T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: .....
KARAR NO\t: .....
KARAR TARİHİ\t: 30/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
ÜYE\t\t: ..... (...)
KATİP\t\t: ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ\t: 22/10/2024
NUMARASI\t\t: ... Esas ....Karar
DAVACI\t\t: ........
VEKİLİ\t\t: Av......
DAVALI\t\t: ........
VEKİLİ\t\t: Av......
DAVA\t\t\t: Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 30/04/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ\t: 30/04/2025
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ........ Şirketi arasında ... Mah. ... St. 1 Karapınar/Konya adresinde bulunan inşaat yapısında meydana gelebilecek rizikolar için inşaat bütün riskler sigortası imzalandığını, söz konusu sigorta kapsamında bulunan inşaat alanında 18.04.2022 tarihinde sabah başlayan şiddetli rüzgâr'fırtına sonucunda inşaat ve çatı işlerinin de devam ettiği esnada inşa edilen ve sigorta kapsamında bulunan yapıda hasar meydana geldiğini, söz konusu riziko tarihi olan 18.04.2022 tarihinde müvekkil şirketçe, Sigorta şirketine derhal ihbar edildiğini, müvekkil şirketçe söz konusu rizikoya ilişkin fotoğraflar ve tüm belgeler davalı sigorta şirketine sunulduğunu, Sigorta şirketince yapılan eksper incelemesi sonucunda talebimiz; söz konusu hasar miktarında belirtilen hasar m2 sinin gerçek olduğu ve bununla ilgili herhangi bir ihtilaf olmadığı; ancak hasar gören panellerle ilgili olarak birim fiyat olarak riziko tarihi olan 18/04/2022 tarihi değil; sözleşme tarihi olan 2021 yılı rayiç bedelin baz alındığı, ayrıca sigorta şirketince riziko ile ilgili olarak hatalı ve poliçeye aykırı olarak yüzde 31,25 tenzilat uygulanarak 61,455,462 TL zararın tespit edildiği, söz konusu fırtına klozu için de 109,886,25 TL(7.500*14,6515) altında olan hasarların muaf olduğu bahanesiyle müvekkil şirketin zararı sigorta şirketince karşılanmamış, talebi reddedilmiş ve müvekkili şirketin mağdur olduğunu, Sigorta şirketince yapılan riziko hesaplaması ve tenzilat uygulamasının yanlış ve hakkaniyete aykırı olduğunu, riziko tarihinden önce alınan panellere ilişkin faturada; Paneller, ........ ve Sac Sanayi Ticaret A.Ş. Adana Organize Sanayi Böl. ... yolu No:..... Sarıçam/Adana da faaliyet gösteren firmadan, M2 BİRİM FİYATI: 257,4128 TL'den 04.04.2022 tarih ........ fatura numarasıyla alındığını, riziko gerçekleştikten sonra aynı malzeme için verilen talep formunda m2 birim fiyatının 301,74 olduğu ve toplamda sadece paneller için işçilik hariç 237,668 (ikiyüz otuz yedi bin altı yüz altmış sekiz Türk Lirası ) TL bedel istendiğini, ayrıca meydana gelen rizikoda sadece panellerin zarar görmediğini, ana taşıyıcı olan demir makasın da zarar gördüğünü, Sigorta şirketince yapılan riziko değerlendirilmesinde bu hususa yer verilmediğini, Sigorta şirketince söz konusu sözleşme hükümleri ve genel hükümlere göre bedel hesaplaması yapılırken hasara uğrayan sigortalı inşaatın riziko tarihinden hemen önceki haline getirilmesi ve Mevcut hesaplamanın buna göre yapılması gerekirken 2021 yılı rayiç bedel üzerinden hesap yapılması hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu çatı işleri sözleşme akdedildiğinde değil riziko tarihi olan 04/04/2022 tarihinde yapılmaya başlandığını, riziko tarihinin de 18/04/2022 tarihi olduğunu, malzemenin alındığı tarih ise faturadan da görüleceği üzere 04/04/2022 tarihi olduğunu, ayrıca inşaatta herhangi bir bedel artışı da yaşanmadığını, sözleşmenin yekününde hangi kaleme ne kadar bedel üzerinden sigorta yapıldığının yazılmadığını, söz konusu riziko bedeli de toplam bedelin altında olduğunu, hesaplamanın yeni inşaatın eski hale getirileceği tarihteki bedeli üzerinden yapılması gerektiğini, söz konusu sigorta şirketince yapılan eksper incelemesinde, hesaplamasında enkaz kaldırma bedeli ve yeniden inşa bedeli hesaplanmadığını, bu yüzden hesaplamanın hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirketin riziko tarihi itibariyle; 787,66 m2 panelin 2022 rayiç bedeli olan m2 400 ti ve işçilik ücreti, bunun yanı sıra hasara uğrayan makasın bedeli ve enkaz kaldırma ve yeniden inşa bedeli olmak üzere toplamda sigorta şirketince hesaplanan tutarın çok üstünde olacağının aşikar olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik hasar bedeli olarak 1.000( bin ti ), enkaz kaldırma bedeli olarak 100 ti, yeniden inşa bedeli olarak da 100 TL olmak üzere toplam 1200 TL nin 18/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, sigorta sözleşmesi her iki tarafa borç yükleyen ve sürekli bir borç ilişkisi doğuran sözleşme niteliğindedir. Bu niteliği itibariyle, sigorta ettiren sigorta himayesine ancak bazı yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle sahip olabilir. Sigorta ettirenin işbu sigorta sözleşmesinden doğan yükümlülükleri bulunmaktadır. Buna göre sigortalı, sözleşme yapılırken doğru bilgi verme, sigorta sözleşmesi süresi içinde rizikoyu ağırlaştırnama ve ağırlaşan rizikoyu bildirme, rizikonun gerçekleşmesinden sonra bilgi ve araştırma yapılmasına izin verme ve riziko gerçekleştikten sonra zararı azaltma ve kurtarma yükümlülükleri altındadır. Davacının talebine ilişkin müvekkili şirket tarafından ........ sayılı hasar dosyası açıldığını, hasara ilişkin bağımsız eksper raporu alındığını, alınan raporda 18.04.2022 tarihlerinde bölgede etkili olan şiddetli rüzgar neticesinde, söz konunu projeye ait prefabrik yapının poliüretan izolasyonlu çatı kaplama / sandviç panellerin şiddetli rüzgâr nedeniyle bağlantı yerlerinden söküldüğü/hasar gördüğü, montajı yapılmamış halde bulunan panellerin etrafa uçtuğu ve prefabrik makas betonlarında çatlamalar olduğu tespit edildiğini, yapılan incelemede tespit edilen hasar tutarının, poliçe şartlarında yer alan muafiyet bedelinin altında kaldığının belirlendiğini, bu nedenle davacının talebine ilişkin müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, ancak aksi kanaat halinde İnşaat Sigortası Genel Şartları'nda teminat kapsamında olmayan haller açıkça belirlendiğini, müvekkili şirketin ... sayılı İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında sorumlu olmayacağı hallerden birinin varlığı halinde davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının talebi için dosya açıldığını, hasara ilişkin inceleme yapıldığını, ekspertiz tarafından yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; zarara ilişkin müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığının belirlendiğini, ancak mahkemenizin aksi kanaatte olması durumunda dosyada öncelikle hasarın teminat kapsamında olup olmadığını gösterir akabinde miktarı gösterir bilirkişi raporu alınması gerektiğini, zira teminatı aşan miktar için müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, tarafımızca yapılan ekspertiz değerlendirmesinde sigorta bedelinin sigorta değerinden yüksek olduğu için tespit edildiği için dava konusu olayda aşkın sigorta söz konusu olduğunu, talep konusu poliçede muafiyet klozuna yer verildiğini, buna göre söz konusu fırtına hasarına ilişkin poliçede doğal afetlerde meydana gelebilecek her bir hasar ve olayda hasarın 9610'u minimum 7.500,00 USD karşılığı TL tenzili muafiyet olarak uygulanması gerektiğini, yargılama kapsamında bilirkişi raporu alınması halinde bu hususun dikkate alınması gerektiğini, döviz kuru, hasar günkü T.C. Merkez Bankası Döviz Satış kuru üzerinden hesaplanacağını, müvekkili şirketin temerrüdü söz konusu olmadığını, ancak aksi kanaat durumunda ancak dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden bahisle davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; \"Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacı ait ve sigorta sözleşmesi ile teminat altına alınan inşaatta 18/04/2024 tarihinde meydana gelen doğal afet rüzgâr nedeniyle Çatı Paneli İnşaat Malzemelerinin hasara uğradığı, hasara uğrayan inşaat malzemelerinin davaya konu Sigorta Poliçesinin teminatına dâhil olduğu, davacı şirketin meydana gelen hasarı önlemesinin mümkün olmadığı, gerekli tüm tedbirleri aldığı meydana gelen hasarın şiddetli rüzgârdan (doğal afet) kaynaklandığı, meydana gelen rüzgarın şiddetinin 22,3 m/sn (9 bofor) olduğu, poliçe özel şartlarına göre 17,1 mt/sn hız ve (7 Bofor) miktarını aşan rüzgârlar teminat kapsamına alındığı, poliçenin 2. Sayfasındaki muafiyetler başlıklı kısımda; “ Doğal afetlerde, …olayda hasarın %10'u minimum 7.500 USD karşılığı TL tenzili muafiyet uygulanacaktır.” Hükmü gereği meydana gelen hasarın 7.500 USD karşılığı muafiyet olarak indirilmesi gerektiği, hasar tarihindeki T.C. Merkez Bankası USD satış kuru nazara alındığında muafiyet bedelinin 109.886,25 TL olduğu, hasar miktarı 148.466,23 TL'den muafiyet bedeli mahsup edildiğinde zararın 38.579,98 TL olduğu anlaşılmakla bu miktar üzerinden davacının davasının kabulüne karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak;
Davacının davasının KABULÜ İLE;
Davacının 18/04/2022 tarihinde meydana gelen fırtına sebebiyle uğradığı 38.579,98 TL maddi zararının DAVALI ........ A.Ş'DEN (Fırtına tarihinde geçerli poliçe(Poliçe No: ........) teminat limitleri ile sınırlı olmak (İnşaat İşleri Limiti: 49.912.500,00 TL) temerrüt tarihi olan 02/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, \" hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece zarar kalemlerinin yanlış hesaplandığını, riziko bedelinin hesaplanmasında çatı panellerinin fiyatlandırılması yönünden yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu, müvekkilinin çatı panellerini riziko tarihinden önce 04/04/2022 tarihine ........ ve Saç San. Tic. A.Ş isimli firmadan m2 fiyatı 257,4128 TL'den satın aldığını, buna ilişkin faturayı da sunduğunu, riziko tarihinden önce yapılan alışverişe ve gerçek faturaya rağmen bakanlığın birim fiyat listesine göre hesap yapmasının hukuka aykırı olduğunu, mahkemece verilen kararın kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yetki, görev ve zaman aşımı itirazlarının olduğunu, tazminat tespiti için eksik sigorta değerlendirilmesi gerektiğini, dosyadaki bilirkişi raporunun usule ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınamayacağını, müvekkili sigorta şirketine sorumluluk yükletilemeyeceğini, kararda hükmedilen faiz ve yargılama giderlerinin de hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarının denetime elverişsiz ve gerekçelerden uzak düzenlendiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini dilemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, inşaat bütün riskler sigorta poliçesi kapsamında tazminat istemine ilişkindir.
Sigorta Şirketinin 01/07/2022 Tarihli Eksper Raporunda özetle; Hasar tarihi itibariyle riziko adresinde 22,3 m/sn rüzgar hızı olduğu, Bofor Ölçeği Tablosuna göre 22,3 m/sn rüzgar hızının kuvvetli fırtına (9 Bofor) olduğu, hasarların yakın nedeni olarak Fırtına'nın kabul edildiği, gerçekleşen riziko ve hasarın oluş şekline ilişkin poliçede teminatın yer aldığı ve hasarın teminat kapsamında olduğu rapor edilmiştir. Sigorta şirketince yaptırılan 01/07/2022 Tarihli Eksper raporunda hasarın sebebinin fırtına ve hasarın teminat kapsamında olduğunun kabul edilmesi sebebiyle bu hususun ihtilaf konusu olmadığı anlaşılmış, buradan hareketle usul ekonomisi ilkesi gereğince T.C. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 11/10/2017 Tarih ve 2016/7401 Esas-2017/5280 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere Meteoroloji Mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmasına Mahkememizce gerek görülmemiştir.
Mahkemece aldırılan 12/03/2024 Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda Özetle; Mahkememizce Makine Mühendisi, İnşaat Mühendisi ve Kadastro Bilirkişisi refaketinde hasarın meydana geldiği mahalde keşif icrasına karar verilmiş ve akabinde 18/04/2022 tarihinde meydana gelen fırtına neticesinde davacıya ait işyerinde meydana gelen zarar miktarının ne olduğu hususunda rapor aldırılmıştır. 12/03/2024 Tarihli bilirkişi raporunda riziko tarihi itibariyle hasar bedelinin 148.466,23 TL olduğu rapor edilmiştir.
Mahkemece Sigorta Hukuku Alanında Uzman Bilirkişiden aldırılan 17/05/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda özetle; Davaya konu inşaatta, 18/04/2024 tarihinde meydana gelen doğal afet rüzgâr nedeniyle Çatı Paneli İnşaat Malzemeleri hasara uğradığı, hasara uğrayan inşaat malzemelerinin davaya konu Sigorta Poliçesinin teminatına dâhil olduğu, davacı şirketin meydana gelen hasarı önlemesinin mümkün olmadığı, gerekli tüm tedbirleri aldığı meydana gelen hasarın şiddetli rüzgârdan (doğal afet) kaynaklandığı, meydana gelen rüzgarın şiddetinin 22,3 m/sn (9 bofor) olduğu, poliçe özel şartlarına göre 17,1 mt/sn hız ve (7 Bofor) miktarını aşan rüzgârlar teminat kapsamına alındığı, poliçenin 2. Sayfasındaki muafiyetler başlıklı kısımda; “ Doğal afetlerde, …olayda hasarın %10'u minimum 7.500 USD karşılığı TL tenzili muafiyet uygulanacaktır.” Hükmü gereği meydana gelen hasarın 7.500 USD karşılığı muafiyet olarak indirilmesi gerektiği, hasar tarihindeki T.C. Merkez Bankası USD satış kuru nazara alındığında muafiyet bedelinin 109.886,25 TL olduğu, hasar miktarı 148.466,23 TL'den muafiyet bedeli mahsup edildiğinde zararın 38.579,98 TL olduğu rapor edilmiştir.
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 11/1 maddesinde \"Sigorta sözleşmelerinin ana muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir.\", 11/4 maddesinde \"Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir. Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır.\"
6102 Sayılı TTK'nın sigortanın kapsamı başlıklı 1409.maddesinde; \"(1) Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. (2) Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.\"
TTK'nın aydınlatma yükümlülüğü başlıklı 1423. maddesinde; \" (1) Sigortacı ve acentesi, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce, gerekli inceleme süresi de tanınmak şartıyla kurulacak sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerini sigorta ettirene yazılı olarak bildirir. Ayrıca, poliçeden bağımsız olarak sözleşme süresince sigorta ilişkisi bakımından önemli sayılabilecek olayları ve gelişmeleri sigortalıya yazılı olarak açıklar. (2) Aydınlatma açıklamasının verilmemesi halinde, sigorta ettiren, sözleşmenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz etmemişse, sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur. Aydınlatma açıklamasının verildiğinin ispatı sigortacıya aittir. (3) Hazine Müsteşarlığı, çeşitli ülkelerin ve özellikle Avrupa Birliğinin düzenlemesini dikkate alarak, tüketiciyi aydınlatma açıklamasının şeklini ve içeriğini belirler.\" hükümlerine yer verilmiştir.
Somut olayda ; davacı ait ve sigorta sözleşmesi ile teminat altına alınan inşaatta 18/04/2024 tarihinde meydana gelen doğal afet rüzgâr nedeniyle Çatı Paneli İnşaat Malzemelerinin hasara uğradığı, hasara uğrayan inşaat malzemelerinin davaya konu Sigorta Poliçesinin teminatına dâhil olduğu, davacı şirketin meydana gelen hasarı önlemesinin mümkün olmadığı, gerekli tüm tedbirleri aldığı meydana gelen hasarın şiddetli rüzgârdan (doğal afet) kaynaklandığı, meydana gelen rüzgarın şiddetinin 22,3 m/sn (9 bofor) olduğu, poliçe özel şartlarına göre 17,1 mt/sn hız ve (7 Bofor) miktarını aşan rüzgârlar teminat kapsamına alındığı, poliçenin 2. Sayfasındaki muafiyetler başlıklı kısımda; “ Doğal afetlerde, …olayda hasarın %10'u minimum 7.500 USD karşılığı TL tenzili muafiyet uygulanacaktır.” Hükmü gereği meydana gelen hasarın 7.500 USD karşılığı muafiyet olarak indirilmesi gerektiği, hasar tarihindeki T.C. Merkez Bankası USD satış kuru nazara alındığında muafiyet bedelinin 109.886,25 TL olduğu, hasar miktarı 148.466,23 TL'den muafiyet bedeli mahsup edildiğinde zararın 38.579,98 TL olduğu raporların usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla itirazın reddi gerekmiştir.
Bu karara karşı davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvuruların HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M \t\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalıdan alınması gereken 2.635,40 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan toplamda 700,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.935,40 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yatırılan harcın yeterli olduğundan bakiye harç alınmasına yer olmadığına,
4-İstinaf aşamasında davacı ve davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (544.000,00 TL) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.30/04/2025
\t\t\t\t
.....
Başkan
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.