T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: .....
KARAR NO\t: .....
KARAR TARİHİ\t: 06/05/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
KATİP\t\t: ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ\t: 30/12/2024
NUMARASI\t: ... Esas ... Karar
DAVACI\t: .....
\t\tAv......Av.....
DAVALI\t: HASIMSIZ
MÜDAHİLLER: 1-......
\t\t: 2-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 3-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 4-......
\t\t: 5-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 6-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 7-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 8-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 9-......
VEKİLİ \t: AV.....
\t\t: 10-......
VEKİLİ\t: Av.....
\t\t: 11-......
\t\t: 12-......
VEKİLİ\t: Av......
MÜFLİS- MÜDAHİL\t: 13- ......
VEKİLİ\t: Av......
İFLAS DAİRESİ: ...... İCRA DAİRESİ
KONKORDATO KOMİSERİ\t: ......
DAVA\t: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 06/05/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ\t: 06/05/2025
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili 01/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili kooperatif iktisadi işletmesinin Ereğli ilçesinin merkez ve köylerinde üretim yapan çiftçilerden, köylerden, süt üreticilerinden süt toplayarak süt alım satımı yapan bir kooperatif olduğunu, Ereğli ilçesinin en büyük süt kooperatifi olup günlük işlem kapasitesinin yaklaşık 350 ton olduğunu, kooperatifin günlük süt satım cirosunun yaklaşık 5.250.000,00TL olduğunu, yaklaşık 1500 üreticiden süt alımı yapılmakta olduğunu, üreticilerin satmış oldukları sütlere karşılık nakit para, hayvan yemi, hayvan bakım ve veterinerlik hizmetleri verilmek suretiyle ödemeler yapıldığını, kooperatif işletmesinin 30/06/2024 tarihi itibariyle sermayesinin 50.000,00TL olup tamamının ödenmiş olduğunu, sermayesinin tamamının kooperatif adına olduğunu, müvekkili kooperatif işletmesinin 2020 yılından bu yana faaliyetine devam ettiğini, son dönemde müvekkili kooperatifin eski başkanı olan ...... ve yönetim kurulu üyelerinin kooperatif işletmesinde bir takım yolsuzluklar yapmış olması, kooperatif başkanının lüks yaşamı ve kendi şirketlerinin hızlı bir şekilde büyümesi, kooperatif yönetimindeki zafiyetler ve ekonomik olarak zayıflaması durumlarının geçimini kooperatiften sağlayan çiftçilerin dikkatini çektiğini, 12/06/2024 tarihinde yapılan genel kurulda ......'ın seçilemediğini, yönetim ve denetim kurulu raporlarının genel kurulda ibra edilemediğini, yapılan seçimle kooperatifin tüm denetim ve yönetim kurulu üyelerinin değiştiğini, yeni gelen yönetimin yapmış olduğu incelemelerde eski yönetim ve başkanının yapmış olduğu usulsüzlüklerin ortaya konulduğunu ve haklarında suç duyurusunda bulunulduğunu, eski başkan ......'ın yetkilisi olduğu ve müvekkili kooperatiften beslenen ...... şirketi için konkordato talebinde bulunulduğunu, bu şirket hakkında mühlet kararı verildiğini, ......'ın başkan olduğu dönemde kendi şirketinin borçlarına müvekkili kooperatifin kefil yapıldığını, bu durumda herkesten habersiz ve yetkisiz olarak kendisinin yaptığını, sonrasında kendi şirketini batırmak suretiyle borçlarını kooperatife ödetmek istediğini, tüm bunları yeniden başkan seçilemediği için yaptığını da etrafındaki kişilere söylediğini, bu durum nedeniyle müvekkili kooperatifin kefaleten en az 66.105.393,04TL borç riski altında olduğunu, kefaleten borç üst riskinin ise öngörülemediğini, ......'ın tüm bunları planlı bir şekilde yaptığını ve ......'