T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/357 - 2025/583
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/357
KARAR NO\t: 2025/583
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 22/10/2021
NUMARASI\t\t: ... ...
DAVACI\t: ... SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVALILAR\t: 1 -... ... SANAYİ VE TİCARET \tANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
\t: 2 -... ÇEVRE ARITIM İNŞAAT MÜHENDİSLİK VE MÜTEAHHİTLİK ANONİM ŞİRKETİ
\t: 3 -... ARITMA SİSTEMLERİ İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av.
\t: 4 -... SU VE ATIKSU TEKNOLOJİLERİ SANVE TİC. A.Ş.
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 09/04/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 09/04/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarından kıdem tazminatı ödenmesine ilişkin talebi kapsamında dava dışı işçi ile yapılan anlaşma kapsamında 03.08.2018 tarihinde 21.500,00-TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçinin hizmet süresi boyunca çalıştığı bir kısım şirketlerden olan ... Su Teknolojisi ve Tic. Aş tarafından çalıştırıldığı döneme ait olan 9.030,00-TL'nin 28.07.2020 tarihinde ödendiğini ancak davalı şirketlerle anlaşma sağlanamadığını ve dava dışı işçiye ödenen 12.470,00-TL tazminat bedelinin ise ödenmediğini, davacının davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığını, temizlik, güvenlik, bilgi işlem ve yemek gibi yardımcı işleri özel sektör alt işverenlerden ihale ve hizmet satın alma yöntemi ile davalılardan temin edildiğini, iş hukuku kapsamında işverenlerin işçiye karşı birlikte sorumlu olmalarına rağmen iç ilişki de işverenlerin sorumluluk esasını genel olarak kanuna, ahlaka ve kamu düzenine aykırı olmamak kaydı ile sözleşme özgürlüğü kapsamında düzenlendiğini, iç ilişkideki sorumluluğunun ihale ve tip sözleşmelerine göre belirlendiğini, tip sözleşmeler kapsamında alt işverenlerin işçilik alacaklarından genel olarak sorumlu olduklarının kabul ettiklerini, her alt işverenin kendi çalıştığı dönemde oluşan kıdem tazminatı, fazla çalışma alacağı gibi işçilik alacaklarından sorumluluğunun bulunduğunu, davalıların sözleşmesi feshedilen personelin kıdem tazminatından her bir davalının çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere yerine getirmesinin gerek olduğunu belirterek fazlaya ilişin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile 12.470,00.TL'sinin 03.08.2018 ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... ... Tic. A.Ş Cevap Dilekçesi: iş bu davanın Asliye Hukuk mahkemelerinin görevine girdiğini, hangi alacağa ilişkin olarak ödendiğine ilişkin dava dilekçesinde açıklık bulunmadığını, ücrete bağlı alacakların zamanaşımına uğradığını, davalı şirketlerin sorumluluklarının net bir şekilde hesaplanması gerektiğini anılan alacaklardan sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Arıtma Tesisleri San.ve Tic. A.Ş. Dilekçesinde: dava dışı işçinin alacaklarının zamanaşımına uğradığını, dava dışı işçinin 12.02.2010-04.06.2012 döneminde çalıştığını, vardiya operatörü olduğunu, dava dışı işçinin çalışması sebebiyle 2.426,68-TL tutarın Ziraat Bankası hesabına ödendiğini, işyeri devri sebebiyle davacının talepleri bakımından sorumluluk süresinin geçtiğini, yasa gereği son alt işveren ile yapılmış olan iş sözleşmeleri kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sona eren işçilerin tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından ödenir hükmü kapsamında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Aş. Dilekçesinde: dava dışı işçinin 01.01.2016-21.03.2017 döneminde çalıştığını iş akdinin (emeklilik veya toptan ödeme) işten ayrılış kodu ile yapıldığını ve dava dışı işçinin anılan döneme ilişkin kıdem tazminatının ödendiğini, 4857 sayılı yasanın 6. maddesi kapsamında işyeri devri kuralları uygulaması kapsamında alt işverenler olan davalı şirketlerin kendi bünyelerinde çalıştırıldıkları dönem ili sınırlı sorumlulukları ve son aldıkları ücret üzerinden kıdem tazminatından sorumlulukları kapsamında sorumluluklarının kabul edilmesi gerektiğini, dava dışı işçinin hak ve alacaklarının şirket tarafından ödenmiş bulunduğundan şirket nezdinde başkaca bir hak ve alacağının bulunmadığı sebeple davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, \" taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı ile davalılar arasında sözleşme imzalandığını, dava dışı işçi ...'in mirasçılarına 21.500.TL ödeme yapıldığını, davacı tarafından dava dışı işçinin mirasçılarına yapılan ödemeler nedeni ile aradaki sözleşme gereği bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalılardan ... Arıtma Sistemleri İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine karşı açılan davanın reddine, davalılardan ... Su Ve Atıksu Teknolojileri Sanve Tic. A.ş.'ye karşı açılan davanın reddine, davalılardan ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'ne yönelik açılan davanın kabulü ile, 976,52.TL'nin ödeme tarihi olan 03/08/2018 gününden itibaren avans faizi ile davalı ... ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, davalılardan ... Çevre Arıtım İnşaat Mühendislik Ve Müteahhitlik Anonim Şirketi yönelik açılan davanın kabulü ile, 421,37. TL'nin ödeme tarihi olan 03/08/2018 gününden itibaren avans faizi ile davalı ... Çevre Arıtım İnşaat Mühendislik Ve Müteahhitlik Anonim Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine \" şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın, rücuen alacak istemine ilişkin olduğunu, davacı ile davalı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmesi ve ekleri olan şartnamelerin hükümleri incelendiğinde, davacı Bakanlığın çalıştırılacak işçiler ile ilgili işe başlama, çalışma koşulları, denetleme, mali haklarının ödenmesi ile ilgili denetim ve kontrolü tamamen elinde bulundurduğunu, ancak taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak davaya konu alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmadığının görüldüğünü, hal böyle olunca tacir olan davalının çalıştırdıkları işçilerin fiili işçilik dışında sair tazminat haklarından sorumlu olacaklarını bilebilecek durumda olduklarını ancak, davacı Bakanlığın da asıl işveren durumunu muhafaza etmesi nazara alındığında doğan zararlardan tarafların yarı yarıya sorumlu olduğunun kabulü gerektiğini, davacı ve davalının bu ilkeler çerçevesinde sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, aksi düşüncelerle dava dışı işçiye ödenen miktarın davalının işçiyi çalıştırdığı döneme isabet eden kısmının tamamının davalıya rücu edilebileceği kabul edilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedeni olduğunu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olduğunu, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması gerektiğini, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğini, işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebileceğini, Yerel Mahkemenin vermiş olduğu kararı kabul etmediğini, açıklanan bu sebeplerle; davanın tüm şirketler yönünden kabulüne karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin karşı taraflara yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, taraflar arasında düzenlenen Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.
Davacı tarafından, davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı şirket çalışanlarından olan dava dışı işçi ...'e işçilik alacakları dolayısıyla 03.08.2018 tarihinde 21.500,00 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin 9.030,00 TL sinin dava dışı alt işveren ... Su Teknolojisi ve Tic. Aş tarafından ödendiği, bakiye 12.470,00 TL ödemenin rucüen tahsili talep edilmiş, davalılar ise, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı ilamı bu mahiyettedir)
Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/1699-2018/3248- Yargıtay 23. HD'sinin 2014/700-2015/709 EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.
Tüm dosya kapsamından, dava dışı işçi ... için yapılan anlaşma kapsamında işçilik alacaklarından dolayı 21.500,00 TL ödeme yapıldığı, bunun 12.470,00 TL sinin davalılardan rücuen tahsilinin talep edildiği, taraflar arasında asıl-alt işveren ilişkisi olup, işçilik alacaklarından dolayı yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından, mahkemece, bu kriterler esas alınarak düzenlenmiş bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya olduğu, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1).... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/10/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 556,10.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nin 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve 6100 Sayılı HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.09/04/2025
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır