T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/209
KARAR NO\t: 2025/761
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 16/11/2021
NUMARASI\t\t: 2020/... Esas ve 2021/... Karar
DAVACI\t\t: ... -... ... \t\t
DAVALI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 24/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 24/04/2025
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2021 tarih, 2020/... Esas ve 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı şirketle 5 yıllık akaryakıt istasyonlu bayilik sözleşmesi imzaladığını ve tarafların üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmeyi taahhüt ettiğini, bu sözleşmeye istinaden müvekkili tarafından davalı şirkete ödenen ....840,00 TL'lik akaryakıt bedeline karşılık sadece 276.323,02 TL tutarında akaryakıt gönderildiğini, kalan 227.516,98 TL için akaryakıt teslim edilmediğini, paranın da iadesinin yapılmadığını, müvekkiline bakiye alacak için akaryakıt faturası kesilmediğini, gerekli ihtarname ve yazışmalar yapıldığını ancak sonuçsuz kalması üzerine bayilik sözleşmesinin feshedildiğini, bunun üzerine davalı tarafından kar mahrumiyetinden ve cezai şarttan kaynaklanan alacağın tahsili için Adana 2. ATM'nin 2015/... esas sayısına kaydedilen davanın açıldığını, 2019/... karar sayılı karar ile; müvekkilinin alacaklarının doğrulanarak davanın reddine karar verildiğini, alacağın tahsili için Adana 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itirazın haksız olduğunu itirazların iptaline, icra takibinin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ile davacı arasında daha önceden yapılmış bir akaryakıt sözleşmesi mevcut olduğunu, ancak müvekkil şirketin bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, davacı vekilinin iddialarının tamamen asılsız olduğunu, somut hiçbir delil bulunmadığını, davacı tarafın müvekkili hakkında muaccel ve müeccel hiçbir alacağı bulunmamadığını davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2021 tarih, 2020/... Esas ve 2021/... Karar sayılı kararında, Mahkemenin 2015/... E sayılı dosyasında; tarafların ticari defter ve belgelerin incelenmiş olması, dosyanın taraflarının aynı olması ve 2019/... K. Sayılı kararın kesinleşmiş olması nedeniyle tarafların ticari defter ve belgeleri yeniden incelenmediği, söz konusu dosyada alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; tarafların ticari defterlerinin sahibi lehine delil teşkil edecek nitelikte olmadığı, ancak davacının banka havalesi ile davalıya toplam ....840,00 TL gönderdiği, davalının 276.323,02 TL tutarında fatura gönderdiği, bu faturaların davacı defterlerine kaydedildiği, davalının vermiş olduğu mal veya hizmet karşılığında bunlar dışında başka bir fatura göndermediği, bu yönde bir iddiasının da bulunmadığı, davacının 227.516,98 TL tutarında fazla ödemesinin olduğu, karşılığında herhangi bir mal ve hizmet verilmediği, davalının aksini ispatlayacak herhangi bir delil ibraz etmediği, davanın 227.516,98.TL asıl alacak, 125.788,44.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 353.305,42.TL üzerinden kısmen kabulü ile itirazın bu miktar üzerinden iptaline, hüküm altına alınan kısmın likit ve alacağın bu kısmına yapılan itirazın haksız olduğu gözetilerek davacı lehine inkar tazminatına karar vermek gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İtirazın iptaline konu Adana 8. İcra Müdürlüğü 2020/... Esas sayılı dosyada talep edilen alacak için davacı tarafın, önceden Adana 6. İcra Dairesi'nin 2019/... E sayılı dosyasında takip başlattığı, istinafa konu edilen davanın açılma tarihi itibariyle bu icra dosyasının derdest olarak bulunduğunu, Adana 6. İcra dairesinin 2019/... Esas sayılı takip dosyası hakkında açılmış itirazın iptali davası, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... Esas sayılı dava dosyasına kayıtlı olup, bu Mahkemenin 25.02.2020 tarihinde verdiği dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi kararının henüz kesinleşmediğini, ilk takipten açıkça feragat edilmediği sürece yeni takip başlatılamaz ilkesine aykırı bir şekilde, davanın reddi yerine işin esasına girilerek, davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, itirazın iptali davasının açıldığı 25.08.2020 tarihi itibariyle, taraf delillerinin toplanması davacı tarafın ve davalı tarafin delil olarak dayandıkları ticari defter ve belgelerin HMK 222. maddesi gereğince mutlaka incelenmesi gerektiğini, davacı taraf delil listesinde sadece 2015/... Esas sayılı dava dosyasına dayanmamış olup, ticari defter ve belgeleri de delil olarak bildirdiğini, tarafların son güncel cari hesap ilişkileri belirlenmeden, 2015 yılı verileri esas alınarak 2019 yılında alınmış bir mahkeme kararı esas alınarak taraf delilleri toplanmaksızın karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenle davalı ticari defter ve kayıtlarına göre, davacıdan alacaklı olarak gözüken davalı borçlu kabul edilmiş olup, hatalı hükmün tesis edildiğini, tüm bu nedenlerle verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2021 tarih, 2020/... Esas ve 2021/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
\tDavacı tarafından, davalı ile bayilik sözleşmesi imzaladığı, bu sözleşmeye istinaden davalıya ....840,00 TL'lik peşin ödeme yapıldığı, 276.323,02 TL tutarında akaryakıt gönderildiği, bakiye 227.516,98 TL için akaryakıt gönderilmediği, para iadeside yapılmadığı, bayilik sözleşmesinin feshedildiği, alacağın tahsili için icra takibi başlatıldığı, davalının borca itiraz ile takibin durduğu ileri sürülerek itirazların iptaline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ile sözleşmeden doğan bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Adana 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 227.516,98.TL teslim edilmeyen mal bedeli ve 142.018,91 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 369.535,89.TL üzerinden genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, anlaşılmıştır.
Ağrı İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı hakkında 227.516,98.TL asıl alacak 931,88.TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 228.448,86.TL nin tahsili için genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, borca ve yetkiye itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında Ağrı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... E 2017/... K sayılı kararı ile kararı ile yetkili icra dairesince yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddine karar verildiği, dosyanın yetkili Adana İcra Dairesi'ne gönderilmesinin istendiği, dosyanın Adana 6. İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sırasına kaydedildiği, bu dosyadan gönderilen ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E. sayılı itirazın iptali davası açıldığı, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... K sayılı kararı ile; Ağrı İcra Dairesi'nin 2015/... E sayılı dosyasının yetkili icra dairesine gönderilmesi için süresinde talepte bulunulmadığı, bu sebeple Adana'da da usulüne uygun bir icra takibi yapılmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda; davacı tarafından taraflar arasında yapılan bayilik sözleşmesi gereğince davalıya yapılan peşin ödemeden bakiye 227.516,98.TL için akaryakıt gönderilmediği gibi para iadeside yapılmadığı belirtilerek bakiye bedel olan 227.516,98.TL nin tahsilinin talep edildiği, davacı tarafından alacağın tahsili için önce Ağrı İcra Müdürlüğü'nün 2015/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, anılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında Ağrı 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/... E 2017/... K sayılı kararı ile kararı ile yetkili icra dairesince yapılmış usulüne uygun bir icra takibi bulunmadığından davanın usulden reddine karar verildiği, icra takip dosyasına yapılan gönderilme talebi üzerine dosyanın Adana İcra dairelerine gönderilerek Adana 6. İcra Dairesi'nin 2019/... Esas sırasına kaydedildiği, bu takibe itiraz edilmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... K sayılı kararı ile; Ağrı İcra Dairesi'nin 2015/... E sayılı dosyasının yetkili icra dairesine gönderilmesi için süresinde talepte bulunulmadığı, bu sebeple Adana'da da usulüne uygun bir icra takibi yapılmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğundan dolayı usulden reddine karar verildiği, mahkemece Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasının kesinleşmesi beklenilmeden eldeki davaya ilişkin davanın kabulüne karar verilmiş ise de, Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin itirazın iptali davasına konu Adana 6. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... Esas sayılı takip dosyasında davacı takip alacaklısının 227.516,98.TL asıl alacak ile işlemiş faizin talep edildiği, açılan itirazın iptali davasınında peşin ....840,00.TL olarak ödemesi yapılan akaryakıtın sadece 276.323,02.TL kadar olan miktarının gönderildiği, bakiye kalan 227.516,98.TL için akaryakıt gönderilmediği ve para iadesi yapılmadığı belirtilerek itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği, eldeki itirazın iptali davasına konu Adana 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/... Esas sayılı takip dosyasında da 227.516,98.TL teslim edilmeyen mal bedeli olarak belirtilerek asıl alacak ve işlemiş faizin talep edildiği, açılan itirazın iptali davasınında yine peşin ....840,00 TL olarak ödemesi yapılan akaryakıtın sadece 276.323,02 TL kadar olan miktarının gönderildiği, bakiye kalan 227.516,98.TL için akaryakıt gönderilmediği ve para iadesi yapılmadığının belirtildiği, tüm dosya kapsamı ve taraf beyanları da gözetildiğinde Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin itirazın iptali davasına konuyu alacak ile eldeki iş dava konusu alacağın aynı alacağa ilişkin olduğu, taraflar arasında bu konuda herhangi bir ihtilafında bulunmadığı, bu nedenle mahkemece Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin dosyasının yazılı gerekçe ile kesinleşmesi beklenilmeden karar verilmesinin yerinde olmadığı, yine mahkemece yeniden bilirkişi raporu alınmadan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, hükme esas alınan Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... Esas 2019/... Karar sayılı dosyasının dava konusunun bayilik sözleşmesinden kaynaklı cezai şart ve kar mahrumiyeti istemine ilişkin olduğu, dosya tarafları aynı olmakla birlikte her iki dosyanın dava konusunun ve neticeyi talebin birbirinden farklı olduğu, ayrıca bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilerek rapora karşı beyan ve itirazlarının bulunup bulunmadığının sorulmadığı, bu nedenle mahkemece yenide bilirkişi raporu alınmadan karar verilmesinin yerinde olmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin bu nedenlerle kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davalı vekili tarafından Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2021 tarih, 2020/... Esas ve 2021/... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2021 tarih, 2020/... Esas ve 2021/... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 6.033,57.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalıya İADESİNE,
5)-Davalı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 24/04/2025 tarihinde karar verildi.\t
\t\t\t\t
...
Başkan
... ¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t