T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t: ...
KARAR TARİHİ\t: 30/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: DENİZLİ 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 1 - ...
DAVALI\t: 2 - ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklı)
Taraflar arasında görülen davada Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki evraklar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Dava, Trafik Kazasından Kaynaklı Tazminat istemine ilişkindir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı ile;Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı ile; \"davacının maliki olduğu ... plakalı otobüs ile davalı şirketin maliki olup diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon arasında 01/08/2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacının eldeki dava ile olay nedeniyle aracında meydana gelen değer kaybı zararının ve uğradığı araç mahrumiyeti zararının tazminini talep ettiği, davalıların davaya cevap vermedikleri, kazaya karışan ... plakalı aracın maliki olan davalının bir ticaret şirketi olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, bir diğer taraftan her ne kadar davacının tacir kaydı bulunmasa dahi kazada hasarlanan davacıya ait aracın ticari nitelikte bir araç olduğu, uyap kayıtlarına göre personel ve öğrenci taşımacılığı işiyle iştigal eden davacının kazaya karışan araçla birlikte dört adet ticari vasıflı aracının bulunduğu, Antalya BAM 4. Hukuk Dairesinin 2021/2876 Esas, 2022/214 Karar sayılı emsal kararında da kabul edildiği gibi TTK'nın 4/1 madde ve bendine göre her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava niteliğinde olup ve aynı kanunun 5. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, görev hususu kamu düzenine ilişkin olup dava şartları arasında sayıldığından yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerektiği, davanın ticari dava mahiyetinde olması nedeniyle eldeki davada mahkememizin görevli olmadığı, uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine\" karar verilmiştir.
Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı ile; \"dava konusu dosyada taraflar arasındaki temel ilişki haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle Mahkememizin görevli olması için ilişkinin tarafları olan davacının ve davalıların tacir olması ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir. Dosyadaki taraflardan davalı sürücü gerçek kişi olup, işleten olarak sorumlu sıfatına sahip davalı taraf şirkettir. Davalı şirket tacir sıfatına haiz ise de, davacı tarafın tacir sıfatının bulunmadığı, yalnızca kazaya karışan davacıya ait aracın tescil bilgilerinde ticari nitelikte bulunmasının davanın ticari dava olarak nitelendirilmesine sebebiyet vermeyeceği kanaatine varılmıştır. Davanın konusu da, ticaret kanununda yer alan mutlak ticari davalardan değildir. Taraflar arasında, trafik kazasından kaynaklanan hukuki ihtilaf bulunduğu, bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak Mahkememizin görevsizliğine\" karar verilmiştir. Ayrıca karşılıklı olarak görevsizlik kararları verilmesi üzerine dosyanın yargı yeri belirlenmesi amacıyla dairemize gönderildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER:
HMK.nın 22 ve 23. maddeleri gereğince dairemizin davaya bakmakta görevli olduğu anlaşılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.
Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira; Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Bu durumda eldeki davanın Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp karara bağlanabilmesi için uyuşmazlığın, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması ve bu bağlamda tarafların her ikisinin birden tacir olması zorunludur.
Dava, Trafik Kazasından Kaynaklı Tazminat istemine ilişkindir.
Bu açıklamalar kapsamında somut olaya bakıldığında mutlak ticari dava olarak kabulü gerektiren bir uyuşmazlığın bulunmadığı, nispi ticari dava olup olmadığı yönünden bakıldığında ise davacı gerçek kişinin tacir olduğuna dair araştırma, belge ya da kaydın dosyada bulunmadığı gibi kazaya karışan servis minibüsünün de davacının tacir olarak kabulüne sebebiyet vermeyeceği gözetildiğinde davacı tacir olmadığından, uyuşmazlığın 6100 sayılı HMK'nın 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Bu nedenlerle; dosya kapsamına göre, davanın Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Denizli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
Dosyanın merci tayini talebinde bulunan Mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 23/1 ve 362/1-c maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 30/04/2025 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/04/2025
\t\t\t\t
Başkan
...
Üye
...
Üye
...
Katip
...