T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1244 Esas
KARAR NO:2025/496 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:05/07/2023
NUMARASI:2022/216 E. - 2023/196 K.
DAVANIN KONUSU:Marka (Manevi Tazminat İstemli)
KARAR TARİHİ:16/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müşterilerine, kahvelerin nereden geldiğini, tarihçesini, türlerini, nasıl yapıldıklarını, kahve hakkında bilmek istedikleri her şeyi kapsamlı şekilde öğretmek, kahve hakkında nitelikli ve gerçek bilgi sahibi olmaları için oluşturulan bir barista eğitim platformu sahibi müvekkilinin uzun zamandır bu alanda faaliyet gösterdiğini, davalı yanın, müvekkilinin izin ve icazetini almaksızın, her türlü fikri ve sınaî mülkiyet hakkı müvekkiline ait, adına tescilli \"...\" ibareli, \"...\" esas unsurlu markanın birebir aynısını ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini sunduğu hizmetlerde, internet sitesinde ... adresinde, reklamlarında ve tüm faaliyetinde kullandığını, müvekkilinin markalarından haksız bir şekilde faydalandığını, müvekkilinin marka haklarına tecavüz ettiğini ve müvekkiline karşı haksız rekabet yarattığını tespit ettiklerini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalı yana işbu alan adındaki kullanımların marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, söz konusu alan adındaki kullanımlara derhal son verilmesi gerektiği, aksi halde yasal yollara başvurulacağı hususunda Üsküdar ... Noterliğinin 26/10/2020 tarih ve ... keşide nolu ihtarnamesi ile bildirildiğini, ancak davalı yan tarafından söz konusu ihtarnameye herhangi bir cevap verilmediğini, bunun üzerinde davalı yana karşı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet suçlarından dolayı savcılık şikayetinde bulunulduğunu, davalı internet sitesine erişimin engellenmesine karar verildiğini, müvekkilinin davalı eylemleri nedeni ile uğradığı zararın miktarını gösteren en büyük hususun müvekkilinin ticari kayıtları olduğunu, zira davalı yanın müvekkili markalarını kullanarak ve reklamlar yaparak müvekkilin müşteri çevresini kullandığını, müvekkilinin markasının bilinirliği vasıtası ile haksız bir kazanç sağladığını, müvekkilinin kayıtları incelendiğinde, davalının kullanımlarının başlaması ile müvekkilinin \"...\" markası kaynaklı işlerinin aşırı bir düşüş yaşadığını, davalının kullanımlarını durdurması ile ise derhal artış gösterdiğini belirterek, açıklanan nedenlerle, müvekkili şirket adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli \"...\" esas unsurlu ve \"...\" ibareli markalarının aynısı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzeri olan \"...\" ibaresini müvekkilinin herhangi bir izin ve icazeti olmaksızın kullanılarak müvekkilinin 6769 sayılı SMK’dan kaynaklanan marka haklarına tecavüz eden, haksız rekabete neden olan davalının işbu eylemlerinin tespitine, 25.000,00 TL manevi tazminata, 25.000,00 TL itibar kaybı tazminatına, ayrıca fazlaya dair tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla alacak miktarı belirli hale geldiğinde arttırılmak üzere şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 51.000,00 TL tazminata, dava tarihinden itibaren işletilecek ... Bankası krediler avans faizi ile hükmedilmesine, hükmün ilanına, ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin yaklaşık 20 yıldır kahve sektöründe olan bir kişi olduğunu, kahveye gönül vermiş ve salt kahve ile iştigal etmiş birisi olduğunu, müvekkilinin yegane işinin kahve, kahve kavurma, kahve makineleri gibi yalnızca kahve ile ilgili işler olduğunu, davacı tarafın ise 2018 yılında marka tescili elde etmiş olduğunu, öncesinde kahve ile böylesine ilgili bir kişi olmadığını, öte yandan davacının kahveye ilişkin yapılmış ve fakat reddedilmiş marka başvurularının mevcut olduğunu, davacının kahvecilik sektörüne müvekkilinden yaklaşık 16 sene sonra girmiş birisi olduğunu, hem marka hakkına, hem haksız rekabete dayanılamayacağını, davacının dava dilekçesinde haksız rekabet hükümlerine de dayandığını, bu durumda zamanaşımı def'ini ileri sürdüklerini, ceza dosyasında müvekkili açısından düşme yönünde mütalaa ve karar verildiğini, \"...\" ifadesinin genel geçer bir ifade olduğunu, dava dilekçesinde, müvekkilinin marka ihlali eyleminde bulunduğu iddiası var ise de, bunun iktibas mı, iltibas mı olduğunun belirtilmediğini ve buna ilişkin hususun somutlaştırılmadığını, \"...\" ibaresinin genel geçer bir ifade olduğunu ve dürüstçe kullanım kapsamında olduğunu, piyasada da \"barista ol/mak\" ifadesini kullanan oldukça fazla işletme bulunduğunu, davacı taraf, genel geçer bir ifade ile tazminat talebinde bulunmuş ise de, ihlal iddiasının ne zaman başladığını ve ne zaman bittiğini tam olarak belirtmediğini, maddi tazminat talebi açısından sarih bir açıklama yapılmadığını, genel geçer ifadelerin tazminat hukukuna esas olamayacağını, davacının yoksun kalınan kara ilişkin olarak da zararını ispat etmesinin gerektiğini, müvekkilinin tacir olmadığını, bu nedenle de tacirlere özgü olan defter tutma zorunluluğunun müvekkili açısından doğmadığını, itibar tazminatı şartlarının oluşmadığını, itibar tazminatının tanınmış markalara tecavüz halinde ortaya çıkacağını, kabul anlamına gelmemekle beraber mahkemece bir aykırılık tespit edilirse bile, bunun doğrudan manevi tazminata hak kazandırmayacağını, manevi tazminata hükmedilecekse bile ılımlı bir tazminata hükmedilmesi gerektiğini, faiz talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının faiz türüne, oranına ve başlangıç tarihine ayrı ayrı itiraz ettiklerini belirterek, açıklanan nedenlerle, davacı talepleri açısından zamanaşımı itirazının kabulü ile, ilgili döneme ilişkin taleplerin zamanaşımına uğradığından davanın reddine, davacı taleplerinin evleviyetle usul yönünden reddine, aksi takdirde esas yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI:Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05/07/2023 tarihli 2022/216 E. - 2023/196 K. sayılı kararıyla; \"...Somut olayda, davalının başvuranların barista olmak için eğitim göreceği kurs için ilgili ... adresinde \"...\" biçimindeki kullanımının ticari olarak dürüst kullanım kapsamında kaldığı, bu durumun bir hukuka uygunluk sebebi olduğu ve birer haksız fiil olan marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet unsurlarının oluşmadığı...\"gerekçesiyle tüm talepleri yönünden davacının davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; \"...\" ibaresinin zayıf marka olduğuna dair Mahkeme değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin \"...\" ibaresi üzerinde değil, \"...\" ibaresi üzerinde hak sahibi olduğunu,Mahkemece \"...\" ibaresi üzerinden inceleme yapmasının hatalı olduğunu, davalının \"...\" ibaresini kullanmasının müvekkilinin marka hakkına tecavüz teşkil ettiğini, Davacının markası \"...\" markasının esas unsurunun \"...\" ibaresinden oluştuğunu, Mahkemece dava konusu uyuşmazlığın dahi doğru tespit edilemediğini, Müvekkilinin \"...\" markasının zayıf marka olmadığını, davalının internet sitesinde müvekkiline ait markanın esas unsurunu \"...\" şeklinde kullanıldığını, bu kullanımın başka unsurlarla kullanım değil, müvekkilinin markasının aynen kullanılması niteliğinde olduğunu, Bakırköy C. Başsavcılığının 2021/83015 sayılı soruşturma dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunda da davalının kullanımlarının davacının markasına tecavüz teşkil ettiğinin tespit edildiğini, Davalının ön plana çıkartarak kullandığı \"...\" ibaresinin SMK'nun 6/1. maddesi uyarınca müvekkilinin markası ile karıştırılmaya neden olacağını,Yerel mahkemenin davalının kullanımının dürüst kullanım olduğuna dair değerlendirmesinin tamamen hukuka aykırı olduğunu,\"...\" ibaresinin malların miktarına, kalitesine ilişkin bir ibare, ürünün niteliğine ilişkin değerlendirme olmadığını, açıkça marka kullanımı olduğunu,Davalı tarafından hizmetlerini tanımlamak için \"...\" ibaresini kullandığını, \"...\" ibaresinin ise bu kursun adı, markası olarak kullanıldığını,Mahkemece davalının ... çalışmalarının talep etmelerine rağmen incelenmediğini, markanın yönlendirici kod olarak kullanılmasının da markaya tecavüz oluşturduğunu,Müvekkilinin markası tescil edilene kadar davalının \"...\" ibaresini hiç kullanmadığını, müvekkili ile irtibata geçmeye çalışanları yanıltarak kendine yönlendirdiğini, davalının markaya tecavüz ve haksız rekabet eylemlerinin görmezden gelinemeyeceğini,Mahkemece haksız rekabete ilişkin karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine rağmen, bu konuda hiç bir araştırma yapmadığını, tek kelime gerekçe yazmadığını belirterek, arz ve izah edilen hususlar ışığında, yerel mahkemece verilmiş hukuka aykırı ve hatalı mahkeme kararına karşı istinaf dilekçelerini sunduklarını, öncelikle tehiri icra taleplerinin kabulü ve yargılamanın duruşmalı yapılması taleplerinin kabulü ile Mahkemece resen tespit edilecek hususlar da dikkate alınarak yerel mahkeme kararının kaldırılmasına ve haklı davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Dosyada mevcut TPMK kayıtları incelendiğinde; ... tescil numaralı \"...