T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/458 Esas
KARAR NO: 2025/599
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2024/712 Esas, 24/01/2025 tarihli ara karar
DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)
KARAR TARİHİ: 30/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında finansal kiralama sözleşmeleri uyarınca malların satın alınarak teslim edildiğini, davalı kiracının sözleşmeye göre belirlenen ödeme planlarında belirtilen kira borçlarını ödemediğinden temerrüde düştüğünü, müvekkili tarafından asıl borçlu ve müteselsil kefiller aleyhine ihtarname gönderildiğini, borçlar 60 günlük mehil süresinde ödenmediğinden sözleşmenin fesh edildiğini, fesih nedeni ile malların müvekkiline iadesi gerektiğini, İstanbul 8.ATM'nin 2024/2170 D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, yasal sürede icraya konulduğunu belirterek neticeten davanın kabulü ile sözleşmenin feshinin tespiti ile malların aynen iadesine, İstanbul 8.ATM'nin 2024/2170 D.İŞ sayılı dosyasındaki tedbir kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir .
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkiline tebligat gelmediğini, ihtiyati hacze itiraz hakkı tanınmadığını, sözleşmeye konu borcun asıl ve ferilerine itiraz ettiklerini, sözleşmeye konu taşınırların bir kısmı Bursa Şehir Hastanesi Şantiye sahasında, kalan kısmının ise ... Şantiyesi'nde olduğunu, ancak Sağlık Bakanlığı müvekkilinin inşaatı tamamlamasına izin vermediğinden ihiçbir hak edişini alamadığını ve mağdur olduğunu, idarenin usulsüz işlemine karşı yargı yoluna başvurulduğunu,aynı durumun ... için de geçerli olduğunu, müvekkili tüm finansal kiralamaya konu taşınırları iade etmek istemişse de kamu gücü nedeni ile davacı firmaya verilemediğini, müvekkilinin de kamu gücü nedeni ile taşınırlara erişimi bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ: İhtiyati tedbir kararına itiraz eden 3.kişi Sağlık Bakanlığı vekilinin dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir kararına konu malların borçluya ait olmadığını, bu malların mülkiyetinin Sağlık Bakanlığına ait olduğunu belirterek; ihtiyati tedbir kararın kaldırılmasına karar verilmesini, Sağlık Bankalığı' nın İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi' ne muhabere kanalı ile göndermiş olduğu 04/12/2024 tarihli dilekçesi ile; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2024/2170 D. İş, 2024/2213 sayılı kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararının icrası için, ... A.Ş. ... A.Ş. aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ...esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin kesinleşmesi sonrasında, alınan talimat ile Bursa ... Genel İcra Müdürlüğü' nün ... Talimat sayılı dosyası ile ... Mah. ... Cad. ... Devlet Hastanesi inşaatında 28/11/2024 tarihinde yokluklarında haciz işlemi yapıldığı ve mülkiyeti Bankanlıklarına ait olan menkul malların haczedildiğini, Bursa Çekirge 750 Yataklı ... Devlet Hastanesi inşaatı Yapım İşi kapsamında akdedilen sözleşme ve şartnameler kapsamında ödenen 33. Nolu hakediş ödeme ilerleme raporlarında, Bursa ... Genel İcra Müdürlüğü' nün ... Talimat Sayılı dosyasına ilişkin 28/11/2024 tarihli haciz tutanağında belirtilen malların ödemesinin yapıldığı ve mülkiyetinin kurumlarına geçtiğinin anlaşıldığı beyanla; mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ettikleri anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: İlk derece mahkemesinİN 24/01/2025 Tarihli ara kararı ile; \"...HMK'nun 390/3 fıkrası uyarınca; tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu nazara alındığında taraflar arasında mevcut finansal kiralama sözleşmesi, keşide edilen Beşiktaş ... Noterliği’nin 07.08.2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, Beşiktaş ... Noterliği’nin 15.08.2024 tarih ... sayılı ihtarnamesi, Beşiktaş ... Noterliği’nin 08.08.2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, Beşiktaş ... Noterliği’nin 18.07.2024 tarih .. yevmiye sayılı ihtarnamesi ve Beşiktaş ... Noterliği’nin 29.07.2024 tarih ... yevmiye sayılı ihtarları 6361 sy 31 ve 33 maddesi ve tüm dosya kapsamından bir arada değerlendirildiğinde davacı lehine yaklaşık ispat koşullarının mevcut olup, Sağlık Bakanlığınca ileri sürülen iddiaların yargılamayı gerektirdiği, İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/2170 D.İş dosyası kapsamında verilen 15/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebi de yerinde görülmemiş yapılan açıklamalar çerçevesinde davalının ve itiraz eden 3.kişi Sağlık Bakanlığı'nın ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talebinin reddine; -İstanbul 8 ATM'ye ait 15/11/2024 tarih 2024/2170 D.