T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1645 Esas
KARAR NO: 2025/553
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/04/2021
NUMARASI: 2017/760 Esas, 2021/509 Karar
DAVA: Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ: 17/04/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalının fabrika sahasındaki kapasite artırımı için yapılacak inşaat işleri, makine teçhizat ekipman ve çelik imalat montaj işlerinin müvekkili tarafından Montaj All Risks Sigorta Poliçesi ile 04/12/2015-02/02/2017 tarihleri arasında sigortalandığını, 28/12/2015 tarihinde sigortalı döner fırın 1 ünitesinde davalıdan temin edilen sıcaklı ölçüm cihazlarının arızalı olması nedeniyle ısının eksik/yanlış ölçülmesi sonucunda sıcaklık artışına bağlı olarak emtialarda zarar meydana geldiğini, hasar ihbarı üzerine 5684 Sayılı Kanun m. 22 gereğince bağımsız ve uzman eksper tayini neticesinde düzenlenen eksper raporunda, sıcaklık değerinin olması gerekenin 200-250 santigrat derecenin üzerine çıkması sonucunda hasarın geldiğinin ve hasardan sonra dahi davalı şirketin cihazları programlayamadıklarının tespit edilerek davalı ürünlerinin kusurlu olduğu tespiti üzerine eksper raporunda tespit edilen 66.436,59 Euro hasar bedelinin sigortalısına müvekkili tarafından ödendiğini, ödenen hasar bedelinin rücuen halefiyete dayalı olarak olayda kusurlu olan davalı şirket tarafından ödenmesi talep edilmesine rağmen ödenmediğini belirterek ödenen hasar bedelinin ödeme tarihinden 3095 Sayılı Kanun 4-a maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zarar gören sigortalı 8 yıl atıl kalan fırın1 ünitesini çalıştırmaya karar verip, bu konuda yeterli bilgi ve tecrübeye sahip bir teknik ekipten destek almadan kendi insiyatifi ile makinede bakım/modernizasyon kapsamında değerlendirmelerde bulunarak zararın doğumuna yol açtığını, hatta sigortalının daha da ileri giderek arızalı olduğunu fark ettiği makineyi kendi çabalarıyla onarmaya çalışarak “ısındığını fark ettiği halde” kullanmaya devam ederek zararın artmasına yol açtığını, dava konusu hasar tazminatını oluşturan zararın doğumuna ve artmasına sigortalı etki ederek sigortalının söz konusu davranışları nedeniyle kusuru ile zarar ile fiil arasındaki nedensellik bağının ne ölçüde kesildiği hususlarının tespiti gerektiğini, 10/01/2016 tarihli hasar raporuna göre, sigortalının manuel ölçüm cihazlarıyla tespit ettiği hatalara rağmen bir süre sonra müvekkilini kontrol amacıyla çağırdığını, fakat yine de müdahale ve çözümü beklemeden 29.12.2015 tarihine kadar fırın-1 ünitesini çalıştırmaya devam ettiğini, hasarın doğduğu iddia edilen tarih ve bu tarihe bağlı olarak düzenlenen tutanak ile faturalar arasında tutarsızlık bulunduğunu, söz konusu tutarsızlık sebebiyle de talep edilen hasar miktarının artırıldığını, sonuç olarak sigortalının gerek bildirim yükümlülüğüne uymaması gerekse de zararın artırımına sebep olması nedeniyle müvekkilinin kusurlu olmaması nedeniyle öncelikle davanın reddine karar verilmesini, kabul etmemekle beraber müvekkilinin kusuru olduğu varsayımında dahi, oluşan hasarın tamamından müvekkilinin tek başına sorumlu olmaması gerektiğini, mahkemece belirlenecek gerçek zarar üzerinden tazminatın indirilmesi gerektiğini, ayrıca hasarın fahiş olması sebebi ile kabul etmediklerini, gerçek hasar miktarının ve sigortalının kusur oranının bilirkişice tayin edilmesi gerektiğini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davacının 13/11/2019 havale