T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2018/377 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/359
DAVA\t\t: Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ\t: 07/06/2013
KARAR TARİHİ\t: 13/07/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ... Yetkililerinin katılımıyla korsan taşımacılığı önlemek, taşımacılıkta optimizas- yonu sağlamak için Antalya ...ile...nin bir araya gelerek ön protokol imzaladıklarını, yine ... kurulunun ... gün ... ve aynı gün ... sayılı kararı ile ... sahipleri ile ... sahipleri- nin tek çatı altında toplanmasını amaçlandığını, taraflar arasında imzalanan protokol ile ... esnafından 662 üyenin kişi başına ....-TL'yi ... üyelerine ödemesinin kararlaştırıldığını, bu doğrultuda kimin emrine düzenleneceği belirtilmeksizin 575 adet bedel kısmında ....-TL yazan senetleri ... odası başkanına teslim ettiklerini, başkanın da bu senetleri ... Başkanına verdiğini, bu suretle davalının eline geçen bonoyu hukuka aykırı olarak lehtar kısmına adını yazıp müvekkili hakkındaki takibe dayanak ettiğini, ancak bu senedin bedelsiz kaldığını zira dayanağı olan ... nin yukarıda belirtilen kararının mahkemece iptal edildiğini, müvekkilinin davalıya borcunun bulunmadığını belirterek müvekkilinin borçlu olmadığı halde ödediği ....TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın sebepsiz zenginleşmeye dalayı alacak davası niteliğinde olduğunu, davacının ödemeyi ... tarihinde yaptığını ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 Sayılı BK'nun 66. maddesi uyarınca bir yıllık zaman aşımı süresinin dava tarihi itibarıyla dolduğunu, yine müvekkilinin ... 150 esnaftan biri; davalının da ...olduğunu, ... nin ... tarih, ...-... sayılı kararları ile, 14+1 taşıma kapasiteli ... 18+1 taşıma kapasiteli ... dönüştürüldüğünü, bu durumun ... esnafının yolcu kaybına sebep olduğunu, açılan iptal davası üzerine mahkemenin bahse konu kararı iptal ettiğini, bu iptal kararına rağmen ... 18+1 kapasiteli ... taşımaya devam ettiklerini, bunun üzerine taraflar arasında ... tarihli uzlaşma protokolü imzalandığını, protokolün 1. maddesinde \"... ... kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... görmüş olduğu zarara karşılık ... ... odası tarafından ... 72 adet ... ... ... veril\" mesinin kararlaştırıldığını, 72 adet ... verilmeyince ... üyelerinin uğradıkları zararı karşılamak için ....-TL ödemeyi kabul ettikleri, kişi başına ... esnafı için ....-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını, buna bağlı olarak ... ... tarih ... sayılı kararı aldığını, alınan karar uyarınca tüm taşıma esnafının aynı çatı altında toplandığını, davacının da bu protokol karşılığında bono verenlerden olduğunu, bonoya istinaden icra takibine geçildiğini, davacının birleşme sağlandığı, kendisine ait ... plakalı aracı 14+1 kapasite yerine 18+9 kapasite ile çalıştırdığını böylece protokolün amacına ulaştığını ancak bu kararın da iptal edildiğini ve fakat bu iptal kararının fiilen uygulanmadığını, anlaşmaların nimetlerinden faydalanan davacının talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Davalının zaman aşımı def'i, bedeli ödendiği uyuşmazlık konusu olmayan bono bedelinin ödendiği tarihten itibaren 10 yıllık zaman aşımı süresinin dolmadığı gibi, Antalya .... İdare Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ilamının ... tarihinde kesinleştiği, davanın tespit edilen zaman aşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla yerinde görülmeyen zaman aşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
