T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t: 2024/961
KARAR NO\t\t: 2025/812
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t:İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
ESAS NO\t\t:2023/397
KARAR NO\t\t:2024/206
KARAR TARİHİ\t:03/04/2024
DAVA\t\t: İtirazın İptali
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 18/04/2025
İSTEM: \tDavacı vekili, davalı-borçlunun, müvekkili şirket yetki alanına dahil olan sayaç okuma görevini ifa ederken elektrik enerjisini Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesine aykırı kullanım yaptığının tespit edildiğini, davalı-borçluya Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 42. maddesine aykırı elektrik kullanımına ilişkin kaçak elektrik kullanım bedeli tahakkuk ettirildiğini ancak herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı-borçlu hakkında İzmir 8. İcra Müdürlüğü 2022/14521 Esas takip sayılı icra dosyası ile icra takibi başlatılma zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek davalının icra dosyasına yaptığı itirazın iptali ile asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini istemiştir.
\tCEVAP: Davalı vekili, müvekkilinin ... Mah. ... Sokak No: .../... .../... adresinde bulunan iş yerini 01.10.2021 başlangıç tarihli alt kira sözleşmesi ile alt kiraya veren ... A.Ş.'den kiralamış olup Cafe Bar Restoran Disko iş yeri olarak kullandığını, davacı şirket tarafından ... Mah. ... Sokak No:... .../... adresinde 16.11.2021 tarihinde 140115 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini, tutanakta belirtilen adres ... Mah. ... Sokak No:... .../... olduğu halde tutanağın müvekkili adına düzenlendiğini, müvekkilinin söz konusu taşınmaz kendisi tarafından kullanılmadığı ve tutanak gerçeği yansıtmadığı için tutanağı imzadan imtina ettiğini, bu nedenlerle davanın müvekkiline yöneltilemeyeceği kanaati ile husumet itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep ettiklerini, takip dayanağı tutanağın gerçek durumu yansıtmadığını, müvekkili tarafından herhangi bir şekilde kaçak elektrik kullanılmadığını, tespit No:8 sayılı iş yerinde yapıldığı halde tutanak anlayamadıkları nedenlerle No:8/A sayılı iş yeri ve müvekkili adına düzenlendiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla kaçak elektrik kullanım bedelinin de yönetmeliğe uygun olarak doğru biçimde hesaplanmadığını, takibe ve davaya konu edilen miktarı da kabul etmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ\t: İlk Derece Mahkemesi,
\t\"1-Davanın KISMEN KABULÜ ve davalının, davaya konu İzmir 8. İcra Müdürlüğü'nün 2022/14521 sayılı dosyasında borca ve ferilerine ilişkin itirazının kısmen iptali ile takibin;
\t236.947,48 TL kaçak elektrik bedeli, 1.451,30 TL gecikmiş gün faizi, 261,23 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 238.660,01 TL alacak ile işleyecek faiz yönünden; takip tarihinden tahsil tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık % 15,75 oranını geçmemek üzere TCMB genelgeleri doğrultusunda değişen oranlarda avans faizi ve faizin %18 oranında KDV'si ile birlikte devamına,\t
\t2-Davanın KISMEN REDDİ ile,
\tDavacı tarafın, 2.648.552,04 TL kaçak elektrik bedeli, 15.476,96 TL gecikmiş gün faizi, 2.785,86 TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 2.666.814,86 TL'lik fazlaya ilişkin isteminin reddine,
\t3-Davacı tarafın icra inkar tazminatı isteminin reddine,\" karar vermiştir.
\tİSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN: Davacı vekili ve davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.
\tBİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, müvekkili şirketçe tahakkuk ettirilen faturalar doğru hesaplanmış olup EPDK mevzuatına uygun olarak düzenlendiğini, bilirkişi tarafından yapılan tespit hatalı olup aşağıda açıklandığı şekilde kaçak tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerektiğini, ... Sokak No:.../... .../... adresinde bulunan 700090885 tesisat numaralı aboneliğin yerinde yapılan incelemede \"bara üzerinden harici hat çekmek'' suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilerek müvekkili şirketçe K-244033 seri numaralı Kaçak Elektrik Tespit Tutanağı düzenlendiğini, tutanağa istinaden davalı adına 90041255 faturalama belge numaralı 2.885.499,52 TL kaçak kullanım faturası oluşturulduğunu, kaçak kullanım faturasının; 16.09.2022 ile 24.11.2021 tarihleri arası 297 gün için, yerinde yapılan kontrolde tespit edilen 109 kW gücün %60'ı alınarak 65,4 kW güç üzerinden, adresin gece kulübü olarak 2 vardiya çalıştığı tespit edilmiş olduğundan \"14'' çalışma saat ile çarpılmasıyla, 65,4 x 297 x 14 = 326.319,840 kWh tüketimin kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifenin 2 katı ile çarpılmasıyla 2.885.499,52 TL fatura oluşturulduğunu, kaçak tespit tarihinde tesisatın yasal şekilde tahsis edilmiş sayaç değeri ve ihtilafsız dönem tüketimi olmadığından tespit edilen gücün %60'ı üzerinden hesaplama yapıldığını, davalı adına tahakkuk olan 90041255 faturalama belge numaralı 2.885.499,52 TL kaçak kullanım faturasının ilgili Yönetmelik çerçevesinde mevzuata uygun olarak düzenlendiğini, bilirkişinin 2.885.499,52 TL olarak düzenlenen uyuşmazlık konusu faturayı 236.947,48 TL olarak hesaplamasının mevzu bahis olayla ilgili inceleme için yeterli nitelik taşımadığını gösterir durumda olduğunu, bu haliyle itirazları değerlendirilmeden bilirkişi raporunun olduğu haliyle hükme esas alınmasının hukuka, yasaya ve yönetmeliğe aykırılık teşkil ettiği gibi bu tür kaçak kullanımların önünü açacağı gibi, müvekkili şirketi telafisi zor zararlara sokacağı ve karşı tarafından da sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceği hususunun izahtan vareste olduğunu, müvekkili şirket tarafından tanzim edilen tutanağın doğru ve tutarlı olduğunu ve müvekkili şirketçe davalıya tahakkuk ettirilen tutarlar içerisinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı vekili, müvekkilinin ... Sokak No: .../... adresinde bulunan ... adlı iş yerinin işletmecisi olduğunu, kaçak kablo fotoğraflarının 8 nolu iş yerine ait olduğunu, kaçak bağlantının kullanımının 8/A nolu müvekkiline ait iş yerinde gerçekleştiğine dair bir somut tespit bulunmadığını, kaçak kablonun müvekkiline ait iş yerine bağlandığına dair bir delil/fotoğraf bulunmadığını, bu temelde kaçak tespitinin müvekkiline ait iş yerinde yapılmadığının isabetle belirlendiğini, bu temelde Mahkemece hükme esas alınan raporda yer alan 700090885 tesisat nolu 8/A nolu iş yerinde \"fiili kullanıcı\" konumunda bulunduğu yönündeki tespitin 8 numaralı iş yerinde yapılan tespit yönünden bir hukuki değer taşımadığını, bir kere kaçak tespiti ile müvekkilinin kullanımı arasında somut, delile dayalı ve denetime elverişli bir neden sonuç ilişkisi kurulmadan, varsayıma dayalı olarak bildirilen kanaatin hükme esas olamayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
\tGEREKÇE : Taraflar arasındaki uyuşmazlık kaçak elektrik kullanımı nedeniyle düzenlenen faturanın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
\tİstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
\tUyuşmazlığın çözümü için 30.05.2018 tarih ve 30436 sayılı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinin göz önüne alınması gerekmektedir. Buna göre,
\tKaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42. Maddesi \"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
\ta) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
\tb) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
\tc) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
\tç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması,
kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
\tKaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması başlıklı madde 44; (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
\ta) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
\tb) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
\t(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
\ta) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
\tb) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
\t(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
\t(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
\tKaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre başlıklı madde 45; (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
\ta) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
\tb) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
\tc) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
\tç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.