ın şirket borçları nedeniyle müvekkili kooperatif işletmesinin kendine bağlı ve geçimini kooperatiften sağlayan 20.000 kişiyle birlikte mağdur edileceğini, müvekkili kooperatifin mağduriyetinin önlenmesi, içinde bulunduğu durumdan acilen kurtulabilmesi, icra tehdidi altında kalmaması, hesaplarına bloke konulması halinde süt üreticilerinin mağdur olmaması için konkordato talebinde bulunmak durumunda kaldıklarını beyanla İİK'nun 285.maddesi uyarınca kooperatif alacaklarına vadesi gelince kavuşması, borçlarını da vadesi geldikçe ödemesi için şirketin ticari hayatına devam edebilmesi gerektiğini, kanun uyarınca hazırlanan ön proje kapsamında kooperatifin faaliyetine devam ederek içinde bulunduğu durumdan çıkabileceğini, müvekkil kooperatif hakkında ivedi olarak geçici mühlet kararı verilmesini, müvekkil şirket hakkında konkordatonun tasdikine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Müdahil talebinde bulunan ...... ve ......'ın başvuru ve peşin harcı yatırmaması nedeniyle müdahillik talebinin reddine, diğer müdahil talebinde bulunanların müdahillik taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; \"2004 s. İİK'nin 292/1-c maddesine göre iflas kararı verilebilmesi için diğer bir gereklilik de, davacı şirkete atfedilen kötüniyetli davranışın konkordato kesin mühletinin verilmesinden sonra (geçici mühlet de kesin mühletin sonuçlarını doğuracağından dolayısıyla geçici mühletin verilmesinden sonra) gerçekleşmesidir.
Bu itibarla, yukarıda detayına yer verildiği üzere, davacının mali tablolarının gerçeği yansıtmaması, kötü niyetli davranışta bulunulduğuna dair delil ve emarelerin bulunması, davacının eylemlerinin alacaklılarını zarara uğratıcı nitelikte olması, alacaklıların daha fazla zarara uğramaması için mal varlığının korunması gerekmesi hususları gözetildiğinde, davacının iflasına da karar vermek gerekmiş ve;
2004 s. İİK.nin 288/1 yollamasıyla, 2004 s. İİK'nin 292/1- b ve c maddeleri gereğince, ...... Vergi Dairesinin ... sicil numarasına kayıtlı olan SINIRLI SORUMLU KONYA ...... MERKEZ TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ İKTİSADİ İŞLETMESİ'nin KONKORDATO DAVASININ REDDİNE,
Mahkememizin 02/08/2024 tarihli ara kararı ile verilen GEÇİCİ MÜHLETİN ve 01/11/2024 GEÇİCİ MÜHLET UZATMASININ kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal KALDIRILMASINA,
Mahkememizin 02/08/2024 tarihli ara kararı ve 01/11/2024 tarihli duruşmada verilen BÜTÜN İHTİYATİ TEDBİRLERİN ve KONKORDATO ŞERHLERİNİN kararın kesinleşmesi beklenmeksizin derhal KALDIRILMASINA,
Davacı SINIRLI SORUMLU ...... İŞLETMESİ'nin İFLASINA, 30/12/2024 günü saat 11:50 itibariyle İFLASININ AÇILMASINA, \" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece davacının elde edilecek karla konkordato projesinde öngörülen hedefe ulaşmasının mümkün olmadığını, bazı alacaklılara konkordato süresinde alacaklı tamamen veye kısmen ödeme yapılarak alacaklılar arasında ayrım yapıldığını, bu bakımdan sürecin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına uygun şekilde yürütülmediğini, kesin mühlet aşamasına geçilmesinin alacaklılara daha da mağdur edeceği kanaatiyle davanın reddine karar verdiğini ancak bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, dava dışı ...... Ltd. Şti'nin davacı iktisadi işletmeden olan alacağının kaynağının siparişlere istinaden verilen avanslardan kaynaklandığını, dava dışı bu şirketin alacak miktarının azalmasının dava dışı şirkete borç ödemesi yapıldığından değil konkordato geçici mühleti öncesi alınan sipariş avansları doğrultusunda yüklenilen edimlerin kısmen ifa edildiği anlamına geldiğini, mahkemenin davacının mali tablolarının gerçeği yansıtmadığı yönündeki değerlendirmesinin soyut ve dayanaksız olduğunu, mahkemenin davacının kötü niyetli davranışta bulunulduğuna dair delil ve emarelerin bulunmadığı, davacının kötü niyetli veya alacaklıları zarara uğratacak herhangi bir eyleminin bulunmadığını, davacı hakkında kesin mühlet kararı verilmesi gerekirken davanın reddi ile iflas kararı verilmesinin usule ve yasaya aykırı olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını, konkordato tedbirlerinin devamına karar verilmesini, müvekkili şirket hakkında kesin mühlet kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran tarafların dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda re’sen gözetilerek yapılmıştır.
Dava, borçlarını ödeme güçlüğü içinde olduğunu ileri süren davacının İİK'nun 285 vd. maddeleri gereğince geçici ve kesin mühlet kararı verdikten sonra ileri sürdüğü vade konkordatosunun tasdiki istemine ilişkindir.
Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür. Borçlu ile alacaklılar arasındaki bir çeşit sulh sözleşmesi niteliğinde olan konkordato, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen ve mali durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak amacıyla getirilmiş bir müessesedir. Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu vade verilmek veya indirim yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkânı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkânları da korunmuş olur.
Konkordatonun tasdikinin şartları, talep tarihinde yürürlükte bulunan İİK'nın mülga 297 ve 298. maddesi hükümlerinde sayılmış olup, buna göre yasada açıkça belirtilmese de öncelikle borçlunun dürüst olması, daha sonra, teklif olunan meblağın borçlunun kaynakları ile orantılı olması, konkordatonun 297/1. maddesi uyarınca alacaklıların yarısı ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunlukla kabul edilmesi, borçlunun konkordato işlemlerinin yerine getirilmesi, alacakları kabul edilmiş olan imtiyazlı alacakların tamamen ödenmesi ve mühlet sırasında komiserin onayı ile akdedilmiş borçların ifasını sağlamak için yeterli teminatı göstermesi, konkordatonun tasdikinin gerektirdiği, yargılama masrafları ve ilam harçlarının tasdik kararından önce, borçlu tarafından mahkeme veznesine depo edilmiş olması gerekir. (AYNI YÖNDE BAKINIZ YARGITAY 23 HK DAİRESİNİN 2019/3021 ESAS , 2020/292 KARAR SAYILI İLAMI)
Konkordato, belli (nitelikli) bir alacaklı çoğunluğunun muvafakat etmesi halinde borçlunun ekonomik faaliyetine devam etmesine imkan vererek mallarının cüz’i veya külli icra yoluyla paraya çevrilmesine engel olan özel bir cebri icra alternatifi teşkil etmektedir. Öyle ki, bu cebri icra aracı, konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklıları da bağlamakta ve resmi organların katılımıyla cereyan etmektedir. Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği kombine/karma konkordato şeklinde olabilir. Borçlu bu seçenekleri değerlendirirken alacaklılar arasındaki eşitliği ya da en azından denkliği sağlayacak ve onların kabul oyunu alacak uygun bir kombinasyona ulaşmaya çalışacaktır.