... ...'nin ... ve... sayılı kararları ile minibüs işletmecileri ile ... işletmecilerinin tek çatı altında toplanması amacıyla 14+1 kapasite ile çalışan ... 18+1 oturma kapasiteli hale getirilmesine karar verildiği, ... ... Genel Kurulunun aldığı karar ile toplu taşımacılık yapan ...ile ... plakalı ... araçları ile ilgili ... sahiplerine normal seriden plakalı ... sınıfı araç sahibi olma imkanı tanındığı, bu karar nedeniyle ... plakalı... plakalarının ve ruhsatlarının iptal edilerek 18 ... + 1 ... oturma ve ayakta en fazla ... kapasiteli normal plakalı ... değiştirilmesine karar verildiği, bu karar doğrultusunda değiştirilen ... araçlarına ... harf grubundan plaka tescili yapıldığı, ... sayılı kararın Antalya ... İdare Mahkemesinde yapılan yargılama neticesinde iptaline karar verildiği,
Her iki oda başkanı tarafından imzalanan ... tarihli ön protokolde tarafların anlaşma koşullarının belirlendiği, tarafların ... karşı açtıkları elektronik ücret toplama sistemine ilişkin davalardan ve birbirlerine karşı açtıkları tüm davalardan feragat edilmesi, ... 72 adet ... mülkiyetini ... geçirmesi, tüm mülkiyetler devir edilinceye kadar 72 araçtan devir edilmeyenlerin gelirlerinin ... tarafından belirlenecek tarihten itibaren ödenmesi yönünde karar aldıkları;
... tarihli ön protokolde; bir önceki protokoldeki belirlenen hususlara ilaveten ...'nin belirleyeceği koşullara uygun olarak esas protokolde havuz sistemi ve aktarma sisteminin çalışma koşullarını belirleyerek devreye alacaklarının eklendiği,
... tarihli uzlaşma protokolünde; her iki tarafın üyesi bulunduğu yönetimlerin imzaladıkları protokolde \"her iki tarafça kabul gördüğü üzere... kapasite arttırımı yapmış olması sonucunda ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... odası tarafından bedeli karşılanarak 72 adet... ön protokol kapsamında ... verileceği\" hususunun 1.maddede düzenlendiği,
... tarihli protokolde; bir önceki protokole atıfta bulunularak ... verilecek 72 araç için araç alımının gerçekleşmemesi nedeniyle araç başı ...-TL'nin bedel olarak belirlendiği, belirlenen bedelin ... sayısına bölünmesi ile her üyenin avukatlık ücretinin de eklenmesi yolu ile ....-TL ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı;
... tarihli tutanakta; ..., ... tarihli ve ... tarihli protokol gereklerini ifası için tarafların bir araya geldiği, tutanağın imzalanması ile birlikte 575 adet senedin ...'a teslim edildiğine, senetler ödendiğinde İdare Mahkemesindeki dosyalardan feragat edileceğinin kararlaştırıldığı, ayrıca her iki kurulunda tek çatı altında toplanması yönünde yapılacak çalışmalar yönünden karar alındığı,
... tarihli protokolde; araçların aktarmalarda nasıl ücret alacaklarının kararlaş- tırıldığı, ... tarihli tutanakda önceki protokollere atıfta bulunularak, ifası amacıyla ...- ... kooperatife ... tarihinde 8 adet senet teslim ettikleri, ... tarihli senetler haricindeki senetler ödendiğinde davalardan feragat edileceği hususunun kararlaştırıldığı,
... tarihli taahhütnamede; protokoller kapsamında ... plakaya dönüşüm yapan minübüsler ve dönüşüm yapmayan ancak sisteme katılacak... her biri tarafından ödenecek ....-TL ler yönünden düzenleme yapıldığı,
... tarihli protokolde; 72 araca karşılık protokolün düzenlendiği tarihe kadar 510 ruhsat sahibinin senetlerini kooperatifden geri aldıkları, ayrıca 10 adet araç sahipleri adına ödeme yapılıp senetlerin alındığı, ödeme yapmayanlarında senetlerini tahsil için işlem yapılmasına, Antalya... aracılığında protokolün düzenlendiği anlaşılmıştır.
Davacı isticvap beyanında; ... plakalı ... ile şehir içi taşımacılık yapıyorken koltuk sayısının arttırılması nedeniyle otobüsçülerin zararının karşılanması için önce 72 adet... kooperatif tarafından alınmasının kararlaştırıldığını, ... alımı gerçekleşmeyince otobüslerin belirlenen bedeline karşılık ... kooperatifinin üye sayısına bölünmesi ile her üye için ....-TL ödeme yükümlülüğünün ortaya çıkarıldığını, bir kısım üyelerin nakit, bir kısmının çek, bir kısmının da bonoyu oda yöneticilerine verdiğini, bononun ödeme tarihinde davalıya ödeme yaptığını, aracının ve benzer durumdaki araçların ... kararları doğrultusunda tali haklarda dönüşümlü olarak koltuk sayısı arttırılmış olarak çalıştığını bildirmiştir.
Mahkememizce bozmadan önce özetle: Dava konusu bononun taraflar arasında düzenlenen protokoller nedeniyle keşide edildiği konusunda uyuşmazlık olmadığı, uyuşmazlığın bu bononun da içinde bulunduğu senetlerin davalı kooperatif yönetimine verilme sebebinin mevcudiyetini koruyup korumadığı noktasında olduğu,
... ...'nin aldığı karar doğrultusunda ... plakalı... ... sınıfına geçirildiği, ... plakalı... alınan karar doğrultusunda ... sayısı arttırılmış olarak 2007 yılından itibaren çalışmaya başladıkları, bu bonoların ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere ... odası tarafından bedeli kararlaştırılan üye başına ....-TL'nin ödeneceği belirlenip bononun incelenen ve tarafların kabulünde olan ... ve ... tarihli protokolde kabul edildiği üzere ... kapasite arttırımı yapmış olmaları nedeniyle ... görmüş olduğu zarara karşılık olmak üzere düzenlendiği, davacı aracının ... kapasitesi arttırılmış olarak fiilen çalışmasına devam etmesine ve Antalya ... kurulmuş olması ve davacı ve davalı gibi ... ve ... olan esnafın tamamının bu odaya kayıtlı olmasının zorunlu hale gelmiş olmasına göre birleşmenin gerçekleştiği, ödenen bononun bedelsiz kaldığı iddiasının yerinde olmadığı, gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş;
verilen kararın temyizi üzerine Yargıtay .... Hukuk Dairesi ... Esas .... Karar sayılı ve ... tarihli ilamı ile \" iptal kararına rağmen anılan ... kararının fiilen uygulamasının devam edip etmediği, davalı Kooperatif üyesinin 2007 tarihli ... kararının alınmasından iptal edilinceye kadar ki geçen süre zarfında, yine fiili durumun sonuna kadar geçen sürede zarara uğrayıp uğramadığı, uğramışsa ne miktar zarara uğradığı gerektiğinde bilirkişi incelemesi de yapılmak suretiyle tespit edilmelidir. Bu bağlamda senedin keşide edilme nedeninin ortadan kalkıp kalkmadığı ya da ne oranda ortadan kalktığı hususları da mahkemece yeterince irdelenip iptal edilen ... kararı yerine alınan yeni kararlar dahi dayanak anlaşma ve protokoller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmek\" gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkememizce bozma kararına uyularak kararda belirtilen husus müzekkere ile ... ye sorulmuş, ... Genel Kurulunun ... tarih ve ... ile ... sayılı kararları ile ... plakalı ... plakaları ve ruhsatları iptal edilerek 18+1 ... kapasiteli ... plakalı ... değiştirilmesine karar verildiğini, davacının ... tarihinde ... plakalı 18+1 kapasiteli ... dönüştürüldüğünü, yine davacının ... tarihinde ... plakalı aracını 15+1 kapasiteli ... plakalı araca dönüştürdüğü, ... tarihinde ise ... plakalı aracını davacının ... plakalı 14+1 kapasiteli araca dönüştürdüğü bildirilmiştir.
Mahkememizce bozma ilamı doğrultusunda önce davacı defterleri üzerinde inceleme yaptırılmış alınan raporda davacının ... plakalı 18+1 kapasiteli aracıyla faaliyetini sürdürdüğü 2008-2013 yılları arasında zarar ettiği, 2006-2017 yılları arasında ... taşıma kapasitesindeki artıştan dolayı gelirlerinde artma meydana gelmiş ise de masraflardaki artış sebebiyle de kar elde edemediği 2008-2013 yılları arası kar zarar durumunun karşılaştırmalı olarak tespit edilemediği bildirilmiştir. Bunun üzerine mahkememizce davalı tarafın ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmış, alınan bu ek raporda ise davalı 2012-2013 ve 2014 yıllarında zarar ettiği, davalının toplam taşıma gelirlerinin aynı dönemde davacıdan fazla olduğu, bahsi geçen dönemde ticari defterlere yansımayan gelirlerinin olabileceği yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememizce yapılan değerledirmede: Yargıtay'ın bozma gerekçesi iki hususa dayalıdır, ilki ...'nin ... plakalı davacı tarafından işletilen ... ... kapasitesinin artırılmasına ilişkin kararının tüm iptal kararlarına rağmen fiilen devam edip etmediği ve tarafların sahibi oldukları araçların kapasite değişikliğinden dolayı bononun düzenlenme gerekçesinin buna bağlı olarak davalının, davacının kapasite artırımından dolayı zarara uğrayıp uğramadığı hususlarının araştırılmasına ilişkindir.
Mahkememizce konu ...'ye sorulmuş alınan cevaptan anlaşıldığına göre her ne kadar ... kararları iptal edilirse de fiili durumda kapasite artırımın uygulanmasının sürdüğü ancak davacının bu uygulamaya ... tarihine kadar uyduktan sonra bu tarihten itibaren önce 15+1 sonra da 14+1 kapasiteli araç ile yolcu taşımaya devam ettiği anlaşılmıştır. Yine tarafların ticari defterlerinden kayıtların gerçek durumu tam olarak yansıtıp yansıtmadığı özellikle belirli dönemde yolcu giriş çıkışlarının tespitinin mümkün olmaması karşısında kararın tarafların ekonomik durumlarına etkisi tam olarak tespit edilememiştir kaldı ki bu etkinin araştırılmasına fiilen gerek yoktur, zira davacının iptal kararından etkilenmesi onun kendi tasarrufuyla ilgili olabilir ve bu bonoyu düzenlediği sırada her ne kadar bono davalı gerçek kişinin eline geçmiş ise de davalının üyesi olduğu diğer kooperatif üyelerinin de zararını temin amacıyla verildiği anlaşıldığından bu araştırmanın ... kararının süreçte fiilen uygulandığının anlaşılması karşısında sonuca etkili olmayacağı kanaatine varıldığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın reddine,
Alınması gerekli ...-TL harçtan, peşin olarak alınan ....-TL harcın mahsubu ile kalan ....-TL harcın davacıya iadesine.
Davacı tarafça yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya iade edilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ...-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 gün içinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesinde Temyiz kanun yoluna açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.
13/07/2020
Katip ...
(e-imzalı)
Hakim ...
(e-imzalı)