T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2022/703 Esas - 2023/798
\tTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
\tT.C.
\tANKARA
\t11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2022/703 Esas
KARAR NO\t: 2023/798
HAKİM\t: .....
KATİP\t: .....
DAVACI \t: .....
VEKİLLERİ\t: Av. .....
\t Av. .....
\t .....
DAVALI \t: .....
VEKİLİ\t: Av. .....
DAVA\t: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 02/11/2022
KARAR TARİHİ\t: 28/11/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 28/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 22/05/2017 tarihinde ..... şubesi ve ambar yapım işi ve 05/02/2018 tarihinde ..... binası yapım işi için sözleşme imzalandığını, sözleşmelerden doğan ve davalı tarafından ödenmiş olan sözleşme ve karar damga vergilerinin davalının ..... yaptığı başvuru üzerine iade edildiğini iade işleminden sonra 28.017,56TL ve 58.174,56TL'nin davacı adına tahakkuk ettirilerek 10/08/2022 tarihinde tebliğ edildiğini taraflar arasında yapılan sözleşmede bu hususun hüküm altına alınmasına rağmen 28.017,56TL karar pulu ... , 29.810,68TL gecikme faizi ve 58.174,56TL karar pulu ... ve 54.567,74TL gecikme faizinin müvekkili tarafından ödendiğinden bahisle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 170.570,74TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zaman aşımı itirazlarının olduğunu davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, taraflar arasında muhtelif yapım işleri için sözleşme imzalandığını, idari şartnamenin 26 maddesinde damga vergisinin ödeme zorunluluğunun olduğunu, idari şartnamenin 45 maddesinde karar pulu damga vergisinin yüklenici tarafından ödeneceğine dair açık bir hüküm bulunmadığını ihale karar damga vergisinin sözleşmenin uygulanması ve ifası sırasında davalı tarafından ödenmesi gereken bir vergi olmadığını davacının ödemesi gerektiğinden davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, Davacı tarafça ödenen ihale damga vergisinin rücuen tahsili istemiyle açılan alacak davası niteliğindedir.
Taraflar arasındaki ihtilaf taraflar arasında imzalanan sözleşmelere istinaden davacı tarafından ödenen ... ve karar pulu ücretlerinden davalının sorumlu olup olmadığı , sorumlu ise sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu hususlarında toplanmaktadır.
Taraflar arasında akdedilen sözleşme, vergi ceza ihbarnamesi, ödenen vergi ve faizine dair ödeme belgeleri dosya arasına alınmıştır.
Taraflar arasında 22.05. 2017 tarihinde ..... ihale sayılı ihaleye istinaden ..... şubesi ve ambar yapım işine ilişkin ve 05/02/2018 tarihinde ... ihale sayılı ihaleye istinaden ..... binası yapım işine ilişkin sözleşmeler imzalanmıştır.
Her ne kadar davacı taraf zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de davanın, taraflar arasında akdedilen 22.05.2017 ve 05.02.2018 tarihli sözleşmelerden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, .....'nun 17.02.2010 tarihli ... sayılı kararında da belirttiği üzere 6098 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 146.maddesi uyarınca sözleşmeden kaynaklanan davalarda 10 yıllık zamanaşımı süresinin geçerli olduğu, sözleşme tarihleri dikkate alındığında zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Sözleşmelere istinaden ..... vergi kimlik numaralı mükellefi olan Davalı ... înş. Ybpı San. Tic. Ltd. Şti. Tarafından ... İhale kayıt numaralı ... Şubesi ve Ambar Binası İşi için 28.017.56 TL Karar ..., ..... İhale kayıt numaralı ..... İşi için 58.174.56 TL Karar ... ödenmiştir.
Ödemeden sonra Davalı şirket tarafın, ihale makamının resmi daire olmaması nedeniyle ödenen damga vergilerinin iade talebinde bulunulmuş ve .....13.07.2022 tarih ve ..... sayılı yazısı ile talep uygun bulunarak ödenen damga vergilerinin iade işlemi yapılmıştır.
Davalıya yapılan iade işlemi sonrasında ..... vergi kimlik numaralı mükellef olan Davacı adına 28.017.,6 TL ... , 29.810,68TL gecikme faizi olmak üzere toplam 57.828,24TL ve 58.174,56 TL ... ve 54.567.74TL gecikme faizi olmak üzere toplam 112.742,30TL İhale Karar ... tarh ve tahakkuk ettirilmiş, 16.08.2022 tarihinde toplam 170.570,54TL davacı tarafından ödenmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda özetle; Davacı ile davalı arasında, ... İhale kayıt numaralı ... Şubesi vc Ambar Binası İşi için 22.05.2017 tarihinde , ... İhale kayıt numaralı ..... için 05.02.2018 tarihinde 2 sözleşme düzenlendiği, ihale kararlarına ilişkin Damga Vergilerinin davalı tarafından yasal süresinde ..... ödendiği,
488 sayılı ... Kanununun 1. Md. sinde; bu kanuna ekli 1 sayılı tabloda yazılı kâğıtların damga vergisine tâbi olduğu, 3.Md.sinde Damga vergisinin mükellefinin kağıtlım imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait damga vergisinin kişilerce Ödeneceği, ... Kanununa ekli l sayılı tablonun Kararlar ve Mazbatalar başlıklı II.bölümünün 2. Md.sinde ; “İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğine haiz kurumlann her türlü ihale kararlarının..” damga vergisine tabi olduğu hükümleri çerçevesinde;
İhale kararım alan Davacı ... A.Ş. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun ekinde yer alan 1 ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamında kamu idaresi olarak sayılmadığı için 488 sayılı ... Kanununun 8. Md.sinde belirtilen “resmi daire” kapsamında olmayıp damga vergisinden muafiyeti bulunmaması nedeniyle sözleşme öncesi alınan ihale kararına ilişkin Damga Vergisinin mükellefinin davacı olduğu, taraflar arasında imzalanan her 2 sözleşmenin 7. Md.sinde ; “Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi] giderleri ile ulaşıra, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildip:.^düzenlemesine yer verildiği; Kamu İhale Genel Tebliğinin Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler başlıklı 78.30. Md.sin'de; “ İhale ve sözleşmeye ilişkin .... Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.’ hükmü çerçevesinde sözleşmenin imzalandığı esnada davacıya ait kanuni mükellefiyetin davalı tarafça yerine getirileceğine ilişkin bir anlaşma yapılması durumunda sözleşme ilişkisinden kaynaklı olarak davacı adına tarh ve tahakkuk ettirilen Damga Vergisinin davalıdan talep edilebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir.
