T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/387
KARAR NO: 2025/567
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/12/2024
NUMARASI: 2024/130 E. - 2024/859 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 17/04/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafın kendi savurganlığını ve yaptığı yatırımlardan zarar etmesi nedeni ile kendisinin miras payına düşen evini satmak zorunda kaldığını, davalının kendi kusuruyla uğradığı bu zararından sonra babalarından kalan diğer evde daha fazla hakkının olduğunu iddia ederek müvekkilinin payını da istediğini, müvekkilinin bu isteğini reddetmesi üzerine davalının, müvekkili ve ailesi üzerinde baskı uygulamaya başladığını ve zamanla bu baskının tehdit boyutuna ulaştığını, davalının tehdit boyutuna ulaşan baskıları fiziksel ve sözel şiddete de dönüştüğünü, müvekkilinin eşi ...'a hakaret ettiğini ve fiziksel şiddet uyguladığını, müvekkilinin eşinin emniyet güçleri ve savcılıklar nezdinde şikayette bulunduğunu ve uzaklaştırma talep etmek zorunda kaldığını, müvekkilinin dava konusu olay ile bağımsız bir devre mülk dolandırıcılığına maruz kaldığını, müvekkilinin uğradığı dolandırıcılığın toplam zararını bilmesinin mümkün olmadığını, davalının, irade fesadı altında bedelsizlik vaadiyle imzalattırılan bonolara dayanarak İstanbul ...İcra Dairesi ... E. Sayılı dosya üzerinden takip başlatıldığını, müvekkilinin takip üzerine İstanbul 15.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/304 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibine itiraz davası açtığını, borcu olmadığını bonoların hileli olarak alındığı yönünde itiraz ettiğini, 11.10.2023 tarihinde İstanbul 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2023/303 E. Sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığını, davalının müvekkili ve ailesine karşı korkutma ve baskı davranışlarının devam ettiğini, davalıdan gelen baskı sonucunda müvekkilinin davayı takip edemediğini, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin verilen kararın kesinleştiğini, müvekkili üzerindeki maddi ve manevi cebirin hala devam ettiğini, davaya konu bonoların sebebe bağlı olarak düzenlenmiş olduğunu \"malen\" düzenlenen bonoların herhangi bir mal alışverişine dayanmadığını, taraflar arasında herhangi bir temel borç ilişkisinin bulunmadığını, bonoların iyi niyetli üçüncü kişilere ciro edilmediğini, 01.04.2023 vade tarihli 1.500.000-TL ve 01.11.2023 vade tarihli 1.000.000-TL bedelli bonolarda \"bedeli malen ahzolunmuştur.\" ibaresi yer aldığını, malen ibaresi yer alan senedin malen düzenlenmediğini ikrar eden tarafın senedi ta'lil etmiş sayılacağından ispat yükünün yer değiştirdiğini, davalının yan mal veya para alışverişini ispatla yükümlü olduğunu, davaya konu senetlerin müvekkilince hileli ve korkutmaya esas davranışları nedeni ile sakatlandığını iradesi ile bedelsiz olarak imzalanan senet metninde \"malen\" ibaresinin yer aldığını, davaya konu bonoların başından itibaren bedelsiz olarak düzenlendiğini, müvekkili ile davalı arasında senedin düzenlenmesine esas teşkil edecek herhangi bir borç ilişkisinin doğmadığını, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir borç ilişkisi doğmadığını, müvekkili ile davalı arasındaki anlaşmada davaya konu bononun tedavüle çıkarılmamasının yattığını, davaya konu bono bu ilişkinin tarafı olmayan herhangi bir kişiye ciro edilmediğini, müvekkilinin hile ve korkutma etkisi altında senedi keşide ettiğini davalı ile aralarında bir borç ilişkisi bulunmadığını beyanla, bedelsiz, hile ve korkutma ile elde edilen talil edilmiş İstanbul ....İcra Dairesi ... E. sayılı dosyası üzerinden takip başlatılan 01.04.2023 vade tarihli 1.500.000,00-TL ve 01.11.2023 vade tarihli 1.000.000,00-TL bedelli bonolar nedeni ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, senetlerin iptaline, İİK md.72/5 uyarınca kötü niyetli davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin, davacının erkek kardeşi olduğunu, senetlerin düzenlendiği tarihlerde tarafların, .. Bankası'nın Sağmalcılar Şubesi'nde buluştuklarını ve banka şubesinde senetleri doldurarak imzaladıklarını, müvekkilinin, davacının eşi ...'a karşı fiziksel şiddet uyguladığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasında yaşanan ceza yargılamasının ve uzaklaştırma kararlarının yegane sebebinin ... ile ... arasında geçen tartışma olduğunu, senetlerin bu kararlarla hiçbir ilgisinin bulunmadığını, müvekkilinin davacının kardeşi ...'a karşı şahsi bir husumetinin bulunmadığını, müvekkilinin tehdit ve baskılarıyla dava konusu senetleri düzenlendiği yönündeki davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun ve soyut iddialardan ibaret olduğunu, müvekkilinin kalp hastası olduğunu %78 oranında engellilik raporunun bulunduğunu, davacı vekilinin görevsizlik nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilen İstanbul 22.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/303 E. Sayılı dosyasındaki beyanlara dayanarak senedin taraflarınca ta'lil edildiğini öne sürdüğünü, ilgili davada davacı tarafça senetlerin teminat olarak verildiği beyan edildiğinden senedin davacı tarafça ta'lil edilmiş bulunduğunu, ispat yükünün de senet metnindeki \"malen\" kaydının aksini iddia eden davacı taraf üzerinde olduğunu, müvekkilinin 2 sene boyunca Libya'da çalıştığını ve ağabeyinin borçlarını kapamak için tüm kazancını babası ile ortak hesabına gönderdiğini ve bu paranın da davacının borçlarına harcandığını, müvekkilinin senede konu borcunu davacıdan alamadığını üstüne üstlük davacıya kredi ve dolandırıcılık borçlarını kapamak adına para göndermeye devam ettiğini, müvekkilinin annesiyle birlikte yaşadığını ve annesini kıramayacağını bilen davacı tarafın her seferinde anneleri ...'ı arayarak müvekkilinin para göndermesini sağlamak için annesine baskıda bulunduğunu, tarafların yine ... Bankası'nın Sağmalcılar Şubesi'nde buluştuklarını, 02.03.2023 düzenleme ve 01.04.2023 vade tarihli senet düzenlendiğini, müvekkilinin, son aşamaya kadar kardeşine karşı yargı veya icra yoluna gitmemek için beklediğini ancak gelinen aşamada halen söz konusu senetlerden alacağına kavuşamadığından icra yoluna başvurma zaruretinin hasıl olduğunu, müvekkilinin borçludan alacağı esasen bu iki senetin toplam bedelinin de kat ve kat üstünde olduğunu, miras meselesinin haricinde müvekkilinin 20 yıldan uzun süredir banka kanalıyla ve elden olmak üzere davacı tarafa borç para verdiğini, miras dağılımında haksızlığa uğrayanın, yıllardan beri kardeşinin borçlarıyla uğraşanın, annesinin geçimini ve bakımını sağlayan taraf olduğunu ve alacağını tahsil edemeyen müvekkilinin, dosyadaki esas mağdur konumunda olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2024 tarih ve 2024/130 E. ve 2024/859 K.sayılı ara kararı ile; \" Eldeki davanın konusunun bir miktar para olan Menfi Tespit davası olduğu, 7445 sayılı Kanun'un 31. Maddesiyle 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin 1.fıkrasında yer alan \"paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında\" ibaresinin \"para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında\" şeklinde değiştirilerek dava türlerine ve konusuna açıkça vurgu yapılarak dava konusunun para olan menfi tespit davası olması şartı aranmış olduğu, söz konusu hükmün yürürlük tarihinin 01/09/2023 tarihi olarak belirlendiği ve eldeki davanın 26/02/2024 tarihinde açıldığı, eldeki davanın \"dava şartı olarak arabuluculuk\" kapsamında olduğu ve davacı vekilinin 17/12/2024 tarihli duruşmadaki beyanı ile dosyaya sunulan arabuluculuk tutanağının bulunmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşılmakla Mahkememizce 6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi ile 6235 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2 hükmü gereğince,\" davanın dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; eldeki davanın konusunu oluşturan kambiyo senetlerinin, düzenlenme sebebini teşkil eden temel borç ilişkisinden soyut olma niteliklerinden dolayı, senet lehtarı olan müvekkilinin ‘temel borç ilişkisini ve bu ilişki nedeniyle senet borçlusundan alacaklı olduğunu’ ispatlamasına gerek bulunmadığını, bu haliyle davanın esastan reddi gerekirken arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesinin, karar kesinleştiğinde peşin harcın iadesine karar verilmesi ve dava değeri üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesi de hukuka aykırı olduğunu beyanla, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF CEVAP; Davacı vekili istinaf cevap dilekçesinde : davalının istinaf başvurusunda bulunmakta hukuki menfaati bulunmadığını, kötü niyetli istinaf başvurusunun reddini, davalıya kötü niyetli başvurusundan ötürü disiplin para cezası verilmesini talep ettiklerini, davalının dilekçeler teatisinin sürdüğü 1,5 yıl boyunca arabuluculuk itirazını dile getirmediğini, yargılamayı geciktirmek için beklettiğini, davalının itirazı üzerine 18.12.2024 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu ve sürecin anlaşmama ile sonuçlandırıldığını, müvekkilinin hak kaybını engellemek ve uzun süren istinaf ve yargılama süreci ile hakkına ulaşmasını engellememek ve geciktirmemek adına istinaf başvurusunda bulunulmadığını, ancak davalının bu sefer de herhangi bir hukuki dayanağı olmaksızın huzurdaki istinaf başvurusunda bulunduğunu beyanla; öncelikle davalının kötü niyetli istinaf başvurusunun reddi ile ilk derece mahkemesi kararının onanmasına, aksi kanaate ulaşılması halinde arabuluculuk şartının yargılama sırasında giderilmesi karşısında usulden red kararının kaldırılarak esas hakkında karar vermek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava hile ve korkutma sonucu irade fesadı iddiasıyla alındığı ileri sürülen bonoya dayalı menfi tespit davası olup, ilk derece mahkemesince, davacı tarafça davadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulmadan dava açıldığından, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davalı vekili tarafından, davanın usulden değil esastan reddine karar verilerek nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı vekili istinaf dilekçesine karşı cevabında, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunmakta hukuki yararı bulunmadığını, kötüniyetli olarak istinaf başvurusunda bulunduğunu ileri sürerek, davalı aleyhine disiplin para cezasına hükmedilmesini talep etmiştir. Dosyanın incelenmesinde; davalı vekilinin arabuluculuk dava şartının gerçekleşmediğini, cevap ve ikinci cevap dilekçelerinde ileri sürmediği, 17/12/2024 tarihli ilk duruşmada ileri sürdüğü, mahkemece davacı vekiline davadan önce arabulucuya başvurulduğuna dair tutanağı ibraz için bir hafta kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde başvuru yapılmadığından ve tutanak ibraz edilmediğinden, 27/12/2024 tarihli ikinci duruşmada davanın usulden reddine karar verildiği, ön inceleme duruşması yapılmadığı gibi, davanın esasına ilişkin yargılama da yapılmadığı anlaşılmıştır. İstinaf başvuru dilekçesinin incelenmesinde; davalı vekilinin davanın arabuluculuk dava şartına tabi olduğu ve bu şartın gerçekleşmediğine yönelik bir itirazının bulunmadığı, ancak davanın usulden değil esastan reddi gerektiğini ileri sürdüğü, oysa 17/12/2024 tarihli ilk duruşmada davacının arabuluculuk dava şartını gerçekleştirmeden dava açtığından, davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiği, mahkemenin de 6102 Sayılı TTK 5/A maddesi ve 6235 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-2 maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verdiği, davalı vekilinin talebi doğrultusunda verilen karara karşı istinaf başvurusunda bulunmasında hukuki yararı bulunmadığı gibi, ön inceleme ve esasa ilişkin yargılama yapılmayan davada esasa yönelik karar verilemeyeceğini bilmesine rağmen bu yönde istinaf başvurusunda bulunmasının istinaf başvuru hakkının kötüye kullanılması mahiyetinde bulunduğu, HMK 329/2 maddesi gereğince disiplin para cezasına hükmedilmesini gerektirdiği gözetilerek, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddi, HMK 329/2 maddesi gereğince davalı aleyhine 5.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/12/2024 tarih ve 2024/130 E., 2024/859 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-HMK 329/2 maddesi gereğince davalı aleyhine 5.000 TL disiplin para cezasına hükmedilmesine,3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 43.901,28 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 43.285,88 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 17/04/2025