T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/910
KARAR NO\t: 2025/600
KARAR TARİHİ\t: 10/04/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/04/2022
NUMARASI\t\t: ... Esas, ... Karar
DAVACI\t: ... - \t
VEKİLİ\t: Av. ....
DAVALI\t: ... -\t
VEKİLİ\t: Av. ....
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 10/04/2025
YAZIM TARİHİ : 10/04/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ...' dan kendisine ait meyve ve sebzelere ilişkin uluslararası çapta alım /satım ticareti işiyle uğraştığını, dava konusu olayda müvekkili şirketin kendisine ait olan 1680 kasa ananas meyvesini ...'dan ...'e deniz yoluyla taşınması hususunda anlaştığını, ancak davalı şirketin müvekkili şirketle anlaşmaları dogrultusunda malları süresinde ve herhangi bir ziyana uğramadan taşıması gerekirken, bozulma tehlikesi bulunan meyve kasalarını sözleşmeye aykırı bir şekilde taşıyarak tüm malların bozulmasına sebep olduğunu, müvekkili şirketin, davalı şirketle yapmış oldukları sözleşmeye güvenerek birçok hazırlık yaptığını, gümrük vergilerini ödediğini, paketlenmesi ve muhafazası vs. nedeniyle birçok masraf yaptığını, ancak davalı ... şirketinin sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle, taşımaya konu malların bozulduğunu ve taşımaya ilişkin bu uğurda yapılan tüm masrafların müvekkili şirkete zarar olarak döndüğünü, davalı ... şirketi ile ... Sigorta Şirketi'nin müvekkilinin uğradığı tüm zararlardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 81.622 USD (432.433,00.TL) zararın gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte ticari temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde davacı ve davalı olarak gösterilen (nitelendirilen) kişilerin, şeklen (biçimsel açıdan) o davanın tarafları olduğunu, ancak mahkemenin bu taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatına sahip olmaları gerektiğini, bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemeyeceğini, davanın sıfat yokluğundan (husumetten) reddedileceğini, bir sübjektif hakkın kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişinin, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişi olduğunu, bir sübjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğunun (yani bir davada, davacı ve davalı sıfatının kimlere ait olduğu) tamamen maddî hukuka göre belirleneceğini, bu nedenle, bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu, usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu (sübjektif) hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğunu, yapılan araştırmalarda ... Gıda İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin müvekkili şirket ...'ye ait ilgili kaza dönemini ve rizikoyu kapsayan poliçe bulunmadığını, davanın borçlu sıfatına sahip olmayan müvekkili ...’ye karşı ikame edilmiş olduğunu belirterek, davacının taleplerinin reddine, davanın sıfat (husumet) yoksunluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacı şirketin kendisine ait olan ananas meyvesinin ...'dan ...'e deniz yoluyla taşınması konusunda taşıyan ... ... ile anlaştığı, ... limanından, ... limanına (2 x 40 feet soğutucu konteyner ile) 39,622 USD bedelli ananas emtiasının “...” isimli gemi ile 09.12.2017 tarihli konşimento tahtında taşınması riskleri için davalı ...tarafından poliçenin düzenlendiği, davalı sigortacının ilgili poliçe kapsamında gerçekleşen nakliyat için muhataplarına teminat vermekte olduğu, rizikonun istisna edilen sebepten kaynaklandığının davalı tarafından ispat edilemediği, dosya kapsamı ve toplanan deliller ile göndereni ..., alıcısı ise davacısı olan ... nolu 09/12/2017 tarihli konşimento kapsamında 05/12/2017 tarihli 2808 ve 2809 nolu faturalar ile satışı yapılan 2 adet 40 feet ... ve ... nolu soğutucu konteynerler ile taşınan toplam 3360 karton ananas emtiasının taşıma ısısının 5,5 derecede olacağı kayıt altına alınarak \"...\" isimli gemi ile ... / ... limanından ... limanına taşındığı ve bu taşıma sırasında emtianın hasar gördüğü, dosya kapsamında alınarak yeterli görülen bilirkişi heyeti ek raporundaki hesaplamalara göre ise sonuç kısmında zarar miktarı yönünden hesap hatası bulunduğundan Mahkemece resen yapılan hesaplamaya göre; davacı protesto mektubunda yer alan ... ve ... nolu konşimentolar için fatura bedeli 27.666,00 USD x 2 = 55.332,00 USD, ... ... Navlun ve liman masraf bedelleri olarak 992,60 USD + 12.389,96 USD = 13.382,60 USD, ... limanı tartı, iç tahliye vb masraflar için 3.378,81 USD, ... Gümrük Alındı Makbuzları X-Ray masrafı ve nakliye masrafı olarak 107,60 USD + 156,50 USD + 4.000,00 USD = 4.269,19 USD olmak üzere davacının hasar ve masraftan kaynaklı olarak davalı ... şirketinden alacağının toplam 76.357,60 USD olduğu, davalı ... şirketi tarafından sigortacının taşıma konusu malın sigortalının kendi kusurundan veya ihmalinden kaynaklandığını ispat edemediğinden hesaplanan hasar ve kayıplardan dolayı sorumlu olduğundan 76.357,60 USD nin davalı ... şirketinden nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında tahsili gerektiği, davacının fazlaya ilişkin olarak protesto mektubunda yer alan belgesiz masraf 5.000,00 USD talebi yönünden davacı tarafından bu masraflara ilişkin herhangi bir delil ve belge ibraz edilmediğinden fazlaya ilişkin talebinin reddi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 76.357,60 USD alacağın dava tarihinden itibaren kamu bankaları tarafından USD cinsi 1 yıllık vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, davaya konu edilen 02/01/2018 tarih ve ... nolu sigorta poliçesinin müvekkili sigorta şirketi tarafından tanzim edilmediğini, müvekkili sigorta şirketinin yurt dışındaki ecnebi bir şirketin şubesi ya da acentesi olmadığını, İtalya Merkezli ... (...)' un şubesinin olmadığını, davacının talebinin 432.433,00.TL olduğunu, davanın değerinin TL cinsinden sabitlendiğini, davacı şirketin bu bedele ticari temerrüt faizini istediğini, ancak İlk Derece Mahkemesi'nin hüküm fıkrasında davacının talebinin aşıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, uluslararası taşımadan kaynaklanan tazminat davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... ... şirketi ile 1680 kasa ananas meyvesinin ...'dan ...'e deniz yolu ile taşınması hususunda anlaşma yapıldığını, ancak dava dışı taşıma şirketinin bozulma tehlikesi bulunan malları anlaşmaya uygun şartlarda taşımayarak bozulmalarına neden olduğunu ve bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını belirterek toplam 81.622 USD tazminatın davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili ise müvekkili şirket nezdinde düzenlenmiş bir poliçe olmadığını ve bu sebeple müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş olup, neticede ilk derece mahkemesi tarafından yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir. İşbu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 1421. maddesine göre aksine sözleşme yoksa, sigortacının sorumluluğu primin veya ilk taksidinin ödenmesi ile başlar; kara ve denizde eşya taşıma işlerine ilişkin sigortalarda, sigortacı, sözleşmenin yapılmasıyla sorumlu olur. Yine TTK'nın 1409. maddesine göre sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir.
Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacıya ait 1680 kasa ananas meyvesinin ...'dan ...'e deniz yolu ile taşınması işinin dava dışı ... ... firması tarafından üstlenildiği, davalı ... şirketi tarafından düzenlenen 02.01.2018 tarihli ve ... nolu sigorta poliçesi ile 2x40 feet soğutucu konteyner içerisindeki 39.622 USD bedelli ananas emtiasının 09.12.2017 tarihli konşimento tahtında “...” isimli gemi ile ... limanından, ... limanına taşınması riskleri için teminat verildiği, yine 04.12.2017 tarihli ve ... nolu sigorta poliçesi ile 2 x 40 feet soğutucu konteyner içerisindeki 39.622 USD bedelli ananas emtiasının 09.12.2017 tarihli konşimento tahtında \"...\" isimli gemi ile ... limanından, ... limanına taşınması riskleri için teminat verildiği, meyvelerin deniz yoluyla taşınması sırasında uygun şartlarda taşınmaması sebebiyle bozulduğu ve davacının zarara uğradığı, davalı ... şirketinin teminat verdiği riskin gerçekleşmesi sebebiyle davacının zararını gidermekle yükümlü olduğu, mahkemece alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda bu hususlar gözetilerek yapılan değerlendirmenin usul ve yasaya uygun olduğu, davalı her ne kadar poliçeleri kendisinin düzenlemediğini ve böyle bir teminat vermediğini iddia etmiş ise de, incelenen poliçe içeriklerine göre emtiaların davalı ... şirketi tarafından sigortalandığı, kaldı ki istinaf dilekçesinde belirtilen şirket ile davacı şirketin grup şirketler olduğu, yine davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesinin talebi aşarak karar verdiği iddia edilmiş ise de, dava dilekçesi incelendiğinde davacının iş bu davada USD para birimi üzerinden talepte bulunduğu, sadece dava tarihi itibariyle harca esas değerin tespiti için dava dilekçesinde talep konusunun TL karşılığını gösterdiği, dolayısıyla talebi aşacak şekilde karar verilmediği, aksine yabancı para birimi üzerinden davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verildiği, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 27.644,73.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 6.911,50.TL harçtan mahsubu ile bakiye 20.733,23.TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
6-Kararın DAİREMİZCE taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere ve oybirliğiyle karar verildi.10/04/2025
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t