T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/399 Esas
KARAR NO: 2025/487 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10.01.2025
NUMARASI: 2024/867 E.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) TEDBİR
KARAR TARİHİ: 16/04/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP: İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde; davacı ... A.Ş.'nin İzmir Kemalpaşa OSB'de bulunan fabrikasında gıda ambalajı ürettiğini, davacının üretip sattığı ambalajlar karşılığında Ankara’da bulunan dava dışı ... A.Ş.'den üç adet çeki elemanı aracılığıyla teslim aldığını ve çeklerin kargoda kaybolduğunu, çekin üçüncü kişilerce kullanımının engellenmesi amacıyla ... A.Ş. tarafından Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/514 E. sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığını ve mahkemenin ilgili çekler için 26.07.2024 tarihinde ödeme yasağı kararı verdiğini, dava konusu olan ... nolu 08.10.2024 tarihli 2.250.000,TL meblağlı çekin, 08.10.2024 tarihinde ... Bankası Biga Şubesine davalı ... tarafından ibraz edildiğini, banka tarafından \"Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/514 E. Sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan hiçbir işlem yapılmamıştır.\" şerhi yazılarak ibraz edene iade edildiğini, ilgili çek kaybolduktan sonra, çekin arkasına sahte ... kaşesinin vurulduğunu, ... adına atılan sahte imza bulunduğunu ve devamında davalıların kaşe ve imzalarının bulunduğu görüldüğünü, ... A.Ş. tarafından, kaybolan çeklere ilişkin olarak Kemalpaşa Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını, çeki ele geçirenlerin davacı aleyhine icra takibine başvurma ihtimaline karşı İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca huzurdaki menfi tespit davası açmak üzere, dava şartını yerine getirmek için 10.10.2024 tarihinde arabuluculuğa başvuru yapıldığını, arabuluculuk görüşmesi neticesinde 08.11.2024 tarihinde anlaşmama tutanağı düzenlendiğini, uzun sürebilecek olan arabuluculuk süreci sırasında davacının icra ve haciz tehdidi ile karşılaşmaması adına 10.10.2024 tarihinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir davası açıldığını ve Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.10.2024 tarihli 2024/365 D.İş 2024/366 K. sayılı kararı ile, dava konusu çeke istinaden teminat karşılığında, talep eden aleyhine yapılacak icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verildiğini, mahkemenin esas hakkındaki davayı açmak için taraflarına süre verdiğini, arabuluculuk süreci devam etmekteyken, Biga İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından davacıya 16.10.2024'te tebliğ edilmiş olan 10 örnek ödeme emri ve eklerinde, davalılardan ...'ın dava konusu çekle ilgili olarak Biga 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/86 D.İş 2024/85 K. Sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı aldığını ve 11.10.2024 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe geçildiğinin görüldüğünü, menfi tespit dava şartı süreci takipten önce başlatılmış olduğundan, İİK'nın72/2. maddesi uyarınca Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen, ... nolu çekle ilgili takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararının işbu mahkeme dosyasına alınarak tedbirin devamına karar verilmesini talep ettiklerini, icra takibine istinaden davalılardan ...'a karşı 16.10.2024 tarihinde, Biga İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/121 E. sayılı dosyası ile imzaya, takibe, borca ve ferilerine itiraz davası açtıklarını, 1.500.000,00 TL meblağlı çek ve 1.250.000,00 TL meblağlı çekle ilgili olarak da aynı şekilde takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararları alındığını, her 3 çekte de, ...'nın sahte cirosundan sonraki ilk cironun davalı ... Ltd.'ye ait olması, kötü niyetli ve organize bir şekilde ciro edildiğine işaret ettiğini, dava konusu çekle ilgili olarak keşideci ... A.