T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/714 Esas
KARAR NO: 2025/695 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI: 2024/658 (Derdest Dava Dosyası)
ARA KARAR TARİHİ: 28/02/2025
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
KARAR TARİHİ: 24/04/2025
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili tarafından sunulan 08/11/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı İTO'da ... No ile kayıtlı bulunan şirketin ...'in 22/09/2015 tarihinde vefalı ile birlikte, muristen geriye kalan miras şirketi olduğunu, davalı şirketle müteveffa ...'in hisselerinin ... varisleri elbirliği halinde malik olduklarını, 2021 yılı genel kurul toplantısı'nda yönetim kurulu üyelerinin de 3 yıl için seçimi yapıldığını, bu kararın da yürütmesinin durdurulduğunu, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/247 Esas sayılı dosyasından verilen 09/08/2024 tarihli ara kararı ile 17/05/2024 tarihli olağanüslü genel kurul toplantısında alınan kararların TTK 449. maddesi uyarınca yürütmesinin durdurulmasına karar verdiğini, bu ara karar ile şirketin organsız kaldığını ve kaydi yöneticilerin her türlü yetkisinin sona erdiğini, davalı şirket kaydi yönetim kurulu üyeleri yetkileri olmamasına rağmen, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin vermiş olduğu tedbir kararını etkisiz bırakmak, mahkeme kararını dolanmak niyetiyle, yeni yönetim kurulu olağanüstü genel kurul yapma kararı aldığını, davanın konusunun 06/09/2024 tarihli genel kurul kararı olduğunu, bu nedenlerden dolayı; tedbir kararına aykırı olarak alınan, oybirliği olmadan toplanan 06/09/2024 günü yapılan, Olağanüstü Genel Kurul Toplantısının ve alınan kararların hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 03/02/2025 tarih ve 2024/658 (Derdest)Esas sayılı ara kararında; \"....Dava, davalı şirketin genel kurul kararlarının hükümsüzlüğü istemine ilişkin olup, davacı tarafça davalı şirketin dava konusu 06/09/2024 tarihli genel kurul kararlarının yürütmesinin geri bırakılmasına yönelik ihtiyati tedbir talep edilmiş olup; yürütmenin geri bırakılması talebine konu karar yönetim kurulu üyelerinin görüşleri alınmış olup, dava konusu genel kurul kararlarının yönetim kurulu seçimine ilişkin olduğu, somut olayda, davacılara şirket hissedarı müteveffa ...'in şirketteki payları miras olarak intikal etmiş olmakla davacı ve diğer ortaklara geçen paylar elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olup, anonim şirketlerde paylar, paydaşın ölümü halinde, kendiliğinden iştirak hâli çözülerek mirasçılara intikal etmez. Bunun için öncelikle miras taksim sözleşmesinin yapılması veya TMK’nın 2. maddesine uygun şekilde, yazılı taksim sözleşmesine eşdeğer bir halin varlığının kanıtlanması ve mirasçılarca bu suretle şirkete başvurulması gerekmekte olup, somut olayda bu durumun gerçekleştiğine dair bir kaydın bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda elbirliği mülkiyeti henüz müşterek mülkiyete dönüşmediğinden mirasçıların ayrı ayrı genel kurulda oy kullanmaları usul ve yasaya aykırı olduğundan bu durum toplantı ve karar nisabını etkileyeceğinden Davalı şirketin 06/09/2024 tarihli dava konusu genel kurul kararının hükümsüzlüğüne yönelik açılan davada davacı tarafça yaklaşık ispat şartının sağlanmış olması göz önüne alınarak 06/09/2024 tarihli genel kurul kararlarının yürütmesinin geri bırakılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir...\" gerekçesi ile; 1-Davacı vekilinin İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜ ile; İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı davalı ... Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi'nin 06/09/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların TTK 449. maddesi uyarınca YÜRÜTMESİNİN GERİ BIRAKILMALARINA,....\" karar verilmiş, verilen karara davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir. Davalı vekili tarafından sunulan 17/02/2025 tarihli dilekçesinde özetle; Mahkememizin 03.02.2025 tarihli ara karar ile ... Anonim Sirketi'nin 06/09/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların TTK 449. maddesi uyarınca yürütmesinin geri bırakılmalarına karar verildiğini, müvekkili şirket hisselerin İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2021/4 tereke sayılı dosyasından verilen kararla tereke dışına çıkarıldığını, Dolayısıyla genel kurul yapıldığında açık olan tereke dosyasından müvekkilinin şirket hisselerinin tereke kapsamında olmadığına dair verilen karar sonrasında genel kurul yapıldığını, pay defterindeki pay sahiplerine ilişkin kayıtlara göre genel kurul çağrısı yapıldığını, müvekkili şirket hisseleri üzerinde elbirliği mülkiyeti bulunmadığını, mirasçıların münferit pay sahibi olduğunu, bu nedenlerden dolayı; verilen tedbir ara kararından rücu edilerek tedbirin kaldırılmasına, mahkeme tedbir yönünden aksine kanaatteyse 88.300.000-tl tutarındaki şirket sermayesinin %15’inden aşağı olmamak üzere davacı taraf için teminata hükmedilerek nakit teminatın depo edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 28/02/2025 tarih ve 2024/658 (Derdest)Esas sayılı ara kararında; \"Mahkememizin 03/02/2025 tarihli ara kararı gereğince; Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile; İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı davalı ... Anonim Şirketi'nin 06/09/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların TTK 449. maddesi uyarınca yürütmesinin geri bırakılmalarına karar verilmiştir. TTK 447. maddesinde genel kurul kararının butlanı davasında uygulanacak düzenlemeler getirilmiş olup. Buna göre; TTK MADDE 447- (1) Genel kurulun, özellikle; a) Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, c) Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan, kararları batıldır. TTK'nın 449. maddesine göre; \"Genel kurul kararı aleyhine iptal veya butlan davası açıldığı takdirde mahkeme, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra, dava konusu kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebilir. \" düzenleme yapılmıştır. Somut olayda, ihtiyati tedbire itiraz dilekçesi, sunulan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi kararı ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde; Mahkememizin 03/02/2025 tarihli duruşmasında dava konusu genel kurul kararlarının yürütmesinin geri bırakılmasına karar verilmiş ise de, davalı şirket hakkındaki benzer davada İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen yürütmenin geri bırakılması kararına karşı yapılan istinaf başvurusu sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi tarafından yürütmenin geri bırakılması kararının haksız olduğu yönünde karar verildiği, söz konusu istinaf ilamında da belirtildiği üzere muris hisseleri hakkında elbirliği mülkiyet hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı hususunda ihtilaf olduğu murisin hisselerinin mirasçılarına intikal ettirildiği,bu intikal işlemi halihazırda varlığını sürdürdüğü açılmış derdest dava bulunduğu, hisselerin tereke mahkemesince tereke dosyasından çıkartıldığı, tereke dosyasındaki bilgilere göre murisin vasiyetinin kesinleştiği anlaşıldığından bu aşamada mirasçıların şirket ortaklığından doğan haklarını bizzat kullanmaları yerine tereke temsilcisi tarafından kullanılmasını talep ettikleri anlaşıldığı bu halde; mirasda iştirak hükümlerinin uygulanmasının davacıların hangi sebeple daha menfaatine olduğu hususu izaha muhtaç olduğundan genel kurul kararının icrasının geri bırakılması talebinin reddi gerektiği açıkça belirtilmiş olup, eldeki davada da aynı durumun söz konusu olduğu, hisselerin İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2021/4 tereke sayılı dosyasından verilen kararla tereke dışına çıkarıldığı, tereke dosyasındaki bilgilere göre murisin vasiyetinin kesinleştiği görülmekle; dava konusu genel kurul kararlarının yürütmesinin geri bırakılması halinde şirket yönetiminde boşluk ortaya çıkacağı ve bu durumun yönetim zaafiyetine de sebebiyet vereceği göz önüne alındığında davalı şirketin yönetimsiz kalması halinin davalı şirket ve tüm hissedarların aleyhine olacağı ve şirket zararına da sebebiyet verebileceği kanaatine varıldığından itirazın kabulü ile Mahkememizin 03/02/2025 tarihli ... Anonim Şirketi'nin 06/09/2024 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların TTK 449. maddesi uyarınca yürütmesinin geri bırakılmasına yönelik tedbir kararının kaldırılmasına ve davalı tarafça şirketin zarara uğramasına neden olacak somut bir olgu veya delile dayanılmaması nedeniyle davalı tarafın TTK 448/4 maddesi uyarınca davacılardan teminat alınması talebinin reddine aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. ...\"gerekçesi ile, ''1-Davalı tarafın Mahkememizin 06/09/2024 tarihli dava konusu genel kurul kararlarının yürütmesinin geri bırakılmasına yönelik 03/02/2025 tarihli tedbir kararına karşı itirazının kabulü ile Mahkememizin 06/09/2024 tarihli dava konusu genel kurul kararlarının yürütmesinin geri bırakılmasına yönelik TEDBİR KARARININ KALDIRILMASINA, 2-Davalı tarafın TTK 448/4 maddesi uyarınca davacıdan teminat alınması talebinin reddine,'' karar verilmiş ve ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati Tedbir Talep Eden Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin dava konusu Genel Kurul Kararının yürütmesinin durdurulmasına dair tedbir kararını kaldırmasının hukuka aykırı olduğunu, dava konusu genel kurul kararının en ağır hukuki yaptırım olan yokluk ile sakat olduğunu, yokluk yaptırımının, ilgili genel kurulun hukuk düzeninde hiç doğmamış kabul edilmesi ve hiçbir hukuki sonucunun da bulunmaması demek olduğunu, bu gerçekliğe rağmen, yok hükmünde olan genel kurul kararına dava sonuçlanıncaya kadar dahi olsa hukuki geçerlilik tanımanın hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin hukuki menfaatinin de bulunmadığını, zira yok hükmünde olan yönetim kurulunun denetime açık olmayacak şekilde birçok finansal işlem yapmakta olduğunu ve bu işlemlerden dolayı müvekkilin zarar ettiğini, müvekkilin tedbir için gerekli olan yaklaşık ispat şartını da yerine getirdiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2024/38 Esas nolu dosyasından vermiş olduğu 28/02/2024 tarihli kararında; bizzat tedbiren yönetim kurulu üyelerinin yetkisinin kısıtlanması gerektiğini karara bağladığını, İstanbul Bölge Adiye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 2020/1549 Esas, 2023/1579 Karar numaralı ve 11/10/2023 Tarihli kararı ile İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1007 Esas sayılı dosyasından verilen kararın kaldırıldığını, davalı şirketin dava konusu genel kurul kararlarının yok hükmünde olduğunun tespitine karar verildiğini, bu kararın da Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2024/352 Esas 2024/8528 Karar sayılı 02/12/2024 tarihli kararı ile onandığını, bu şekilde davalı şirketin Genel Kurul Toplantısının Yok Hükmünde olduğunun kesinleştiğini belirterek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, davalı şirketin 06/09/2024 tarihinde gerçekleştirilen Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında alınan kararların yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmesi talepli davada, alınan kararların yürütmesinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkin olup, Mahkemece yönetim kurulu üyelerinin görüşü alındıktan sonra 03/02/2025 tarihli ara kararı ile dava konusu kararların yürütmenin geri bırakılmasına karar verilmiş, verilen karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine Mahkemece bu kez 28/02/2025 tarihli ara kararı ile itirazın kabulü ile dava konusu kararların yürütmenin geri bırakılması kararının kaldırılmasına karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TTK 449.maddesine göre, genel kurul kararlarının iptali ve butlanı davası açıldığı taktirde mahkeme, yönetim kurulu üyelerinin görüşünü aldıktan sonra dava konusu kararların yürütmesinin geri bırakılmasına karar verebilir. Mahkemenin bu konudaki takdir hakkının nasıl kullanacağı konusunda, tamamlayıcı hukuk kuralı olarak HMK 389 vd. maddelerinden yararlanılması gerekir.HMK'nın 389. maddesi uyarınca, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.Aynı yasanın 390/3 maddesi,'' Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir. Buna göre, tedbir talep edenin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.Somut uyuşmazlıkta; davacı vekili, davalı şirketin hissedarı ...'in 22/09/2025 tarihinde vefatı ile hisselerinin mirasçılarına geçtiği ve mirasçıların hisseler üzerinde elbirliği ile malik olduğunu, hisselere ilişkin paylı mülkiyete dönüşmeden ve yeterli toplantı nisabı sağlanmadan 06/09/2024 tarihinde gerçekleştirilen olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların yok hükmünde olduğunu, davalı şirketin usulsüz olarak pay defterine hisse kaydı yapmak suretiyle hisselerin paylı mülkiyete dönüştüğü izlenimi veren işlemlerinin de yok hükmünde olduğunu, bu sebeple dava konusu kararların yürütmesinin geri bırakılmasına karar verilmesi gerektiğini, Mahkemece daha önce bu yönde verilen tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin karar gerekçesinde, taraflar arasındaki aynı ihtilafa ilişkin verilen BAM kararları ve yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere TMK'nın 640. maddesi uyarınca; murisin birden çok mirasçısının bulunması halinde, mirasın geçmesi ile birlikte paylaşıma kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliği ile sahip olurlar ve terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. TTK'nın 494/2.maddesinde, şirket paylarının miras yoluyla intikali hâlinde mirasçıların, payların mülkiyetini derhal kazanacağı hükme bağlanmış olmakla birlikte mirasçıların hangi mülkiyet şekline göre payları iktisap edeceği düzenlenmemiştir. Mirasın intikali TMK'nın miras hükümlerine tabi olup mirasçıların terekeye dâhil mallar üzerinde el birliği şeklinde mülkiyet hakkına sahip olduklarına dair kural, anonim şirket hisseleri bakımından da geçerlidir. Mahkemece yukarıda belirtilen gerekçe ile tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiş ise de, Mahkemece bizzat duruşma tutanağına geçirildiği üzere davalı şirket tarafından mirasçıların hisselerinin pay defterine işlenmesine ilişkin karara karşı derdest bulunan yargılama sonucunda da davalı şirket yönetim kurulu tarafından, muris ...'e ait payların ... mirasçılarına miras payları oranında intikal ettirilmesine ve mirasçıların paydaş sıfatıyla pay defterine kaydedilmesine yönelik işlemler ile buna dayanak yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespitine ve iptaline ilişkin açılan davanın henüz kesinleşmemiş ise de kabulüne karar verildiği, söz konusu karar ve TMK'nın 640 maddesi hükmü uyarınca somut uyuşmazlık bakımından yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği anlaşılmakla Mahkemece ihtiyati tedbir kararının kaldırılması yerinde olmamış, davacı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür. Kayyım atanması talebine ilişkin istinafa konu kararın konusu olmadığından bu hususta değerlendirme yapılmamıştır.Sonuç olarak, davacının istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile kabulü ile, mahkemece deliller toplanılmış olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi 28/02/2025 tarihli ara kararının kaldırılmasına ve dairemizce yeniden hüküm kurulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ İLE,-İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 28/02/2025 tarih ve 2024/658 Esas sayılı ara kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dairemizce yeniden hüküm kurulmak suretiyle, -Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin 03/02/2025 tarih ve 2024/658 esas sayılı ihtiyati tedbir ara kararına itirazının REDDİNE, -İlk Derece Mahkemesi'nin 03/02/2025 tarih ve 2024/658 esas sayılı ara kararı ile verilen ihtiyati tedbir kararı aynen korunduğundan yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmesine yer olmadığına,3-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 4-İstinaf yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte İlk derece mahkemesince değerlendirilmesine,5-Dosya aslı dairemize fizikî olarak gönderilmeyip UYAP sistemi üzerinden elektronik olarak gönderilmiş olmakla; aynı şekilde dairemiz kararının da ilk derece mahkemesine elektronik olarak gönderilmesine, 6-Artan gider avansı bulunması ve talep yatıran tarafa iadesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 24/04/2025 tarihinde HMK. 394/5 ve HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.