tarihli hukuka uygun rapor içeriğine göre, dava dosyasında yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda toplam zarar bedeli olarak 9.643,00 TL yi davalıdan talep edebileceği, alacağa konu tutanak ve faturalar toplamının, dava konusu yapılan toplam alacak bedelini açıklayıcı nitelikte olmadığı bilirkişi raporu içeriğinden anlaşıldığı, davacı tarafça, bu tespiti ortadan kaldıracak herhangi bir delil ileri sürülmediğinden mahkemece bu miktara itibar edildiği, dava dışı sigortalının aşırı ısınma uyarısını tespit etmiş olmasına karşın gerekli önlemleri almayarak bunun uzun süreli duran döner fırın mantosu üzerinde oluşan toz tabakasının ısıyı hapsetmesine bağlı olarak oluşan sıcaklık şeklinde değerlendirilerek normal prosedüre devam edilmiş şeklinde sigortalının elamanlarınca raporlama yapılmış olduğundan dava dışı ... şirketinin davaya konu olan zararın artmasına neden olduğuna mahkemece kanaat getirilerek asli kusurlu (%75) bulunduğu, bu kusurun halefiyet ilkesi kapsamında davacı ... şirketine de yüklendiği, davaya konu döner fırın-1'in revizyonu sırasında 14 ana kalem sensör ve farklı taglar ile toplam 73 adet malzemeden oluşan parçaların davalı firmadan temin edildiği ve fırında meydana gelen aşırı ısınmanın davalı firmadan temin edilen ölçüm cihazları ile tespit edilemediği, aksine cihazların düşük değer ölçtüğünün anlaşıldığı, oluşan zararda davalı şirketin de tali (%25) kusurlu olduğunun kabul edildiği, toplam zarar olarak kabul edilen 9.643,00 TL'nin %25'i 1.157,16 TL olup, dava tarihindeki EURO kuru olan 4,14 üzerinden yapılan hesaplamaya göre 262,40 Euro'nun 22/06/2017 tarihinden itibaren yabancı (EURO) paraya uygulanan mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.\t\t
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; eksper raporundaki kusur oranı ile hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kusur oranının çelişkili olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hasar miktarına yönelik yapılan hesaplamanın hatalı ve eksik olduğunu, dosyaya sunulan faturalara ve eksper raporuna göre gerçek hasar miktarının 66.436,59 Euro olduğunu, kusur oranını kabul anlamına gelmemek üzere davalının her halükarda bu gerçek hasar miktarının %25 ine isabet eden kısmından sorumlu tutulması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kusur oranı üzerinden hasar miktarının hesaplanmasının hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Katılma yoluyla davalı vekili istinaf nedenleri olarak; 10/01/2016 tarihli hasar raporuna göre, hasara neden olan ... Fırın 1 isimli fırının 8 yıl boyunca atıl bırakıldıktan sonra üretim ihtiyacı nedeniyle tekrar çalıştırıldığını, basiretli bir tacirin bu kadar süreden sonra kullanıma alacağı fırın için ciddi özen göstermesi gerektiğini, ancak sigortalının makul önlemleri dahi almadığını, ürünün ayıplı olduğunu fark edebileceği halde bunun için hiçbir önlem almadığını, ayıbı fark ettikten sonra da ürünü kullanmaya devam ederek zararın artmasına sebebiyet verdiğini, dolayısıyla sigortalının hem bildirim yükümlülüğüne aykırı davranması hem de zararın artmasına sebebiyet vermesi nedeniyle kusurun müvekkiline yükletilemeyeceğini, müvekkilinin kusurunun bulunduğu varsayımında dahi hasarın tamamından tek başına sorumlu tutulmaması gerektiğini, ayrıca iddia edilen hasar tutarı fahiş olduğundan bu tutarı kabul etmediklerini, sadece müvekkiline ait ısı ölçüm cihazındaki kusura dayalı olarak böylesine ciddi bir hasarın meydana gelemeyeceğini, kusurun sigortalıya ait fırından kaynaklandığını, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları ile eksper raporunun çürütüldüğünü, döner fırın mantosunun aşırı ısındığı sigortalı tarafından makine çalıştırılır çalıştırılmaz fark edilmesine rağmen makinenin çalıştırılmaya devam edildiğini, meydana gelen yüksek sıcaklık sorununun makinenin yıllardır atıl olması nedeniyle makinenin üzerinde oluşan toz tabakasından kaynaklandığını ve aşırı ısınmaya bağlı olmaksızın normal prosedüre devam edilmesinden kaynaklandığını, sigortalı tarafından sorumsuzca davranıldığını, bu aşamaya kadar müvekkiline bilgi verilmediği gibi teknik destek de talep edilmediğini, sonuç olarak sigortalının bildirim yükümlülüğüne uymaması ve zararın artmasına kendisinin sebep olması nedeniyle kendisinin tamamen kusurlu olduğunu, aksinin kabulü halinde dahi hasarın tamamından müvekkilinin sorumlu tutulmaması gerektiğini, bu durumda dahi gerçek zarar miktarından indirim yapılması gerektiğini belirterek davacının istinaf sebeplerinin reddine, kendilerinin katılma yoluyla istinaf taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, poliçe kapsamında sigortalıya ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacı ... şirketi ile sigortalının fabrika sahasındaki kapasite artırımı için yapılacak inşaat işleri, makine teçhizat ekipman ve çelik imalat montaj işlerinin Montaj All Risks Sigorta Poliçesi ile 04/12/2015-02/02/2017 tarihleri arasında sigortalandığı, 28/12/2015 tarihinde sigortalı döner fırın 1 ünitesinde davalıdan temin edilen sıcaklık ölçüm cihazlarının arızalı olması nedeniyle ısının eksik/yanlış ölçülmesi sonucunda sıcaklık artışına bağlı olarak emtialarda zarar meydana geldiği, davalı ürünlerinin kusurlu olduğu tespiti üzerine eksper raporunda tespit edilen 66.436,59 Euro hasar bedelinin sigortalısına davacı tarafından ödendiği ve meydana gelen zarardan davalının sorumlu olduğundan bahisle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.6102 sayılı TTK'nun 1472 maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Halefiyete dayalı olan rücu davasında, esas itibariyle sigortalının kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. 19/04/2017 tarihli kesin ekspertiz raporunda; hasar nedeninin imalat hatalı malzemenin mevcut yapı ve tesislerde, montajı yapılmış kıymetlerde meydana getirdiği hasarlar olarak belirtildiği, sigortalı firma yetkilileri tarafından düzenlenen tutanak incelendiğinde mobil sıcaklık ölçüm cihazları ile ölçülen sıcaklıklar ve ... firmasından tedarik edilen sistem üzerine kurulu cihazların yaptığı ölçümler karşılaştırıldığında ...firmasının kurulumunu yaptığı sıcaklık ölçüm cihazlarının 200 derece ile 250 derece aralığında eksik ölçüm yaptığı, başka bir deyiş ile manto yüzeyinde görülen sicaklıklar 100 derece ile 300 derece aralığında olup gerçek sıcaklıkların en az bu değerin 200 derece üzerinde olduğu, söz konusu hasarların imalattan kaynaklı hatalı parça kullanımı sonucunda ortaya çıktığı düşüncesinin oluştuğu, Montaj Sigortaları Genel Şartları incelendiğinde; “Teminat dışında kalan haller d bendinde\" monte edilecek kıymetlerin hatalı olmaları durumunda bu kıymetlerin teminat kapsamları dışında olduğu, ancak bunun sadece hatalı, kusurlu kıymetler için geçerli olduğu, sigortalı diğer kıymetler üzerinde ortaya çıkan hasarların teminat kapsamlarına dahil olduğu, buradan sıcaklık ölçüm cihazları dışında hasara konu olan diğer kıymetler üzerinde ortaya çıkan hasarların polioe genel şartları gereği teminat kapsamlarına dahil olduğu, hasara konu olmayan bölgelerde yapılan incelemelerde; Refrakter tuğlaların yeni olduğu, Emiş kanallarının yeni olduğu, yatırım planı incelendiğinde çelik konstrüksiyon ve inşaat işlerinin öngörüldüğü, gerek bu kıymetlerin hasara konu olmayan bölümlerde yeni olarak görülmesi, gerekse genel olarak yatırım planında yer almaları nedeni ile montaj kıymetleri olarak değerlendirildiği, yine yapılan incelemelerde hasara konu olan döner fırının yeni olmadığı, üzerinde paslanmaların bulunduğu, siklon ünitesinin yeni olmadığı, sigortalı ile yapılan görüşmeler sonucunda kapasite artışı ve modernizasyon planında fırın ve siklonun yer almadığı, fırının mevcut hali ile ufak revizyonlar ile devreye alındığı, siklon ünitesinin mevcut hali ile kullanıma alındığı, bunların yaklaşık olarak 9 yaşında olduğu bilgilerinin alındığı, fırın konusu ile ilgili rapor ilişiğinde sunulan beyanda(Ek/2c) bu bilgilerin mevcut olduğu, sigorta poliçesi incelendiğinde kloz 418 (mevcut yapılar ve tesisler) teminatının bulunduğu,(Sigorta poliçesinde sadece meveut yapılar olarak yazılmış olup bu klozun içeriği mevcut yapılar ve tesisler şeklindedir) görülmüş olup bu iki kıymetin bu başlık altında değerlendirilmesi gerektiği, tarafımıza iletilen tutanak incelendiğinde 19.12.2015 tarihinde fırının ateşlendiği, 29.12.2015 tarihinde söz konusu hasarların ortaya çıktığı, bu durumda montajların tamamlandığı, test dönemine geçildiği, sigorta poliçesi incelendiğinde 8 haftalık test dönemi teminatının bulunduğu görüldüğünden bu teminat dönemi içinde ilgili hasarların ortaya çıktığı anlaşıldığı (Bkz. Ek / 1a sayfa 12), yukarıda ilgili maddelerde ayrıntılı olarak belirtildiği üzere meydana gelen hasarların mevcut poliçe teminatları kapsamında değerlendirilebileceği kanaatine varıldığı, hatalı ölçüm yapan ölçüm aletlerini sigortalı firmaya satan ... Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. firmasının rücu muhatabı olduğu, hatalı ölçüm yapan elemanların şu anda sigortalı firmanın satın alma müdürlüğünde muhafaza edildiğinin öğrenildiği, sigortalı yetkililerinden satıcı firmaya ihtarname çekilmesinin sözlü ve yazılı olarak talap edildiği, ancak bu talepleri yönünde bir eylemin ortaya çıkmadığını, rücu ile ilgili nihai değerlendirmelerin sigorta şirketinin hukuk servisinin görüş ve takdirlerine bırakıldığı, sonuç olarak; hasarın yakın nedeni, imalat hatalı malzeme kullanımı olarak belirlendiği, gerçekleşen riziko için poliçede hatalı malzeme kullanımının montaj kıymetleri ve mevcut kıymatlar üzerinde ortaya çıkardığı hasarlar ile ilgili teminatın olduğu, tespit edilen hasar sabebi ile beyan edilen sebebin uyumlu bulunduğu, hasarın, görünüm ve saptamalar itibariyle ibraz edilen beyan ve belgelerdeki tarih ve şekle uyduğu, hasarın poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği, tespiti ve kuruşlandırması yapıldığı halde, tazminat hesabında dikkate alınmamış olan hasarların tablolarda gösterildiği, riziko mahallinde yapılan filli tespit çalışmaları, ibraz edilen belgelerin tetkiki ve yapılan araştırmalara bağlı olarak yukarıda belirlenmiş olan söz konusu hasarla ilgili nihai karar ve değerlendirmenin sigorta şirketinin takdirlerine bırakıldığı yönünde görüş ve kanaat belirtilmiştir. 15/11/2019 havale bilirkişi heyeti raporunda; Keşif esnasında yapılan tespitler: Keşif tarihi itibariyle 1 nolu fırının devrede olmadığı, çimento talebindeki azalmadan dolayı 1 yıldır 1 Nolu Fırının devre dışı olduğu, fotoğraflardan da görüleceği üzere, fırın dış gövdesinde yenilenmiş kısımların belirgin olarak görülmekte olduğu, püskürtme beton uygulamasının yapılmış olduğunun kısmen de olsa gözlemlenebiliyor durumda olduğu tespiti yapılmıştır. Evraklar üzerinde yapılan tespitler: ... San. ve Tic. A.Ş nin, Ankara Samsun yolu 35. Kilometresinde bulunan fabrikasında 2007 yılında üretim ihtiyacının azlığı nedeniyle 1 nolu ... Fırının durdurulmuş olduğu, 2015 yılında, 2007 yılından beri durdurulmuş ... fırın-1 ünitesinin yeniden bakımı yapılarak devreye alınmasına karar verilmiş olup; tüm elektrik ve elektronik aksamları ile birlikte tüm basınç ve sıcaklık ölçüm cihazları da yenilenip otomasyonun gerçekleştirilmiş olduğu, tüm mekanik ekipmanların değişim ve bakımının yapılmış olduğu, tüm beton ve refrakterlerin yenilenmiş olduğu, devreye alma işlemleri esnasında 11.06.2015 tarihli .. San. Ve Tic. A.Ş (Davalı) firmasından 6.080,00 EURO bedelli teklif alındığı, 08.07.2015 tarih ve ... sipariş numarasıyla ... San. ve Tic. A.Ş. nin ... firmasına 14 ana kalem sensör ve farklı taglar ile toplam 73 adet malzemeden oluşan sipariş emrini vermiş olduğu, Baştaş Başkent Çimento San. Ve Tic. A.Ş. nin fabrika sahasındaki kapasite artırımı için yapılacak inşaat işleri ve makine teçhizat ekipman ve çelik imalat montaj işlerinin .... nezdinde ... no.lu Montaj ALL Risk Sigorta Poliçesi ile 04.12.2015-02.02.2017 tarihlerini kapsar şekilde sigorta yapılmış olduğu, sigortanın test ve bakım devresi hasarlarında hasar bedelinin 50.000 EURO olduğu, davalı firmadan temin edilmiş olan ölçüm cihazları ile birlikte mekanik ekipmanlar ve tüm beton ve refrakterler yenilendikten sonra 19.12.2015 tarihinde fırın ateşlenmiş ve kurutma tavlama işlemine başlamış olduğu, 23.12.2015 tarihine kadar kurutma ve tavlama işlemine devam edilmiş olduğu, 24.12.2015 tarihinde üretime başlanmış olduğu, tavlamanın son günü ve üretimin ilk günü olan 23-24.12.2015 tarihinde döner fırın mantosunda aşırı ısınma gözlenmiş ve bunun uzun süreli duran döner fırın mantosu üzerinde oluşan toz tabakasının ısıyı hapsetmesine bağlı olarak oluşan sıcaklık şeklinde değerlendirilerek normal prosedüre devam edilmiş olduğu, gözlemlenen aşırı ısınma durumunun tespitinin, davalı şirketten satın alınmayan mevcutta bulunan döner fırının tamamını tarayan (termal ölçüm kamerası) radar ısı ölçüm cihazı verileriyle gözlemlenmiş olduğu, aşırı ısınma olarak gözlemlenen olayın fırının 0-15 metreleri arasında 500-550 derece olarak tespit edilmiş olduğu, ısıyı hapsettiği düşünülen toz tabakası temizlenerek manto yüzey sıcaklığının düşmesi beklenmiş ancak aşırı sıcaklığın devam ettiği tespit edilerek şüpheli sıcaklık ölçüm değerlerinin teyidi için intikal bölgesi ve 1. siklon çıkış bölgesinde manuel yani farklı mobil sıcaklık ölçüm cihazıyla ölçüm yapılmış olduğu, ölçümler sonucunda davalı ...firmasından temin edilerek kurulumu yapılmış olan ölçüm cihazlarının 200-250 derece düşük değer ölçtüğü tespit edilerek ... firması ile 25.12.2015 tarihinde iletişime geçilmiş ve cihaz programı ile birlikte programlama kablosunun talep edilmiş olduğu, üretime geçildikten 4 gün sonra 28.12.2015 tarihinde program ve programlama kablosu fabrikaya ulaşmış ve ... elemanları tarafından hata giderilmeye çalışılmış ancak başarılı bir sonuç elde edilemeyerek davalı firmadan teknik yardım talebinde bulunulmuş olduğu, aşırı ısınma olayının tespitinden sonra süreç devam ederken, belirlenen bazı bölgelerde manüel sıcaklık ölçümleri yapılarak fırının çalıştırılmaya devam edilmiş olduğu, 28.12.2015 tarihinde Sistem ID fan yataklarında vibrasyon değerlerinin arttığı gözlemlenmiş, fırın hattı durdurularak, fan motorunda sıcaklık artışı ile oluşan deformasyon giderilmek üzere fan motorunun değiştirilmiş olduğu, davalı şirket yetkili teknik elemanı 29.12.2015 tarihinde fabrikaya ulaşmış, programlama çalışmalarını yapmış olmasına karşın başarı elde edemeyerek Ankara da bulunan başka bir firmadan fabrikaya transmitter göndermek suretiyle çözüm üretilmiş olduğu, 30.12.2015 tarihinde cihazların değişimi sağlanarak sistemin normale dönmüş olduğu, 01.01.2016 tarihinde fırın tekrar tavlanarak üretime geçilmiş, 04.01.2016 tarihinde fırın mantosu üzerinde 7-15 metreler arasındaki bölgede sıcaklık yükselerek 600 derecenin üzerine ulaşmış olduğu, bu durum üzerine fırın tekrar durdurulmuş, soğutma çalışmaları yapıldıktan sonra tuğlalarda incelmelerin olduğu tespit edilerek yaklaşık 3 günlük çalışmalar sonucunda 53.617 kg tuğlanın değiştirilmiş olduğu, fırın çalışmaya devam ederken olası diğer hasarların tespiti için detaylı incelemeler yapılmış ve incelemeler esnasında ön ısıtıcı son kademe siklonlar ile ID fan arasındaki borularda da yüksek sıcaklıklardan kaynaklı deformasyonların ve çatlakların olduğunun tespit edildiği, davacı tarafın sigortalıya 22.06.2017 tarihinde ... Bankasının 2017001186289400 işlem numarasıyla oluşan hasarlardan kaynaklı olarak 66.436,59 EURO luk bir ödemenin yapılmış olduğu, dosya içeriğinde sigorta şirketince yaptırılmış bir ekspertiz raporunun bulunmadığı, ... San. Ve Tic. A.Ş. yetkilileri tarafından 28.10.2016 (dava konusu olaydan 10 ay sonra) tarihinde tanzim edilmiş olan dava dosyasında bulunan 1D fan Emiş Hattı ve Fan İzolasyonu tutanağının mevcut olduğu, bu işe ait 16.141 TL lik bir faturanın da dosyada bulunduğu, ... Taah. Tic. Ltd. Şti. firmasına 08.09.2016 (dava konusu olaydan 9 ay sonra ) sipariş tarihli ... sipariş numaralı 13.000 TL tutarlı ... Fırın-1 İzolasyon giderleri açıklamalı sipariş emrinin mevcut olduğu, ... Tic. Ltd. Şti. firmasına 06-07.01.2016 tarihinde 53.617 kg döner fırın-1 ünitesinde tuğla örülmesi işlerinin yaptırıldığına ait 11.01.2016 tarihli tutanağın ve bu işe ait 11.01.2016 tarihli KDV dahil 9.643 TL tutarlı faturanın mevcut olduğu, dosyada ... San. Tic. Ltd. Şti. 25.01.2017 - 06.02.2017 tarihleri arasında (davadan 1 yıl sonra ve başka bir döner fırına ait) püskürtme beton uygulaması, dökme beton uygulaması ve iskele kurulması işlerinin yapıldığına ait tutanağın ve 07.02.2017 tarihli KDV dahil 555.227 TL tutarlı faturanın dava dilekçesi ekine konulmuş olduğu, 30.03.2017 tarihinde (davaya konu olaydan 15 ay sonra ve 66.436 EURO hasar ödemesinin yapıldığı 22.06.2017 tarihinden 3 ay önce) 2017 yıl revizyonu ve kapasite artırım yatırımı esnasında DF1-A siklonunda arızalı transmisterler nedeniyle meydana gelen maddi hasarın ancak tespit edildiği bu nedenle 42.780 TL masraf yapıldığına dair faturası bulunmayan hasar tespit tutanağının davacı tarafın 25.12.2018 tarihli dilekçesi ekine konulmuş olduğu, dava dosyası içinde 66.436 EURO luk ödemeye ilişkin bir eksper raporu ve hasar dökümünü içeren evrakın olmadığı tespit edilmiştir.Dosya içerisindeki evraklar ve keşif esnasında yapılan gözlemler neticesinde; Davaya konu olan döner firın-1'nın uzun süreli olarak devre dışı bırakılmış (ki, belli aralıklarda fırının döndürülmesi gerekmekte) olması, uzun bir bekleme durumundan sonra tekrardan devreye alınmak istenmesi durumunda fırın tuğlalarının fırın içerisinden gözle kontrolünün yapılması ve varsa alev yalaması sonucu tuğlalarda incelme veya dökülme durumunun tespiti gerekmekte olup, bu işlemlerin yapılıp yapılmadığının dosya içerisindeki belgelerden belirlenemediği, revizyon sırasında 14 ana kalem sensör ve farklı taglar ile toplam 73 adet malzemeden oluşan parçaların davalı firmadan temin edilerek yenilenmiş olduğu ve üretim için fırın ateşlendiğinde her tür olumsuzluk yaşanması durumunun göz önünde tutulmasının kaçınılmaz olduğu, döner fırınlarda dıştan ölçüm yapan (termal ölçüm kamerası) radar olarak tanımlanan ve davalı firma ile bir alakası olmayan ve uzun süre devre dışı olarak beklemiş bulunan uzaktan sıcaklık ölçümü yaparak ana konsola bilgi gönderen sensörün yenilenip yenilenmediği veya bakımının yapılıp yapılmadığı hususunun dosyada mevcut olmadığı, ancak bu cihazın yapmış olduğu ölçümlere ve sıcaklık yüksek uyarısının, işletme elemanlarınca duyarsız kalınıldığı, radardan gelen yüksek sıcaklık uyarılarına anında tepki verilerek manuel ölçümlemeye geçilmiş olsa idi kurutma ve tavlama işlemi anında durdurularak tüm hasarların önlenebilir bir durum olduğu, Döner Fırın-1 de 23.12 2015 tarihinde aşırı ısınma olduğu artık tespit edilmiş olmasına karşın 24.12.2015 tarihinde üretime geçilmiş 30.12.2015 tarihine kadar üretim yapmak için çaba sarf edilmiş ve 28.12.2015 tarihinde ID fanda vibrasyon başlamış fan kanatların sıcaktan deforme olduğu raporlanmış olmasına rağmen, hala azimle oluşan aşırı sıcaklığın her nedense göz ardı edilmiş olduğu, raporun evraklar üzerinde yapılan tespitler başlığının 25-29 numaralı maddelerinde dökümü verilmiş olan ve dosya içerisinde bulunan tutanak ile faturalar toplamının davaya konu edilen 66.436,59 EURO bedeli açıklayacak nitelikte olmadığı, aşırı ısınma uyarısını tespit etmiş olmasına karşın gerekli önlemleri almayarak, bunun uzun süreli duran döner fırın mantosu üzerinde oluşan toz tabakasının ısıyı hapsetmesine bağlı olarak oluşan sıcaklık şeklinde değerlendirilerek, normal prosedüre devam edilmiş şeklinde sigortalı elemanlarınca raporlama yapılmış olan sigortalı ... San. Ve Tic. A.Ş nin davaya konu olan zararın artmasından dolayı asli kusurunun bulunduğu, davaya konu olan zararın doğmasında davalının tali kusurunun bulunduğu, davaya konu olabilecek usulüne uygun tanzim edilmiş bir adet faturanın dosya içeriğinde mevcut olduğu, bu faturanın da KDV dahil 9.643 TL bedelli ... firmasına ait fatura olduğu, ancak sıcaklık artması neticesinde tespitinin yapıldığı ifade edilen fırın içi tuğla örülmesi işleminin sıcaklık artmasından mı yoksa fırının devreye alınması öncesinde yapılan revizyonlar esnasında gözlemlenmeyen bir hatadan mı kaynaklı olduğunun şu an için mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.30/10/2020 havale tarihli ek raporda; kök raporda değişikliğe gidilmesini gerektirecek bir yön bulunmadığının belirtildiği görülmüştür. a-Davalı vekilinin istinaf sebeplerinin değerlendirilmesi;HMK'nun 357/1 maddesinin, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların dinlenemeyeceği ve yeni delillere dayanılamayacağına yönelik hükmü sebebiyle davalı vekilinin ilk derece mahkemesindeki yargılama sırasında bilirkişi heyeti kök ve ek raporuna karşı ayrıca ve açıkça ileri sürmediği itirazlarının dikkate alınması mümkün görülmediğinden davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.b-Davacı vekilinin istinaf sebeplerinin değerlendirilmesi;5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22/17. Maddesinde eksperler tarafından düzenlenen raporların delil niteliğinde olduğu belirtilmiştir.Ancak mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyeti kök ve ek raporunda, dava dosyası içerisinde 66.436,00 EURO luk ödemeye ilişkin eksper raporu ile hasar dökümünü içeren evrakının olmadığı belirtilmiştir. \"Mal sigortaları kapsamında davacıya ait işyerini sigortalayan davalının, poliçedeki limitlerle sınırlı olmak kaydıyla, yangın rizikosu nedeniyle fiilen oluşan gerçek zarar miktarını tazminle yükümlü olduğu; zararın hesaplanmasındaki tek kriterin, riziko tarihinden önce mevcut olup da davaya konu yangın olayı nedeniyle hasar gören sigortalı unsurların bedellerinin hesaba dahil edilmesi olduğu gözetilmelidir. Ticari defterlerde görülmese ya da alım faturası sunulmasa dahi, olaydan hemen sonra eksper tarafından fiilen tespit edilen zarar görmüş unsurlar için hesaplama yapılmalıdır.\" (Y. 17. HD.15/03/2021 tarihli 2020/868 E.2021/2695 K. Sayılı ilamı) Mahkemece, dosyaya sunulan delil niteliğindeki eksper raporundaki fiili tespit ve değerlendirmeler irdelenerek davalının varsa kusuru ile kusur oranının belirlenmesinin ardından davacının davranışları ile zararın artmasına neden olup olmadığı irdelenerek zararın artmasına neden olan ortak kusurunun olup olmadığı da tespit edilerek ortak kusuru varsa ortak kusur oranı nisbetinde belirlenecek zarardan indirim yapılması hususunu gözetecek şekilde davacı ... şirketi tarafından dosyaya sunulan faturaların içeriği de irdelenerek bu faturalara konu emtiaların hasar görmesi ile davalının sattığı cihazların yanlış ölçüm yapması arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığının da araştırılarak illiyet bağı bulunuyorsa hangi emtialar yönünden illiyet bağı bulunduğu tespit edilerek gerçek hasar miktarının poliçedeki hükümler de gözetilerek tespiti için ayrıntılı ve denetime elverişli şekilde sigorta uzmanı, çimento döner fırınları konusunda uzman metalurji/malzeme/maden/makine mühendisi, inşaat mühendisi, sıcaklık ölçüm aletleri konusunda uzman elektrik-elektronik mühendisi ile yangın uzmanından oluşan 5 kişilik yeni bir bilirkişi heyetinden davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazlarını değerlendirir şekilde rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmamıştır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dosyanın, dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine iadesine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-a-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,b-Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/760 Esas, 2021/509 Karar sayılı ve 27/04/2021 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,c-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılamak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine İADESİNE,d-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,e-Tarafların yapmış oldukları istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,2-a-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince REDDİNE,b-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 556,10 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,c-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 17/04/2025