488 sayılı ... kanununun 3.maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği belirtilmiştir. Kanuna ekli (1) sayılı tablonun \"II.karararlar ve mazbatalar\" başlıklı bölümünün 2.fıkrasında, ihale kanunlarına tabi olan veya resmi daire ve kamu tüzel kişiliğe haiz kurumların hertürlü ihale kararlarının nispi damga vergisine tabi tutulacağı hükme bağlanmıştır. Bunun yanında davacı kurum 233 sayılı KHK'de yer verilen resmi daireler arasında sayılmadığı gibi kendi ana statüsü 3.maddesinde de kurumun bir resmi daire olmadığı, bir iktisadi devlet teşekkülü olduğu belirtilmiştir. Özetlenen söz konusu mevzuat hükümleri gözetildiğinde sözleşme öncesi alınan ihale kararına ilişkin olarak ödenen damga vergisinden dolayı mükellefin davacı kurum olduğu açıktır. Sözleşmenin imzalanması sırasında davacıya ait kanuni yükümlülüğün davalı tarafından yerine getirileceğine dair bir anlaşma yapılması mümkün olup bu yönde bir anlaşmanın varlığı halinde sözleşme ilişkisine dayalı olarak davacının ödediği damga vergisini davalıdan talep etme hakkı bulunabilecektir.
TBK.19.maddeye göre \"bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradeleri esas alınır.\" TBK.13.maddede \"kanunda yazılı şekilde yapılması öngörülen bir sözleşmenin değiştirilmesinde de yazılı şekle uyulması zorunludur. Ancak, sözleşme metni ile çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler bu kuralın dışındadır.\" düzenlemeleri mevcuttur. Söz konusu hükümler gözetildiğinde öncelikle tarafların gerçek iradelerinin tespiti ve yazılı yapılan sözleşmeye rağmen tarafların yan hükümler yönünden (sözleşme öncesi ihale damga vergisinin kim tarafından ödeneceği) yönünden sözlü anlaşmaya varıp varmadıklarının belirlenmesi gerekmektedir.
Kamu ihale genel tebliğinin 78.30. maddesinde ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergilerinin teklif veren firmaya ait olduğu düzenlenmiştir. Davacı kurum adına sözleşme imzalayan kişilerin bu tebliğ ile bağlı oldukları ortadadır. Yine ihale öncesi birim fiyat teklif mektubunda teklif fiyatına dahil edilen tüm masrafların dikkate alınarak teklif verildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda anlatılan süreç dikkate alındığında davacı kurum adına sözleşme imzalanırken kurum adına hareket edenlerin ihale damga vergisininde davalı tarafından ödenmesi gerektiğini bildirdikleri ve davalı adına hareket edenlerin de bunu kabul ettikleri ortadadır. Davalı tarafça ... ödenmesi sonrasında sözleşmenin imza edileceği bildirildiği için öncelikle vergi dairesine giderek ihale damga vergisini ödemiş sonrasında sözleşme imzalanmış ve sözleşme imzalandıktan sonra mükellefin davacı idare olduğu iddiası ile idari yargıda dava açmıştır. Taraflar arasındaki hukuki ilişkinin oluş şekli bu şekilde belirlendikten sonra mahkememizce davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşme ve eki şartnamelerde açık bir hüküm olmasa dahi sözleşme imzalanmadan önce, ihale teklif mektubu, kamu ihale genel tebliği hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde ihale damga vergisinin davalı tarafça ödeneceği konusunda tarafların sözlü olarak anlaştıkları ve bu anlaşmanın TBK.13/1 maddesi uyarınca mümkün olduğu sonucuna varılmış, davacının esas itibariyle kendi üzerinde olan ihale öncesi ... ödeme yükümlülüğünü sözlü varılan anlaşma gereği davalıya yansıttığı ve bu haliyle ödenen damga vergisini davalıdan talep edebileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. ( ..... sayılı kararı )
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABÜLÜ ile 170.570,54 TL 'nin ödeme tarihi olan 16.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 11.651,67TL harçtan dava açılışında peşin yatırılan 2.912,92TL'nin mahsubu ile eksik yatırıldığı anlaşılan 8.738,75TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına ,
3-Dava açılmadan önce yapılan 3.120,00TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına ,
4-Davacı tarafından bu yargılama nedeni ile yapılan 4 E tebligat ücreti 38,00TL, 2 normal tebliğat ücreti 84,00TL , bilirkişi ücreti 1.500,00TL olmak üzere toplam 1.622,00TL ile 2.912,92TL peşin harç ve 80,70TL başvurma harcı olmak üzere toplam 4.615,62TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı davada kendini vekille temsil ettirmiş olduğundan, kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan Av. Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesi gereğince taktir edilen 28.485,58TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023
Katip .....
E İmza
Hakim .....
E İmza