bulunduğu kanıtlanmadığından, ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davaların reddine dair verilen kararda hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, asıl ve birleşen davalarda davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Asıl ve birleşen davalarda davacılar tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 556,10'ar TL istinaf karar harçlarının, asıl ve birleşen davalarda davacılardan ayrı ayrı tahsili ile Hazineye gelir kaydına,3-Asıl ve birleşen davalarda davacılar tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendilerinin üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.20.03.2025
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun miktarına göre karar kesindir.