T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1712
KARAR NO: 2025/614
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2022
NUMARASI: 2021/227 E. - 2022/473 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalının başkanı olduğu ... olarak tanınan ... Kooperatifi'ne 229 üye numarası ile kayıt olduğunu, müvekkilinin, kooperatife üye olurken tüm üyeler gibi 25/06/2013 tarihinde imza sirküsü formu imzaladığını, bu imza sirküleri formunun sözde senet halini aldığını, davalının müvekkili ile birlikte yaklaşık 30 kadar kooperatif üyesine bu sahte senetler ile icra takibi yaptığını, bu nedenle davalı aleyhine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2018/60503 Soruşturma sayılı dosyası ile şikayette bulunduklarını, soruşturmanın halen devam ettiğini, İstanbul 17. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/335 Esas sayılı dosyası ile borca itiraz ettiklerini, takibin iptalini istediklerini, icra takibine konu senetin sahte bir senet olduğu yönüne mahkemece rapor alındığını, raporun mahkemece yeterli bulunarak bononun sonradan oluşturulmuş sahte bono olduğu ve alacağın varlığının yargılama gerektirdiğine gerekçede yer verildiğini, dar yetkili mahkeme olunduğu ileri sürülerek davanın reddedildiğini, taraflarınca kararın istinaf edildiğini, ispat külfetinin yer değiştirdiğini, müvekkilinin davalıya ya da kooperatife borcunun bulunmadığını iddia ve beyan ederek davanın kabulü ile müvekkilinin, davalıya İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından ferileri ile birlikte talep edilen 97.958,22 TL borcunun olmadığının tespitine, takibin iptaline ve iddia edilen alacak tutarının %20'sinden az olmamak üzere davalının kötü niye tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; davaya bakmakla görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, arabuluculuğun dava şartı olduğunu ve davacı tarafça, dava şartının yerine getirilmediğini, davacı adına İstanbul ... İcra dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, sonrasında görülen borca itiraz davasında, İstanbul 17. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/583 Karar sayılı kararıyla, borçlu tarafından haksız ve mesnetsiz olarak gerçekleştirilen itirazın reddedildiğini, senede karşı senetle ispat zorunluluğunun bulunduğunu, davacı tarafın, İİK'nın ilgili maddelerinde belirtilen usul ve düzenlemeler ışığında borçlu olmadığı yönündeki iddialarını ispatlayamadığını, davacı tarafın borca itirazının haksız olduğunu, İcra Hukuk Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunu kabul etmediğini iddia ve beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nin 09/06/2022 tarihli 2021/227 E. 2022/473 K. sayılı kararı ile; Mahkemece; \"Davanın kabulü ile, 30/12/2014 düzenleme, 30/03/2015 ödeme tarihli 75.000,00 TL bedelli alacaklısı ... borçlusu ... olan senet ve İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibinin iptaline, 2-İİK'un 72/5. maddesi gereği dava değeri olan 97.958,22 TL'nin takdiren %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin reddine,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafa İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün 2018/10139 Esas sayılı dosyası ile takibe dayanak 75 000.TL bedelli kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlattığını, evrak defter proje resmi belgeler bütün hesaplar incelenmeden, eksik ve hatalı sadece fotokopi; Kooperatif, kaşesiz imzasız imza sirküsü adı altında Fotomontaj evraklarla mahkemelere delil olarak sunulduğunu, bilirkişi raporları ve mahkemeler yönlendirilmeye çalışıldığını, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi Dosya No: 2021/227 Esas dava dosyasına daha önce sunmuş olduğunu, ... Yapı Kooperatifi Kapsamında inşaat alanı belirlenerek Kooperatif Genel Kurullarında alınan yetkiler doğrultusunda arsa malikleri ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, Süreç Genel Krul ve Yönetim Kurulu kararları ile usule uygun şekilde iletildiğini, kat sözleşmesi akdedildiğinde Kooperatifin 132 üyesi olduğunu, bu kapsamda X33 oran ile 80 daire kat maliklerine, 160 daire de Kooperatife ait olacak şekilde anlaşmalar yapıldığını, nihayetinde 06.05.2013 tarihinde ... İnşaat ile yapım sözleşmesi akdedildiğini, inşaat tamamlanınca bağımsız dairelerin Kooperatif yönetim kurulu tarafından takip ve denetiminde Tapuların, devir ve satışı esnasında dairelerini teslim alacak bazı kişilerin (Aidatlarından daire borçlarına Kadar olan ödemelerini yapmadıklarını, şahsi kefalet verilmesini istediklerini, üyelerin bilgisi doğrultusunda 3. şahıslara bankalara şahsi kefalet verdiğini bazılarına kredi çıktığı ve borcunu kapatmadığını, bazıları borçlarını elden ödeyeceklerini söylediklerini ve dairelerini almak isteyen borçluların mevzuyu benimle beraber takip ettikleri için borçlarına karşılık 3. şahıs ve bankalara şahsi kefil olmamdan dolayı borçlarına karşılık tarafına senet imzalanıp verdiklerini, güvendiği için daire satışının gerçekleştirdiğini, daireyi teslim alan borçlu davacı borcunu senedi ödemediğini, Kooperatif üyesi olarak dairelerini teslim alan borçlarına 3. Şahıslara kefil olduğu için, tarafa elden senet verildiğini ve imzasına karşı gelen tutmayınca borca itiraz ve menfi tespit davası açıldığını, kambiyo senedinin bedelsizliğine dayalı menfi tespit davasında davacı senet temel borç ilişkisindeki bir nedenden dolayı bedelsiz kaldığı için kambiyo borcunu ödemek zorunda olmadığını ileri sürdüğünü, davalının kambiyo alacağını ayrıca başka delillerle ispat etmesine gerek olmadığını ile sürdüğünü, bilirkişi raporunda kambiyo senedindeki imzaların ad. soyadı adreslerin el ürünü olduğu senet borçlularına ait olduğu, senette tahrifat kazıntı silinti çıkıntı olmadığını tespit edildiğini, itirazın reddi ile imzaya itirazın esası incelenerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken somut olaya uygun bulunmayan yazılı gerekçe ile itirazın kabul edilerek takibin iptali yönünde hüküm tesisin isabetsiz olduğunu, İstanbul İli Silivri İlçesi ... Ada ... Parsel ... Mahallesinde yapılan site İnşaatının tamamlandığını, Kooperatif üyeleri adına Yönetim kurulu başkanı olarak tarafa verilen yetkiler doğrultusunda yapılan site inşaatı için bütün işler ile ilgili yüklenici firma ve malzeme alınan bütün firmalara inşaatımızın sekteye uğramaması adına 3. üçüncü kişilere şahsi kefalet verdiğini, davacı ve davacı taraflar kooperatife olan aidat daire borçlarını ödeyemedikleri için tarafına bono düzenleyerek verildiğini, davaya konu senetlerden dolayı İstanbul 39. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada beraat ettiğini, iddianamesi dava ile aynı iddianame olduğu için emsal teşkil ettiğinden dikkate alınmasını talep ettiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 11/12/2019 tarih, 2019/290 esas ve 2019/388 karar sayılı görevsizlik kararı uyarınca dava dosyası yukarıda belirtilen esasa kaydedilmiştir. Davacı vekili , uyuşmazlık konusu senedin sahte olduğunu, kooperatife verilen imzalı yazının sahte senede dönüştürüldüğünü, beyanla 2018/10139 Esas sayılı dosyası nedeniyle borcunun olmadığının tespitini talep etmiştir. Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. Kambiyo senetleri temel hukukî ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Bu kapsamda bono; ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir. Tüm hukuki işlemlerde olduğu gibi kambiyo ilişkisinin hukuken geçerli olarak doğduğunu kabul etmek için tarafların karşılıklı iradeleri ile meydana gelmiş olması şarttır. Senedin düzenlenmesinde iradenin oluşumu ve beyanı aşamasında , iradenin özgür bir biçimde oluşmadığı veya gerçek iradeye uygun şekilde açıklanmadığı yolundaki “borçlanma iradesinin bulunmaması , senedin sahte olması” iddiası her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Somut olayda; İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasında borçlunun davacı, alacaklının davalı olduğu, 30/12/2014 düzenleme, 30/03/2015 ödeme tarihli 75.000,00 TL bedelli alacaklısı ... borçlusu ... olan senet dayanak yapılarak takibe geçildiği görülmektedir. İstanbul 17. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/355 esas, 2019/583 karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacısının ..., davalısının ... olduğu, takibin iptali davasında 09/07/2019 tarihinde davanın reddine dair karar verildiği kararın, Yargıtay 12.H.D'nin 01/03/2021 tarihli ilamı ile \"Hükme esas alınan 07/12/2018 tarihli bilirkişi raporunda, takip dayanağı belgenin yazıcı aracılığı ile sahte oluşturulduğu tespit edilmiş ise de, imza itirazı dışındaki bu sahtecilik iddiasının dar yetkili icra mahkemesinde incelenmesi mümkün olmadığından borçlunun borca itirazının reddine karar verilmesi yerindedir. ONANMASINA \" şeklinde karar verilerek kesinleşmiştir. Grafolog bilirkişi tarafından düzenlenen, 12/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davaya konu olan 30/03/2015 ödeme tarihli 75.000,00 TL bedelli bir adet bononun eninin beyaz A4 kağıdı ile aynı ölçüde olduğu, sağ kenar uzunluğunun 134 mm, sol kenar uzunluğunun 135 mm olduğu, üst kenarı boyunca tırtıklanmalar izlendiğinden, söz konusu belgenin beyaz A4 kağıdından yırtılarak oluşturulduğu, belge üzerinde iki farklı özellikte yazı bulunduğu, bu yazıların ayrı tonlarda, farklı yazı tipi ve farklı puntolarında olduğu, farklı toner yapısında olan yazıcılar tarafından oluşturulduğu saptandığından, söz konusu belgenin farklı bir belgeden dönüştürülmek sureti ile oluşturulduğu\" bildirilmiştir. Davacı vekili, senet haline getirilen imzalı belgenin kooperatif işlemlerine esas olmak üzere verildiğini belirtmiş, davalı ise, iddianın yazılı belge ile ispatlanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir. Takip konusu senede bakıldığında ilk üç satırının sırasıyla ad-soyad, adres, telefon bilgisinin yazılacağı şekilde düzenlendiği, bu satırlardan sonra alt kısımda üç adet imza atılacak şekilde \" imza\" yazılan kısım bulunduğu, yukarıdaki bilgilerle imza atılan kısım arasındaki boşluğun bilirkişi raporunda belirtildiği üzere senet metni olacak şekilde sonradan bilgisayar ile diğer yazılara göre daha küçük puntolarla sıkıştırılmış şekilde tanzim edildiği görülmekle, davacının kooperatif üyesi, davalının ise kooperatif başkanı olduğu, davalı ... tarafından takibe konu edilen bir başka senet nedeniyle İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/603 E. Sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davası sonucu verilen 2021/361 K. sayılı kararın istinaf incelemesinin Dairemizin 2021/909 -2024/796 sayılı kararı ile ele alındığı ve takip konusu senedin mevcut imzalardan yararlanılarak bilgisayar ortamında oluşturulmuş sahte senet olduğu sonucuna varıldığı, takip dayanağı senedin sahte olduğu hususunun İstanbul 17. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2018/355 esas, 2019/583 karar sayılı dosyası ile de tespit edildiği bu nedenlerle eldeki dava konusu belgenin matbu bir senet metni olmaması dikkate alındığında imzalatıldığı sırada bir borçlanma sonucunu doğuracak bilgileri içermediği, serbest şekilde borçlanma iradesi ile imzalanmadığı belgenin düzenleniş tarzına göre kooperatif üyeliği gereği alınan bir belge olduğu ,senedin evvelce mevcut yazı ve imzalardan yararlanılarak oluşturulmuş olduğu, kambiyo senedi vasfında olmadığı , sahte olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, menfi tespit ve kötüniyet tazminatı talebinin kabulünde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/06/2022 tarih ve 2021/227 E. 2022/473 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.691,53-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.67290-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.018,63-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 17/04/2025