T.C.
İSTANBUL
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2025/195 Esas
KARAR NO\t: 2025/337
DAVA\t: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ\t: 08/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı şirket tarafından 17.953,00 Amerikan Doları tutarındaki alacakları ödenmediğini; ... 8. Noterliği’nin ... tarihli ve ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesi akabinde davacılar adına taraflar arasında yapılan ...Protokol numaralı, 28.12.2009 Düzenleme Tarihli ve 30.01.2011 Faiz Başlangıç Tarihli Alacağın Temliki Sulh İbra Feragat sözleşmesi gereğince takip başlatıldığı ancak takibe davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiği; ... 8. İcra Dairesi ... Esas Sayılı takip dosyasına Davalı (Borçlu) ... Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazın iptaline (asıl alacak, faiz ve ferilerine itirazın iptaline), takibin 341.268,87-TL Harca Esas Değer- Asıl Alacak : 12.203,00-Amerikan Doları + 6.068,07-Amerikan Doları (*30.12.2012- 08.12.2022 Tarihleri Arasındaki Yıllık %5 Dövize Uygulanan Faiz Oranı İşlemiş Faiz, *Takip Tarihindeki Karşılığı 1,00-Amerikan Doları= 18,6781-TL- 08.12.2022) olacak şeklinde devamına, borçlunun haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA/
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı tarafın 28.12.2009 tarihli sözleşmeye dayanarak iş bu davayı açtığı, davanın zamanaşımına uğradığı; bir an için zamanaşımına uğramadığı değerlendirildiğinde sözleşmenin tümü alacaklının değişmemesi, borcun nakli olduğu; bu sözleşme ile dava dışı ... A.Ş.’nin davacıya olan borçları üstlenildiği; borcun naklinin yapıldığı; sözleşme sırasında borç/alacak muaccel olmadığı; tasfiye sonuçlanmadığından davacının hak talep etmesinin mümkün olmadığı; işlemiş faiz talebinin ve faiz oranının yasal dayanağının bulunmadığı; davanın zamanaşımı ve diğer beyan ve savunmalar uyarınca reddine, davacı aleyhine % 20’den aşağı olamamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, Mahkeme masrafları ve ücret-i vekâletin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE/
Dava, İİK 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasıdır.
Dava dosyasına celbedilen ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacı alacaklının, davalı/borçlu aleyhine 27/03/2023 tarihinde ilamsız yolla 17.953,00 USD asıl alacak, 10.648,83 USD geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 28.601,83 USD'nin asıl alacağa yıllık %8 oranında ve değişen oranlarda mevduat faizi ile birlikte tahsilini talep etttiği, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine davalı/borçlunun süresinde olarak borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi neticesinde icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği ve süresinde olarak işbu itirazın iptali davasının açılmış olduğu görülmüştür.
Dava konusu uyuşmazlığın, davaya konu takip kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının tespitine yönelik olduğu anlaşıldı.
Mahkememizin 15.05.2024 tarih... E. ... K. sayılı kararı ile ''Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davaya konu takip talebi incelendiğinde davacının 17.953,00 USD asıl alacak, 10.648,83 USD geçmiş gün faizi olmak üzere toplam 28.601,83 USD alacağa istinaden davalı aleyhine takip başlattığı, yabancı para birimi olan dolar üzerinden takip başlatıldığı ancak takibin başlatıldığı tarihteki kur değerinin takip talebinde ve ödeme emrinde gösterilmediği anlaşılmıştır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 4949 sayılı Kanunun 12. Maddesi ile değiştirilen 58/3. Maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin takip talebinde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Aynı durum, İİK.nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de söz konusudur.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı emsal ilamında da belirtildiği üzere anılan değişikliğin gerekçesinde, yapılan yeni düzenlemede alacaklının yabancı para alacağının Türk Parası karşılığını takip talebinde göstermesi yanında bu alacağının hangi tarihteki kur üzerinden tahsilini istiyorsa bunu da açıkça göstermesi ve yine yabancı para alacağına ilişkin faiz alacağına dair talebini belirtmesi esası getirildiği ifade edilmiştir.
Somut olayda ise takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmemiştir. Ancak, yabancı para alacağın karşılığı Türk Lirası’nın gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesi yasanın emredici hükmüdür. Kamu düzeni ile ilgili bulunan bu hususun mahkemece re’sen gözönüne alınması gerekir (HGK’nun 12.05.1999 tarih ve ... E, ... K. sayılı kararı).
İtirazın iptali talepli bu davada usulüne uygun bir icra takibinin bulunması özel dava şartıdır. Somut olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmemiştir. Bu sebeple, davalı hakkında açılan iş bu dava yönünden \"usulüne uygun bir icra takibinin bulunması\" şeklindeki dava şartı gerçekleşmemiştir.
6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 114/2. maddesinde diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklı olduğu ve HMK'nın 115/2. Maddesinde de, mahkemece giderilmesi mümkün olmayan bir dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Usulüne uygun bir icra takibinin bulunması kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olup, HMK'nın 115/1. Maddesine göre ise, mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın kendiliğinden araştırır. Takip talebi ve ödeme emrinde bulunması zorunlu olan yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunmaması nedeniyle usulen geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine'' şeklinde karar verilmiştir.
Davacı vekilinin işbu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması sonrası İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 05.03.2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile ''Davanın taraflarınca mahkemenin görevine ilişkin herhangi bir istinaf talebi bulunmasa da, görev kamu düzeninden olup, Mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiğinden öncelikle Mahkemenin davaya bakmakta görevli olup olmadığı incelenmiştir.
6102 sayılı TTK'nin 3. Maddesinde \" bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden olduğu\" belirtilmiş, aynı Kanun'un 4. maddesinde ise ticari dava ve işler sayılmıştır. İlk derece mahkemesince dava dilekçesinin dava şartlarını taşıdığı belirtilerek davaya devam olunmuşsa da, İhlas Fİnans Kurumu bu davada taraf olmadığı gibi uyuşmazlık taraflar arasındaki temlik sözleşmesinde davalının üzerine düşen edimlerini yerine getirmediği iddiasından kaynaklandığından asliye hukuk mahkemesi görevlidir. ( Aynı yönde; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas, ...Karar Sayılı kararı, Yargıtay 11. HD'sinin... Esas, ... Karar; ... Esas, ... Karar ve Yargıtay 13. HD'sinin ... Esas, ...Karar; ...Esas, ...Karar; ... Esas, ... Karar sayılı ilamları). Bu durumda ilk derece mahkemesince öncelikli olarak davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.
Kabule göre de; ilk derece mahkemesinin istinaf incelemesine konu kararında; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmediği, yabancı para alacağın karşılığı Türk Lirası'nın gerek takip talepnamesinde gerekse ödeme emrinde gösterilmesinin yasanın emredici hükmü olduğu, itirazın iptali talepli bu davada da usulüne uygun bir icra takibinini bulunmasının özel bir dava şartı olduğu ve kamu düzeni ile ilgili bulunan bu hususun mahkemece re'sen göz önüne alınması gerektiği belirtilerek, dava şartı olan icra takibinin geçerli olmadığından bahisle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmişse de; dava dosyası kapsamında yapılan incelemede itirazın iptali davasının dayanağını oluşturan ... 8. İcra Dairesi'nin ... Esas numaralı dosya üzerinde yapılan takip talebi ve sonucunda oluşturulan ödeme emrinde, 28.601,83 USD toplam değerli miktar faizleriyle talep edilirken, ayrıca harca esas değer olan 534.227,84 TL miktar olarak belirtilmiş ve bu miktarın takip tarihindeki 1 Doların karşılığı olan 18,6781 TL üzerinden belirlenerek, icra takibine konu miktarın Türk Lirası üzerinden hesaplanmış olmasına rağmen takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığının bulunmadığı gerekçesi ile dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir. Bütün bu gerekçelerle davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dosyanın görevsizlik kararı verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine'' şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı sonrası mahkememiz işbu esas sayısını alan davada yapılan yargılamada bozma ilamı dikkate alındığında 6102 sayılı TTK'nin 3. Maddesinde \" bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden olduğu\"; ... bu davada taraf olmadığı gibi uyuşmazlık taraflar arasındaki temlik sözleşmesinde davalının üzerine düşen edimlerini yerine getirmediği iddiasından kaynaklandığından Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine, Kararın kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılacağının ihtarına,
3-Yargılama harç ve giderlerinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
4-Davaya görevli Mahkemede devam edilmez ise talep üzerine yargılama gideri konusunda karar verilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 07/05/2025
KATİP
¸e-imzalıdır
HAKİM
¸e-imzalıdır