T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1324 Esas
KARAR NO\t: 2025/525
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 17/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 31.07.2017 keşide tarihli ...Bankası A.Ş. Tahtakale şubesi 7017264 seri numaralı 150.000,00 TL bedelli çekin ... Tic. Ltd.Şti. Tarafından Müvekkiline cirolanıp teslim edildiğini, müvekkilinin de çeki 31.07.2017 tarihinde bankaya ibraz etttiğini ancak çekin karşılıksız çıktığını, çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkilinin çek üzerindeki ciroyu iptal ederek çeki ... Tekstil'e iade edildiğini, ancak daha sonrasında ... Tekstil tarafından çekin müvekkili şirketin cirosu iptal edilmiş vaziyette ...'ye devredildiğini, çekin arka yüzü incelendiğinde görüleceği üzere müvekkili şirketin kaşesinin üstünü karalamak suretiyle cirosunu iptal ettiğini, 6102 Sayılı TTK m.790 \"Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir.\" şeklinde olup, müvekkili şirketin hiçbir borçlu sıfatı bulunmadığını, ibrazdan sonra ciro zinciri bozulmuş olup, takip alacaklısının yetkili hamil sıfatı da bulunmadığını, çekin karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra, yeniden cirolanmaya devam edildiğini, ancak, TTK m.793 “Protestonun düzenlenmesinden veya aynı nitelikte bir belirlemeden veya ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, ancak alacağın temlikinin sonuçlarını doğurur.\" düzenlemesi gereğince çek ibraz edildikten sonra yapılan ciro işlemi artık alacağın temliki mahiyetinde olup, çek kambiyo senedi vasfını yitirmiş olduğundan, bu çekin kambiyo takibine konu edilebilmesi mümkün olmadığını, yukarıda belirtilen sebeplerle anılı çeke dayalı olarak müvekkilin hiçbir şekilde borçlu sıfatı bulunmadığından müvekkili şirket aleyhine Bakırköy 14.İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından açılan takibinin iptaline karar verilmesi için Bakırköy 8.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/898 Esas 2020/80 Karar sayılı dosyasından dava açıldığını, yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmişse de karşı tarafın itirazı üzerine İstanbul BAM 20.Hukuk Dairesi'nin 2020/530 Esas 2021/9 Karar sayılı dosyasıyla yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilerek davanın reddine karar verildiğini, Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 2021/2921 Esas 2021/7706 Karar sayılı dosyasıyla da istinaf mahkemesi kararı onandığını belşrterek Bakırköy 14.İcra Müdürlüğü'nün 2019/15441 Esas sayılı dosyası ile takibe konulan 31.07.2017 keşide tarihli ...i Bankası A.Ş. Tahtakale Şubesi, 7017264 seri numaralı 150.000,00 TL bedelli çek ve dosya konusu borcun - borçlusu olmadıklarının tespitine ve çekin iptaline, haksız ve kötüniyetli olarak başlatılan işbu takip dolayısıyla davalı tarafın takip konusu alacağın %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ciroya ilişkin tüm iddiaları reddedilmiş ve kesin hüküm oluşmuş olduğunu, takip dayanağı çekin ciro yolu ile iktisap edildiğini, davacı ile doğrudan bir ticari ilişkisi bulunmadığını, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kimse son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı taktirde salahiyetli hamil sayıldığını, çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmünde olduğunu, bir beyaz ciroyu diğer bir ciro takip ederse bu son ciroyu imzalayan kimse çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağını, vadeden sonra yapılan ciro alacağın temliki hükümlerini doğurduğunu, vadeden sonra yapılan ciro senedin kambiyo senedi olma niteliğini kaybettirmeyeceği gibi kambiyo senetlerine mahsus takip yapılmasına da etkili olmayacağınıu, Hamile yazılı bir çekin, bankaya ibrazından sonra ciro edilmeksizin başkasına elden devri olanaksız olduğunu, haksız davanın reddine, alacağın %20 sinden aşağı olmamak kaydı ile tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:
\"...Takibe konu senedin 31/07/2017 keşide tarihli 7017264 seri numaralı keşidecisi...icaret Hizmetleri Ltd. Şti lehtar...nleri İç ve Dış Tic Ltd Şti olan çek olduğu, ilk cironun lehtara ait olduğu ve ...San ve Tic Ltd. Şti ye ödeyiniz şerhi ile cirolandığı, sonraki cironun ... Şirketine ait olduğu, takip borçlusu davacı ... şirketinin cirosunun üstünde çizgiler olduğu, ancak \"iptal\" yönünde bir ibarenin bulunmadığı görülmüştür. Ciro kaşesi üzerinde bulunan karalamaların, hiçbir duraksama olmaksızın iptal iradesini yansıttığından söz edilemeyeceğinden davacı cirantanın cirosu geçerli olup, davacıya karşı takip başlatılmasında usul ve yasaya uymayan bir yön bulunmamaktadır. Açıklanan sebeplerle davacının davacının reddine karar verilmesi gerekir.\"şeklinde karar verildiği, bu karar Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2021/2921 esas, 2021/7706 karar sayılı kararı ile onandığı anlaşılmakla, ciro üzerinde açıkça \"iptal\" şeklinde bir ibarenin olmaması, ciro üzerinde sadece karalama bulunmasının hiçbir duraksama olmaksızın iptal iradesini yansıttığından söz edilemeyeceğinden davanın reddi ile davacının talebi üzerine tedbir kararı verilmiş olup, yasal şartlar oluştuğundan davalının talebi de dikkate alınarak İİK 72/4 maddesi gereğince tazminata karar verilmiş
1-Davanın REDDİNE,
2-İcra İflas Kanunu 72/4 maddesi uyarınca 41.804,88 TL tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,\"
Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:
Davacı vekili istinaf isteminde; çekin müvekkili şirketin cirosu iptal edilmiş vaziyette ...ye devredildiğini, müvekkili şirketin kaşesinin üstünü karalamak suretiyle cirosunu iptal ettiğini, Dava dilekçesi ekinde sunulan imza sirkülerinden anlaşıldığı gibi kaşenin üstündeki şekillerin müvekkil yetkilisinin imzası ile alakası bulunmadığını, çekin ...e iade edilmiş olduğuna ilişkin makbuz örneği sunulduğunu,
Dava konusu çek incelendiğinde; davacı şirketin ciro imzasının görünmeyecek şekilde karalanmış olduğu yani cironun iptal edilmiş olduğu açıkça ortada olduğunu, Her ne kadar bilirkişi heyeti tarafından bu karalamaların ciro iptali için mi yoksa şirketin ciro imzası mı olduğunun anlaşılamadığı şeklinde görüş belirtilmişse de müvekkil şirketin cirosunun iptalinden sonra çeki ...Tekstil'e iade ettiğine ilişkin ıslak imzalı iade makbuzu dosyada bulunduğunu, eksik incelemeye dayalı hatalı raporu kabul etmediklerini, çek ibraz edildikten sonra yapılan ciro işlemi artık alacağın temliki mahiyetinde olup, çek kambiyo senedi vasfını yitirmiş olduğundan, bu çekin kambiyo takibine konu edilebilmesi mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut uyuşmazlıkta; davacı çekteki cironun iptal edildiğini ileri sürmüş ise de, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta İstanbul BAM 20 HD'nin 2020/530Esas, 2021/9 K sayılı ilamında davacının cirosunun üstünden çizgiler mevcut ise de iptal yönünde bir ibarenin bulunmadığı, ciro kaşesi üzerinde bulanan karalamaların hiçbir duraksama olmaksızın iptal iradesini yansıttığından söz edilemeyeceğinden cironun geçerli olduğu gerekçesi ile borca itirazın reddine karar verildiği, kararın temyiz incelemesinde Y.12HD'nin 2021/2921 Esas, 2021/7706 Karar sayılı, 21.09.2021Tarihli kararı ile onandığı, çekin ibrazdan sonra cirosu mümkün olup bu cironun senedin çek niteliğini kaybetmesine neden olmayacağı, ancak böyle bir ciro alacağın temliki sonucunu doğuracağı, bu durumda davalı yanca davacı aleyhine kambiyo senedine dayalı takip başlatılmasında yasaya aykırılık olmadığı, davacının iddiasının ispatlanamadığı dikkate alındığında mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, HMK 353.1.b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 345,55TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.17/04/2025