İş- 2024/2213 Karar ile verilen ihtiyati tedbire yönelik itirazın REDDİNE,\" şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: İhtiyati tedbire itiraz eden 3.kişi Sağlık Bakanlığı vekili istinaf isteminde özetle; 28.11.2024 tarihinde yoklukta haciz işlemi yapılarak mülkiyeti Bakanlığa ait olan haciz tutanağında belirtilen mallar haczedildiğini, Bursa Çekirge 750 Yataklı ... Devlet Hastanesi İnşaatı Yapım İşi kapsamında akdedilen sözleşme ve şartnameler kapsamında ödenen 33. Nolu hakediş ödeme ilerleme raporlarında, Bursa ... Genel İcra Müdürlüğünün ... Tlmt. Sayılı dosyasına ilişkin 28.11.2024 tarihli haciz tutanağında belirtilen malların ödemesinin yapıldığı ve mülkiyetin Kuruma geçtiğini, Davalının tacir olduğunu, tacirler için ağırlaştırılmış bir özen yükümü belirlemiş ve bunu tacirin basiretli olması olarak adlandırıldığını, davalının dava dışı ... İnşaat Şirketi ile akdettiği finansal kiralama sözleşmesinde basiretli iş adamı gibi hareket etmediğini, kiralanan malların kullanım alanını ve sonuçlarını öngöremediğini, Kiralamaya konu malların Sağlık Bakanlığı inşaatında kullanılacağı ve bu ihale sürecinde kiralayan şirketin bu malların Sağlık Bakanlığı inşaatına mütemmim cüz olarak monte edileceğini, kiralamaya uygun bir finansal kiralama sözleşmesi yapmadıklarını ve ticaret kanunundaki basiretli iş adamı gibi davranması gerektiğini, sözleşme kapsamında hastaneye özgülenen dava konusu jenaratörlerin finansal kiralama yolu ile temin edilmiş olmasın da bakanlığına davalı tarafından herhangi bir bildirim ve ihtar yapılmadığını, iyiniyetin korunması gerektiğini, Davacı ile ... İnşaat arasında akdedilen finansal kiralama sözleşme kapsamında hastaneye monte edilen jenaratörler açısından iş bu finansal kiralama sözleşmesinin tarafı olması gerektiğini, Davacı tarafın finansal kiralama sözleşmesini tek taraflı olarak fesih ettiğin, feshin geçersizliğinin tespitine kadar geçen sürede ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesi gerektiğini, ortada hukuken fesih edilmiş bir sözleşme bulunmadığını, Finansal kiralama sözleşmesine konu kiraların ne kadarının ödendiği ne kadarlık bir kira borcunun kaldığı davalıya açıklattırılmadığını, Şayet kira bedeli az kaldıysa sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının kötü niyet kapsamında korunmayacağını, Sözleşmesinin 11 inci maddesinin 2 inci fıkrasında “Hakediş raporları, bu sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinde düzenlenen esaslar çerçevesinde, kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş iş günü içinde düzenlenir.” ifadesi gereğince yüklenicinin saha imalatlarının karşılığı olarak hakediş raporları düzenlenip bu raporlara istinaden ödemeleri yapıldığını, son düzenlenen hakedişe bakıldığında sahipliği iddia edilen malların ihaleye konu işin bütününde yer aldığı ve ödemesinin yapıldığı görüleceğini, bu malların mülkiyeti Bakanlığa geçtiğini, Bakanlık tarafından hastane inşaatında kullanılan malzemelerin hangi firmadan tedarik edildiği, Yüklenici tarafından malzemelerin peşin mi, taksitli mi alındığı hususu Yüklenici ile Yüklenicinin iş yaptığı diğer kişi ve şirketler arasındaki bir konu olduğunu, davaya konu malzemelerin mahiyeti itibariyle leasinge konu edilebilecek nitelikte ve esvafta malzemeler olmadığını, yüklenicinin ticari sırrı olması sebebiyle müvekkilinin bilinmesi de mümkün olmadığını, Bakanlığın yüklenicinin diğer kişi veya şirketlerle olan ilişkilerinde taraf olmadığını, Söz konusu jeneratör ve yangın perdelerine ilişkin İdaremizce Yükleniciye yapılan hakediş ödemelerini ve test raporlarını sunduklarını belirterek 24.01.2025 Tarihli kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, finansal kiralama sözleşmelerine konu malların aynen iadesi istemine ilişkindir.Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ise ilk derece mahkemesinin 24/01/2025 Tarihli ara kararının kaldırılması istemine ilişkindir.Karara karşı 3.kişi Sağlık Bakanlığı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davacı yanca, davalı ile aralarındaki finansal kiralama sözleşmesine konu borcun ödenmemesi nedeni ile sözleşmenin fesh edildiği belirtilerek malların iadesinin talep edildiği, iddiaya konu sözleşmeler ve eklerinin sunulduğu, 3.kişi Sağlık Bakanlığı'nın mülkiyet iddiasının ise yargılamayı gerektirdiği dikkate alındığında bu aşamada ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddine dair kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, 3.kişi Sağlık Bakanlığı'nın istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, ihtiyati tedbire itiraz eden 3.kişi Sağlık Bakanlığı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-İstinafa başvuran Sağlık Bakanlığı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 3-İhtiyati tedbire itiraz eden 3.kişi tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.30/04/2025