T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/708 - 2025/962
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t T.C.
ADANA
\t BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/708
KARAR NO\t: 2025/962
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ\t: .... Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI\t: ... Esas, ... Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVALI \t: 1- ...
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: 2- ... Sigorta Anonim Şirketi
VEKİLİ\t: Av.
İHBAR OLUNAN\t: ... ... Sigorta Şirketi
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t: Tazminat (Haksız fiilden kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 17.04.2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 17.04.2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.01.2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 16.02.2021 tarihi saat 17:50 sıralarında müvekkili ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla anayol olan ... mahallesi Cumhuriyet caddesinde seyir halinde iken ...'in kullandığı ... plaka sayılı aracın Cumhuriyet caddesinde ara yoldan (tali yol) çıkarak müvekkilinin aracına çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sürücü ...'in kusurlu araç kullanması yüzünden müvekkilinin aracının zarar gördüğünü ve değer kaybına uğradığını, meydana gelen trafik kazasının ve kusur durumunun tespiti amacıyla kaza tespit tutanağı ve kusur bilgileri incelendiğinde sürücü ...'in %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının sürücüsüne ise atfı kabil kusur bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin aracının 42.882,52 TL'lik bir hasar kaybına uğradığını, aynı zamanda 2. El satış değerindeki düşüş nedeniyle değer kaybının söz konusu olduğunu, 29/03/2021 tarihinde sigorta şirketine değer kaybının ödenmesi için başvuruda bulunulduğunu, başvurunun 31/03/2021 tarihinde sigorta şirketine ulaştığını, başvurunun ulaştığı tarihten itibaren 15 gün içinde sigorta şirketinden kendilerine herhangi bir dönüş yapılmadığını ve ödemenin gerçekleşmediğini belirterek trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait ... plaka nolu araçta meydana gelen değer kaybının olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
ISLAH : Davacı vekili 14.09.2022 e-imza tarihli dilekçesi ile dava değerini 36.000,00 TL'ye ıslah etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili olan şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacı tarafın aynı zamanda müvekkili olan şirket nezdinde ... numaralı genişletilmiş kasko sigortası ile sigortalı olduğundan araç hasarının kasko poliçesi kapsamında tazmini amacıyla müvekkili olan sigorta şirketine başvurduğunu, bunun üzerine ... numaralı hasar dosyasının açıldığını, ekspertiz raporu doğrultusunda 19.03.2021 tarihinde 41.882,52 TL, 11/05/2021 tarihinde 531 TL, 20/05/2021 tarihinde 862,50 TL olmak üzere toplam 43.275,52 TL mobil onarım, parça tedarik ve servis ücreti toplamı olarak ödendiğini, düzenlenen kasko poliçesinden ... plakalı aracın onarımının yapıldığını, kazaya %100 kusuru ile sebebiyet vermiş olan ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine rücu edildiğini, ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden bu zararın tutarının karşılandığını, geçerli poliçenin teminat limitinin yapılan ödemeler ile tüketilmiş olması nedeniyle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece; davanın kabulü ile ; 36.000,00 TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketi yönünden 20/05/2021 davalı ... yönünden ise 16/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verildiği görüldü.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş. vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; dosyasına sundukları, cevap dilekçesi ile delillerinin dikkate alınmaksızın hüküm kurulduğunu, ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesi teminatının yapılan ödemeler ile tüketilmiş olup, bu husus dikkate alınmaksızın kurulan hükmün kaldırılmasının gerektiğini, dava konusu kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesi teminatının tüketilmiş olduğu hususunun mahkeme nezdinde ispat edilmiş ve ... plakalı aracın kasko poliçesini düzenleyen şirkete dava ihbar edilmişse de kasko poliçesinin teminat limitine dair gerekli araştırma yapılmaksızın hüküm kurulmasının kabulünün mümkün olmadığını beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasıdır.
İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe limitinin aşıldığına ilişkin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;
KTK'nun 93. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının A.1. Maddesine göre \"Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.\"
Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 96. maddesinde \"Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur.
Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır.\" hükme bağlanmıştır.
KTK'nun 96. maddesi hükmüne göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden; sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir.
Başka bir anlatımla, zarar görenlerin birden fazla olması, yani zarar görenlerin toplam zarar miktarları, poliçe limiti aşması durumunda zarar miktarları, poliçe limitine oranlamak sureti ile (garameten) ödeme yaplımasıdır. Ancak yukarıda açıklanan hükmün istisnası ise aynı hükmün ikinci fıkrasında düzenlenmiş olup, buna göre; ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli ödeme yapması durumunda, yaptığı ödemelerin poliçe limitinden düşülmesidir. Yani garameten ödeme yapılmamasıdır.
\tSomut olayda, davalı ... Sigorta A.Ş. kaza tarihi olan 16.02.2021 itibariyle sorumlu olduğu (maddi zararlarda) poliçe limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı olup, belirtilmesi gerekmektedir.
Dava konusu kazaya karışan ... plakalı araç davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... poliçe numaralı 11/10/2020-11/10/2021 vadeli karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalıdır. Ayrıca, hasara uğrayan davacıya ait ... plakalı araç da yine davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı 16/10/2020-16/10/2021 vadeli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalıdır.
Davacı taraf aynı zamanda davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigortası ile sigortalı olduğundan, araç hasarının kasko poliçesi kapsamında tazmini amacıyla davalı ... Sigorta A.Ş. başvurmuş ve bunu üzerine ... numaralı hasar dosyası açılmıştır. Dosya kapsamında temin edilen ekspertiz raporu doğrultusunda 19.03.2021 tarihinde 41.882,52 TL, 11/ 05/2021 tarihinde 531 TL, 20/05/2021 tarihinde 862,50 TL olmak üzere toplam 43.275,52 TL mobil onarım, parça tedarik ve servis ücreti toplamı olarak ödenmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde düzenlenen kasko poliçesinden ... plakalı aracın onarımı yapılmış, kazaya %100 kusuru ile sebebiyet vermiş olan ... plakalı aracın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine rücu edildiği belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davalı sigorta şirketinin araçta oluşan değer kaybı zararını, rucüen yaptığı ödeme tarih olan 20/05/2021 tarihinden önce, yine kendisinin yaptırdığı ekspertiz raporu ile haberdar olduğu, bu bakımdan KTK'nun 96/2 md.sindeki hükümde aranan \"...başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin...\" şartını sağlamadığı anlaşılmıştır.
Belirtmek gerekir ki ödeme yapılan kişi zarar gören 3. kişi değil bizat davalı ... Sigorta A.Ş.'nin kendisi olduğu, başka bir anlatımla, davalı ... Sigorta A.Ş. hem dava dışı ...’in idaresindeki ... plakalı aracın ZMMS poliçesini düzenlediği, hem de davacıya ait ... plakalı aracın KASKO poliçesini düzenlemiştir.
Nihayet, davalı ... Sigorta A.Ş. ödeme yaptığı kişi, KTK'nun 96/2 md.sindeki hükümde aranan \"...zarar görenlerin birine...\" şartını da sağlamamaktadır. Çünkü davalı ... Sigorta A.Ş., davacı ile arasında düzenlenmiş KASKO poliçesine istinaden yapmış olduğu ödeme nedeni ile rücu ilişkisi içinde alacaklı konumuna gelmiştir. Yani asıl zarar gören yine davacı olup, asıl zarar görenin gerçekleşen trafik kazası nedeniye tüm zararları karşılanmadan, (değer kaybı zararı dahil) davalı ... Sigorta A.Ş., davacı ile arasında düzenlenmiş KASKO poliçesine istinaden yapmış olduğu ödeme nedeni ile rücu ilişkisinden kaynaklı alacağının tahsili için ZMMS poliçesini limitine dahil edilmesinin, hatta davacının önüne geçmesinin kabulü mümkün değildir. Yani önce zarar görenlerin zararının karşılanması, tüm zarar görenlerin zararı karşılandıktan sonra halen poliçe limitinin bulunması halinde, zarar görenlere ödeme yapanların rücuen alacaklarına ilişkin taleplerin ise, bu ödemeden sonra yapılması gerekmektedir.