\" markasının 41. sınıfta \"Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmalar, tüyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil)Dergi, kitap, gazete vb. Gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri.Tercüme hizmetleri.\" için davacı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2021/83015 soruşturma sayılı dosyasının örneği incelendiğinde; müştekinin ..., şüphelinin ... olduğu, suçun, başkasına ait marka hakkına iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz ederek mal üretmek veya hizmete sunmak olduğu, soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporunda; \"...MÜŞTEKİYE AİT... tescil numarası ile \"...\" markanın Türk Marka ve Patent Kurumunda tescille koruma altında olduğu, ŞÜPHELİYE AİT... marka tescil numaralı \"...\" markanın Türk Marka ve Patent Kurumunda tescille koruma altında olduğu, 01/09/2021 tarihli şikayet dilekçesi ile sunulu şüpheliye ait ... müştekiye ait ... tescilli markasının kullanımı ile marka tecavüzünün gerçekleştiği, ancak 22/12/2021 tarihinde güncel haliyle ... ilgili linke ulaşılamadığı, fakat... adlı şüpheliye ait website incelendiğinde, şüpheli kendi tescilli markasını \"...\" kullandığından herhangi bir marka tecavüzü güncel şekilde mevcut olmadığı...\" hususlarının tespit edildiği, 09/02/2022 tarih, 2022/139 iddianame numaralı iddianame ile şüphelinin cezalandırılmasına karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.Bakırköy 3. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 25/10/2022 tarihli, 2022/44 Esas, 2022/363 Karar sayılı kararı incelendiğinde; şikayetçinin ..., sanığın ... olduğu, marka hakkına tecavüz suçundan kamu davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda, \"6769 sayılı kanunun 30/1. maddesi gereğince cezalandırılması istemi ile kamu davası açılmış ise de; müştekinin 6 aylık yasal şikayet süresi içerisinde şikayetçi olmadığı ve şikayet süresinin geçmiş olduğu\" gerekçesiyle TCK’nın 73/1-2, 5271 CMK’nın 223/8. maddeleri uyarınca davanın düşürülmesine karar verildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 31. Ceza Dairesi’nin 2022/3979 Esas, 2023/1210 Karar sayılı kararı ile eksik araştırma ile karar verildiği ve kararın gerekçesiz olduğu belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verildiği görülmüştür İlk derece mahkemesi tarafından sınai mülkiyet uzmanı ..., gıda sektörü uzmanı ... ve bilişim uzmanı onur ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 13/05/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; \"... alan adında \"...\" ibareli görselinin markasal şekilde kullanıldığı, ... Alan Adı ... sorgulamasında alan adının 10/03/2015 tarihinde tescil edildiği, alan adı kayıt şirketinin ..., ... olduğu, alan adı sahiplik bilgilerinin gizlenerek kayıt edilmesi nedeniyle sahiplik bilgilerine ulaşılamadığı, 12/08/2022 tarihli arşiv kaydında yapılan incelemede ... alan adlı web sitesi ana sayfasında ve iç menü linklerinde davacıya ait \"...\" ibaresinin kullanımına rastlanmadığı, davalı markasal kullanımı olduğu belirtilen ... ve ... adresleri ... üzerinde sorgulatıldığında söz konusu ... adreslerinin davalı tarafından kullanılmış olduğu, ...’den alan adı sahibi talebi ile çıkartıldığı, bu nedenle söz konusu... adresinin içeriği görüntülenemediği, ancak dava dilekçesinde yer verilen görselde, dava konusu... adresinde şeklinde metin içeriğinde ve ... adresi içeriğinde \"...\" ibaresinin kullanıldığı,... Alan Adı ... sorgulamasında alan adının 12/09/2013 tarihinde tescil edildiği, söz konusu alan adının davalı ... tarafından işletildiği, davalı yana ait... alan adlı web sitesinde davacı yana ait marka tescil 2018 yılı öncesinde 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 senelerinde sürekli olarak ... ve ... hizmetinin verildiği görüldüğü, davalının işlettiği ... alan adının 12/09/2013 tarihinde tahsis edilmiş olması ve ... adresinde markasal kullanım kapsamında nitelenemeyeceğinden marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet koşullarının oluşmadığı...\" yönünde tespit ve görüşlerini bildirmişlerdir.
G E R E K Ç E:Dava, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi, manevi ve itibar tazminatı davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Alınan bilirkişi raporu ile, davalının internet alan adında ... şeklinde \"...\" ibaresini barista eğitim hizmeti için kullandığının tespit edildiği, davacının markasının da 41. sınıfta \"eğitim ve öğretim hizmetleri\" için tescilli olduğu, ancak davacının markasının \"...\" olarak tescilli olduğu, davalının davacıya ait markanın tamamını kullanmadığı, kullandığı \"...\" ibaresinin tek başına markasal niteliği bulunmadığı, \"baristalık eğitimi ve öğretimi hizmetleri\" için tanımlayıcı nitelikte olduğu, bu nedenle davalının barista eğitiminin niteliğini tanımlamak için kendi adından ve soyadından oluşan alan adında ek olarak bu ibareyi kullanmasının dürüst kullanım olduğu, davalının kullanımının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil etmediği kanaatine varılmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 16/04/2025 tarihinde oy çokluğu ile karar verildi.
MUHALEFET ŞERHİ:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait “...“esas unsurlu marka ile “...” ibareli markanın aynısının ve ayırt edilmeyecek benzerinin davalı tarafından sunduğu hizmetlerde, internet sitesinde ... adresinde reklamlarında ve tüm faaliyetlerinde haksız olarak kullandığını, Üsküdür 19.Noterliğinin 26.10.2020 tarih ve ... keşide tarihli noter ihtarına rağmen kullanımına son verilmediğini cevap dahi verilmediğini, müvekkili markasının bilinirliği nedeniyle haksız kazanç sağladığını, belirterek davalının eyleminin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile maddi,manevi ve itibar kaybı tazminatı talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesi, davacıya ait “...” markasının tescilli olduğu eğitim ve öğretim hizmetleri ve yiyecek ve içecek sağlanması hizmetlerinde zayıf marka niteliğinde olduğu davalının esaslı olmayan değişiklikler yapmak suretiyle benzerini kullanmasına katlanmak zorunda olduğu, davalının kullanımının dürüst kullanım niteliğinde olduğu, belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.SMK'nun 6/1 md'sinde nisbi red nedeni olarak düzenlenen karıştırma ihtimali, aynı kanunun 7/2 md'sinde marka hakkına tecavüz hali olarak yer almaktadır. SMK'nun 6/1 md'sine göre, önceki tarihli marka ile tescil başvurusu yapılan marka aynı ya da benzer ise sınıflar da aynı ya da benzer ise bu başvuru itiraz üzerine reddedilir. SMK'nun 25/1 md'si gereğince hem 5.md'de yazılı mutlak red nedenleri, hem de 6.md'de yazılı nisbi red nedenleri birer hükümsüzlük nedenidir. Marka koruma kapsamına ilişkin SMK'nun 7/2-b md'sine göre ise, marka sahibi \"tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerde aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasını engelleyebilir ve bu durum aynı zamanda marka hakkına tecavüz olarak nitelendirilmektedir. Davacının davaya dayanak ... tescil numaralı markası \"...\"; ... tescil numaralı markası ise \"...\" unsurlarından oluşmaktadır. ... tescil numaralı markada \"...\" kelimeleri markada görece büyük ve ön planda konumlandırılmıştr ve öne çıkan/asli unsurlardır.Somut olayda davacı adına tescilli “...” markasının 07.05.2019 yılında tescil edildiği davalının alınan bilirkişi raporuna göre alan adında “...” kelimelerini ticari etki yaratacak biçimde kullandığı,(arşiv kaydına göre barista eğitimi ve kahve eğitimi hizmeti vermesi v.s) ... kursu biçiminde kullanımın davacının markası zayıf dahi olsa “... “ ibaresinin kullanıma ayırt edicilik katmadığı, zira kurs ibaresinin markaya özgünlük katmadığı ayrıca markaya özgünlük katacak başkaca şekil ibaresininde eklenmediği, davalının alan adını davacının marka başvurusundan önceki bir tarihte aldığına dair bilirkişi raporunun aksine dosyaya bilgi ve belge sunmadığı anlaşılmış olmasına rağmen ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olması ve ret kararı nedeniyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine dairemizin çoğunluk görüşü ile karar verilmesinin doğru olmadığı kanaatinde olduğumdan çoğunluğun görüşüne katılmamaktayım.