T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1504 Esas
KARAR NO:2025/573 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2021/877 Esas- 2022/486 Karar
TARİH:17/05/2022
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:10/04/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin örme ve dokuma kumaşların imalini, ithalini, ihracatını yaptığını, davalının talebi üzerine kendisine ürün temin edip teslim ettiğini, aralarında cari hesap ilişkisi olduğunu, müvekkilinin de zaman zaman davalıdan ürün satın aldığını, davalıya kumaş satılması nedeniyle düzenlenen 47.520 TL fatura karşılığı davalının 30.000 TL bedelli bir adet çek verdiğini, çek bedelinin tahsil edildiğini, müvekkilinin 13.089 TL alacağının kaldığını, davalının bakiye bedeli ödememesi nedeniyle aleyhinde takip başlatıldığını, davalının takibe itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davacıya iddia ettiği şekilde 13.089 TL borcunun bulunmadığını, müvekkilinin davacı adına 6.912 TL bedelli faturayı düzenlediğini, davacının bu fatura karşılığı polyester ... mal satın aldığını, ardından aynı tutarlı iade faturası düzenlediğini, iade faturasına rağmen malların müvekkiline iade edilmediğini, davacının alacak iddiasının dayanağı olan malların da müvekkiline teslim edilmediğini beyanla davanın reddine, davacı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi'nin 17/05/2022 tarih 2021/877 Esas- 2022/486 Karar sayılı kararında;\"Dava, İİK'nun 67. Maddesine göre alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın icra takibine konu faturalar karşılığında davacı şirketin cari hesap alacağının bulunup bulunmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir. ... sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı tarafından davalı aleyhine 17.520,00 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce yapılan yargılamada ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapmak üzere bilirkişiden rapor alınmıştır.Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Alınan bilirkişi raporuyla taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacının cari hesap alacağının bulunduğu, alacak miktarının 13.089,10 TL olduğu belirtilmiştir. Taraf defterlerinin birbiriyle örtüştüğü anlaşılmıştır. Mevcut bilirkişi raporunun hükme ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmekle davanın kabulüne karar verilmiştir.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; asıl alacağın 13.089,00 TL olduğu, gerek icra aşamasında gerekse yargılama aşamasında söz konusu borcun ödendiğine ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmadığından davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının kabulü ile likit olan alacağa yapılan itirazdan dolayı davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur...\"gerekçesi ile, ''1-Davanın KABULÜ ile; davalının ... sayılı dosyasına yapılan itirazının 13.089,00-TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanarak ve takip talebindeki diğer koşullar ile devamına 2-Hükmedilen alacağın %20'i olan 2.617,80TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının, fatura alacağına istinaden ... Sayılı dosyasından müvekkiline karşı ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkilinin borcu olmaması sebebiyle icra takibine itiraz edildiğini ve davacı tarafından itirazın iptali davası açıldığını, İlk derece mahkemesi tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğundan gerekçeli karara karşı itirazda bulunma zarureti hasıl olduğunu;Yargılama sürecinde müvekkilinin savunma hakkının kısıtlandığını, İlk derece mahkemesi tarafından bilirkişiden ek rapor talep edildiğini ve bilirkişi ek raporunun, kendilerinden önce dosyada vekil kaydı olan meslektaşına 13.04.2022 tarihinde tebliğe çıkartıldığını, bununla birlikte; müvekkilinin 28.03.2022 tarihinde vekilini azlettiğini, eski vekil tarafından 15.04.2022 tarihinde vekillikten çekilme dilekçesinin mahkemeye ibraz edildiğini, dava dosyasına 05.04.2022 tarihinde sunulan vekaletname mevcut olmasına rağmen bilirkişi ek raporunun kendilerine tebliğ edilmediğini, bilirkişi ek raporunun HMK madde 280 doğrultusunda kendilerine tebliğ edilmeden müvekkilinin itiraz haklarının bertaraf edildiğini, böylelikle; HMK’nın 280 ve 281. maddelerinin ihlal edildiğini;İlk derece mahkemesi tarafından verilen gerekçeli kararın eksik araştırma ve incelemeye dayandığını, bilirkişi raporunda itiraz edilen icra dosyasından alakasız bir dosya hakkında rapor tanzim edildiğini, Mahkemenin bu maddi hata üzerine dosyayı ek rapora gönderdiğini, bilirkişi ek raporunda ise müvekkilinin 13.089,32 TL borçlu olduğunun tespit edildiğini, ... Sayılı dosyasından müvekkiline karşı başlatılan icra takibinin asıl alacak tutarının ise; 17.520,00 TL olduğunu, Mahkemenin gerekçeli kararında bilirkişi ek raporuna itibar ettiğini, bilirkişi ek raporunun hüküm kurmak için elverişli olduğundan bahsettiğini, hüküm kısmında ise 13.089,00 TL üzerinden itirazı iptal ettiğini ifade ettiğini, davacı tarafından takibe konulan sözde alacağın asıl miktarının 17.520,00 TL olduğunu;Bilirkişi ek raporu neticesinde müvekkilinin davacıya karşı sözde 13.089,32 TL borçlu olduğu tespit edilmiş iken, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek yerine tamamen kabulüne karar verilmesinin ve çekişmeli bir alacak söz konusu olduğu halde, asıl alacak miktarından daha az bir miktar borcun müvekkilinin ticari kayıtlarında sözde borçlu olduğunun tespit edildiği ifade edildiği halde müvekkilinin icra inkar tazminatına mahkum edilmesinin de hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu;Davacı tarafın iddialarının aksine, teslim edildiği iddia edilen malların müvekkiline hiçbir zaman ulaşmadığını, bilirkişi raporunda ve ek raporunda, malların müvekkiline ulaştığı ve teslim edildiğine dair bir evrak bulunmadığının tespit edildiğini, İlk derece mahkemesi tarafından hüküm kurmaya elverişli bulunan raporda, borcun doğumuna sebep verecek olan malların teslimi hususunun göz ardı edildiğini, teslim edilmeyen mallar sebebiyle müvekkilinin borçlu olduğuna kanaat getirildiğini, bu durumun gerek TTK gerekse de TBK’da borcun doğumunu başlatan hallere uyum sağlamadığını, gelinen aşamada davacının iddiasını yazılı ve kesin delil ile ispat etmesi gerekirken ispatta yanılgıya düşülerek eksik inceleme ile alınan bilirkişi raporu ve savunma hakkının kısıtlanması ile hatalı karar verilmesi sonucu ortaya çıktığını beyanla İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, bakiye açık hesap alacağının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.Davacı taraf, davalı ile aralarında karşılıklı mal alım satımına dayalı ticari ilişki olduğunu, davalının satış karşılığı düzenlenen fatura bedelinin bir kısmını ödemediğini, bu nedenle hakkında başlatılan takibe itirazının haksız olduğunu beyan ederek itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf, davacının iddia ettiği şekilde alacaklı olmadığını, fatura konusu malların kendisine teslim edilmediğini beyan ederek davanın reddini savunmuş, Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Mahkemece gerekçeli kararda HMK'nın 297. maddesine aykırı şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özeti yerine, dava ile ilgisi olmayan beyanlara yer verilmiş olup, bu husus kamu düzenine aykırılık teşkil etmekte ise de, yanlışlık Dairemiz kararında düzeltilmiş ve sonuca etkili olmadığından kararın kaldırılma sebebi yapılmamıştır.Tek başına fatura düzenlenmesi alacağın ispatı için yeterli değildir. Fatura içeriği malın teslim edildiğinin/hizmetin verildiğinin, düzenleyen tarafça ispat edilmesi gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi uyarınca ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması ile diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması, diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Ek cümle: 22/7/2020 7251/23 md.) veya defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.Somut olayda; Mahkemece tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporunda, davacı tarafından davalı adına düzenlenen toplam 50.400 TL bedelli iki adet mal satış faturası ile davalı tarafından davacı adına düzenlenen bir adet 6.400 TL bedelli mal satış faturasının, yine davalı tarafından çekle yapılan 30.000 TL ödemenin tarafların usulüne uygun şekilde tutulmuş ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve her iki tarafın ticari defterlerine göre davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 13.089,10 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, dolayısıyla davalı tarafından faturaların tebliğ alınmış olduğu, süresi içinde faturalara itiraz edilmediği gibi kısmen ödeme yapıldığı, davacının alacağını HMK madde 222'de sayılan şartları sağlayan ticari defter ve kayıtları ile ispat ettiği ve davalı tarafından ticari defterlerde yer alan kayıtların aksini ispata yarar herhangi bir kesin delilin sunulmadığı, dosya kapsamına göre düzenlenen ikinci ve 13/04/2022 tarihli bilirkişi raporunun davalı vekiline henüz vekalet görevinin sona ermediği tarihte tebliğe çıkarıldığı ve tebliğ edildiği, azledilen vekil tarafından dosyaya iade edilmediği, Mahkemece yapılan işlemlerde bir usulsüzlük olmadığı ve davalının savunma hakkının kısıtlanmadığı, davalı vekilinin rapora itirazları hakkında 17/05/2022 tarihli duruşmada karar verildiği, her ne kadar dava icra takibi nedeniyle açılmış itirazın iptali davası ve dayanağı takipte talep edilen alacak 17.520 TL ise de, dava dilekçesi ile 13.089 TL alacak yönünden itirazın iptalinin talep edildiği, bu minvalde Mahkemece, dava dilekçesinde gösterilen ve dosya kapsamına göre ispat edilen dava değeri üzerinden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gibi, alacak her iki taraf için de muayyen ve itiraz haksız olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde de bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı vekilinin aksi yöndeki tüm istinaf sebeplerinin haksız olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 894,11 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 223,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 670,61 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 10/04/2025 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.