T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2024/313 - Karar No:2025/441
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/313
KARAR NO\t: 2025/441
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 22/01/2024
NUMARASI\t\t: 2022/897 E-2024/45 K
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
VEKİLİ\t:
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 17/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 28/04/2025
\tDavacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davada mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:\t
\tDavacı vekili; müvekkili ile davalı firmalardan kurulu adi ortaklık arasında 09.04.2014 tarihli taşeron sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme ile davalı adi ortaklığın taahhüdünde bulunan ...Bakanlığı Hizmet Binası İşinin demir doğrama ve çelik işlerinin sözleşmede düzenlenen birim fiyatlar üzerinden yapımı işinin müvekkilince üstlenildiğini, 10.04.2014 tarihinde yer tesliminin yapılarak, işin davacıya 31.12.2014 tarihinde teslim edildiğini, sözleşmenin 6 nolu hakediş ve ödemeler başlıklı maddesine göre taşeron hakedişinin, işverenin idareye yapacağı hakedişlerle eş zamanlı olmasının kararlaştırıldığını, hakedişlerin merkez onayına müteakip faturanın kesilmesinden itibaren 15 gün içinde taşerona ödeneceğini, %50 nakit %50'sinin ise 60 günlük tek parça vadeli çek olarak verileceğini, davalıların sözleşmenin bu açık maddesine rağmen idareden yaptıkları hakedişlerle eş zamanlı olarak hakediş yapılmayarak, ödemelerin gerçekleştirilmediğini, davalıların tüm bu ihlallerine rağmen müvekkilinden işin gecikmesine sebebiyet verdiği gerekçesi ile hakedişlerinden kesintiye gidildiğini, kesilen gecikme cezasımn hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkilinden kendi hata ve kusurları nedeni ile 26.000 TL gecikme cezası kesintisi yapıldığını, yine bununla birlikte müvekkilinin hakedişlerinden %5 oranında toplam 33.406,01 TL teminat kesintisi de yapılarak, işin idarece geçici kabulünün yapıldığı ve geçici kabulde davacının üstlendiği iş ile ilgili eksik bir imalat bulunmadığı halde teminatın da iade edilmediğini, anılan sözleşmenin 7.2 maddesi gereği davalıya 100.000 TL bedelli, keşidecisi davacı firma, lehtan davalı iş ortaklığı olan, ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... nolu teminat çekinin verildiğini, sözleşmenin 7.3 maddesinde nakdi teminatm %50 sinin imalatın kabul edildiğine dair geçici kabul tutanağının tanziminden ve imzasından soma 15 gün içinde iade edileceğinin, %50'sinin ise kesin kabulden sonra iade edileceğinin düzenlendiğini, müvekkili tarafından davalıya sunulan 10.05.2016 tarihli dilekçe ile geçici kabulün yapılması ve sözleşme gereği tutulan teminatların iadesinin istenilmesine rağmen bu güne kadar bir cevap verilmediği gibi teminatların da iade edilmediğini, davalıya Ankara 24. Noterliği’nin 30.05.2017 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarında da teminat çekinin iade edilmesinin talep edildiğini ancak çekin de iade edilmediğini, 01.05.2015 tarihinde kesin hakedişin yapılarak, işin teslim edildiğini, geçici kabulün yapılması için sözleşmenin 14. maddesi gereği yazılı talepte bulunulduğunu, tüm bu uğraşılara rağmen sonuç alınamadığından bahisle; öncelikle ... Bankası ... Şubesine ait ... nolu 100.000 TL bedelli, keşidecisi davalı firma, lehtan davalı iş ortaklığı olan teminat çekinin 3.kişilere ciro edilmesinin ve bankaya ibraz edilmesinin önlenmesi için ihtiyari tedbir kararı verilmesini, ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... nolu 100.000 TL bedelli, keşidecisi davalı firma, lehtan davalı iş ortaklığı olan teminat çekinden dolayı borçlu olmadıklarının tespitini, çekin iptali ile müvekkiline ödenmesini, çekin tahsil edilmesi halinde işleyecek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen istirdatı ile her türlü fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 27.12.2017 tarihli kuruşlandırma dilekçesi ile; dava dilekçesi ile talep edilen 20.000,00 TL'nin 19.000,00 TL'sini hakedişlerden yapılan teminat kesintisi, 500,00 TL'sini haksız geçikme cezası kesintisi, yine 500,00 TL'sini hak edişlerin geç ödenmesinden kaynaklanan zarar için talep edildiğini beyan etmiş, 10.09.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile; talebini toplam 32.851,68 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalılar vekili; davalı şirketlerin kurduğu ve taahhütleri altında bulunan ...Bakanlığı Hizmet Binası İnşaatı işinin demir doğrama ve çelik işlerinin davacı tarafça yapılması için 09.04.2014 tarihli taşeron sözleşmesinin imzalandığını, dava dilekçesinde belirtildiği gibi söz konusu işin 10.04.2014 tarihinde yer tesliminin yapılarak sözleşmeye uygun şekilde 31.12.2014 tarihinde teslim edildiği iddiasının yerinde olmadığını, imzalanan sözleşmenin işe başlama ve işin süresi başlıklı 2.3 maddesine rağmen işin süresinde tamamlanmadığını, davacı yana işlerinde gecikme bulunduğunun muhtelif ihtarnamelerle bildirilmiş olduğunu, Ankara 24. Noterliği’nin 19.11.2015 tarih ve .... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile durumun bir kez daha bildirildiğini, bu ihtarnamenin bile davacının 31.12.2014 tarihinde işi bitirdiği iddiasının doğru olmadığını gösterdiğini, davacının sözleşmenin hakediş tanzimi ve ödemeler başlıklı 6.maddesine istinaden müvekkili şirketlerce yaptıkları hakedişlerin eş zamanlı olarak ödenmediği iddiasının da gerçeği yansıtmadığını, çünkü taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacıya ödenecek hakedişlerin idareye yapılan hakedişlerle eş zamanlı olarak ancak davacıya yapılacak ödemenin hakediş tarihinde değil, merkez idare onay tarihini müteakip faturanın kesilmesinden itibaren 15 gün içinde yapılmasının kararlaştırıldığını, merkez idarenin davalı şirketlerin hakedişlerini revize ederek geç onayladığı için, davacıya da ödemelerin buna paralel olarak geç yapıldığını, bu geç ödemelerin sebebinin davalı şirketler olmadığını, davacının müvekkili ile imzaladığı sözleşme gereği iş programına uyacağını 27.05.2014 tarihli belge ile taahhüt ettiğini ancak sahada bulundurulması gerekli teknik personeli eksik bulundurduğunu, yeterli sayıda usta ve işçi çalıştırmadığı için sözleşme kuralları dışında hareket ederek, işin yavaşlamasına ve gecikmesine sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, ilk hakedişten ceza kesintisi yapılacağının bildirildiğini, dava dilekçesine ekli tutanaklarda sabit olduğu üzere davalı şirketin davacımn hakkedişlerinden yaptığı kesintilerin haksız yere değil, yetersiz, kalifiye olmayan personel çalıştırması nedeniyle işte meydana gelen gecikme, kusurlu-eksik iş ve imalatlar, iş güvenliği tedbirlerini almayarak iş güvenliğini tehlikeye atmasından kaynaklı olduğunu, basiretli bir tacir gibi davranmayarak bu ceza ve kesintilere maruz kaldığını, davacımn yazılı ve sözlü uyanlara rağmen çalışan aylık personel sayısındaki eksikliği gidermeyerek işin gecikmesine ve yapılan işin kusurlu ve hatalı olmasına sebebiyet verdiğini, sözleşme gereği işin 09.06.2014 tarihinde bitirilmesi gerekirken zamanında teslim edilmediğini, müvekkilinin davacının yaptığı eksik ve kusurlu işleri ....Ltd. Şti.’ye tamamlattırmak zorunda kaldığını, davacıya sözleşmenin 10.3. maddesi gereği 13 günlük gecikme nedeni ile 2.000 TL'den 26.000 TL ceza uygulanarak kesin hakedişlerinden kesilmesine karar verildiğini, müvekkili şirketin idare ile olan geçici kabulünün 29.05.2015 tarihinde yapılarak, 29.12.2015 tarihinde onaylandığını, kesin kabulün ise 2017 yılında yapıldığını ancak müvekkili şirketler ile davacı arasında kesin kabulün henüz yapılmadığını, davacının kesin kabulün yapılması için defalarca kesin hakedişi imzaya ve geçici kabul işlemlerini başlatmaya davet edildiği halde, bu davete icabet etmediğini, bu nedenle de sürecin tamamlanamadığını, idarenin davacının eksik ve kusurlu işleri nedeniyle müvekkil şirketlere 32 günlük ceza uyguladığını, idarece kesilen bu cezanın davacımn teminat miktarını aşan kısmına ilişkin talep haklarının saklı bulunduğunu, teminatın iadesi koşullarının oluşmadığını, davacının kesin hesabı imzalamadığını, süreci tamamlamadığını, davacının eksik ve kusurlu işleri nedeniyle geçici ve kesin kabulün de yapılamadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tMahkemece 09/12/2019 tarih ve 2017/424 Esas- 2019/794 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 18/11/2022 tarih ve 2022/509 Esas- 2022/1171 Karar sayılı kararı ile; taraf vekillerinin sair istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
\tMahkemece Dairemizin kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında, davalı yüklenicinin dava dışı iş sahibi ...Bakanlığı ile yapmış olduğu hizmet binası inşaatına ilişkin sözleşme kapsamında 09/04/2014 tarihli söz konusu inşaatın demir doğrama ve çelik işlerinin malzeme + işçilik yapımına ilişkin birim fiyatlı eser sözleşme ilişkisi bulunmakta olup, davacının taşeron, davalıların ise yükleniciler olduğu, uyuşmazlığın, davacı ile davalıların oluşturduğu adi ortaklık arasında akdedilen taşeronluk sözleşmesi kapsamında davacının edimini zamanında tam ve eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, bu kapsamda hak edilen ücretin geç ödenip ödenmediği ve geç ödemeye dayalı davacı zararının oluşup oluşmadığı, davalıların davacıdan yaptığı gecikmeye dayalı ceza kesintisinin iadesinin gerekip gerekmediğini, nakdi teminatların ve teminat olarak verilen 100.000,00 TL tutarlı çekin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı, BAM ilamı doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alındığı ve alınan bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamına uygun olmakla hükmün tesisinde esas aldığı, davacının nakdi teminat kesintisi talebi bakımından yapılan değerlendirmede; taraflar arasındaki sözleşmenin 7. maddesinde teminatların ne şekilde iade edileceği belirlenmiş olup, anılan maddede \"kesilen nakit teminatların %50'sinin imalatın kabul edildiğine dair geçici kabul tutanağının tanziminden ve imzasından sonra, kalan %50'sinin ise kesin kabul yapıldıktan sonra bir aksaklık veya kusur yoksa\" ödeneceği belirtilmiş olup, bilirkişi raporunda belirlendiği üzere işin tamamlandığı, eksik veya kusurlu bir imalatın belirlenmediği, geçici ve kesin kabul onaylarının idarece yapılmış olduğu anlaşılmakla, davacıdan kesilen toplam 32.851,68 TL nakdi teminatın iadesi koşullarının oluştuğu, davacı vekilince de ıslah dilekçesi ile nakti teminat kesintisi talebinin 32.851,68 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle, bu yöndeki talebin kabulü gerektiği, davacının gecikme cezası kesintisinin iadesi talebi bakımından yapılan değerlendirmede; taraflar arasında düzenlenen 09.04.2014 tarihli Taşeron Sözleşmesi'nin “İşe Başlama ve İşin Süresi” bölümündeki “...İşe başlama tarihi, işyeri teslim tutanağı düzenlenmesiyle başlamış sayılır, Sözleşmenin taraflarca imzalanıp, işveren tarafından onaylanmasına müteakip işin süresi 60 gündür. Taşeron bir hafta içerisinde işverene iş programı vermekle yükümlüdür... Sözleşme ekinde yer alan iş sırasına ve işverenin yönlendirmesiyle imalat sırası belirlenip yapılacaktır. ” şeklindeki hükümler kapsamında, 10.04.2014 tarihinde yer teslim tutanağının düzenlenmesi ile 60 günlük sürenin başladığı, sözleşmeye göre sürenin 09.06.2014 tarihinde bittiği ancak davacı taşeron tarafından 27.05.2014 tarihli yazısı ile iş programını davalı yüklenici iş ortaklığına sunulduğu ve iş programına göre, işin 27.05.2014-14.07.2014 tarihleri arasında yapılacağının belirlendiği, yine, tarafların mutabakatı ile 01.04.2014 ile 01.11.2014 tarihleri arasında yapılan imalatlarla ilgili olarak düzenlenen 5 adet hakedişte herhangi bir ceza kesintisinin yapılmadığı, bu süre dâhilinde işin gecikmesinin tarafların kabulünde olduğu, davalı iş ortaklığı yüklenici tarafından tek taraflı olarak düzenlenen ve 01.11.2014 - 01.05.2015 tarihleri arasındaki dönemde yapılan imalatları içeren 6 no'lu hakedişte 13 günlük gecikme ceza kesintisinin (13 x 2.000TL- 26.000 TL) yapıldığı belirlenmiş ise de, dava konusu işin, dava dışı idare ile davalı iş ortaklığı yüklenici arasında düzenlenen sözleşme kapsamında bitirildiği, geçici ve kesin kabulünün yapıldığı, kesin hesabının düzenlendiği, işin gecikmesine dair bir ceza uygulaması yapılmadığı yine, geçici kabul aşamasında, davacı tarafından sözleşme kapsamında yapılması taahhüt edilen işlerle ilgili olarak herhangi bir eksik ve kusurlu iş tespit edilmediği, yüksek Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarında kabul edildiği üzere, sözleşme ilişkisi ayakta olduğu sürece kural olarak işin taşeron tarafından yapıldığının kabulü gerektiği, aksinin ise davalı yükleniciler tarafından ispatlanması gerektiği, dosya kapsamına göre, davalı iş ortaklığınca tek taraflı düzenlenen 6 no'lu hakedişte 11.086,00 TL imalatın yapıldığı, bu imalata KDV ilavesi ve 45.413,72 TL tutarındaki kesintilerin düşülmesi (yansıtma giderleri 17.789.61 TL ve 13 günlük gecikme cezası 26.000.00 TL, diğer kesintiler ile davacı firmanın -32.413,72 TL borçlu çıkarıldığı görülmekte ise de, işin gecikmesinin tarafların kabulünde olduğu, sözleşmenin yürürlük süresinde yapılan işlerin davacı taşeron tarafından yapıldığı, dava dışı idarenin geçici kabul aşamasında, davacı sözleşmesi kapsamında eksik iş tespit edilmediği hususları dikkate alındığında, taraflar arasında düzenlenen sözleşme süresinden yaklaşık 13 ay sonra 13 günlük (13 gün x 2.000,00) 26.000,00 TL tutarındaki gecikme cezası uygulamasının uygun olmadığı kanaatine varıldığı, davacı vekilinin 27.12.2017 tarihli kuruşlandırma dilekçesi ile; dava dilekçesi ile talep edilen 20.000,00 TL nin, 19.000,00 TL 'sini hak edişlerden yapılan teminat kesintisi, 500,00 TL'sini haksız geçikme cezası kesintisine ilişkin olduğunu belirttiği, ıslah dilekçesi ile haksız geçikme cezası kesintisine ilişkin 500,00 TL'lik talebin ıslah ile arttırılmamış olduğu anlaşılmakta ise de, dava dilekçesi ile talep edilen 500,00 TL'lik tutardan ayrıca ve açıkça feragat edilmediği müddetçe bu yöndeki talepten vazgeçilmiş sayılamayacağı gerekçesiyle, taleple bağlı kalınarak 500,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiği, yine davacının teminat çeki iadesi talebi bakımından yapılan değerlendirmede ise, taraflar arasında düzenlenen 09.04.2014 tarihli sözleşmenin “Teminatların ve İadesi” bölümü olan 7.2.maddesinde yer alan “Kesin Teminat”, “...Taşeron 100.000,00 TL tutarında teminat çeki işverenin merkez muhasebesine teslim edecektir'' düzenlemesi kapsamında, davacı tarafından ... Bankası .... Şubesi ... çek numaralı keşide tarihi yer almayan 100.000,00 TL tutarında çekin davalı adi ortaklığa teslim edildiği sabit olup, sözleşmenin “Teminatların ve İadesi” bölümü olan 7.3.maddesinde ise “...Taşerondan kesilen nakit teminatın %50'si, imalatın kabul edildiğine dair geçici kabul tutanağının tanziminden ve imzasından sonra taşerona 15 gün içerisinde ödenecektir. Kesilen nakit teminatın kalan %50 si kesin kabul yapıldıktan sonra bir aksaklık veya kusur yoksa ödenir. Teminat mektubu taşeronun bu işle bir ilişiğinin bulunmadığı anlaşıldıktan ve işvereni ibra edecek bir vesikanın tevdiinden, SGK mevzuatına göre bu işle ilgili evrak, belge eksiği, prim borcunun olmadığına dair SGK'dan alınacak bir belgenin işverene ibrazından, taşeronun anlaşmalı olduğu SMMM veya YMM tarafından hazırlanacak onaylı Özel Amaçlı Raporun ibrazından ve bu raporda yer alan taşeron sorumluluğunda bulunan kalemlere ilişkin ödemelerin taşeron tarafından yapılmış olduğunun anlaşılmasından sonra iade edilir... ” hükmünün bulunduğu, dosya içerisine kazandırılan SGK ilişiksiz belgesine göre, dava konusu iş kapsamında davacının SGK borcunun olmadığı belirtildiğinden, kesin teminat çekinin iade edilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, davacının sözleşme bedelinin geç ödenmesi nedeni ile uğradığını ileri sürdüğü zararın tazmini talebi bakımından yapılan değerlendirmede; davacının diğer bir talebi sözleşme bedelinin geç ödenmesi nedeni ile zarara uğramasına dayalı olduğu, davacının geç ödeme nedeni ile faiz dışında, faizle karşılanamayan bir zarara uğradığını TBK 122.madde kapsamında iddia ve ispat etmesi gerekmekte olup, davacının bu yönde iddia ve ispatı söz konusu olmadığı gibi, sözleşmenin 6. maddesi incelendiğinde davacıya yapılacak ödemenin TBK 117. madde kapsamında belirli bir vade içermediği, yine davacı tarafından gönderilen ihtarlarda da belirli bir tutarın ödenmesinin talep edilmediği gözetildiğinde dava dilekçesi ile talep edilen ve kısmi şekilde istenen 500,00 TL'lik tutarın reddine dair karar verilmesi gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, nakdi teminat kesintisi 32.851,68 TL, gecikme cezası kesintisi 500,00 TL olmak üzere toplam 33.081,68 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, hükmedilen tutarın 19.500,00 TL'sinin dava tarihi olan 14/06/2017 tarihinden, 12.851,68 TL'sine ıslah tarihi olan 10/09/2018 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi yürütülmesine, fazlaya ilişkin talebin (500,00 TL hak edişlerin geç ödenmesinde kaynaklanan zarar talebi) reddine, davacının, ...Bankası ... Şubesine ait ... nolu, 100.000 TL bedelli, keşidecisi davacı firma, lehtan davalı iş ortaklığı olan teminat çekinin iadesi talebinin kabulüne, çekin davalılardan alınarak davacıya teslimine karar verilmiştir.
\tDavalılar vekili istinaf başvurusunda; hükme esas alınan 05.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda dava dışı idare tarafından geçici kabulde eksiklik tespit edilmediği ve sözleşmenin ayakta olduğu gerekçesiyle davacı taşeronun yükümlülüklerini yerine getirdiği tespitinde bulunulmasının varsayıma dayalı olup, fiili duruma, hukuk ve hakkaniyete aykırı olduğunu, zira davacının kendisine gönderilen ihtarnamelere rağmen eksik işlerini tamamlamadığından ve kusurlu işlerini düzeltmediğinden söz konusu eksik ve hatalı işlerinin, davacı nam ve hesabına ....Ltd.Şti.'ne tamamlattırıldığının önceki dilekçeleri ekinde sunulan belgelerle sabit olduğunu ancak bilirkişi heyeti ve mahkeme tarafından bu hususun dikkate alınmaksızın davanın kabulüne karar verildiğini, öte yandan davacının yaptığı eksik ve kusurlu işler nedeniyle müvekkili şirketlere idare tarafından 32 günlük ceza uygulaması yoluna gidildiğini ve idarece müvekkili şirketlere yöneltilen bu cezaların davacıya ne şekilde yansıtılacağının, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin \"cezalar\" başlıklı 10.3 maddesinde \"genel iş programında gecikme kabul edilemez. program gecikmesi olduğunda gecikmeden dolayı (yangın, su baskını, deprem, işverenden kaynaklanan gecikmeler, doğal afetler vs. hariç) gecikilen her gün için taşeron işveren'e 2.000 tl gecikme cezası ödeyecektir.\" şeklindeki hüküm ile düzenlendiğini, yine, taraflar arasındaki sözleşmenin \"teminatlar ve iadesi\" başlıklı 7. maddesinde \"taşerondan kesilen teminatın %50'si, imalatın kabul edildiğine dair geçici kabul tutanağının tazmininden ve imzasında sonra taşerona 15 gün içerisinde ödenecektir. kesilen teminatın kalan %50'si kesin kabul yapıldıktan sonra bir aksaklık veya kusur yoksa ödenir.\" denildiğini, bu nedenle mahkemenin bilirkişi raporunda müvekkili şirketler tarafından davacıya tahakkuk ettirilen (13 gün x 2.000) 26.000,00 TL tutarındaki gecikme cezası uygulamasının uygun olmadığı ve 32.851,68 TL tutarındaki kesin teminat kesintisinin davacı taşerona iade edilmesi gerektiği yönündeki tespitleri doğrultusunda davanın kabulüne karar vermesinin hatalı olup, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile de bağdaşmadığını, zira davacının kesin kabulün yapılması için defalarca kesin hakedişi imzaya ve geçici kabul işlemlerini başlatmaya davet edildiği halde, müvekkili şirketlerin bu davetlerine icabet etmediğini, dolayısıyla davacının kesin kabulünün gerçekleştirilmesi için kesin hesabın yapılmasına karşın, yine davacının kesin hakedişi imzalamadığı için müvekkili şirketler ve davacı arasındaki sürecin tamamlanamadığını, davacının kendi kusurlu hareketi ile kesin kabulün yapılmasına engel olduğunu, sonrasında da haksız ve hukuka aykırı şekilde işbu davayı açtığını, sözleşmenin 7.3.maddesinde yer alan, \"teminat mektubu taşeronun bu işle bir ilişiğinin bulunmadığı anlaşıldıktan ve işvereni ibra edecek bir vesikanın tevdiinden, sgk mevzuatına göre bu işle ilgili evrak, belge eksiği, prim borcunun olmadığına dair SGK’dan alınacak bir belgenin işverene ibrazından, taşeronun anlaşmalı olduğu smmm veya ymm tarafından hazırlanacak onaylı özel amaçlı raporun ibrazından ve bu raporda yer alan taşeron sorumluluğunda bulunan kalemlere ilişkin ödemelerin taşeron tarafından yapılmış olduğunun anlaşılmasından sonra iade edilir.\" hükmü kapsamında, davacı şirket tarafından sunulması gereken belgelerin müvekkili şirkete ibraz edilmemiş olup, bu nedenle bilirkişi raporunda yer alan SGK tarafından ...Bakanlığı'na gönderilen 07.04.2016 tarih ve 02 118873406 sayılı yazıda, yüklenici iş ortaklığının ...Bakanlığı hizmet binası inşaatı (142.166,04 m² inşaat alanı) ile ilgili SGK borcunun olmadığının ve taşeron sorumluluğunda olan işlerle ilgili taşeron ödemesinin yapıldığı belirtilerek kesin teminat çekinin iade edilmesi gerektiği yönündeki tespitin de yine sözleşme hükümleri ile bağdaşmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavacı vekili istinaf başvurusunda; davalılar aleyhine, müvekkilinin alacaklarının tahsili ve teminat çekinden dolayı müvekkili firmanın borçlu olmadığının tespiti ve söz konusu çekin iptali ile müvekkiline iadesine karar verilmesi talebi ile açılan davada, mahkemece davanın bir kısım alacak talepleri ve teminat çekinin iadesi yönünden kabulüne, hakedişlerin geç ödenmesine dayalı tazminat taleplerinin ise reddine karar verildiğini, mahkeme hükmünün reddedilen kısım ve sair istinaf nedenleri yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece, hakedişlerin geç ödenmesine dayalı tazminat talebinin \"...Davacının diğer bir talebi sözleşme bedelinin geç ödenmesi nedeni ile zarara uğramasına dayalıdır. Davacının geç ödeme nedeni ile faiz dışında, faizle karşılanamayan bir zarara uğradığını TBK 122. Madde kapsamında iddia ve ispat etmesi gerekmekte olu, davacının bu yönde iddia ve ıspatı söz konusu olmadığı gibi, sözleşmenin 6. maddesi incelendiğinde davacıya yapılacak ödemenin TBK 117. Madde kapsamında belirli bir vade içermediği yine davacı tarafından gönderilen ihtarlarda da belirli bir tutarın ödenmesinin talep edilmediği gözetildiğinde dava dilekçesi ile talep edilen ve kısmi şekildeistenen 500,00 TL'liktutarın reddine...\" denilerek reddedildiğini ancak söz konusu gerekçenin kabulünün mümkün olmadığını, zira taraflar arasında geçerli taşeron sözleşmesinin 6.maddesi incelendiğinde; \"6. Hakediş Tanzimi Ve Ödemeler; TAŞERON hakedişi, İŞVEREN'in İDARE'ye yapacağı hakedişlerle eş zamanlı yapılacaktır. Hakedişler, merkez onayına müteakip faturanın kesilmesinden itibaren 15 gün içinde TAŞERON'a ödenecektir. %50 Nakit, %50 60 gün tek parça vadeli çek olarak verilecektir...\" şeklinde bir düzenlemenin bulunduğunu, söz konusu düzenleme son derece açık olup, hak edişlerin ödeme zamanı ile ilgili herhangi bir kuşku bulunmadığı gibi, şarta bağlanmış olmasının vadenin belirliliğini ortadan kaldırmadığını, belirtilen nedenle, davalıların ayrıca temerrüde düşürülmesinin zorunlu olmayıp, aksi halde dahi, en geç müvekkili firma tarafından gönderilen ihtarlarla davalıların temerrüde düşürülmüş olduğunun kabulü gerektiğini, bu doğrultuda müvekkilinin hakedişlerinin geç ödenmesine dayalı tazminat talebine ilişkin gerekli araştırma ve hesaplamanın yapılarak, bu talepleri yönünden de davanın kabul edilmesi gerektiğini, müvekkili tarafından keşide edilen ihtarnamelerde ve dava dilekçesinde belirtildiği üzere varsa bir takım gecikmelerin bunların tamamının davalı taraftan yani işverenden kaynaklandığını, davalının süresinde ödeme yapmadığı ve sözleşmeyi açıkça ihlal ettiği halde müvekkilinin işin gecikmesine sebebiyet verdiği iddiası ile müvekkilinin hakedişinden kesintiye gidildiğini, kesilen gecikme cezasının hukuki dayanağının bulunmadığını, zira kendi edimini yerine getirmeyen taraf karşı tarafın ediminin yerine getirilmesini talep edemeyeceği gibi, süresinde ödeme yapmayarak müvekkilinin finansman sıkıntısına düşmesine neden olduğunu, aynı şekilde davalının projelerde revizyona gitmesinin, ek imalat talebinde bulunmasının ve imalat yapılan alanları imalatta bulunmaya uygun şekilde hazır etmemesinin kendisinden kaynaklanan kusurlar olup, kendi kusuruna dayalı olarak hak talebinde bulunamayacağının izahtan vareste olduğunu, idare tarafından geçici ve kesin kabulün yapıldığının dosya kapsamı ile sabit olup, kabullerin yapılmış olması nedeni ile teminatın iadesinin zorunlu olduğunu, belirtilen nedenle de davaya konu teminat çeki müvekkili firmaya iade edilmesi gerektiğini, idarenin kesin kabulü yapmış olmasının hiçbir kurumla (SGK dahil) bir ilişiğin kalmaması manasını taşıdığından teminat çekinin iadesinin yasal düzenleme gereği olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın tamamen kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
\tDava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
\tİnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tMahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle taraflar arasındaki sözleşme kapsamındaki işleri de kapsayacak şekilde davalı ile dava dışı iş sahibi idare arasında 19/04/2017 tarihinde kesin kabul onayının yapıldığı, eldeki davanın 14/06/2017 tarihinde açılmış olduğu, Dairemizin 18/11/2022 tarih ve 2022/509 Esas- 2022/1171 Karar sayılı kararı gereğince nakdi teminat ve kesin teminatın iadesi hususlarının şartlarının da incelenmesi gerektiği ve bu nedenle kesin hesabın çıkarılmasının zorunlu olduğu, kesin kabul sonrası mahkemece alınan bilirkişi raporu ile idare ile davalı arasında düzenlenen hakedişler ve sözleşme kapsamında düzenlenen hakedişler, belgeler de değerlendirilmek suretiyle davadaki talep kalemleri yönünden usulüne uygun denetlenebilir rapor sunulduğu anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t 1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,
\t2-Harçlar Kanunu gereğince davacıdan alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
\t3-Harçlar Kanunu gereğince davalılardan alınması gereken 9.090,79 TL istinaf karar harcından peşin alınan 2.272,69 TL+ 2.272,69 TL olmak üzere toplam 4.545,38 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.545,41 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
\t4-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçları ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 17/04/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi. \t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır