T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1792
KARAR NO: 2025/622
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 28/09/2022
NUMARASI: 2021/539 E. - 2022/179 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel TasarımınHükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalının tescile konu tasarımını 12 ay öncesinden kamuya sunduğunu, işbu hususun Noter marifeti ile internet sahifesi bilgileri ile tespit edildiğini, Beyoğlu ... Noterliği 02.07. ürünün davalı yan tasarımı ile görünümü karşılaştırıldığında tasarım tescili yönünden davalı tasarımının yenilik ve ayırt edilme özelliğinin bulunmadığını, görsel şeklin ayırt edilemeyecek oranda benzer olduğunu, karşılaştırmaya konu diğer ürünün üreticisinin internet sayfasına davalı tescilinden daha önce yüklendiğini beyan ederek: davalı yan adına tescilli ... sayılı \"Oyuncak – Klozet Lazımlık\" tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğine haiz olma şartını taşımaması sebebiyle hükümsüzlüğü ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; davacının işbu davayı Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/1 esas sayılı dosyasında, işbu davadaki davacı adına tescilli tasarım hakkında Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararının iptali ile davacı adına tescilli tasarımın hükümsüzlüğü talebine yönelik dava açtıklarını, davanın kısmen kabulüne karar erildiğini, dosyanın istinaf incelemesinde olduğunu, dava şartları bakımından halen görülmekte olan derdest davanın bulunması sebebiyle davacının işbu haksız ve kötüniyetli davasının usulden reddi gerektiğini, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, Ankara 3. FSHHM'nin dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, işbu dosyadaki davacının Esas sayılı davanın aleyhine kısmen kabul edilmesi sebebiyle ikame edildiğini, müvekkiline ait tasarımın 12 ay öncesinden kamuya sunulduğu iddiasının gerçeklikten uzak olduğunu nitekim tasarımdan 3 yıl sonra davacı tarafından ... numaralı tasarım ile başvuru yapmasının tutarlı olmadığını, kaldı ki iddialara dayanak gösterilen görselde yer alan ürünlerin müvekkiline ait olmadığını, Beyoğlu .... Noterliği 02.07.2021 tarih ve ... Yevmiye Nolu tespitte yer alan görsellerin Müvekkiline ait olduğuna ilişkin yeterli delil taşımadığını, ... firmasına ait olan “...” isimli ürün ile Müvekkiline ait tasarımlarının, eşyanın tabiatından kaynaklı zorunlu unsurlar dışında tamamen farklı olduğunu, seçenek özgürlüğü kapsamında hareket edildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarihli 2021/539 E. 2022/179 K. sayılı kararı ile; Mahkemece; \"1-Davacının davasının REDDİNE,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun hatalı olduğunu, ayırt edici niteliğe ilişkin olarak değinilmesi gereken bir diğer husus, “bilgilenmiş kullanıcı” kavramı olduğunu, kullanıcının tasarımı kullanarak bilgi sahibi olduğunu, sunulan görsellerden de tespit edilebileceği üzere ... firmasının tasarımı benzer olmanın ötesinde ... Firmasına Ait olan '... ' isimli ürünün adeta yedek parçası kadar benzer ve aynısı şeklinde olduğunu, görselin benzerliğin yanında en boy açı şekil yönünden birebir aynısı olan davalı tarafa ait tasarımın herhangi bir yenilik içermediği ve her haliyle ... Firması'na ait olan '... ' İsimli Ürünün birebir aynısı olduğunu, davalı tarafa ait tasarımda mevcut klozet, oturak, peçete, askılığı ve genel görünüm ile ... Firmasına Ait olan '... ' İsimli Ürünün karşılaştırılması yapıldığında benzerlik ayırt edilemeyecek düzeyde yüksek mahiyette olduğunu, anılan bu durum ise bilinçli tüketici nezdinde karışıklığa sebebi, verecek olup, kanunda aranan kriterleri içermeyen tescil kaydının hükümsüzlük kararı verilmesi gerektiğini, ... Firmasına Ait olan '... ' İsimli Ürünün; davalı yan adına tescil edilmiş “Oyuncak-Klozet Lazımlık” 2017/03401 sayılı tasarımlarına ait görünümler ile karşılaştırılması yapıldığında Sınai Mülkiyet Kanunu'nun tasarım tescilleri yönünden aradığı yenilik ve ayrıt edilme özelliğinin bulunmadığı ve görsel şeklin ayırt edilemeyecek oranda benzeri olduğu tespit edilebileceğini, beyan ederek Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/539 Esas, 2022/179 Karar sayılı ilamında mevcut kararın aleyhlerine olan hususları yönünden istinaf ettiklerini, yerel mahkeme tarafından usul ve yasaya aykırı olarak verilen hükmün kaldırılması ve taleplerine uygun karar verilmesini talep etmiştir. Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın haksız ve kötü niyetle açmış olduğu bu davada hala aynı haksızlıkla istinaf kanun yoluna başvurduğunu, istinaf sebebi olarak gösterdikleri 3 argümanın da asılsız olduğunu beyan ederek davacı tarafın işbu haksız ve kötü niyetli istinaf taleplerinin reddedilerek, Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi’nin 2021/539 E. ve 2022/179 K. Sayılı ilamının onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava, davalı adına tescilli ... tescil numaralı tasarımın yenilik ve ayırdedicilik vasıflarına haiz olmaması nedeniyle hükümsüzlüğü talebine yöneliktir. Davacı vekili, davalının tescile konu tasarımını 12 ay öncesinden kamuya sunduğunu, bunun noter tespiti ile belgelendiğini, davalıya ait tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadığını beyanla tasarımın hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir. Davalı vekili, davacının daha önce Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde dava açtığını, ilgili davanın halen derdest olduğunu ve bu sebeple mevcut davanın usulden reddi gerektiğini, iddiaların mesnetsiz olduğunu, noter tespitindeki görsellerin müvekkiline ait olduğuna dair yeterli delil bulunmadığını ve tasarımının zorunlu unsurlar dışında tamamen farklı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. Derdestlik itirazına mesnet Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/1 esas sayılı YİDK kararının iptali istemine ilişkin davanın taraflarının , konusunun ve talep sonucunun aynı olmaması nedeniyle eldeki hükümsüzlük davası yönünden derdestlik teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır. 22/03/2022 tarihli bilirkişi raporlunda ; \"Hükümsüzlüğü talep edilen 11.05.2017 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımda yer alan 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 numaralı tasarımlar, 10 numaralı tasarımı meydana getiren parçalardan oluştuğunu, karşılaştırılan tasarımlar arasında bulunan benzerliğin klozetlerde genelde tercih edilen genel ürün biçiminden kaynaklı olup, bu benzerliğin morfolojik olduğunu, yapılan teknik değerlendirmede ürünü meydana öğelerin farklı yüzey özelliklerine sahip olduğu, bu farklılıkların ürünlere ayırt edici nitelik kazandırdığı , tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 11.05.2017 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu\" belirtilmiştir. 21/06/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda ; \"Karşılaştırılan tasarımlar arasında bulunan benzerlik klozetlerde genelde tercih edilen genel ürün biçiminden kaynaklı olup, bu benzerlik morfolojik bir benzerlik olduğu ve söz konusu benzerliğin tasarımcının seçenek özgürlüğünün sınırını oluşturduğu yönündeki görüş ve kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, bununla beraber yapılan teknik değerlendirmede ürünü meydana öğelerin farklı yüzey özelliklerine sahip olduğu, bu farklılıkların ürünlere ayırt edici nitelik kazandırdığı yönündeki görüşlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda hükümsüzlüğü talep edilen 11.05.2017 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görseli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları görüş ve kanaatleri bakımından herhangi bir değişiklik olmadığı\" belirtilmiştir. Davalı tescilli, ... numaralı, 11.05.2017 başvuru tarihli, “Oyuncak-Klozet Lazımlık Parçası” ürün adlı, 1,2,3,4,5,6,7,8,9 tasarım sıra numaralı ve “Oyuncak-Klozet Lazımlık” ürün adlı 10 tasarım sıra numaralı tasarımın oyuncak tasarımı ve parçaları olduğu görülmektedir. SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerekir. Dosya kapsamına göre, dava konusu davalı adına tescilli tasarımın oyuncak klozet tasarımı olduğu , dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre, hükümsüzlüğe mesnet gösterilen tasarım ile bilirkişi tarafından resen yapılan araştırma sonucu tespit edilen ürünler ile davalı tasarımı karşılaştırıldığında klozet ürünlerinin işlevi ve bu tip ürünlerde sıklıkla tercih edilen ve genel kabul görmüş benzer şekil ve genel formda olduğu, bu tip tasarımların tasarımların tasarımı oluşturan öğelerin biçimleri, oranları ve yüzey özellikleri ile farklılaşarak ayırt edici nitelik kazandığı, karşılaştırılan tasarımlarda yer alan rezervuar kısmının benzer biçim ve oranlarda farklı birleşim çizgisinde olduğu, rezervuar butonunun biçimi ve yerleşiminin farklı olduğu, klozetlerin gövde yüzey özelliklerinin birbirinden farklı olduğu, dava konusu tasarımda kapak üzerini örten bir kapak ve yan tarafta silindir biçiminde dışa çıkan askı yer alırken diğer tasarımda bulunmadığı , ürünü meydana öğelerin farklı yüzey özelliklerine sahip olduğu, bu farklılıkların ürünlere ayırt edici nitelik kazandırdığı aynı durumun resen tespit edilen ürün yönünden de geçerli olduğu bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiş olup, seçenek özgürlüğü kapsamında 11.05.2017 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile dayanak olarak sunulan ve resen incelen geçmiş tarihli ürünler arasında arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklı olarak algılandıkları bu nedenle davalı tasarımının başvuru tarihi tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olduğu, aksine iddianın davacı tarafından ispat edilemediği , hükümsüzlük koşullarının bulunmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Davacı vekilinin, istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve 2021/539 E. 2022/179 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.17/04/2025