Ş. tarafından da, menfi tespit davası için arabuluculuk süreci başlatıldığını, suç duyurusunda bulunulduğunu ve Biga İcra Hukuk Mahkemesinde takibin iptali davası açıldığı bilgisinin edinildiğini, dava ve soruşturma numaraları öğrenildiğinde mahkemeye bildirileceğini, çekte ...'nın kaşesinin ve imzasının sahte olduğunu, ciro zincirinin kopuk ve davalıların yetkili hamil olmadığını, çekin kaybolduktan sonra birçok kez cirolandığını, bu zincirin en başındaki ... A.Ş.'nin kaşe ve imzasının sahteliğinin söz konusu olduğunu, ciro silsilesinde kopukluk bulunduğunu, çeki uhdesinde kaybettiğinden çek iptali davası açmış olan davacının, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan çek iptali davasında da çekin arka yüzündeki imzanın kendisine ait olmadığını belirttiğini, dava dilekçesine ekli imza sirkülerinde ve örnek kaşe/imzalarda görüleceği üzerine ...'nın çift imza ile temsil edildiğini, dava konusu çekte ise tek imza bulunduğunu ve ...'nın yetkililerinin imzalarına benzemediğini, çekteki ... A.Ş.'ye ait görünen imza ve kaşenin sahte olduğunun Adli Tıp Kurumu'nca yapılacak imza ve kaşe incelemesiyle ortaya çıkacağını, davacının davalıları tanımadığını, onlarla ticari ilişkisi bulunmadığını ve davalılara borçlu olmadığını, günümüzde çeklerde karekod uygulamasına geçildiğini, çalıntı veya riskli durumdaki çeklerle ticaret yapılmasının önüne geçilmeye çalışıldığını, çekteki karekodun sorgulanmasıyla; karekodun içerisindeki bilgiler kullanılarak çekin banka kayıtlarındaki durumu ve çeke ilişkin bilgiler kontrol edilerek, çekin üzerindeki fiziksel basılı bilgilerle karşılaştırmak amacıyla raporların kullanıcıya gösterildiğini, çalıntı/kayıp ve ciro silsilesi kopuk, mahkeme tarafından ödeme yasağı kararı konmuş çeki ciro eden ve kullanan davalıların ağır kusurlu/kötü niyetli olduğunu iddia ederek, en az %20 kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesini talep ettiklerini, bu sebeplerle icra takibinden önce dava şartı arabuluculuk süreci başlatılmış olduğundan, İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/ 365 D.iş sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararının mahkeme dosyasına alınarak, takibin durdurulmasına ilişkin tedbirin aynen devamını, aksi takdirde mahkemece takdir edilecek teminat karşılığında takibin durdurulmasına ve icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ... nolu 08.10.2024 tarihli 2.250.000,00 TL meblağlı davaya konu çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, çekin meşru hamil olan davacıya iadesine, davalıların %20 kötüniyet tazminatı ödemesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
TEDBİRİN DEVAMINA DAİR KARAR:Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemenin 15.01.2025 tarihli 2024/867 E.sayılı ara kararıyla;\"... işbu davanın 11/11/2024 tarihinde açıldığı, davalı ... tarafından Biga İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile 11/10/2024 tarihinde takibi başlattığı, ancak davacı vekili tarafından Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/365 Değişik İş - 2024/366 Karar sayılı dosyası ile 10/10/2024 tarihinde İİK m. 72/2 uyarınca ihtiyati tedbir davası açıldığının belirtildiği bunun üzerine dosyanın UYAP üzerinden celp edildiği, ilgili dosya incelendiğinde 11/10/2024 tarihinde İİK'nun 72/2 maddesi uyarınca dava konusu çeke istinaden teminat karşılığında, talep eden aleyhine yapılacak icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verildiği, İİK m. 72/2 uyarınca ihtiyati tedbir davasının 10/10/2024 tarihinde açıldığı, icra takibinin ise 11/11/2024 tarihinde yapıldığı anlaşılmakla İİK'nin 72/2 maddesi uyarınca takipten önce açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilebileceğinden ve icra takibinin, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan dava tarihinden sonra yapıldığı anlaşıldığından, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/365 Değişik İş - 2024/366 Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının devamına...\" karar verilmiştir.
İTİRAZ: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ...vekili dilekçesinde; Biga İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde takibe dayanak çekteki keşideci borçlu ... Sanayi ve Ticaret A.Ş tarafından dosya borcunun 11.10.2024 tarihinde ödendiği ve dosyanın infaz edildiğinin görüleceğini, dosya borcunun ödenmesi sebebiyle dosyadaki tüm hacizlerin icra müdürlüğü tarafından kaldırıldığın, bu sebeple dosya borcu ödendiğinden ve icrai işlem yapılamayacağından \"tüm borçlular için verilen icra takibinin durdurulması kararında\" hukuki yarar bulunmadığını, bu sebeple verilen geçici durdurma kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davacının iddiasının yargılamayı gerektirdiğini ve durdurma kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, mahkeme aksi kanaate ise taleple bağlılık ilkesi gereğince sadece davacı Sesa yönünden icra takibinin durdurulmasını, diğer takip borçluları-davalılar yönünden verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep ettiklerini, Biga İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/165 D.İş sayılı dosyası ile icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesi şeklindeki ihyati tedbir kararı, Bakırköy. 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/364 D.iş sayılı kararı ile icra takibinin durdurulması kararı, Biga İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/121 ve 2024/126 dosyası ile davacı ... ve dava dışı çekin keşidecisi... şirketi için dava sonuçlanıncaya kadar icra dosyasının durdurulmasına karar verildiğini, Biga İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde 4 adet tedbirin bulunduğunun görüleceğini, bu sebeple mahkeme tarafından verilen icra takibinin durdurulması kararında hukuki yarar bulunmadığını belirterek, ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.
TEDBİRE İTİRAZIN REDDİNE DAİR KARAR:Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemenin 10.01.2025 tarihli 2024/867 E.sayılı ara kararıyla; \"... Tüm dosya kapsamına göre; dava dilekçesi ve ekindeki yer alan belgeler ile yaklaşık ispat koşulları gerçekleştiği kanaatiyle ve Mahkemece verilen 15/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararında herhangi bir usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine...\" karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF BAŞVURUSU: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; itirazın değerlendirilmesi için yapılacak duruşmaya e-duruşma yoluyla katılma taleplerinin mahkeme hakimince teknik aksaklık nedeniyle reddine karar verildiğini, bu nedenle mazeret dilekçesi göndererek duruşmaya katılamadıklarını, ancak davacı vekilinin e-duruşma yoluyla duruşmaya katıldığını, bu nedenle mahkeme hakiminin tarafsız olmadığını iddia ederek reddi hakim talebinde bulunduklarını, Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkisiz mahkemece verilen tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini,Biga İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında borcun tamamının borçlulardan ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından ödenmiş olduğundan, davacının ihtiyati tedbir talep etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, Davacının iddiası yargılamayı gerektirdiğinden ve dava sonucunda elde edilebilecek sonucu önceden sağlayan ve dava konusu uyuşmazlığı çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, Davaya konu çekin keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin ihtiyati tedbir talebinin Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/161 D.İş sayılı dosyası ile reddedildiğini,Müvekkilinin dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu, davacının çekin elinden rızası dışında çıktığını ve çeki elinde bulunduran yetkili hamilin kötüniyetli olduğunu ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin çeki edinme nedenini açıklamak mecburiyetinin bulunmadığını, Dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını, müvekkilinin kötüniyetli hareket ettiğine dair hiçbir delil bulunmadığını, iyi niyetli 3. kişi olduğunu belirterek, arz ettikleri sebepler doğrultusunda; Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/867 Esas sayılı dosyasındaki İhtiyati Tedbir kararına itirazımızın reddine ilişkin 10.01.2025 tarihli ara kararın kaldırılmasına ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini, yetki itirazlarının kabulü ile icra dosyasının Biga'da olması ve müvekkilinin ikametgahının Biga olması neticesinde iş bu dosyanın yetkili mahkemesi olan Biga Nöbetçi Asliye (Ticaret Mah. Sıfatıyla) Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/365 D.İş sayılı dosya örneği incelendiğinde; ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin talebi üzerine ..., ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine ... Bankası ... nolu, 08.10.2024 vade tarihli 2.250.000 TL bedelli çekle ilgili 11/10/2024 tarihli, 2024/366 Karar sayılı kararı ile İİK.nun 72/2 maddesi uyarınca taraflarla sınırlı olmak üzere dava konusu olan ... Bankası Ankara/Ostim Ticari şubesine ait Keşidecisi ... A.Ş. olan ... çek nolu, 08.10.2024 vade tarihli 2.250.000,00 TL bedelli çek ile ilgili, talebe konu çek bedelinin %15'i oranında (337.500,00-TL) nakit ya da kesin süresiz banka teminat mektubu teminatın talep eden tarafından mahkeme veznesine depo edilmesi halinde karşı taraflar tarafından tedbir talep eden aleyhine yapılacak icra takibinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir kararı verildiği, karara karşı ... tarafından süresinde itiraz edildiği, esas hakkında dava açılması nedeniyle itiraz hakkında karar verilmediği tespit edilmiştir. Biga İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçluların ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, ..., ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 2.250.000,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 2.500.013,11 TL alacak için 11/10/2024 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 08/10/2024 günlü, ... seri numaralı, 2.250.000,00 TL bedelli çek olduğu, borçlulardan ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından takip borcunun ihtirazi kayıtla ödendiği tespit edilmiştir. Takibe konu çek örneği incelendiğinde; ... Bankası A.Ş.’nin Ostim/Ticari/Ankara Şubesi’ne ait ... numaralı, 08/10/2024 keşide tarihli, 2.250.000,00 TL bedelli çek olduğu, lehtarının ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, keşidecisinin ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, çekin arkasında ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, ... Yedek Parçaları Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... ve ...’a ait ciroların bulunduğu, 08/10/2024 tarihinde bankaya ibraz edildiği ve ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılamadığının yazıldığı tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava, imza inkarına dayanan ve icra takibinden önce açılan menfi tespit davasıdır. Mahkemece teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına dair verilen ihtiyati tedbir kararına davalı ... vekili tarafından yapılan itirazın reddine karar verildiği, karara karşı davalı ... vekilinin istinaf talebinde bulunduğu tespit edilmiştir. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde hakimin reddi talebinde bulunduğunu beyan etmişse de, HMK’nun 38/3. maddesi uyarınca hakimin reddi dilekçesinin reddi talep edilen hakimin mensup olduğu mahkemeye sunulması, HMK’nun 38/5. maddesi uyarınca da gerekli işlemlerin de bu mahkeme tarafından yerine getirilmesi gerektiğinden, Dairemizce bu konuda işlem yapılmamıştır. Davalı vekili ihtiyati tedbir kararının yetkisiz mahkemede verildiğini iddia ederek istinaf talebinde bulunmuşsa da, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/365 D.İş sayılı dosyasına sunduğu itiraz dilekçesinde yetki itirazında bulunmadığı, asıl dava açıldıktan sonra cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu tespit edilmiştir. HMK’nun 357/1. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince resen göz önünde tutulacaklar dışında, ilk derece mahkemesinde öne sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez. Bu nedenle davalı vekilinin itiraz dilekçesinde yer almayan yetkiye ilişkin istinaf talebi de incelenmemiştir. İİK’nun 72/2. maddesi uyarınca icra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkemece talep üzerine alacağın %15’inden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra takibinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verebilir. Davacı tarafça icra takibinden önce ihtiyati tedbir kararı için Mahkemeye başvurulduğu ve tedbir kararı verildiği, ihtiyati tedbir koşullarının mevcut olduğu anlaşılmakla, davalı ... vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 16/04/2025 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.