T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/417 Esas
KARAR NO\t:2025/376
DAVA:Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/07/2024
KARAR TARİHİ:28/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... plakalı aracının hasara uğraması nedeniyle davalı sigorta şirketine karşı, trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı bedelinin tazmini talepli olarak Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti nezdinde 06/05/2023 tarihinde 2023.E... başvuru numarası ile başvuruda bulunduklarını, işbu başvurusuna istinaden verilen 02/01/2024 tarihli K-2024 /... karar sayılı kararı ile başvurunun reddine, 3.000,00-TL karşı vekalet ücretinin ... A.Ş.’den tahsili ile ... Sigorta A.Ş.’ye ödenmesine karar verildiğini, bu karara binaen Av. ... 'un ... Iban nolu hesabından, davalı sigorta şirketi ... SİGORTA A.Ş'nin ... Iban numaralı hesabına 04.01.2024 tarihinde 3.000,00-TL vekalet ücreti ''2023.E... sayılı dosyaya ait ihtirazı kayıtlı vekalet ücreti ve yargılama gideri ödemesi\" açıklamasıyla ödendiğini, söz konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Kararına karşı taraflarca itiraz yoluna gidilmiş ve itirazlar sonucunda İtiraz Hakem Heyetinin 16.01.2024 Tarih, 2024 /İHK- 14570 sayılı Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti Kararı verildiğini, söz konusu itiraz hakem heyeti kararı ile itirazın kabulü ile uyuşmazlık hakem heyeti kararının karşı vekalete sebeiyet veren hükmünün kaldırıldığını, bu nedenle taraflarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı uyarınca davalıya yapılan ödemenin konusuz kaldığını, 6098 sayılı TBK. 77 Maddesine göre ''Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. '' hükmü gereği davalı sigorta şirketi sorumludur. Sigorta şirketinin söz konusu alacağı geri verme borcu TBK.77/2'de yer alan ''Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur.
'' hükmüne göre belirleneceğinden, zenginleşmenin geçerli olmayan sebebe dayanmış olduğu tarih itiraz hakem heyeti kararının verildiği tarih olacağını, itirazın Hakem Heyeti kararının verildiği tarihten itibaren haksız zenginleşen sigorta şirketi işbu parayı avans faiziyle geri verme borcunun altında kaldığını, bu nedenle taraflarınca 3.039,55-TL karşı vekalet ücretinin iadesi istemli olarak 13.05.2024 tarihinde .... İcra Müdürlüğü ... E Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, sigorta şirketi başlatılan işbu icra takibin de , borca, faize , ve tüm ferilere 16.05.2024 tarihinde itiraz edilmiş ve itiraz neticesinde takibin durduğunu, davalı borçlunun itirazlarının tamamen davacının alacağına geç kavuşmasını sağlamaya yönelik, haksız ve kötü niyetli olduğunu, huzurdaki uyuşmazlığın çözümü için Arabulucuğa başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, izah edilen sebeplerle davalının haksız ve kötü niyetli olarak yaptığı itirazın iptali takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, ayrıca alacağa, haksız ve dayanaksız olarak itiraz ederek, davacının alacağına geç kavuşmasına sebebiyet veren borçlu aleyhinde %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek .... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı İcra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine takip konusu alacağın % 20'sinden aşağı olmayacak şekilde icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin merkezinin İstanbul, Şişli adresinde bulunmakta olduğunu, ikame edilmiş bulunan davanın görevli ve yetkili mahkemede açıldığını, görevli ve yetkili mahkemelerin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, işbu sebeple görev ve yetki yönünden itirazların bulunmadığını, ayrıca davanın yasal süresi içerisinde açılmamış olup zamanaşımı yönünden de itirazlarının değerlendirilmesi talep ettiklerini, derdestlik ve husumet itirazların da bulunduğunu, husumet yönünden ise pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca işbu davada dava değeri belirli olmasına rağmen dava değeri üzerinden harç yatırılmadığını, dolayısıyla Mahkemece eksik harcın davacı tarafa ikmal ettirilmeli aksi takdirde ise dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, huzurda ikame edilen dava dosyası kapsamında davalı şirket tarafından 05/04/2024 tarihinde .... İcra Dairesi ... dosya numaraları takip alacaklısı olan davacı ... A.Ş. ' ye 37.777,01-TL ödendiğini, davalı şirketin üzerine düşen bütün yükümlülüğü yerine getirmiş olup poliçe limitinin tamamını tükettiğini, dolayısıyla davalı şirketten herhangi bir ödeme talebinde bulunulamayacağını, dava konusu 04.01.2023 tarihli trafik kazasına karıştığı belirtilen ... plakalı aracın trafik sigorta poliçesinin davalı şirketten temin edildiğini, işbu trafik sigorta poliçe muhteviyatına göre şahıs başına daimi sakatlık ve ölüm teminatı ve maddi hasara yönelik karşı tarafa ödenebilecek tazminat tutarının sınırlandırılmakta olduğunu, her ne kadar davacı, karşı tarafın %100 kusurlu olduğunu iddia etmişse de trafik kazalarında kusur değerlendirmesi için görevlendirilen teknik bilirkişiler,polisler veya eksperler hukuk bilgileri olmadığı için, yalnızca trafik kurallarına uyulup uyulmadığı yönünden değerlendirme yapmakta, eylem ile zararlı sonuç arasındaki nedensellik bağını, zararın hangi eylem ve davranıştan doğduğunu dikkate almadığını, davacıların bu iddiası yalnızca olay yerine düzenlenen trafik kazası tespit tutanağına dayandığını, kaza tespit tutanağının geçerliliğinin, aksi ispat oluncaya kadar söz konusu olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin taleplerin ise hangi şartlarda doğacağı belirlenmiş olup hasar gören bölgenin daha önce hasara uğramamış ya da yenileme işlemine tabi tutulmamış olması,basit onarımla giderilebilecek hasarların dışarıda tutulması gibi sebepler gözetilerek kabul anlamına gelmemekle birlikte şayet bir maddi değer kaybı oluştuysa da gerekli incelemelerin yapılarak uygun olup olmadığı noktasında hukuki uzman görüşünün gerektiğini, 2918 Sayılı Kanunun 90. Maddesi ile zararın bu kanun kapsamında ve ilgili trafik sigortası genel şartlarına göre tazmin edileceği belirlenmek sureti ile sigorta şirketinin sorumluluğu da Trafik Sigortası Genel Şartları dahilinde sınırlandırıldığını, kabul anlamına gelmemekle beraber davalı şirket uhdesinde bulunan poliçenin tek ve limitli bir poliçe olduğunu, yine kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkil sigorta şirketine yapılmış bulunan tam ve eksiksiz bir başvurudan söz edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle beraber karşı tarafın emniyet kemerinin takılı olup olmadığının tespitinin de yapılmasını talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, şayet emniyet kemerinin takılı olmaması halinde %20'den az olmamak kaydıyla kusur indiriminin de yapılması gerektiğini, ayrıca ekspertiz ücretine ilişkin dekont sunulması gerekmekte olup ekspertiz ücretine ve KDV'ye ilişkin de itirazlarını sunduklarını, aracın pert olduğuna ilişkin bilgi ve belgelere de itiraz ettiklerini belirterek öncelikle davanın reddine, davalı şirketçe ilgili poliçe ve şartlar uyarınca şayet tazmini gerçekleştirilmiş bir tutar söz konusu ise buna ilişkin tutarların mahsubu ile herhangi bir sorumlulukları bulunmadığından davanın reddine, davada temerrütleri bulunmadığından faiz talebinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulüne uygun davetiyeler tebliğ edilmiş olup, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya UYAP sureti, Sigorta Tahkim Komisyonundan uyuşmazlık dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya UYAP sureti dosya içerisine alınmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 3.039,95 TL üzerinden takip başlatıldığı davalının itirazı üzerine takibin durduğu ve yasal süresi içerisinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.
Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararına (2023/... E 2024/...) istinaden açılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 35.950,41 TL üzerinden takip başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dava, itirazın iptali davasıdır.
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davalı tarafça süresi dahilinde yapılan zamanaşımı definin kaza tarihi(04.01.2023), zararın öğrenilme tarihi, davacı tarafça zararın tahsili için aracın ZMMS sigortacısı aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurusu(06.05.2023), İtiraz Hakem Heyeti Kararı (20.03.2024) ile arabuluculuk başvuru tarihi ile dava tarihi tarihi arasındaki süreyle KTK 109 md., TBK 154-155-156. Maddesi hükmü dikkate alınarak tazmin talebinin süresinde yapıldığının tespitiyle zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden davalının itirazının reddine karar verilmiştir.
Uyuşmazlığın taraflarının tacir ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmelerini ilgilendirdiği, uyuşmazlığın esasının haksız fiil - tazminat sorumluluk hallerine dayalı bulunduğu, davanın nispi ticari dava olduğu anlaşılmakla TTK 4-5 mad. uyarınca görev itirazının reddine karar verilmiştir.
HMK 16. maddesinde haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olduğu belirtilmiş olup, zararın meydana geldiği yer itibariyle yine zarar görenin (davacı) yerleşim yeri yine HMK 6 Maddesindeki genel yetki kuralı gereği davalının ikametgahı mahkemeleri itibariyle Mahkememiz yargı alanı içerisinde bulunduğu ayrıca HMK 19/2 mad uyarınca usulüne uygun yetki itirazında bulunulmadığı anlaşılmakla anlaşılmakla yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Husumet itirazının ve derdestlik itirazının yerinde görülmemesi ayrıca davalı tarafçada herhangi bir açıklamada bulunulmadığı anlaşılmakla bu yönden yapılan davalı itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Davacının ... plakalı aracın hasara uğraması nedeniyle karşı trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı bedelinin tazmini talepli olarak başvurulan Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında başvurunun reddine karar verilerek 3.000,00 TL vekalet ücretinin Mahkememiz davacısından tahsili ile davalı sigorta şirketine ödenmesine karar verilmiş, davacı tarafça vekalet ücreti ihtirazi kayıtla 04.01.2024 tarihli \"vekalet ücreti ve yargılama gideri\" açıklamalı ödeme dekontu ile davalı tarafa ödenmiş, sonrasında hakem kararına itiraz yoluna gidilmiş, davacının itirazları kabul edilerek uyuşmazlık hakem heyeti kararının karşı vekalete sebebiyet veren hükmünün kaldırılmasına karar verildiğinden davalıya yapılan ödemenin konusuz kaldığı iddiası ile karşı vekalet ücretinin iadesi sebebi ile açılan icra takibine yapılan itiraz iptali talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacının dosya içerisine sunmuş olduğu ... ait dekont sureti ile Av. ... tarafından davalı ... Sigorta A.Ş.'ye 04/01/2024 tarihinde \"... sayılı dosyaya ait \"itirazı kayıtlı vekalet ücreti ve yargılama gideri ödemesi\" açıklaması ile 3.000,00 TL gönderildiği, yine davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ... ait dekont sureti ile davalı sigorta şirketi tarafından .... İcra Dairesine \".... İcra Dairesi ....VN:...\" açıklaması ile 37.777,10 TL gönderildiği, Sigorta Tahkim Komisyonunun 2023.E. ..., K-2024/... sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararında davacı tarafından yapılan başvurunun 5684 sayılı sigortacılık Kanununun 30/15.maddesi \"Hakemler, sadece kendilerine verilen evraklar üzerinden karar verir.\" hükmü ve HMK'nın 435/c.maddesi \"Hakem veya hakem kurulu başka bir sebeple yargılamanın sürdürülmesini gereksiz veya imkansız bulursa...\" hükmü gereği başvurun usulden reddi gerektiğine karar verildiği, kararda sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 3.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den tahsili ile davalı sigorta şirketine verilmesine karar verildiği, davacı tarafça ihtirazi kayıtla 04.01.2024 tarihli \"vekalet ücreti ve yargılama gideri\" açıklamalı ödeme dekontu ile davalı tarafa bu tutarın ödenmiş olduğu, Sigorta Tahkim Komisyonu 2023.E..., K-2024/... sayılı İtiraz Hakem Heyeti Kararında ise davacı ...'nin yapmış olduğu itirazın başvuru sahibinin 13/04/2023 tarihinde tazminat talebini içeren ihtarname ile Sigorta Kuruluşuna gerekli belgelerle başvuruda bulunmuş, KTK'da öngörülen 8 iş günü süre içinde ödeme yapılmadığından Sigorta Kuruluşunun temerrüde düştüğü tarihin 28/04/2023 olarak kabulü gerektiği, Sigorta Kuruluşuna sigortalı aracın hususi kullanımda olduğu dikkate alınarak başvuru konusu alacağa yasal faiz yükletilmesi gerektiği sonucuna varıldığı, bu çerçevede başvuru sahibi itirazının kabulü ile hakem kararının kaldırılmasına tespit edilen tutar üzerinden başvurunun kabulü yönünde yeni hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiğinden itirazın kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına, 16.130,78 TL tazminatın 28/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta kuruluşundan alınarak başvuru sahibine verilmesine, 2.320,00 TL yargılama giderinin sigorta kuruluşundan alınarak başvuru sahibine verilmesine, başvuru sahibi taraf lehine 16.130,78 TL vekalet ücretinin Sigorta Kuruluşundan alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında, bir başkasının aleyhine bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır.
Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır. Geri verme borcunun konusu ve kapsamı; \"Aynen Geri Verme İlkesi\"ne göre düzenlenmiştir.
Borçlar Kanunu'nun 82/1 md.ne göre; sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
İspat hususuna gelince; Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde, gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimse iddia ettiği olayı kanıtlamakla yükümlüdür.
Yerleşik Yargıtay Kararlarına göre; havale borç ödeme vasıtası, bir çeşit ödeme aracı olup havale belgesinde paranın hangi amaçlı gönderildiğinin belirtilmesi gereklidir. Aksi halde gönderilen havalenin bir borcun ödenmesi amacıyla gönderildiği karine olarak kabul edilmelidir. Borç ödeme belgesi olan havale nedeni ile alacaklı olduğunu davacı ispat etmelidir. (Yargıtay 3. HD'nin : 2018/5411 E., 2019/1718 K. Nolu ilamı)
Somut olayda, davalı kendisine davacının gönderdiği ödeme tutarı yönünden sebepsiz zenginleşmiştir.Davalı taraf haksız iktisap kuralları gereği aldığını iade etmelidir. Davalı tarafça yapılan ödemenin iade edildiği ispat edilememiştir. Bu nedenle, Mahkememizce davanın kabulüne, ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile, icra takibinin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına, İİK. 67/2. Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında (600,00-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İPTALİ ile, icra takibinin takip talebindeki kayıt ve şartlarla aynen devamına,
2-İİK. 67/2. Maddesi uyarınca asıl alacağın %20’si oranında (600,00-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 3.039,95-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 91,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 518,60TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13)- (14) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına,
7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı okunup usulüne uygun anlatıldı. 28/04/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır