T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2024/417 Esas - 2024/726
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tANKARA
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2024/417 Esas
KARAR NO\t: 2024/726
BAŞKAN\t: .....
ÜYE\t:.....
ÜYE\t: .....
KATİP\t:.....
DAVACI \t:.....
VEKİLİ\t: Av. .....
ÖDEMA YASAĞININ KALDIRILMASINI
TALEP EDEN : .....
VEKİLİ : Av.....
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 21/06/2024
KARAR TARİHİ\t: 06/12/2024
GR.KR.YZM.TARİHİ\t: 06/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin, keşidecisi ... Şirketi olan, ..... Şubesinin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı, 27.06.2024 vade tarihli, keşide yeri .....olan, 2.000.000,00-TL bedelli çekin meşru hamili olduğunu ve müvekkili zilyedinde iken çekin kaybedildiğini, müvekkilinin başka çekleri ile ilgili işlem yapmak istediği vakit eldeki davaya konu çekin şirket kasasında olmadığının görüldüğünü, yapılan araştırma sonucunda dava konusu çekin ne şirket kasasında ne muhasebe evrakları arasında ne de müvekkilinin şehir dışında bulunan şantiyelerinde bulanamadığını, çekin kaybolduğunu fark eden müvekkili şirket yetkilisinin durumu derhal keşideciye ve onun aracılığıyla muhatap bankaya bildirdiğini, dava konusu çekin büyük bir ihtimalle müvekkilinin şirket binasında yer alan ve gün içinde pek çok kişinin girip çıkabildiği muhasebe ofisinden kaybolmuş olabileceğini, ancak çeklerin başkası tarafından ele geçirilmiş ise eline geçiren bu kişi veya kişilerin, çeklerin karşılığını bankadan tahsil etmesi veya işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, müvekkilinin pek çok kamu kurum ve kuruluşu ile taahhütlü çalışan bir firma olup..... ilinde de pek çok ticari faaliyetinin bulunduğunu, dava konusu çekin bankaya ibrazı halinde keşidecinin de çeki ödemek mecburiyetinde kalacağını ve müvekkilinin ciddi bir ekonomik zarara uğrayacağını beyan ederek; öncelikle dava konusu çek ile ilgili ... Şubesi'ne müzekkere yazılmasına ve ödeme yasağı konulması yönünde tedbir alınmasına, ... Şirketi olan, ... Şubesinin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı, 27.06.2024 vade tarihli, keşide yeri ..... olan, 2.000.000,00 TL bedelli çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava: Kıymetli Evrak İptali istemine ilişkindir.
Talebin yasal dayanağı 6102 sayılı TTK'nun 818/1. Fırka (s) bendi yollaması ile aynı kanunun 757-763, 764/1. fıkrası hükümlerinden ibarettir.
Somut olayda, davacı vekili tarafından açılan kıymetli evrak iptali davası, davanın takip edilmemesi nedeni ile 05/09/2024 tarihinde başvuruya bırakılmış olup, o tarihten itibaren karar tarihi olan 06/12/2024 tarihine kadar aradan geçen 3 aydan fazla süre bulunmasına rağmen davanın yenilenmemiştir. ve davacı tarafça her hangi bir işlem yapılmamış olduğu anlaşıldığından, davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği sonucuna varılmış olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
Mahkememizin 01/08/2024 tarihli ara kararı ile talep eden ... San Ve Tic Ltd. Şti.'nin talebine istinaden davacı vekiline çek ile ilgili istirdat davası açmak, dava açtıklarına dair ilgili belgeyi mahkememize sunmak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, aksi halde dosyanın mevcut hali ile değerlendirileceğinin ihtarına, (iş bu ara kararın tebliği ile ihtar edilmiş sayılmasına) Talep edenin bu aşamada davada taraf sıfatı olmadığından ve 1 sayılı ara kararın yerine getirilmesi beklenildiğinden talep edenin ödeme yasağı kaldırılması talebinin reddine, İş bu ara kararın ve talep dilekçesi ile eklerinin davacı tarafa tebliğine masrafın gider avansından karşılanmasına karar verildiği kararın 10/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği kesin sürenin 10/09/2024 tarihinde sona erdiği, davacı tarafın 05/09/2024 tarihli duruşmaya katılmadığı ve dosyanın HMK'nın 150. Maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı tarafa ise istirdat davası açması bakımından verilen kesin sürenin ise 10/09/2024 tarihinde dolduğu anlaşılmıştır.
..... Dairesi'nin 13/11/2018 tarih ..... sayılı kararında \"Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur.\"
Emsal ..... 17/06/2019 tarih ve ..... sayılı ilamında, \"...Ancak çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır...\"
..... Dairesi'nin 03/04/2018 tarih ..... sayılı kararında \"Ancak 6102 sayılı TTK’nin 763. maddesinde iptali istenen kambiyo senedinin mahkemeye sunulması durumunda davacıya istirdat davası açması için süre verileceği, davacının bu süre içinde dava açmaması durumunda, mahkemenin, kambiyo senedini, sunmuş olana geri vereceği ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldıracağı düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin mefhumu muhalifinden anlaşılacağı üzere verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmış olması durumunda kambiyo senedine ilişkin konulan ödeme yasağının kaldırılmaması gerekir.\"
Somut olayda, davacı vekili tarafından açılan kıymetli evrak iptali davası, davanın takip edilmemesi nedeni ile 05/09/2024 tarihinde başvuruya bırakılmış olup, o tarihten itibaren karar tarihi olan 06/12/2024 tarihine kadar aradan geçen 3 aydan fazla süre bulunmasına rağmen davanın yenilenmemiştir. Davacı tarafça her hangi bir işlem yapılmamış olduğu anlaşıldığından, davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği sonucuna varılmış olup, istirdat davası açıldığına ilişkin herhangi bir belge de sunulmadığı ve istirdat davası açılmadığı anlaşılmakla ödeme yasağının kararın kesinleşmesi ile birlikte kalkmış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;\t
1-Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Mahkememizce verilen ödeme yasağına ilişkin 24/06/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının HMK'nun 397/2 gereğince iş bu karar kesinleşinceye kadar devamına, iş bu karar kesinleştiğinde mahkememizin dava konusu çeke ilişkin 24/06/2024 günlü ara karar ile konulan ödeme yasağının kalkmış sayılmasına ve kararın kesinleşmesine müteakiben ödeme yasağı tedbirinin kalkmış sayıldığı hususu ile birlikte çeklerin ödenmemesi hususundaki tedbirlerin kaldırılması işlemi için muhatap ya da ilgili bankaya bildirilmesi için müzekkere yazılmasına, müzekkerede banka tarafından tedbirin kaldırılması ilişkin işlemlerin yapıldığı hususunun mahkememize bildirilmesinin istenilmesine,
3-HMK'nın 392. maddesi hükmüne göre dava konusu çeke yönelik ödeme yasağına ilişkin tedbirlerin banka tarafından kaldırma işleminin yapıldığı tarihten itibaren veya çek ibraz edilmiş ise iş bu kararın kesinleşmesinden itibaren çeki ibraz edenin 1 aylık sürede tazminat davası açmadığını belgelendirmediği takdirde yatırılan teminatın 1 aylık tazminat davası açılmamasına ilişkin yasal sürenin dolması kaydıyla davacı tarafa/vekiline iadesine, davacı tarafa/vekiline iade edileceğine dair ihtaratın dava konusu çeki ibraz ettiğini belirten ... San Ve Tic Ltd. Şti.'ne iş bu kararın tebliği sureti ile yapılmış sayılmasına,
3-Harçlar Kanunu'na göre alınması zorunlu 427,60-TL maktu harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine,
6- İş bu karardan, çekişmesiz yargı da üçüncü kişinin tedbirin kaldırılması istemine yönelik kararları da içerdiğinden, bir suretinin davacı tarafa ve bir suretinin çeki ibraz ettiğini belirten ... San Ve Tic Ltd. Şti.'ne gider avansı olması halinde derhal tebliğine, tebligat masrafının davacı gider avansından veya ödeme yasağının kaldırılmasının talep edenin gider avansından karşılanmasına,
Dair, davacı tarafın ve ödeme yasağı kararının kaldırılmasının talep eden tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ..... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/12/2024
Başkan.....
¸e-imza
Üye .....
¸e-imza
Üye .....
¸e-imza
Katip .....
¸e-imza