T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t: 2024/448 Esas
KARAR NO\t: 2025/334
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 01/08/2024
KARAR TARİHİ\t: 14/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete davacı şirkete ticari ilişkide olduğu \"... Şirketi\" (Keşideci) (Mersis No: ...) tarafından \"... BANKASI A.Ş.'nın 31.10.2024 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... çek seri numaralı, 31.05.2024 çek basım tarihli\" çekin keşide edildiğini, söz konusu çekin dava dışı keşideci ... tarafından davacı şirkete teslim edilmek üzere ... 24.07.2024 tarihinde verildiğini ancak söz konusu çek kargoda kaybolmak / çalınmak suretiyle zayi olduğunu, zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet (çek) üzerinde hak sahibi olan kişiye ait olduğu (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 651/2) yani çekte hamil olan kişinin ancak zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği yerleşmiş yargı kararları ve ilgili kanun maddesi ile tartışmasız olduğunu, anılan emsal yargı kararlarında; kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istendiğini, nitekim bahis konusu çekin kargo firmasında kaybolduğunu / çalındığını ve çekin borçlusundan davacı şirketin alacağının halen devam ettiğini, davacı şirketin yasal hak sahibi olduğu çekin zayii olduğunun ve iptaline karar verilmesi talepli işbu davayı 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu düzenlemesi gereğince, TTK’nın m.818 (s) bendinin atfı ile TTK’nın 757-764 maddeleri çerçevesinde, bahis konusu çekin gerekli ilanlarının yaptırılarak zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini Mahkemeden takip etmek gereğinin hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin yasak hakları saklı kalmak kaydıyla \"... BANKASI A.Ş.'nın 31.10.2024 vade tarihli, 250.000,00 TL bedelli, ... çek seri numaralı, 31.05.2024 çek basım tarihli\" çek için öncelikli olarak TTK’nın 757. maddesi gereğince ödeme yasağı yolunda ihtiyati tedbir verilmesini ve gerekli ilanlarının yapılarak çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz 05/08/2024 tarihli tensip ara kararı ile davacı vekilinin ödeme yasağı talebinin %15 teminat karşılığı kabulüne karar verilmiş, ödeme yasağı kararı Türkiye İş Bankasına bildirilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kıymetli evrak( çek iptali) davasıdır.
Bilindiği üzere, çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.
Nurolbankasının 13/12/2024 tarihli yazı cevabında dava konusu keşidecisi ...Şirketi olan, ... çek seri numaralı, 250.000,00 TL bedelli çekin 31/10/2024 tarihinde bankaları tarafından ... A.Ş.firması adına tahsil amacıyla Bankalar arası ... ile sorgulama yapılmış olup muhatap banka ... Bankası tarafından ödendiği bildirilmekle, Mahkememizin10/02/2025 tarihli ara kararı ile davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açıldığına dair beyanda bulunması için süre verildiği ve davacı vekilinin 10/03/2025 tarihli beyan dilekçesi ile istirdat davası açtığını bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı tarafa davaya konu çek yönünden istirdat davası açması için 2 haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin verilen kesin süre içerisinde edimini yerine getirdiği ve dava konusu çeke ilişkin olarak ... 6. ATM'nin ...sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığı anlaşılmış olup, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmiş ve aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip istek halinde sahibi davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde ve HMK'nun 392/2. md. belirtilen süre geçtikten sonra talep halinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 14/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır