T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/447 Esas
KARAR NO: 2025/571 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/01/2024
NUMARASI: 2024/450 D.İŞ - 2024/454 K.
DAVANIN KONUSU: Tespit (D.İş)
KARAR TARİHİ: 29/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP: İhtiyati tedbir isteyen vekili talep dilekçesi ile, müvekkilinin uzun yıllardır bayan tesettür giyim alanında faaliyet gösterdiğini, marka ve tasarımlarını TPMK kapsamında tescil ettirdiğini, müvekkilinin tespite konu ... başvuru numaralı tasarım başvurularının olduğunu, aleyhe delil tespiti istenilen tarafın müvekkilinin tasarımına ayniyet derecesinde birebir benzer ürünleri müvekkilinin herhangi bir izni olmaksızın üretip sattığını, karşı taraf eyleminin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğini, bu nedenlerle belirtilen hususların bilirkişi marifetiyle tespitini ve söz konusu eylemlerin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 22/01/2025 tarihli, 2024/450 D İş. sayılı ara kararı ile \"…ihtiyati tedbir isteyenin tescilsiz tasarıma yönelik talebi yönünden yapılan değerlendirmede; dayanak tasarımın tescilsiz olduğu, tescilsiz tasarımın ilk olarak kim tarafından ve ne zaman kullanıldığı, kamuya sunulup sunulmadığı ve tescilsiz tasarım korumasından yararlanma koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının yargılamayı gerektirdiği ve bu aşamada yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından tedbir isteyenin tescilsiz tasarıma yönelik tedbir talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Dosya kapsamı deliller, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda SMK 159 ve HMK 389 maddeleri koşulları oluştuğundan takdiren 50.000,00 TL teminat karşılığında, karşı tarafın, talep edene ait ... tescil numaralı tasarımına benzer olduğu tespit olunan ve bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen ürünlerine tedbiren el konularak yed-i emine teslimine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-SMK'nın 159 ve HMK 389 maddeleri koşulları oluştuğundan takdiren 50.000,00 TL teminat yatırıldığında yada muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde ibrazı halinde ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; -Karşı tarafın, talep edene ait .. tescil numaralı tasarımına benzer olduğu tespit olunan ve bilirkişi raporunda görsellerine yer verilen ürünlerine tedbiren el konularak yed-i emine teslimine, 2-İhtiyati tedbir isteyenin tescilsiz tasarıma yönelik talebi yönünden yapılan değerlendirmede; dayanak tasarımın tescilsiz olduğu, tescilsiz tasarımın ilk olarak kim tarafından ve ne zaman kullanıldığı, kamuya sunulup sunulmadığı ve tescilsiz tasarım korumasından yararlanma koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının yargılamayı gerektirdiği ve bu aşamada yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından tedbir isteyenin tescilsiz tasarıma yönelik tedbir talebinin reddine…\" karar verilmiştir.
İSTİNAF TALEBİ: İhtiyati tedbir talep eden süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde; Mahkemece tescilsiz tasarıma ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Müvekkilinin ... (8) başvuru numarası ile 02.11.2024 tarihinde tasarımının tescili için başvuru yapmasına rağmen, tescil sürecinin halen devam ettiğini, Mahkemece sanki birisi tescilli, diğeri tescilsiz tasarımla ilgili ihtiyati tedbir talep edilmiş gibi, tescilsiz tasarım için ihtiyati tedbir talebinin reddine, tescilli tasarımla ilgili ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, oysa tedbire konu edilen tasarımın tek bir tasarım olduğunu, Mahkeme kararının bu şekilde uygulanma imkanının bulunmadığını, Tescilsiz tasarıma ilişkin ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, zira bilirkişi raporu ile karşı tarafça müvekkilinin tescil başvurusu yaptığı tasarım kapsamındaki ürünlerin satışına devam ettiğinin tespit edildiğini, hatta satışlarını daha da artırdığını belirterek, açıklanan nedenler ile Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2024/450 D.iş ve 22.01.2025 tarihli usul ve yasaya aykırı olarak verilmiş olan ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasını ve mahkemece yapılacak olan istinaf incelemesi neticesinde ivedilikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ...ve bilişim uzman ...’ndan oluşan bilirkişi heyetinden alınan 22/01/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda; \"...aleyhine tespit istenene ait ... Mah. .... Sk. No ... Bağcılar / İstanbul adresinde yer alan iş yerinde tespite konu 36 adet ürün tespit edildiği, aleyhine tespit istenen ... Mah. ... Sk. No:... Bağcılar/İSTANBUL adresinde yer alan iş yerinde ürün tespit edilemediği, tespit isteyene ait 12.12.2024 tarihinde kamuya sunulduğu belirtilen tescilsiz tasarım ve ... başvuru numaralı tasarım belgesindeki 8 numaralı tasarım ile aleyhine tespit istenene ait iş yerinde tespit edilen ürün ve aleyhine tespit istenene ait instagram hesabı ile internet sitesinde yer alan ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları…\" belirtilmiştir.
G E R E K Ç E: Talep, tasarım hakkına tecavüz edildiği iddiasıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, karara karşı tedbir talep eden vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya incelendiğinde; ilk derece mahkemesince tescilli tasarımla ilgili verilen ihtiyati tedbir kararının HMK’nun 393/1. maddesi uyarınca kendiliğinden kalktığına karar verildiği, ihtiyati tedbir talep edene ait tasarımın tescil başvurusunun sonuçlanıp sonuçlanmadığına dair dosyada ve bilirkişi raporunda bir delil ve tespit bulunmadığı anlaşılmıştır. SMK’nın 55/4. maddesi uyarınca ilk kez Türkiye’de kamuya sunulması halinde tescilsiz tasarımın da korunacağı düzenlenmişse de, SMK’nun 69/2. maddesi uyarınca koruma süresi kamuya sunulduğu tarihten itibaren üç yıldır. Tescilsiz tasarımın koruma şartlarının mevcut olup olmadığına dair değerlendirme yapılabilmesi için, ilk olarak tedbir isteyen tarafından Türkiye’de kamuya sunulup sunulmadığı, hangi tarihte kamuya sunulduğunun tespit edilmesi, bunun da yargılama yapılmasını gerektirdiği, bu nedenle Mahkemece birisi tescilli, diğeri tescilsiz olmak üzere iki ayrı tasarım mevcutmuş gibi değerlendirme yapılarak karar verilmesi doğu olmamışsa da, tescil başvurusu yapılan tasarımla ilgili verilen ihtiyati tedbir kararının kendiliğinden kalktığı, tescilsiz tasarımla ilgili koruma şartlarının mevcut olduğunun bu aşamada yaklaşık olarak ispatlanamadığı, bu nedenle Mahkemece tescilsiz tasarım korumasına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının sonuç itibariyle doğru olduğu, tescilli tasarımla ilgili verilen ihtiyati tedbir kararı kalkmış olduğundan tedbir kararının uygulanamayacağına dair istinaf nedeninin de yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ihtiyati tedbir talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin ihtiyati tedbir talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 29/04/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.