Tüm bu nedenler dikkate alındığında, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından yine kendisine yapılan ödemenin iyiniyetle yapılmış bir ödeme olarak kabulünün mümkün olmadığı, bu durumda davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu bu ödemenin ödeme poliçe limitine dahil edilmemesi gerekmektedir. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.
HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın yazılı şekilde karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olduğundan, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.459,16 TL istinaf karar harcının, peşin yatırılan 615,00 TL istinaf karar ve ilam harcından mahsubuyla, bakiye 1.844,16 TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının bulunması halinde, karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri beş yüz kırk dört bin (544.000,00 TL) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy çokluğu ile karar verildi. 17.04.2025
Başkan Üye Üye Katip
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
Karşı Oy
KARŞI OY ŞERHİ
Dairemizin sayın çoğunluğu tarafından her ne kadar davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafından davalı sigorta şirketinden araçta oluşan değer kaybı zararının tazmini talep edilmiştir. Davalıya ait davacının aracına zarar veren ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesinin dosyamız davalısı tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır. Kaza tarihinde geçerli olan ZMMS poliçe teminat limitinin 43,000,00 TL olduğu anlaşıldığına göre davalı sigorta şirketinin söz konusu poliçeden kaynaklı olarak sorumluluğu 43.000,00 TL teminat limiti ile sınırlıdır.
Davacının ... plaka sayılı aracında oluşan hasar nedeni ile davacı aracının kasko sigorta şirketi olan ... Sigorta A.Ş aracılığı ile onarımını temin etmiştir. Aracın onarımını yapan kasko sigorta şirketi tarafından yine davalıya ait aracın ZMMS poliçe şirketi olması nedeni ile ZMMS poliçe teminat limitinden mahsup yapılmıştır. Söz konusu mahsup/ödeme işlemi neticesinde davalı araca ait ZMMS poliçe teminat limitinin tümüyle tükendiği, bakiye bir teminatın kalmadığı anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu ZMMS poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğundan ve bu teminat limitinin üzerinde karar verilemeyecektir. Bu bakımdan mahkemesince davalı sigorta şirketi yönünden teminat miktarının tükenmiş olması nedeniyle, tümüyle reddine karar verilmesi gerektiği halde hatalı şekilde teminat limiti dikkate alınmaksızın davanın tümüyle kabulüne kakar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenlerle dairemizin sayın çoğunluğunun kararına iştirak etmemekteyim. Heyetimizin sayın çoğunluğu tarafından davalı ... sigortanın yapmış olduğu ZMMS poliçe ödemesinin iyi niyetli bir ödeme olmadığı belirtilmiş ise de dosya içerisinde bulunan dava dışı ... ... Sigorta Şirketi tarafından ihbar olunan sıfatıyla verilen cevap dilekçesi incelendiğinde davacının aracına hasar veren ve değer kaybı oluşmasına neden olan ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli kasko poliçesinin bulunduğu, bu poliçe kapsamında İMM klozonunda bulunduğu, dolayısıyla ... Sigorta A.Ş. Tarafından düzenlenen ZMMS poliçe teminat limitinin tükenmiş olmasıyla birlikte dosyamız davacısının sıralı sorumluluk ilkesi gereğince İMM teminatı veren dava dışı ... ... Sigorta Şirketine başvuru yaparak değer kaybı zararını bu sigorta şirketinden talep etme imkanı olduğu halde davalı ... Sigorta tarafından yapılan ödemenin iyi niyetli bir ödeme olmadığı gibi bir gerekçeyle ZMMS poliçe teminat limitinin üzerinde olacak şekilde karar verilmiş olması doğru olmamıştır. Bu nedenlerle de dairemizin kararına iştirak etmemekteyim.
Başkan
(Karşı oy)
¸e-imzalıdır
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır