T.C. .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tANKARA
\t13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2023/451 Esas
KARAR NO\t: 2024/607
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACILAR \t: 1- ... - ...
\t 2- ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVALI \t: ... - ... ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ\t: 19/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 17/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 25/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'un 05/07/2006 tarihinde vefat ettiğini, geride müvekkilleri ..., ... ile dava dışı eşi ... mirasçı olarak kaldığını, muris ...'un eşi, dava dışı ... ve müvekkilleri arasında imzalanan 07/05/2008 tarihli uzlaşma protokolü gereğince tarafların murise ait mirası paylaştığını, bu protokol dışında kalan tüm miras haklarının her iki müvekkillerine ait olacağının ve ...'un murisinin kalan tüm miras hakkından feragat ettiğinin işbu protokol ile belli olduğunu, bu protokol gereğince davaya konu edilen kooperatif üyeliğinden kaynaklanan haklar ve yükümlülüklerin de davacı müvekkillerine ait olduğunu, muris ...'un davalı kooperatifin ..... numara ile kayıtlı üyesi olduğunu ve kooperatife ait üyelik edimlerini ölüm tarihine kadar düzenli olarak yerine getirdiğini, ancak muris ...'un 05/07/2006 tarihinde ölümünden sonra aidatların haberleri olmadığı için ödenemediğini, bir tesadüf eseri müvekkillerinin babalarına ait kooperatif hisselerinden ve borçlarından haberdar olmaları üzerine kooperatife olan borçları gecikme cezaları ve diğer tüm yükümlülükleri ile birlikte ödemek istemelerine rağmen kooperatif yönetiminin tamamen yasaya ve ana sözleşmeye aykırı bir şekilde ve alelacele bir biçimde murisi kooperatif üyeliğinden çıkarttıklarını ve yasaya uygun bir bildirim olmaksızın hesaplarının tasfiyesine karar verdiğini, bunun üzerine ilgili genel kurul ve yönetim kurulu kararlarının iptali ile biriken üyelik aidat borçları ve gecikme cezalarının müvekkilleri tarafından ödenmesi suretiyle muris hisselerinin müvekkilleri adına tesciline karar verilmesi talebiyle ... E. sayılı dosyası ile açılan davada yerel mahkeme tarafından davanın reddine karar verilmişse de .... sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırarak, davanın kısmen kabulüne karar verildiğini ve davalı kooperatifinin ihraç kararlarının iptal edildiğini, üyeliğin davacılar adına tesciline ilişkin talebin ise ihraç sonrasında yeniden müracaat edilerek hukuki prosedürün sonucuna göre hareket edilmesi gerektiği belirtilerek bu kısım yönünden erken başvuru sebebiyle reddedildiğini, bahse konu karar aleyhine davalı kooperatif tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuşsa da .... sayılı kararı ile onandığını ve kesinleştiğini, verilen karar doğrultusunda müteveffanın üyelik haklarının müvekkilleri adına ayrı ayrı tescili amacıyla .... Noterliği'nin 06.08.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile .... Noterliğinin 06.01.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi davalı kooperatife gönderilerek murise ait üyelik hakkının davacılar adına tescili talep edilmişse de bugüne denk sonuç alınamadığını, akabinde arabuluculuğa müracaat edilmişse de burada da anlaşma sağlanamadığından işbu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu belirterek, davalı kooperatifin 65 ve 66 numaralı üyesi bulunan müteveffa ...'un kooperatif üyeliklerinden ihracına ilişkin işlemin, kesinleşen ... sayılı ve 30.06.2021 tarihli kararı ile iptali sebebiyle müteveffa ...'un davalı kooperatifte bulunan 65 ve 6 nolu üyelikten kaynaklanan hakları ile üyelik borçları da dahil olmak üzere tüm yükümlülüklerinin mirasçı olan davacı müvekkillerim ... ve ... adına ayrı ayrı tesciline, üyelik tescilinin mümkün olmaması halinde, diğer tüm talep hakları ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, kooperatif ana sözleşmesi gereğince, kooperatif adına kayıtlı taşınmaz değeri de nazara alınarak her iki üyelik hakkının güncel değeri ile ayrıca hukuka aykırı olarak verilen ihraç kararı sebebiyle müvekkillerinin bundan kaynaklanan zararlarının tazmini zımnında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve belirlenen bedel üzerinden artırılmak kaydıyla şimdilik her bir davacı yönünden 5.000.-TL maddi tazminat olmak üzere toplam 10.000.-TL maddi tazminatın müteveffanın haksız ihracı tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP: Davalı vekili sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, muris ...’un 05/07/2006 tarihinde vefat ettiğini ve davacılardan ...’nun ertesi günü, yani 06/07/2006 tarihinde aynı yeri adresi olarak göstermek suretiyle vekâletname düzenlediğini, bu arada bahsi geçen 07/05/2008 tarihli “Uzlaşma Protokolu”nun düzenlenmesinden önce ve ölümden haberi olmayan müvekkili kooperatif tarafından muris adına adrese noter kanalıyla gönderilen 26/09/2007 tarihli ihtarname ile 31/08/2007 tarihi itibariyle birikmiş borcunun ödenmesi istenildiğini, bu ihtarnameyi davacıların almış olduklarını, zira Ekim 2007 ayında müvekkili kooperatife, anılan ihtarnameyle istenilen 3.468,48-TL'nin ödendiğini, davacıların bu ödemeden habersiz olmalarının mümkün olmayacağını, ayrıca müvekkili kooperatif tarafından .... Noterliği'nin 16/02/2010 gün ve ... yevmiye sayısı ile gönderilen ihtarnamenin tebliğ şerhine göre; “Muhatabın o anda dışarıda olması nedeniyle aynı adresde kendisi ile birlikte sürekli çalışan ve imzaya ehil olan ... imzasına 19.02.2010 tarihinde tebliğ edildi.” bilgilerine yer verildiğini, yine .... Noterliği'nin 26/10/2011 gün ve ... yevmiye sayılı ihtarnamenin tebliğ şerhinde de, “Muhatabın o anda dışarıda olması sebebiyle aynı adresde kendisiyle birlikte sürekli çalışan ve imzaya ehil olan ... imzasına 02.11.2011 tarihinde tebliğ edildi.” bilgilerinin yer aldığını, dolayısı ile davacıların her şeyden haberleri olduğunu, davacıların murisin kooperatif üyeliğinden haberlerinin olmadığını ileri sürmelerinin hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğunu, bu tarihten itibaren aradan geçen 16 sene sonra açılan böyle bir davanın da zamanaşımı nedeniyle dinlenme olanağının kalmadığını, davanın TMK md. 2 vd. gereği iyiniyetten yoksun olduğunu, bir an için davacıların dava hakkının olduğu kabul edilse dahi öncelikle normal ödemelerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin ödeme yaptıkları tarihleri itibariyle toplam ödemeler dava tarihine kadar taşınarak güncel değeri bulunmalı, yine bunlara uygulanan gecikme cezalarının güncel değerleri belirlenmeli ve saptanacak bedelin davalı Kooperatife ödenmesi hususunda davacılara süre verilmeli, saptanacak bedeli ödemedikleri takdirde davanın reddine karar verilmeli olduğunu, ayrıca müvekkili kooperatifin Ağustos 2022 tarihinde gerçekleştirilen Olağanüstü Genel Kurul Toplantısında ferdi münasebete geçilmesine karar verildiğini ve bu karar doğrultusunda noter huzurunda çekilen kur'a sonucu ortakların sahip olacakları konutların belirlendiğini ve daha sonra düzenlenen tapuların sahiplerine teslim edildiğini, bu bağlamda davacılar adına tespit ve tahsis edilecek üyelik bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacıların murisine ait kooperatif ortaklığının davacılar adına tescili, mümkün olmaz ise üyelik hakkının güncel değeri ile haksız ihraç nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce tüm deliller toplanmış, ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş, davalı kooperatif ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle bilirkişi raporu alınmıştır.
... Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinden; davacıların murisleri ...'un kooperatif üyeliğinden çıkarılmasına dair genel kurul ve yönetim kurulu kararlarının iptali ile biriken üyelik aidat borçlarının ve gecikme cezalarının ödenmesi suretiyle muris hisselerinin davacılar adına tesciline karar verilmesi talepli olarak ikame edilen davada mahkemece yapılan yargılama sonunda verilen 16/02/2017 tarih ve ...sayılı karar ile davanın reddine dair tesis edilen hükme karşı davacılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ....'nin 30/06/2021 tarih ve ...sayılı ilam ile; \"...1163 sayılı ...'nun 14. maddesinin 1. ve 2. fıkrasında \"Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla, ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir.\" hükmüne; kooperatif anasözleşmesinin 16.maddesinde ise \"Ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15. madde hükümlerine göre tasfiye edilir.\" hükmüne yer verilmiştir. Davalı kooperatifçe ... mirasçılarının anılan prosedüre göre davet edildiği, 25.06.2014 tarihli genel ve 10.03.2014 ve 11.07.2014 tarihli yönetim kurulunda alınan kararların mirasçılara tebliğ edildiğine dair dosya kapsamında bir delil bulunmamaktadır. Davalı kooperatifin sunduğu davet belgesi, davacıların ortak adresine tebliğ edilmişse de, davacılar ve ... ile ilgisi ispat edilemeyen ... isimli kişi adına çıkarılmıştır. Yukarıda anılan yasa ve anasözleşme hükümleri ile getirilen düzenlemenin amacı ve özü gözetildiğinde ölen ortağın mirasçıları ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerektiğinden, mirasçıların kendiliklerinden harekete geçmedikleri gerekçesiyle, ortaklık sıfatının düştüğü kabul edilemez. Mahkemece davalı kooperatifçe tüm mirasçılara başvuru için süre tanıyan tebliğ yapılmadığı gözönünde bulundurulup davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.\" gerekçesiyle, .... sayılı dava dosyasında verilen 16/02/2017 tarihli karar düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, buna göre, davanın kısmen kabulü ile davalı kooperatifin 25/06/2014 tarihli genel kurul toplantısında alınan 9 nolu, 10/03/2014 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan ...nolu ve 11/07/2014 tarihli yönetim kurulu toplantısında alınan 11 nolu kararların iptaline, davacıların diğer taleplerinin reddine dair hüküm kurulduğu, bu hükmün ise ....'nin 08/12/2022 tarih ve ... sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dosyanın tevdi edildiği nitelikli hesaplamalar uzmanı ile inşaat mühendisi bilirkişiler tarafından düzenlenen 21/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; \"...davacıların murisine ait 65 ve 6 nolu üyelikten kaynaklanan hakları ile üyelik borçları da dahil olmak üzere tüm yükümlülüklerinin müvekkilleri adına tescili istemi yönünden; a. ... kararına nazaran, murisin hissesinin tasfiyesi kararı iptal edildiğinden ve davacılar tarafından daha önce .... Noterliği’nin 06/08/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile .... Noterliği'nin 06/01/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ortaklığa devam etmek istediklerini kooperatife bildirmiş olmaları noktasında, ihtarnamelerde davacılar adına eşit oranda ortaklık hissesinin tescili istenilmiş ve anasözleşme gereği içlerinden birini temsilci atamamış iseler de gelinin noktada davacıların murisin ortaklık hissesi yönünden ortaklık sıfatlarının tespiti yahut bu kapsamda murisin hissesi yönünden davacıların hak sahipliğinin tespitinin gerekip gerekmeyeceği hususunda takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, her bir davacı yönünden 5.000.-TL olmak üzere toplam 10.000,00.-TL maddi tazminatın müteveffanın haksız ihracı tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili isteminden yönünden; a. Öncelikle davalı kooperatife müzekkere yazılarak murisin ortaklık hissesi nedeniyle davacılara tahsis edilebilecek konut bulunup bulunmadığı, varsa ada, parsel ve bağımsız bölüm numarasının bildirilmesinin istenmesi, boş konut bulunduğunun bildirilmesi halinde tapudan takyidatlı kayıtların celp edilip edilmeyeceği hususunda takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, davacılara tahsis edilebilecek konut bulunmaması halinde ...’ın belirtilen 5 aşamalı formülüne göre konut yerine tazminat hesabı yapılabilmesi için davalı kooperatifte ortaklara tahsis edilen ortalama bir konutun dava tarihi itibarıyla rayiç bedelinin tespiti için gayrimenkul değerleme bilirkişisinin atanması hususunda takdirin sayın mahkemeye ait olduğu, bir üstteki 2 nolu bentte belirtilen hususların ikmal edilmesi halinde konut yerine tazminat hesabı yapılabileceği\" yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacıların murisi ...'un davalı kooperatifin ... nolu üyelerini haiz olduğu ve 05/07/2006 tarihinde vefat ettiği, davalı kooperatif tarafından davacıların murisi hakkında 25/06/2014 tarihli genel, 10/03/2014 ve 11/07/2014 tarihli yönetim kurulu kararları ile kooperatif üyeliğinden ihracına dair karar verilmiş ise de bu kararların yukarıda belirtilen ....'nin 30/06/2021 tarih ve ... sayılı ilamı ile iptaline karar verildiği ve bu ilamın da ... incelemesinden geçerek kesinleştiği, bilahare davacılar tarafından ilgili ilamda belirtilen üyeliğin davacılar adına tescili talebi yönünden ...'nun 14. vd. maddesinde öngörülen prosedürün işletilmesine dair hüküm kapsamında .... Noterliği'nin 06/08/2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile aynı noterliğin 06/01/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi aracılığıyla davalı kooperatife başvuruda bulunulmuş ise de davalı kooperatif tarafından talebin işlemsiz bırakıldığı anlaşılmakla, her ne kadar davacılar tarafından kooperatif anasözleşmesinin 16. maddesi gereğince temsilci tayin edilmediği görülmüş ise de, ilgili 16. maddenin emredici nitelikte bulunmadığı ve davacılar tarafından birlikte gönderilen ihtarnameler ile ortaklığa devam etme iradelerinin açıkça belirtildiği, davacıların murisinin ihraç kararının da yukarıda belirtildiği gibi iptal edildiği, davacıların murisinin birikmiş aidat vb. borçlarının bulunmasının ise ortaklığın mirasçılara geçişine engel olmayacağı hususları nazara alınarak, davacıların murisi ...’a ait davalı kooperatifin ... nolu üyeliklerinin, tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte mirasçı davacılar lehine devam ettiğinin tespitine karar vermek gerekmiş (Emsal: ....'nin 01/03/2012 tarih ve ... sayılı, ...'nin 30/10/2014 tarih ve ... sayılı, ....'nin 04/12/2019 tarih ve ... sayılı ilamları), davalı vekilince zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de davacıların kesinleşen ... .'nin 30/06/2021 tarih ve ... sayılı ilamı ile miras hakkına dayalı olarak eldeki davayı ikame ettikleri ve mezkur davanın eldeki davada zamanaşımı keseceği anlaşılmakla, davalının zamanaşımı definin kabulü mümkün olmamış ve son tahlilde davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; davacıların murisi ...’a ait davalı kooperatifin ..... nolu üyeliklerinin, tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte mirasçı davacılar lehine devam ettiğinin tespitine,
2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile eksik kalan bakiye 247,70 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT'ne göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davacılar tarafından yatırılan 179,90-TL başvuru harcı, 179,90-TL peşin harç, 551,50-TL tebligat, 13,00-TL müzekkere gideri ve 5.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.924,30-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan 500,00-TL yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Sarfedilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren yasal 2 haftalık sürede mahkememize müracaat ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 17/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.