Somut dosyamızda; 01/08/2024 tarihinde istemde bulunulduğu, mahkemece 02/08/2024 tarihinde 3 ay geçici mühlet kararı verildiği,
Mahkemece: Davacının ön projesinde çiğ süt üreticilerinden alınan sütün ulusal şirketlere satılması sonucunda elde edilecek kar kaynak olarak gösterilmiş ve böylelikle borçların ödeneceği öngörüsünde bulunulmuştur. Buna karşılık dosya için görevlendirilen geçici konkordato komiserlerinin yukarıda detayıyla yer verilen raporları, beyanları ve dosyaya sunmuş oldukları banka hesap ekstrelerine göre, uzayan geçici mühlet süreciyle birlikte yaklaşık 6 aylık döneme tekabül eden dava sürecinde davacı tarafından nakit fazlası hedefi tutturulamamıştır. Konkordato ön projesindeki ciro ve karlılık hesabında maddi hata yapıldığı bir an için kabul görse bile, davacının nakit fazlasını sağlayamaması ve süt satımından elde edilecek kardan başka bir kaynak gösterilmemesi sebebiyle projenin uygulanabilir olmadığı, bazı alacaklılara konkordato sürecinde alacakları tamamen veya kısmen ödeme yapılarak alacaklılar arasında ayrım yapıldığı, bu bakımdan sürecin iyi niyetle yürütülmediği,davacı şirketin 2004 s. İİK.nin 292/1-a, ve 292/1-b maddeleri gereğince davacı şirketin konkordato isteminin REDDİNE ,ŞİRKETİN İFLASINA karar verilmiştir. Gerekçeli karar Borçlu vekiline 12/02/2025 tarihinde tebliğ edilmiş olup İİK 308/a maddesi gereğince iki haftalık süre içinde13/02/2025 tarihinde istinaf edildiğinden istinafın süresinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda anılan Yasa'nın \"Kesin Mühlet İçinde Konkordato Talebinin Reddi ile İflâsın Açılması\" başlıklı 292. maddesi gereğince:
\"İflâsa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi hâlinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflâsına resen karar verir:
a)Borçlunun malvarlığının korunması için iflâsın açılması gerekiyorsa,
b)Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa,
c)Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa,(Ek:06/12/2018-7155/m.16) ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa.
d)Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse,
İflâsa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hâllerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine re'sen karar verir.
Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder.\" hükmü emredicidir.
Diğer bir anlatımla borçlunun konkordatoda DÜRÜSTLÜK koşulunun arandığı aşikardır. Aslında borçlunun alacaklılarını zarara uğratma amaçlarına yönelik hareketleri esasen kanunun amcı dikkate alındığında konkordatonun başarıya ulaşmasını engelleyecektir.Bu bendin varlığının mahkemece tespiti halinde kesin mühlet kararı kaldırılarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun İİK'nin 292/1.b. maddesi gereğince iflasına re'sen karar verilir. İİK m. 292. madde gereğince konkordato mühleti içerisinde maddede öngörülen şartların gerçekleşmesi halinde mühlet kararı kaldırılarak iflasa tabi borçlunun iflasına karar verilecektir. Yani İİK’nın 292. Maddesi1,b,c bendi uyarınca, iflas kararı verilebilmesi için şirketin borca batıklık şartının aranmasına gerek yoktur. Konkordatonun tasdik edilmemesi ile birlikte derhal borçlunun iflasına karar verecek ve bu karar ile birlikte iflasa bağlanan sonuçlar ortaya çıkacaktır. Dosyamızda davacı şirket borca batıktır.(AYNI YÖNDE BAKINIZ YARGITAY 23 HK DAİRESİNİN 2019/2690 ESAS, 2021/117 KARAR SAYILI İLAMI)
Yine İİK 292/ son fıkrası “Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder.” Hükmü gereğince . konkordato talep eden borçlu şirketin yetkili temsilcisi ...... nün katıldığı 30/12/2024 tarihli son oturumda beyanı alınmıştır.
Bu açıklamalara ve dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesindeki hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, HMK.'nın 353/(1)-b.1 maddesi uyarınca itirazın esastan reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M \t\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafınca yatırılan harçlar yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafınca yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-İstinaf yargılaması aşamasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, İİK m. 308/a gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA İÇİNDE , kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar verildi.06/05/2025
\t\t\t\t
.....
Başkan
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.