\t1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
\t(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
\t(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;\t
\ta) Meskenlerde; 5 saat,
\tb) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
\tc) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
\tç) Diğer tüketicilerde; 8 saat,
olarak kabul edilir.
\t(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
\t(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
\tDavaya konu uyuşmazlıkta; kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tutulan tutanak içeriği, mahallinde kaçak kullanım sırasında çekilen fotoğraflar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca davalı tarafın yönetmeliğin 42/1-a maddesi uyarınca Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek kaçak elektrik kullandığı sabit olmuş nitekim kaçak elektrik kullanım tutanağı da yönetmeliğin anılan maddesi uyarınca düzenlenmiştir.
\tDavalı tarafın kaçak elektrik kullanımı yönetmeliğin 42/1-a maddesi uyarınca gerçekleşmiştir. Bu durumda davacı tarafça tahakkuk ettirilen davaya konu olan faturadaki hesaplamanın yönetmeliğin \"42/1-b maddesindeki kaçak elektrik kullanımı\" durumunda uygulanacak yönetmeliğin 44/3 maddesine göre; \"......tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.\" hükmüne istinaden tespit edilen kurulu güç esas alınarak yapılması hatalıdır.
\tHükme dayanak alınan bilirkişi raporunda kaçak elektrik kullanımının yapıldığı şebekede kaçak elektrik kullanım tutanağının düzenlenmesinden sonra yapılmış olan elektrik aboneliğinden sonra gerçekleşen elektrik kullanım miktarı esas alınarak hesaplama yapılmış olması hatalı olduğundan bilirkişi raporu hükme dayanak alınamaz. Zira yönetmeliğin 44/1-b maddesi uyarınca abone tarafından gerçekleştirilen tüketimin \"ihtilafsız dönem\" olarak hesaplamaya esas alınabilmesi için tüketimin kaçak elektrik kullanım tutanağından önceki dönemde gerçekleştirilmiş olması ve \"kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarihin tespit edilebiliyor olması\" gerekmektedir.
\tSomut uyuşmazlıkta yönetmeliğin 44/1-b maddesi veya 44/3 maddelerinin uygulanabilme olanağı bulunmamakta olup yönetmeliğin 44/2-b maddesindeki \"Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.\" düzenlemesi esas alınmak suretiyle kaçak elektrik kullanım bedelinin hesaplanması gerekmektedir.
\tBu durumda ilk derece mahkemesince üç kişilik elektrik mühendislerinden oluşturulacak bilirkişi kurulundan kaçak elektrik kullanımının yönetmeliğin 42/1-a maddesi uyarınca gerçekleştiği dikkate alınarak ve ayrıca yönetmeliğin 44/2-b maddesi ile yönetmeliğin ilgili diğer hükümleri uyarınca yapılacak değerlendirme ve hesaplamaya göre kaçak elektrik kullanım miktarının belirlenmesi için alınacak açıklayıcı ve denetime elverişli bilirkişi raporunun sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
\tAnlatılan nedenlerle davacının ve davalının istinaf başvurularının değinilen yönlere ilişkin olarak kabulüne, HMK 353/1-a.6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. \t
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı;
1)Davacının ve davalının istinaf başvurularının kabulü ile, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/04/2024 tarih ve 2023/397 Esas - 2024/206 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t2)Açıklanan eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t3)İstinaf karar ve ilam harcının talepleri halinde davacı ve davalıya iadesine,
\t4)İstinaf kanun yolu yargılama giderlerinin, yeniden kurulacak hükümde gözetilmesine,
\t5)Artan istinaf gider avansının HMK’nın 333/1. maddesi uyarınca yatırana iadesine,
\tDava dosyası üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK’nın 362/1-g maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 18/04/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.