T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1525 Esas
KARAR NO:2025/310 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
NUMARASI:2020/309 Esas - 2022/240 Karar
TARİH:21/04/2022
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:27/02/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili firmanın yurt dışından ithal ettiği ham madde taşımasından kaynaklı uluslararası taşıyıcı acentesi olan davalı firmanın düzenlemiş olduğu taraflarına verilmemiş hizmetlerden kaynaklı fatura bedellerinin malı teslim alınmak zarureti kapsamında ihtirazi kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, ödenmiş olan bedellerin iadesine ilişkin ... sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla davanın kabulü ile ... sayılı dosyası üzerinde takibin devamına borçlunun borca itirazın iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin ... A.Ş. Adına fatura kestiğini, evrak işlerinden sorumlu olmadığını bu nedenle pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, öngörülen teslim şeklinin ... olduğunu davacı tarafın navlun dışında herhangi bir borcunun olmadığı iddiasının hukuka aykırı olduğunu, konşimentoya ... teslim koşullarına uygun şekilde navlun ön ödemeli kaydı düşüldüğünü ancak bu ibarenin ihraç ülkesindeki liman ve yükleme masrafları ile ana taşıma ücretinin taşıyan/yükleniciye ödendiğinin gösterdiğini, fakat konteyner boşaltma limanında oluşabilecek her türlü masraftan alıcının sorumlu olduğunu beyanla öncelikle davanın pasif husumet nedeniyle reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddini ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ttalep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 21/04/2022 tarih ve 2020/309 Esas - 2022/240 Karar sayılı kararında; \"Dava, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davaya konu terminal bedelinden hangi tarafın sorumlu olduğu, terminal bedelinin talep edilmesinin yasal olup olmadığı ve terminal bedelinin miktarın noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Bakırköy ... İcra Dairesinin ... sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının davacı ... olduğu, borçlusunun davalı .... A.Ş. olduğu, 2.516,08USD 'nin tahsili için takibe geçildiği ödeme emrinin borçluya 16/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, 16/03/2020 tarihinde itirazın edildiği, davanın 25/09/2020 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ... tarafından tanzim edilen 08/10/2021 tarihli raporda, Davacı ... inceleme günü olan 18.06.2021 günü, saat 10:05\"da mahkemenin duruşma salonunda incelemeye katılmadığı, İncelenen davalı şirkete ait 2020 yılı Ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Deflerler ile Envanter Defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin TTK. ilgili Hükümlerine göre usulUne uygun yaptınlmış olmasından dolayı davalı şirketin 2020 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine deli] niteliği taşıdığı,Davalı şirketin dava ve icra takibine konu olan 29.01.2020 tarihli ... seri nolu 2.026,08 USD tutarlı \"Terminal Bedeli\" açıklamalı fatura ile 14.02.2020 tarihli ... seri nolu 490,00 USD tutarlı \"Terminal Bedeli\" açıklamalı faturayı davacı ... ünvanıjıa,.d£26nlemîş olduğu, davalı yanın düzenlediği faturalara karşılık olarak davacı yanın hizn>eçiidığı ... tarafından ... Bankası A.Ş. aracılığı ile \"İhtirazi Kayıt'' Açıklaması İle fatura bedellerinin ödendiği, davalı yanın düzenlediği faturaları ve yaptığı tahsilatları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Dava ve icra takibine konu olan Terminal masrafından kaynaklı alacak ile İlgili olarak dava dışı ... A.Ş. tarafından 30.01.2020 tarihinde ... seri nolu 2.018,78 USD bedelli 'Terminal/Evrak Kayıt/ENS/Boşaltma/\" açıklamalı E-Faturanın davalı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 30.01.2020 tarihînde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, Davalı şirket ile dava dışı ... A.Ş. arasında cari hesaba dayanan ticari ilişkinin bulunduğu, davalı yamn tarafına düzenlenen fatura bedelini cari hesaba istinaden dava dışı .... A.Ş /ye Ödediği, Davalının İstanbul limanında malların teslim alınmasına ilişkin işlemler için taşıyanın acentesi olarak görevlendirildiği, malların alıcısına (Davacı'ya) teslim edildiği, Faturanın düzenlenmiş olmasının alacağın varlığını İspat için yeterli olmadığı, Davalı Şirketin, alacağın varlığım ortaya koyması, bu nedenle, fatura konusu alacağın detaylarım açıklaması ve bunu rücu hakkı İle ilişkilendirmesi gerektiği, Dava dışı ...A.Ş. tarafından 30.01.2020 tarihinde...seri nolu 2.018,78 USD bedelli \"Terminal/Evrak Kayıt/ENS/Boşailma/\" açıklamalı E-Faturanın davalı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 30.01.2020 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, dolayısıyla rücu hakkım îlişkilendirdîği, aradaki farka ilişkin takdirin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu, Davacının malları teslim aldığı, TTK madde 1203 uyarınca, sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bîr denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise, bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçlan yerine getirmekle yükümlü olduğuna ilişkin olduğuna ilişkin görüş ve kanaatlerine yer vermişlerdir.Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 28/01/2022 tarihli ek raporda, KÖK RAPORDA belirtmiş olduğumuz gibi, faturanın düzenlenmiş olmasının alacağın varlığını ispat için yeterli olmadığı, Davalı Şirketin, alacağın varlığını ortaya koyması, bu nedenle, fatura konusu alacağın detaylarını açıklaması ve bunu rücu hakkı ile ilişkilendirmesi gerektiği, Dava dışı ... A.Ş. tarafından 30.01.2020 tarihinde ... seri nolu 2.018,78 USD bedelli \"Terminal/Evrak Kayıt/ENS/Boşaltma' \" açıklamalı E-Faturanın davalı şirket unvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 30.01.2020 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, ancak alacağın varlığını ispata muhtaç olduğu, fatura konusu alacağın detaylarını açıklaması gerekli olduğu, dava dışı ilgili firmanın terminal hizmetleri verebilecek bir firma olup olmadığı, ... Lojistik'ten farklı olarak hangi hizmeti verdiği konularında uzman bîr bilirkişinin Heyetimiz'de yer almadığı, Kök raporlarımız ile farklı dosyalara sunulan raporlar arasında hiç bir çelişkiden bahsedilemeyeceği, bütün raporların ihtilafın kendine has özellikleri incelenerek değerlendirildiği şeklinde görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.Dava dilekçesi ,cevap dilekçesi , dosyaya sunulu faturalar, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak düşünüldüğünde;Davacının Buhar Jeneratörü\" ve \"...\" emtieasının satın alındığı, söz konusu emtiaları ... numaralı konişmento tahtında... ve ... numaralı konişmento tahtında ...Limanından istanbul llimanına deniz yolu ile taşınmasının gerçekleştirildiği, fiili taşiyanın dava dışı ... şirketi olduğu,Davalının ise Türkiye / Kumport limanında malların teslim alınmasına ilişkin işlemler için taşıyanın acentesi olarak görevlendirildiği, malların alıcısına teslim edildiği anlaşılmaktadır.Huzurdaki davada taraflar arasındaki hukuki ihtilaf, davacı yanın 16.03.2020 tarihinde borçlu aleyhine ... sayılı dosyası ile 2.026,08 USD ve 490,00 USD olmak üzere toplam 2.516,08 USD alacağının tahsili amacıyla başlatmış olduğu İcra takibine, davalı yanın borca, itirazı ile icra takibinin durdurulması sonucunda davacı şirketin terminal masraflarından kaynaklı alacağım davalı yandan tahsil edemedikleri iddiası üzerine çıkmış bulunmaktadır. Davalı şirketin dava ve icra takibine konu olan 29.01.2020 tarihli ... seri nolu 2,026,08 USD tutarlı \"Terminal Bedeli1' açıklamalı fatura ile 14.02.2020 tarihli ... seri nolu 490,00 USD tutarlı \"Terminal Bedeli\" açıklamalı faturayı davacı ...Unvanına düzenlemiş olduğu, davalı yanın düzenlediği faturalara karşılık olarak davacı yanın hizmet aldığı ... tarafından ... Bankası A.Ş. aracılığı ile \"îhtirazi Kayıt\" Açıklaması ile fatura bedellerinin ödendiği, davalı yanın düzenlediği faturaları ve yaptığı tahsilatları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı görülmüştür.Terminal hizmeti, eşyanın geldiği limanda tahliye, iç boşaltma, giriş, çıkış işlemleri, bir yerden bir yere nakil, elleçleme gibi hizmet kalemi olarak tanımlanmakta olup, bu gibi hizmetler de eşyanın geldiği liman işletmesi tarafından verilmektedir. Liman işletmesinden bu hizmet devralınıp alınmadığı da belli değildir. Ancak,acente sıfatı ile terminal hizmetine yük ilgilisi adına refakat etmek mümkündür. İlgili faaliyetlerin, ilgili kişi, kuruluş ve birimler nezdtnde acente tarafından takip edilmesi, yerine getirilmesi, işin hızlandın iması, en kısa süre içinde ve salimen eşyanın tahliyesi ve yüklemenin sağlanması, evrak işlemlerinin yapılması, yükün teslim alınması ve teslim edilmesi, eşyadaki eksiklik veya fazlalıkların takibi acentelik hizmetlerindendir. Bu durumda, bu acentenin ilgili kuruluşla ve birimler nezdinde takip edilmesi, hizmetin hızlıca yerine getirilmesi ve en kısa sürede eşyanın tahliyesi gemi acenteliği hizmeti kapsamındadır. Davalı Şirketin, bu hizmetlere yük ilgilisi adına refakate ettiği veya bedellerinin dava dışı üçüncü bir şahsa ödediğini ispatlanması halinde davacı alıcı-gönderilenden talep edilmesi mümkün olduğu, mezkur konişmentolarda \"...\" navlun Ödenmiş ve ... kayıtlan yer almaktadır. ... kaydı, yükün yükleme limanında ... de teslim edileceği anlamı taşımaktadır.Bununla birlikte konşimentolarda linçr in liner out veya free in free out gibi kayıtlarda bulunmamaktadır. Ülkemiz limanlanndaki uygulamaya göre konşimentoda böyle kayıtlar yok ise, tahliye limanı masrafları alıcıya /taşıtana ait olmaktadır. \"C\" grubu teslim şeklinde varış ülkesi liman lokal masrafları alıcıya ait olduğu, davaya konu konişmentoda teslim şekli olarak... seçildiği, dört gruptan biri olan \"C\" grubundaki ... teslimlerde, eşya çıkış Ülkesinde gemi bordasını geçtiği anda RİSK alıcıya geçmekte iken, masraflar bakımından varış ülkesinde konteyner gemi bordasını geçtiği anı müteakip tüm masrafların alıcıya ait olduğu, dolayısıyla tüm bu mevzuat, masrafların alıcı davacıya ait olduğundan davalının tahliye hizmetini yaptığını ispat etmesi koşulu ile davacıdan talep edebileceği , bu kapsamda dava ve icra takibine konu olan Terminal masrafından kaynaklı alacak ile ilgili olarak dava dışı ... A*Ş, tarafından 30.01.2020 tarihinde ... seri nolu 2.018,78 USD bedelli \"Terminal/Evrak Kayıt/ENS/Boşaltma/\" açıklamalı E-Faturamn davalı şirket Unvanına düzenlenmiş olduğu, davalı şirketin tarafına düzenlenen faturayı 30,01.2020 tarihinde ticari defterlerinde kayıt altına aldığı görülmekle davalının davaya konu hizmet için dava dışı firmaya ödemede bulunduğunu ispat ettiğinden davalının davaya konu alacak kalemini davacıdan talep etmesinin haklılığına kanaat getirilmiş ve dolayısıyla davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.\"gerekçesi ile,''Davanın REDDİNE,'' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya cevap veren davalı yanın itirazın iptali davasına itirazlarının, dava konusu terminal ücreti açıklamalı faturaların dava dışı müvekkili ... A.Ş. adına kesildiği ve onun adına tahsil edildiği,davalıya pasif husumet yöneltilemeyeceği, ... teslim şekline göre davacının navlun dışında borçları olmadığı savunmasının yerinde olmadığı, ... kaydının ihraç ülkesinde navlun ön ödemeli anlamında olduğunu, ihraç ülkesinde liman ve yükleme masraflarının gönderene, varma yeri konteyner boşaltma limanında oluşabilecek her türlü masrafın alıcıya ait olduğu yönünde olduğunu, davalının böylece acente olduğunu kabul ettiğini ve yükü ... şartlarına göre karşıladığını ileri sürdüğünü, oysa dosyada sunulan taşıma ve sevk evrakında yükün tesliminin ... değil; ... - yük terminali teslim şeklinde olduğunu,Yerel mahkemece yargılama sürecinde, davanın \"...tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin olup olmadığı, davaya konu terminal bedelinden hangi tarafın sorumlu olduğu, terminal bedelinin yasal olup olmadığı ve terminal bedelinin miktarı noktasında...\" ihtilafların hallini gerektirdiği de yerinde bir şekilde tespit edildiğini; buna karşın; mahkemce davalının sıfatı-pasif husumet ehliyeti bakımından kendi adına ve kendi hesabına fatura tanzim edip edemeyeceği hususunun irdelenmediğini; davalı acente olduğuna göre, kendi adına ve kendi hesabına alacaklanmasının kabul edilemeyeceğini,Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davalının alacağının ispata muhtaç olduğu, kendisine dava dışı ... firması tarafından fatura düzenlenmesinin her halde davacıdan böyle bir alacak tahsili gerektiği anlamına gelmeyeceği, ancak davalı yan davacı için varma limanında \"...TTK m.1203 uyarınca, sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise, bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olduğuna ilişkin ...\" görüş ve kanaat ile sanki davacının ihtirazı kayıtla ödediği, ödemek zorunda bırakıldığı fatura bedelleri TTK m.1203 kapsamında gibi değerlendirilerek; davanın reddi kararı verildiğini; verilen bu kararın açıkça kanunun lafzına, amacına ve maddi vakıaya aykırı olduğunu; mahkemece TTK m.1203 hükmünün yanlış uygulandığını,Müvekkilinin, 27.11.2019 tarihli faturadan görüleceği üzere, ... İstanbul masrafını dava dışı ... LİMİTED firmasına ödediğini (EK-1 yurt dışı faturası), taşıtan ihracatçının yükü taşıyana verirken, varma limanında ... - ... şeklinde taşıttığını (EK-2 Konişmento), navlunun konteyner terminaline kadar tüm işleri kapsar şekilde kararlaştırılıp ödendiğini, yük parsiyel kısmi konteyner yükü olduğu için, yükün varma limanında gümrük işlemleri için geçici depolama tesisi olan... DEPOYA kadar olan taşımasının taşıyanın sorumluluğunda olduğunu,Konişmentoda açıkça ...kaydı olduğunu; buna göre çıkış limanında yük terminalinden varış limanında yük terminaline kadar olan taşıma sürecinin konişmento ve dolayısı ile navlun sözleşmesi kapsamında olduğunu, davalının açıkça kendi ikrarında- kendi kabulünde olarak acente olduğunu, doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini iddia ettiğini; oysa müvekkilinden tahsilat yaptığı faturaların, \"kendi adına ve kendi hesabına\" \"terminal bedeli\" konulu olduğunu, davalı terminal satıcısı imiş gibi, davacıya terminal satmış veya kiralamış gibi karşılığını fatura etmekte olduğunu (EK-3 Davalının düzenlediği ve müvekkilce ödenen fatura), davalının, taşıyanın acentesi olduğunu ve müvekkilinden kendi adına ve hesabına fatura tanzim ederek ödeme almasının, acentelik hükümlerine, doğrudan temsil ve aracılık faaliyetine uymamakta olduğunu; müvekkilinin davalı ile hiç bir akdi ilişkisi olmadığını; davalının TTK m.1203 hükmüne göre kendi adına ve kendi hesabına fatura tanzim edemeyeceğini; orada açıkça taşıyanın masraflarından söz edilmekte olduğunu,Oysa ... taşıma gözetildiğinde, davalının olmadığı gibi, taşıyanın da varma limanı masrafı adı altında ödeme istemesinin mümkün olmadığını, TTK m.1203 gemi yükü -sefer çarter sözleşmeleri ve yine tam konteyner yükleri için free in - free out taşımalar için önemli olduğunu; oysa ...'den ...'ye taşımada taşıma sürecinin ancak geçidi depolama alanında sona ermekte olduğunu, müvekkilinin zaten geçici depolama yeri olan ... Depo firmasına ciddi ardiye bedeli ödediğini; orasının yük terminali olup, orada ardiye oluştuğunu ve müvekkilinin 839,47 USD ve 84,71 USD tutarlarında ödeme yaptığını, bu ödemeler ile davalının gördüğü işlerin hiç bir ilgisinin olmadığını (EK -4-5 Hursan faturası-terminalde ardiye ödemesinin muhatabı müvekkilinin bunu ardiye terminal işletmesine ödediğini), aynı şekilde 2.taşımada da ardiye ödemelerinin Kumport Liman geçici depolama işletmecisine yapıldığını (EK -6-7 Bu taşımada iki adet Kumport faturası),Davalı tarafın, sırf malın zilyetliğini taşıyan adına ve taşıyan hesabına elinde bulundurması ve hapis hakkı baskısı ile ithalatçıdan tanımlanamayan, ne anlama geldiği belli olmayan \"terminal bedeli\" talep ve tahsil ettiğini; ordino bedeli, özet beyan bedeli, kırtasiye bedeli gibi tanımsız ve gerçekte hiç bir iş tanımı olmayan ödemelerin sektörde ithalatçılara yansıtılmakta ve alınmakta olduğunu; bunun TTK m.1196 ve m.1203 hükümleri ile açıklanabilir hiç bir yanı olmadığını,Dava konusu edilen ve iadesi talep edilen 14.02.2020 tarihli 490,00 USD ve 29.01.2020 tarihli 2.026,08 USD olmak üzere toplam 2.569,15 USD ödemenin konusu \"terminal bedeli\" karşılığı davacıya hangi hizmetin verildiğinin ve karşılığında bu denli bir maliyetin ithal edilen malın üzerine yüklendiğinin anlaşılamadığını,hiçbir deniz taşıyanı veya acentesinin böyle bir iş tanımı vermediğini, TTK m.1203'TE bu şekilde bir bedel olmadığını, zira taşınan yükün parsiyel olduğunu ve yük terminaline kadar taşıma taahhüdü ile taşındığını,TTK m.1203'ün açıkça sözleşme veya konişmento ya da başkaca şekilde bir deniz taşıma senedinden anlaşılan ödemelerden söz ettiğini,Somut olayda, konişmento esas alındığında, ... - ... (yük ternminalinden yük terminaline), freight prepaid (navlun yük terminaline kadar olan süreç için taşıyan tarafından taşıtandan alınır, alıcıdan bu süreç için talepte bulunulamaz) yazılı olduğunu, taşıyanın acentesini yük teslimi için görevlendirmesinin, acentenin doğrudan alıcıdan alacak iddiası ileri sürmesinin, alıcının emri ve talimatı olmadan akdi ilişki kurmuş gibi kendi adına ve hesabına fatura düzenlenmesine yol açamayacağını, açmaması gerektiğini; acentenin tanımına ve görevi ile yetki alanında açık aykırılık olduğunu,... ifadesinin konişnmentoda yer almadığını; müvekkilinin ithalatının ... olmadığını, zira malın varma limanı masrafı da fatura edilerek satın alındığını, yani, varma limanı ... masraflarının da ihracatçı/taşıtanca üstlenildiğini; müvekkilinin de ihracatçısına 250,00-USD bunun için ödediğini; yukarıda atıfta bulunulan faturanın bunu teyit etmekte olduğunu,Davalının acente sıfatı ile müvekkili... firmasına ödeme yapmasının, müvekkilinden alacağını ispat etmeyeceğini; ... Lojistik ile davalı sürekli ticari ilişki içinde olup, aralarında borç alacak ödeme ve tahsilatlarının olabileceğini; bunun varma limanında TTK m.1203 hükmüne uygun görülen ek iş, gümrük resmi, ek ödeme vs ispat etmesi için müvekkile ait emtia için hizmet verilmesi ve bunun da müvekkil bilgisi dahilinde olması gerektiğini,Gelinen aşamada, yerel mahkemece verilen kararın taşımanın hangi aşamada başlayıp hangi aşamada sona erdiğin tespit etmeyen,... kaydının anlamına değinmeyen, dosyada konişmentoda ... kaydı değil ... kaydı olmasına ve varma limanı masrafını müvekkili zaten ihracatçısına ayrıca ödemesine karşın, müvekkilden zorla alınan bedelin nedenini ortaya koymayan gerekçesi ve hukuku yanlış uygulama ve yanlış yorumlamadan kaynaklı hatalı bir karar olduğunu; istinaf mahkemesince kaldırılarak, davacı lehine hüküm kurulması gerektiğini; mahkemece bilirkişi görevlendirmesi, duruşma açılması ve konunun aydınlatılmasını talep ettiklerini,Yerel mahkemenin taşıyan acentesinin limanda hizmet alıp almadığını tespit etmediğini, ancak \"...acentenin ilgili kuruluşlar ve birimler nezdinde takip edilmesi, hizmetin hızlıca yerine getirilmesi ve en kısa sürede eşyanın tahliyesi gemi acenteliği kapsamındadır...\" şeklinde tespitte bulunduğunu; bu tespitin yerinde bir tespit olduğunu; ancak acentenin bu hizmeti taşıyan için vermekte olduğunu; mahkemenin yorumda hataya düştüğü yerin ... teslim iddiası ve buna göre değerlendirme yapması olduğunu; oysa somut olayda taşıyan ... teslim taahhüt ettiğini, bunun konişmentoda açıkça yazılı olduğunu,Verilen kararın, açıkça hukuka aykırı olduğunu; kaldırılarak davanın kabulü yönünde karar verilmesi gerektiğini; istinaf mahkemesince gerekirse yeni bilirkişi incelemesi yaptırılması, yargılamaya devam ile davanın kabulü yönünde hüküm kurulmasını talep ettiklerini,İleri sürerek, yukarıda arz ve izah edilen ve re'sen nazara alınacak sebeplerle, itirazlarımız ve istinaf sebeplerimiz gözetilerek yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davamızın kabulü yönünde karar verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacının yurt dışından ayrı konişmentolar ile ithal ettiği emtialar için, taşyıcı acentesi olduğunu beyan eden davalıya ihtirazi kayıt ile ödediği \"terminal ücreti\" açıklamalı iki ayrı fatura bedelinin davalıdan geri alınması amacıyla başlattığı ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı yan; Çin'de mukim ... firmasından ithal ettiği rüzgar tribününün ... numaralı konişmento tahtında... limanı'ndan İstanbul Limanı'na taşındığını, yine Çin'de mukim... firmasından ithal ettiği ...'ün ... numaralı konişmento tahtında ... Limanı'ndan ...Limanı'na taşındığını, fiili taşıyanın ... Ltd olduğunu, davalının da fiili taşıyanın acentesi olduğunu, her iki konişmentoda ... ve ... kaydı bulunduğunu, yani yükün yük istasyonunda-geçici depolama yerinde parsiyel yük boşlatılmış olarak teslim edileceğinin kararlaştırıldığını, Çin'den ithal edilen emtiaların geçici depolama yerinde davacıya teslimine kadar olan süre için hem navlun bedelinin hem de sigotarnın satıcı/ithalatçı tarafından taşıyıcıya ödendiğini, ...kaydına rağmen davalının hapis hakkını kullandığı gerekçesi ile dava konusu terminal ücreti açıklamalı fatura bedelleri ödenmeden emtiaları teslim etmeyeceğini belirtmesi üzerine, fatura bedellerinin davalıya ihtirazi kayıtla ödendiğini, yükün geçici depolama alanına taşınmasına kadar olan masrafların davacıdan talep edilemeyeceğini, zira bu masrafların ... kaydına göre taşıyıcıya ihracatçı tarafından zaten ödenmiş olduğunu, TTK'nun 1203 maddesine dayalı hapis hakkının kullanılamayacağını, kaldı ki davalının davacıya faturala konu herhangi bir hizmet de vermediğini, davacının dava konusu emtialar için ... Geçici depolama şirketine ayrıca ardiye ücreti ödediğini, davalının takibe itirazının haksız olduğunu ileri sürmüştür. Davalı yan; dava konusu taşımalarda acente olduğunu, dava dışı ... firması tarafından dava konusu taşımalara ilişkin varış limanı masraflarının davalıya fatura edildiğini, davalının da bu faturaları herhangi bir bedel eklemeksizin dava dışı şirket adına davacıya yansıttığını, davacı ile dava dışı ithalatçılar arasındaki satış anlaşmalarının ... teslim şeklinde olduğunu, ... kaydının bir teslim şekli olmadığını, ... teslim şeklinde varış limanındaki masrafların alıcıya ait olduğunu, davalının ... kaydı nedeniyle varış limanı masraflarının navluna dahil olduğu iddiasının yerinde olmadığını savunmuştur.Dava konusu takip dosyası kapsamından, davacının davalıya ödediği 29/01/2020 tarihli 2.026,08-USD tutarlı \"Terminal Bedeli\" açıklamalı fatura ile 14/02/2020 tarihli 490,00 USD tutarlı \"Terminal Bedeli\" açıklamalı faturala tutarlarının iadesi için davalı aleyhine toplam 2.516,08-USD alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlattığı anlaşılmıştır.Davacı yan; dava dışı ihracatçılar ile arasındaki satış ilişkisine istinaden tanzim edilen faturalar ile tercümelerini, ... ve ... numaralı konişmentolar ile tercümelerini, davalının tanzim ettiği faturaları, her iki ihracat kalemine ilişkin gümrük beyannamelerini, ayrıca dava dışı ... Şirketi tarafından tanzim edilen 30/01/2020 tarihli 839,47-TL bedelli fatura ile bu fatura bedelinin ödendiğine dair dekontu dosyaya sunmuştur. Davalı yan; rüzgar tribünü taşınmasına ilişkin ..., ... ve... numaralı konişmentolar ile buharlı jeneratörün taşınmasına ilişkin ... numaralı konişmento örneklerini, dava dışı... firması tarafından davalıya kesilen; erminal, evrak kayıt, ENS %18, dökümantasyon ücreti, boşaltma, Çin ithalat servis bedeli açıklamalı 6 ayrı kalemi içeren ve KDV dahil toplam 2.018,78-USD bedelli faturayı dosyaya sunmuştur.Mahkemece; taraf şirketlerin ticari defter ve kayıtları ile dosya üzerinde bir uzak yol kaptanı, bir mali müşavir ve bir hukukçu bilirkişiden oluşan heyet marifetiyle kök ve davacı itirazları üzerine ek rapor alınmış akabinde tahkikat bitirilerek...kaydının, yükün yükleme limanında ... de teslim edileceği anlamı taşıdığını, konşimentolarda liner in liner out veya free in free out gibi kayıtlarda bulunmadığı, ülkemiz limanlanlarındaki uygulamaya göre konşimentoda böyle kayıtlar yok ise, tahliye limanı masraflarının alıcıya/taşıtana ait olduğu, \"C\" grubu teslim şeklinde varış ülkesi liman lokal masraflarının alıcıya ait olduğu, davaya konu konişmentoda teslim şekli olarak ... seçildiği, ... teslimlerde masraflar bakımından varış ülkesinde konteyner gemi bordasını geçtiği anı müteakip tüm masrafların alıcıya ait olduğu, davalının tahliye hizmetini yaptığını ispat etmesi koşulu ile masraflarını davacıdan talep edebileceği, bu kapsamda dava ve icra takibine konu olan Terminal masrafından kaynaklı alacak ile ilgili olarak dava dışı ...firması tarafından davalıya düzenlenen 30/01/2020 tarih 2.018,78 USD bedelli faturanın davalı şirket defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu fatura için davalının dava dışı firmaya ödemede bulunduğunu ispat ettiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.Davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; davalının taşıyıcı acentesi olduğunu ikrar ettiğine göre, kendisi adına fatura keserek davacıdan tahsilat yapamayacağının mahkemece değerlendirilmediği, davacı alıcının taşıma ilişkisinin tarafı olmadığı, konişmentolarda ... değil ... kaydı bulunduğu, ayrıca freight prepaid kaydı bulunduğu, bunun dava dışı ithalatçının konteyner geçici depolama alanına getirilinceye dek tüm taşıma masraflarını üstlendiğini gösterdiği, davalının TTK'nun 1203 maddesine dayalı olarak davacıdan, varma limanından yükün geçici depolama alanına getirilmesine kadar olan süreç dahil hiçbir masraf talep edemeyeceği, ayrıca bilirkişi raporunda davalının ancak fatura ettiği hizmetin verildiğini ispat etmesi halinde davacıdan talepte bulunabileceği belirtilmesine rağmen,mahkemece dava dışı ... firmasının davalıya kestiği 29/01/2020 tarihli 2.026,08-USD bedelli faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu bedelin davalı tarafından dava dışı firmaya ödendiği gerekçesi ile davanın reddine karar verdiği, oysa bu durumun tek başına fatura konusu hizmetin verildiğini göstermeyeceği, davalının davacıya kestiği olmak 14/02/2020 tarihli 490,00 USD ve 29/01/2020 tarihli 2.026,08-USD bedelli \"terminal ücreti\" açıklamalı faturalara konu hizmetin gerçekleştirildiğini ispat edemediği yönündedir.Dosyanın incelenmesi neticesinde, davalının davacıya rüzgar tribünü taşınması işi için düzenlenen ... numaralı ana ve... numaralı ara konişmentolara dayalı olarak terminal bedeli açıklaması ile 29/01/2020 tarihli 2.026,08-USD bedelli faturayı kestiği, yine buharlı jeneratör taşınması işine ilişkin olarak ... numaralı ana ve... numaralı ara konişmentolara dayalı olarak 14/02/2020 tarihli terminal bedeli açıklamalı 490,00-USD bedelli faturayı kestiği, davacının bu faturaları ihtirazi kayıt ile ödediği anlaşılmıştır.Taraflarca her iki taşımaya ilişkin konişmentolar dosyaya sunulmuştur. ... numaralı ana konişmentoda göndericinin dava dışı ... friması, alıcının davacı, taşıyıcının ... Ltd olduğu, davalının varma limanında konteynerın teslim alınması için kendisine başvurulacak taşıyıcı acentesi olduğu, emtianın 10 kap ve 545 kg ağırlığında rüzgar tribünü olduğu, konteyner numarasının ... olduğu, konişmento üzerinde ... ve freight prepaid kaydı bulunduğu, çıkış limanının ..., varış limanının İstanbul olduğu görülmüştür. ... numaralı ara konişmento incelendiğinde içeriği aynı olan konişmentoda ayrıca... A.Ş.'ye varma yeri ücretli ödenmeden konteynerın teslim edilmeyeceği kaydı bulunduğu anlaşılmıştır. ... numaralı ara konişmento incelendiğinde gönderici, alıcının davacı, taşıyıcı, emtia ve konteyner bilgilerinin aynı olduğu konişmentoda varma limanında teslimat için kendisine başvurulacak firma olarak davalının değil, dava dışı... A.Ş.'nin gösterildiği, yine... A.Ş.'ye varma yeri ücretli ödenmeden konteynerın teslim edilmeyeceği kaydı bulunduğu anlaşılmıştır. Bu konişmentolara konu rüzgar tribünün satışı için dava dışı... firmasının davacıya düzenlediği satış faturası incelendiğinde, tribün bedeli 4.500,00-USD, ... İstanbul 250,00-USD ve Alibaba servis ücreti 144,00-USD kalemlerinden oluşan toplam 4.894,00-USD'lik fatura olduğu, tribünün ithalatına ilişkin davacının gümrük beyannamesi incelendiğinde teslim şeklinin ... İstanbul olduğu anlaşılmıştır. ... numaralı ara konişmento incelendiğinde, göndericinin dava dışı ... friması, alıcının davacı, taşıyıcının ... Ltd olduğu, davalının varma limanında konteynerın teslim alınması için kendisine başvurulacak taşıyıcı acentesi olduğu, emtianın 1 kap ve 20 kg ağırlığında buharlı jeneratör olduğu, konteyner numarasının ... olduğu, konişmento üzerinde \"...\" ve ... kaydı bulunduğu görülmüştür. ... numaralı ana konişmento dosyada mevcut değildir. Bu konişmentoya konu buharlı jeneratörün satışı için dava dışı ... firmasının davacıya düzenlediği satış faturası incelendiğinde, buharlı jeneraötün bedelinin 985,00-USD olduğu, ticaret koşulunun ... olarak kaydedildiği, jeneratörün ithalatına ilişkin gümrük beyannamesi incelendiğinde teslim şeklinin ... İstanbul olduğu anlaşılmıştır. Dava dışı... A.Ş.'nin davalıya düzenlediği 30/01/2020 tarihli fatura incelendiğinde, faturanın terminal açıklaması ile 769,50-USD, evrak kayıt açıklaması ile 140,00-USD, ENS %18 açıklaması ile 25,00-USD, dökümantasyon ücreti %18 açıklaması ile 160,00-USD, boşaltma açıklaması ile 729,00-USD, ...(Çin ihracat servis bedeli) açıklaması ile 161,98-USD olmak üzere altı kalemden oluşan tutarlar için KDV dahil 2.018,78-USD bedelli olduğu, fatura altında, masrafların ilgili bulunduğu taşımanın... numaralı konişmento tahtında ... nolu konteyner ile taşınan 10 kap ve 545 kg ağırlığındaki emtiya ilişkin olduğuna dair kayıt bulunduğu anlaşılmıştır. ...(...)kavramı, uluslararası taşımalarda bir teslim şeklini ifade etmeyip, limanlarda bulunan konteyner nakil istasyonlarını ifade etmektedir.Diğer ifade ile limanlarda bulunan ... alanları konteyner yüklerinin boşaltılıp yeniden yüklendiği yerlerdir. Uluslarası taşımalarda teslim şekilleri (...) ... tarafından belirlenmiş olup, C tipi teslim şekilleri ...(...) navlun ödenmiş olarak teslim, ...(...) navlun ve Sigorta ödenmiş olarak teslim, ... (...) masraflar ve navlun dahil teslim ... (...) masraflar, sigorta ve navlun dahil teslim şekilleri olup, davacının...'nin bir teslim şekli olduğuna yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.... tarafından belirlenen bu uluslararası teslim şekilleri ticari örf niteliğinde olmayıp, tarafların aralarındaki anlaşmada bu teslim şekillerinden birinin kararlaştırılmasına halinde uyuşmazlık çözülürken bu husus da nazara alınır(Özdemir/Turkay,Uluslarası Eşya Taşıma Hukuku,Vedat Kitapçılık, İstanbul2006, s33; https://ticaret.gov tr/data/5d4835c513b8762b40ceae4a/teslim%20%C5%9Fekline%20ili%C5%9Fkin%20kodlar_yeni.pdf)Gerek gümrük beyannameleri, gerekse davacı ile dava dışı satıcılar arasındaki satış ilişkisinin niteliğini gösteren faturalarda teslim şeklinin ... teslim olarak kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.Davalı yan, dava konusu taşımada taşıyıcının acentesi sıfatıyla hareket ettiğini ve dava dışı... A.Ş tarafından kendisine kesilen faturaları defterlerine kaydedip, davacıya aynı tutarlarda fatura tanzim edip bunların tutarlarını da dava dışı firmaya ödediğini savunmuş olup, konişmentolarda taşıyıcının ... Ltd olarak göründüğü, dava dışı... A.Ş ile ilgili yalnızca ... numaralı ara konişmentoda \"... A.Ş.'ye varma yeri ücretli ödenmeden konteynerın teslim edilmeyeceği\" kaydı bulunduğu ve ... numaralı ara konişmentoda ise bu firmanın alıcının teslim için başvuracağı firma olarak kaydedildiği, ... numaralı ara konişmentoda bu firmaya ilişkin herhangi bir kaydın yer almadığı, nitekim davalının dava dışı ... A.Ş'nin yalnızca... numaralı konişmentoya ilişkin kestiği masraf faturasını dosyaya sunduğu, ... numaralı konişmentoya ilişkin dava dışı şirket tarafından davalıya kesilmiş bir masraf faturasının dosyada mevcut olmadığı, dosya kapsamından davalı ile dava dışı... A.Ş arasındaki ilişkinin, davalının dava konusu iki ayrı taşımada kimin acentesi olarak hareket ettiğinin,... A.Ş'nin dava konusu taşımalardaki sıfatının ne olduğunun anlaşılamadığı, bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında da tüm konişmentolar incelenerek bu konuda bir değerlendirme yapılmadığı, dava dışı firmanın dava konusu taşımaya ilişkin ne sıfatla davalıya 30/01/2020 tarihli 2.018,78-USD bedelli faturayı kestiğinin, davalının da bu faturayı ne sebeple davacıya yansıttığının tartışılmadığı gibi mahkemece de bu hususta bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır. Yine davalının davacıya kestiği 14/02/2020 tarihli terminal bedeli açıklamalı 490,00-USD bedelli fatura bakımından da ne bilirkişi raporunda ne de mahkeme gerekçesinde hiçbir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmıştır.Davacı yan esasen taşıma sözleşmelerinin dava dışı satıcılar tarafından kurulduğunu, navlun dışında varış limanındaki masrafların da satıcıya ait olduğunu, davalının taşıyıcı sıfatıyla veya taşıyıcı adına, alıcı konumundaki taşıyıcıdan böyle bir ücret talep edemeyeceğini, yükün konteyner nakliye alanına getirilmesine kadar olan tüm masrafların dava dışı satıcılara ait olduğunu, TTK'nun 1203 maddesi uyarınca da bu masrafların kendisinden talep edilemeyeceğini, ancak bu masrafların ödenmemesi halinde emtiaların teslim edilmeyeceğinin belirtilmesi nedeniyle ve ihtiyari kayıtla ödeme yapıldığını, kaldı ki bu masrafların zorunlu olduğunun ve gerçekten yapıldığının da ispatı gerektiğini ileri sürmüş olduğuna göre, mahkemece yapılması gereken iş öncelikle dosyada eksik olan buharlı jeneratör taşımasına ilişkin ... nolu ana konişmentonun da dosyaya celbini sağlamak, dosyada tercümeleri bulunmayan, ... ve ... numaralı ara konişmentoların yeminli tercümelerinin davalı tarafından dosyaya ibrazını sağlamak, akabinde uluslararası deniz taşımacılığı ve lojistik alanında uzmanlığı bulunan bir bilirkişiyi de heyete dahil ederek, dava konusu her iki taşımada, davalının ve dava dışı... A.Ş.'nin hangi sıfatla yer aldıklarını tespit etmek, davacının sunmuş olduğu ithalat faturalarının içerikleri ve gümrük beyannamelerini de incelettirerek dava konusu taşımalarda ... teslim şekli kararlaştırıldığından, emtiaların davacı tarafından hangi tarihte teslim alındıklarını, teslim anına kadar yapıldığı iddia olunan masrafların gerçeği yansıtıp yansıtmadıklarını, masrafların TTK'nun 1203 maddesi uyarınca taşıma sözleşmelerinin tarafı olmayan davacıdan talep edilip edilemeyeceklerini her iki taşıma yönünden ayrı ayrı tespit etmek ve sonucuna göre bir karar vermekten ibaret olup, mahkemece eksik delillerle ve yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak, 14/02/2020 tarihli terminal bedeli açıklamalı 490,00-USD bedelli fatura bakımından hiçbir değerlendirme yapılmaksızın, 29/01/2020 tarihli 2.026,08-USD bedelli fatura bakımından ise eksik değerlendirme ile hüküm kurulması yerinde olmamış, davacı yanın bu yöndeki istinaf sebebi yerinde bulunmuştur.Sonuç itibariyle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile;İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/04/2022 tarih ve 2020/309 Esas - 2022/240 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 27/02/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.