T.C. ADANA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
Dosya No\t: 2021/945
Karar No\t: 2025/528
\t\t\t\tT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
\t\t\t\tİ S T İ N A F K A R A R I
Başkan\t\t: ... (...)
Üye\t\t: ... (...)
Üye\t\t: ... (...)
Katip\t\t: ... (...)
İncelenen Kararın
Mahkemesi\t: .... Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi\t: 29/01/2021
Numarası\t: ... Esas - ... Karar
Davacı\t: ... Elektrik İnşaat Gıda Oto. San. ve Tic. A.ş.
Vekili\t: Av. ...
Davalı\t: ...
Vekili\t: Av. ...
\t
Davanın Konusu\t: İtirazın İptali
İstinaf Talep Tarihi\t: 24/02/2021
İstinaf Karar Tarihi\t: 18/04/2025
Kararın Yazım Tarihi\t: 18/04/2025
....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/01/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;
DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Davalı/borçlu aleyhine ... Mühendislik Endüstriyel Elektrik Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından .... İcra Dairesi’nde ... E. sayılı icra dosyası ile davalının ödememiş olduğu fatura cari hesap borcuna ilişkin ilamsız takiplerde haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, iş bu takibe borçlu tarafından itirazda bulunulduğunu ve takibin durdurulduğunu, daha sonra alacaklı firmanın dava konusu alacağı müvekkili şirkete temlik ettiğini, davalı firma ile dava konusu alacağı devreden firma ... Mühendislik Endüstriyel Elektrik Taah. ve Tic. Ltd. Şti. arasında kararlaştırılan işlerin yapıldığını, davalı firmadan onayları alındıktan sonra faturaların kesildiğini, ancak davalı tarafın kötüniyetli olarak fatura bedellerini ödemediğini, davalı/borçlunun taraf hakkında başlatılan takibe itiraz ederek, takibin haksız yere durmasına da neden olduğunu, itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalı firmanın kötü niyetli olarak ve bakiye borcunu ödememek adına itiraz yolunu tercih ettiğini, davalı/borçlu tarafın talep edilen miktarda borcu olmadığını, yapılan işin şartnameye uygunluk taşımadığını beyan ettiğini, ancak dava konusu alacağı devreden firma ... Mühendislik Endüstriyel Elektrik Taah. ve Tic. Ltd. Şti tarafından yapılan işin sözleşmenin taahhüt edilen bütün şartlarını taşır nitelikte olduğunu, İcra takibine konu olan faturaların davalı/borçlu tarafın ... Mühendislik, dolayısıyla alacağı devralan müvekkil firmaya olan borcunu kanıtlar nitelikte olduğunu, işletilen faize yapılan itirazında yerinde olmadığını, alacağı devreden firma ... Mühendislik Endüstriyel Elektrik Taah. ve Tic. Ltd. Şti ile davalı/borçlu firma arasındaki ilişkinin ticari iş mahiyetinde olduğu için ticari faiz uygulandığını, ticari iş ilişkinden kaynaklanan ticari faiz dolayısıyla dava konusu alacağı devralan müvekkili firmanın iyi niyetli olmadığı fahiş faiz uyguladığı iddiasının mesnetsiz olduğunu belirterek, borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına ve davalı itirazında haksız olduğundan dolayı % 20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE: Her ne kadar davacı, borcun müvekkili şirket tarafından kötüniyetle ödenmediğini iddia etmiş ise de, asıl mal kaçırma ve kötüniyetle hareket edenin alacağı devreden ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti. olduğunu, dava konusu borcun kaynağının müvekkili şirket ile ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti. arasında imza edilen \"Alçak Gerilim Elektrik Tesisat İşleri Yapım İşi Sözleşmesi\" olup; niteliği gereği her iki tarafa borç yükleyen bir eser sözleşmesi olduğunu, dolayısıyla sözleşmenin borçlu tarafının yalnızca müvekkili şirket olmayıp ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti.ninde sözleşme gereği edimlerini yerine getirmekle yükümlü iken, bunların bir kısmını hiç yerine getirmediğini, bir kısmını yerine getirirken müvekkili şirketin tesisatına zarar verdiğini, bir kısım edimlerini de eksik ifa etiğini, zira yüklenici firma ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan işin ; sözleşme ile belirlenen sürede tamamlanmadığı ve sözleşme ile belirlenen standartlara uygun olmadığının tespiti ile müvekkili şirket tarafından işin sözleşmeye uygun olarak tamamlanması için yapılan tüm ikaz uyarı ve taleplere ... Mühendislikten cevap alınamadığını, irtibat kurma çabalarının sonuçsuz kaldığını, müvekkili şirketin elektrik tesisatını iş güvenliğine aykırı şekilde yapıldığından fabrikayı aylarca üretim için kullanamadığını, bütün işlemlerin aksadığını, müvekkili şirketin üretim işlerine kaldığı yerden devam edebilmesi için belirtilen sözleşmeden doğan uyuşmazlığa yönelik deliller kaybolmadan tespit edilebilmesi adına ve sonradan sözleşme taraflarınca açılacak davalarda delil olarak sunulmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti'nin sözleşmeye aykırı ifasının ve bu nedenle meydana gelen miktarı ve boyutu öngörülemeyen zararın tespiti amacıyla delil tespiti talep edilmiş olup işbu dosya kapsamında keşif yapıldığını ve bilirkişi raporu alındığını, bilirkişinin raporunu delil tespit dosyasına sunmasından hemen sonra ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti 'nin sözleşmeye aykırı ifası nedeniyle müvekkili şirketin fabrikasında yangın meydana geldiğini, bu nedenle İtfaiye Tutanağı ile İşyeri tutanakları da delil tespit dosyasına sunulmakla bilirkişi tarafından sonradan ortaya çıkan zararlar ve Trafonun yanması nedeniyle zararın yeniden hesaplatılmasının talep edildiğini, ayıplı ifadan kaynaklı zararların ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti. tarafından işin yapılmasında ifa yardımcıları olarak görevlendirilen işçiler tarafından da kabul edilmiş olup, bu işçilerin sonradan ... Mühendislik End. Elk. Taah. Tic Ltd Şti. bünyesinden ayrılmakla Formex Mühendislik A.Ş. adı altında kendi şirketlerini kurmuş olup, taraflarına bu ayıplı ifanın düzeltilmesi için teklif mektubu gönderdiklerini, teklif mektubunda işin düzeltilmesi ve yeniden yapılması için gösterilen maliyetin işbu dava konusu alacağın da üzerinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Davanın Kabulü ile;
Dava dışı temlik eden alacaklı şirket tarafından davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasında 934.286,03-TL alacağın takip tarihinden tahsil tarihine kadar %19,50, masraf ve vekalet ücreti ile tahsiline ilişkin icra takibine yönelik davalı borçlunun İTİRAZININ İPTALİ ile TAKİBİN DEVAMINA,
934.286,03 TL alacağın % 20'si olan 186.857,20 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak temlik alan davalı alacaklıya verilmesine, şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
DAVALI VEKİLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE;
Müvekkili ile iddia olunan alacağı devreden ... Mühendislik şirketi arasında kuvvetli akım, zayıf akım ile ilgili elektrik işleri ile ilgili sözleşme imzalandığını, iş güvenliği açısından yüksek tehdit eden meydana getiren enerjili açık uçlu kablolar, busbar sonlandırmaları, topraklamalar, duman dedektörüne ilişkin hata ve eksikliklerin müvekkili şirket çalışanları tarafından kontrol ve tespit edilip rapor halinde dava dışı yüklenici şirkete sunulduğunu, ancak yüklenicinin raporda belirtilen hata ve eksiklikler düzeltilip giderilmeden iç finansal sorunları nedeniyle ihale konusu işleri yarım bırakarak gittiğini, tespit edilen eksiklik ve hataların müvekkili tarafından yaptırılmak zorunda kalındığını, dava ile iddia olunan alacağa konu sözleşme kapsamında olan ve yüklenici tarafından yapılan işlerin aylık olarak müvekkili şirketin kendi çalışanları ile denetlendiği gibi, ayrıca dışarıdan bağımsız bir firma olan ... Firmasına da harici denetimlerin de yaptırılmış olup, aynı eksikliklerin bu firmanın raporlarında da ortaya konulduğunu, dinlenen tüm tanıklarının beyanlarında ortak olarak dile getirildiği gibi söz konusu eksikliklerin büyük bölümünün başlangıçta çalışıyor gibi göründüğü ve faturaların gönderilmesinden sonra çalışmadığı anlaşıldığından faturaların iade olunamadığını, henüz iş bu dava açılmadan önce delillerin kaybolmaması adına delil tespit dosyası ile resmi rapor ve kayıt altına aldırdıklarını, tespit keşfi yapılana kadar eksik hiç bir işin tamamlanmasına başlanılmadığını, delilleri ve bilirkişi raporlarının yok sayıldığını, tespit dosyasında rapor düzenleyen bilirkişi heyetinin 26/11/2020 tarihli raporları ile, eksik işlerin maliyet toplamının 164.343,06 TL + 594.003,08 TL +156.036,12 TL =914.382,26 TL olarak tespit edildiğini, dava dışı şirkete ödenmesi gereken 964.264,77 TL'den eksik işler bedeli düşüldüğünde dava dışı şirketin 49.882,51 TL alacaklı olduğunun belirlendiğini, tüm dosya kapsamı ve delillerden eksik bırakılan işlerin olduğunun sabit olduğunu, müvekkilinin tespit yaptırıp eksik ve hatalı işleri tespit ettirdikten sonra eksik işlerin tamamlatılmış olmasının sözleşmedeki işlerin hiç yada gereği gibi yapılmadığı gerçeğinin değiştirmeyeceğini, Yerleşik Yargıtay İçtihatlarına göre, faturalandırılan alacağın ticari kayıtlarda bulunmasının fatura konusu malın/hizmetin teslim alındığı/yerine getirildiği anlamına gelmediğini, TTK.21/2 maddesi hükmünün değerlendirilmesinde önemli olan alıcı ile satıcı arasında oluşan ticari ilişki sonucunda düzenlenen faturanın bu ilişkinin şartlarına uygun olup olmadığı, işin sözleşmeye uygun olarak teslim edildiğini ispat yükünün iddia eden konumunda olan ve faturayı düzenleyip gönderen tarafın üzerinde olduğunu, yüklenicinin borcu, eseri sözleşmedeki şartlar ve fen ve teknik kurallara göre meydana getirip teslim etmek olduğunu, işin sözleşmeye uygun olarak tamamlanması için yapılan tüm uyarı ve taleplerin sonuçsuz kaldığını, yüklenici tarafından işin yapılmasında ifa yardımcısı olarak görevlendirilen yüklenicinin kendi işçileri tarafından da ifanın ayıplı olduğunun kabul edildiğini, yüklenici şirketten ayrılan işçilerin şirket kurduklarını işin tamamlanması için müvekkili şirket teklif verdiklerini, yüklenici edimi yerine getirmediğinden müvekkilinin yasadan kaynaklanan ödemezlik def'ini kullanarak eksik ve hatalı olan işin bedelini ödemediğini, haksız ve hukuka aykırı kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek,
Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.
DAVACI VEKİLİ İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİNDE;
Davalının ilk derce mahkemesi kararını usul ve yasaya aykırı olması nedeniyle istinaf başvurusunda bulunduğunu, talebin reddi gerektiğini, dava dışı yüklenici şirketin işi eksik ve hatalı yaptığına ilişkin savunmanın yerinde olmadığını, yapılan işlerin aylık olarak kontrol edildiği ve onay verilerek faturalandırıldığını, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : İstinaf incelemesine esas;
Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan ... ve kayıtlar.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
16/03/2017 tarihli \"Alçak Gerilim Elektrik Tesisat İşleri Yapım İşi Sözleşmesi\"nin incelenmesinde; İş sahibinin ... Otomotiv Endüstri A.Ş., yüklenicinin ... Mühendislik End. Elk. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, sözleşme konusunun ... İli, ... İlçesinde kurulmakta olan ilave fabrika tesisinin Alçak Gerilim Elektrik Tesisat İşlerinin sözleşme ekindeki birim fiyatlı keşif özetine göre yapılması istinaden yapılması işi olduğu, iş bedelinin anahtar teslimi toplam fiyatının yaklaşık KDV hariç 3.150.000,00 TL olduğu, sözleşmenin ekinde yer alan Birim Fiyatlı Keşif listesinin, hak ediş hesaplaması yapılırken esas alınacağı, ekli listede yer almayan (birim fiyatı kararlaştırılmamış) imalat ödemeleri için, malzeme ve işçilik bedeli, yüklenicinin vereceği fiyat teklifine istinaden, yüklenici ile işverenin mutabık kalacakları yeni birim fiyatlara göre hesaplanacağını, yüklenici ve iş verenin yükümlülüklerinin maddeler halinde düzenlendiğini, işin süresinin sözleşmenin imzalanması ile başlayacağı, yüklenicinin işverenin taleplerini karşılayacak şekilde hazırlayacağı iş programına uygun olarak tamamlanacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 8. Maddesine ödeme planının kararlaştırıldığı, aynı maddede işverenin yükleniciye teminat mektubu karşılığında iş bedelinin % 30'u oranında (945.000,00 TL) tutarında nakit avans vereceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının incelenmesinde; Tespit isteyenin ... Otomotiv Endüstriyel A.Ş, aleyhinde tespit istenenin ... Mühendislik Elk. Taah. Tic. Ltd. Şti. olduğu, tespit konusunun taraflar arasında imzalanan \"Alçak Gerilim Elektrik Tesisat İşleri Yapım İşi Sözleşmesi'ne yangın algılama sisteminin kararlı olarak çalışıp çalışmadığı, Busbar sistemlerinin sabitlenip sabitlenmediği, ses sisteminin tamamlanıp tamamlanmadığı ve bunların dışında teknik konularda uzman bilirkişilerce saptanacak diğer eksiklilerin tespiti ile eksik ve hatalı imalat bedelinin belirlenmesi olduğu, 18/10/2018 tarihinde talimatla mahallinde keşif yapıldığı, bilirkişiler Elektrik Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ...'nin 08/11/2018 tarihli raporlarına göre; Yangın ihbar sisteminin monte edilmiş olduğu, yangın ihbar sisteminde 23 adet duman dedektörü, 13 adet tekrarlama panelinden müteşekkil delikli boru üzerinde hava emerek örnekle ile yangını tespit edip anons sistemi ile birlikte ortak çalışan bir sistem olduğu, sistemin tam olarak çalışmadığı, sistemin çalışabilmesi için yapılacak işlemlerin yangın sistemi kablo reglajı, panel reglajı, kablo ve tüm elemanların etiketlenmesi, boru tadilat ve değişimleri, eksik bilgisayarın tamamlanarak anons sistemi ile birlikte devreye alınması olduğu, enerji izleme sisteminin energi dağıtım panellerinin, enerji kaynaklarının (trafo, dizel jeneratör) bilgisayarlar üzerinden izlenerek elektrik dağıtımının kontrol altında tutulmasını sağlayan OG panelinde bulunan enerji analizörleri ve OG kısmında bulunan koruma rölelerini, scada sistemini izlemeyi ve kontrolü sağlayan sistem olduğunu, sistemin devreye girebilmesi için, bilgisayarın çalışır duruma getirilmesi, scada lisansı ve şifresinin verilmesi, test, devreye alınması, eğitim verilmesi ve dokümantasyonun temin edilmesi olduğu, alçak gerilim, dağıtım, kablo taşıma, topraklama ve yıldırımdan koruma, aydınlatma, priz, UPS sistemleri, asbuilt, etiketleme ve ilaveler olduğu, davalının yapmış olduğu 13 adet hakediş için kesmiş olduğu %18 KDV dahil fatura tutarının 8.059,506 TL olduğu, davalıya ödenmeyen miktarın KDV dahil 964.264,77 TL olduğu, yangın ihbar sistemindeki eksiklerin bedelinin 171.100,00 TL KDV dahil, enerji izleme sistemindeki eksikliklerin bedeli 20.000,00 E + %18 KDV, alçak gerilim, dağıtım, kablo taşıma, topraklama ve yıldırımdan koruma, aydınlatma, priz, UPS sistemleri, asbuilt, etiketleme ve ilavelerdeki eksikler bedelinin 353.225 TL+ %18 KDV olduğu, eksiklik bedelinin toplam 587.905,50 TL olduğu, davacı tarafın alacağı miktarın 964.264,77-587.905,50= 376.359,27 TL ve 20.000 E+ KDV olduğunun belirtildiği, raporun ekinde mahal listesi, resimler ve parasal değerlendirmenin sunulduğu, alacağın temlik edilmesi üzerine, davacı vekilinin tespit dosyasına sunulan bilirkişi raporunun devir eden ve devir alana tebliğini talep ettiği anlaşılmıştır.
.... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklının ... Mühendislik Endüstriyel Elektrik Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti., borçlunun ... Otomotiv Endüstri Anonim Şirketi olduğu, takibin ilamsız olduğu, takip miktarının 934.286,03 TL olduğu, takip dayanağının 07/09/2018 tarihli cari alacak fatura bedeli olduğu, borçlunun yetkili icra dairesinin ... İcra Daireleri olduğu, alacak miktarının yargılamayı gerektirmesi nedeniyle borcun tamamına, borcun ferileri olarak talep edilen faize itiraz etmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
.... Noterliği'nin 14/12/2018 tarih ve ... yevmiye nolu \"ALACAĞIN DEVRİ\" nin incelenmesinde; devir edenin ... Mühendislik Endüstriyel Elektrik Taahhüt ve Tic. Ltd. Şti., devir alanın ... Elektrik İnşaat Gıda Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş. Olduğu, devir miktarının 1.060.328,73 TL olduğu, bilgi verilecek olanın ... Otomotiv Endüstri A.Ş. Olduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece talimatla dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
S.M.Mali Müşavir ...'in 30/12/2019 tarihli raporuna göre, davalı defter kayıtlarına göre, davaya ve takibe konu faturanın davalının defterlerine işlenmiş olması nedeniyle dava dışı ... Mühendisliğin defter kayıklarına göre 934.286,0 TL borçlu olduğu, davalı şirketin ödemezlik def'i hakkını kullandığı, somut olay bu yönden incelendiğinde, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda eksiklikler belirlenerek bedellerinin tespit edildiği, buna göre eksik işlerin giderilmesi için geeken toplam miktarın 743.941,62 TL olduğu, takip konusu alacaktan eksik işler bedeli düşüldüğünde 934.286,03 TL - 743.941,62 TL = 190.344,41 TL miktarında alacak hesaplandığının belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece talimatla yeniden bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
SMMM Bilirkişi ...'ın 02/06/2020 tarihli raporuna göre; Dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti. Ticari Defterleri ve Belgeleri üzerinde yapılan incelemede, dava dışı şirketin 2018 yılı defterlerinin V.U.K ve TTK.'na göre muhasebe esaslarına göre tutulduğu, mahkemelerde delil niteliği taşıdığı, defter kayıtlarına göre, davalı ...Ş.'nin dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti.'ne 934.286,03 TL borçlu olduğu, davacıya yapılan temlikle ilgili dava dışı yüklenici şirketin kayıtlarında buna ilişkin kayıt bulunmadığı, dosya içerisinde bulunan dava dışı yüklenici şirketinin BS formları ile davalı ...Ş.'ye ait BA formlarındaki 2018 yılına ait Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs dönemlerindeki (Alış ve Satış beyanları BA-BS)nin mutabık olduğu, yani dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti. tarafından takip konusu edilen faturaların davalı ...Ş. tarafından ticari defterlerine kabul ve kayıt edilerek aylık BA formu ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne verildiğinin tespit edildiğini, takip talebinde ticari faiz talep edildiğini, takip tarihindeki ticari faiz oranının %19,50 olduğunu, dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti.'nin ticari defterlerinde görülen ve ödenmemiş fatura tutarları üzerinden faiz miktarının faiz hesaplaması yapıldığını, buna göre, takibe esas alınan asıl alacağın 934.286,03 TL için takip tarihi itibariyle hesaplanan ticari faiz miktarının 77.764,38 TL olduğunu, icra inkar tazminat talebinin mahkemenin takdirinde olduğun belirtildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece 02/10/2020 tarihli celse 2 nolu ara kararı ile \"tüm dosya kapsamı, mahkememiz dosyasındaki taraf vekillerinin iddia ve savunmaları, tespit dosyasına yapılan itirazlar değerlendirilerek ... \" ATM ... D.İş sayılı dosyasında tespit sonucu rapor düzenleyen bilirkişilere dosyanın tevdi edilerek ek rapor alınması için ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılmasına\" karar verilerek tespit dosyasındaki bilirkişilerden bilirkişi raporu alındığı anlaşılmıştır.
Tespit bilirkişileri Elektrik Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ..., Makine Mühendisi ...'nin 26/11/2020 tarihli raporlarına göre, dosya içeriği, sözleşme ve eklerinde sunulan bilgi ve belgelerin incelendiğini, Ek.10'a taraflar arasında ve üçüncü taraf olarak ... yetkilisi ... tarafından imzalanan geçici kabul tutanağında ... tarafından resimleri ile tespit edilen eksikliklerin olduğunun anlaşıldığını, eksikliklere ait fotoğrafların dosyada mevcut olduğu, yangın ihbar sistemindeki eksikliklerin faturalarda belirtilen fiyatlar karşılığında giderildiğini, üç fatura bedelinin KDV dahil toplam 164.343,06 TL, alçak gerilim, dağıtım, kablo tava eksiklikleri, topraklama, yıldırım koruması, priz, etiketleme vs. Eksiklilerinin Profel firması tarafından giderildiğini, iki adet fatura bedelinin KDV dahil 594.003,08 TL olduğunu, Enerji izleme sistemi eksiklerinin, bu sistemin eksik teslim edilmiş olup, ancak henüz tamamlanmamış olduğunu, tamamlanmayan kısmın maliyetinin ... Mühendisliğin verdiği teklife göre eksik bırakılan 1,2,3,12, ve 13.'üncü maddeleri toplamı olan 20.000,00 Euro+KDV olduğunu, 27/12/2019 tarihli kur'a göre bu iş kaleminin KDV dahil 156.036,12 TL olduğu, toplam eksik işler maliyetinin 164.343,06+594.003,08+156.06,12 =914.342,26 TL olduğunu, davalı ... tarafından dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti'ne ödenmesi gereken miktarın 964.264,77 TL olup eksik iş bedeli düşüldüğünde davalı ...Ş.'nin bakiye borcunun 49.882,51 TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.
\".... Eser sözleşmesi niteliği gereği tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme türüdür. Eserde iş sahibinin borcu, bedelin yükleniciye ödenmesi, yüklenicinin borcu ise, iş sahibinin amacına, fen ve sanata uygun imal ve teslim yükümlülüğüdür.
İşin tam ve eksiksiz yapıldığının ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispat yükü de iş sahibindedir. Eser sözleşmelerinden kaynaklanan ihtilâflarda Dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamalarında sözleşme feshedilmediği ya da taşeron-yüklenici tarafından iş tamamlanmaksızın iş sahası terkedilmedikçe gerçekleştirilen iş ve imalâtların yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilmektedir. Bu karinenin aksinin iş sahibi tarafından yasal, yeterli ve inandırıcı delillerle kanıtlanması mümkündür. Eser sözleşmelerinde eksik iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması kararlaştırılan işlerden bir ya da bir kaçının yapılmamasıdır. Ayıplı iş ise, sözleşmede kararlaştırılan vasıfları veya olmasından vazgeçilmez bazı vasıfları taşımayan ya da olmaması gereken bazı bozukluk ve özellikleri taşıyan eserdir. Ayıplı iş ile eksik işi karıştırmamak gerekir. Ayıplı iş yukarıda belirtildiği gibi vasıf noksanlığını ifade ettiği halde, noksan iş yapılmayan işi ifade eder... \"(Yargıtay 6. H. D.'nin 01/02/2023 tarih 2021/5735 Esas, 2023/361 Karar sayılı kararı, benzer nitelikte Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 16/06/2014 tarih ve 2013/6078 Esas-2014/4131 K.sayılı kararı ile Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 24.06.2013 tarih ve 2012/4820 E.-2013/4133 K.sayılı kararı)
Eser Sözleşmesi TBK'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş, iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.
TBK 470 maddesine göre; Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
TBK 471 maddesine göre; Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır.
TBK 475 maddesine göre; Eserdeki ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde işsahibi, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Eser işsahibinin kullanamayacağı veya hakkaniyet gereği kabule zorlanamayacağı ölçüde ayıplı ya da sözleşme hükümlerine aynı ölçüde aykırı olursa sözleşmeden dönme.
2. Eseri alıkoyup ayıp oranında bedelden indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları yükleniciye ait olmak üzere, eserin ücretsiz onarılmasını isteme.
İş sahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Eser, işsahibinin taşınmazı üzerinde yapılmış olup, sökülüp kaldırılması aşırı zarar doğuracaksa işsahibi, sözleşmeden dönme hakkını kullanamaz.
Yüklenici yapmayı üstlendiği eseri iş sahibinin menfaatlerini, fen ve tekniğe uygun olarak yapmak zorundadır.
Eserin sözleşmede kararlaştırılan niteliklere, iş sahibinin beklediği amaca uygun olmaması ya da gerekli bazı niteliklerin bulunmaması durumunda ayıplı ifa edildiğinin kabul edilmesi gerekir. Eserin sözleşmede kararlaştırılan niteliklere, eserden beklenen amaca uygun ve belirlenen sürede yapılması durumunda yüklenici borcunu ifa etmiş sayılır. Aksi takdirde iş sahibinin ayıplı ifa veya eksik nedeniyle sözleşmeyi fesih hakkı doğmaktadır.
-\"Eser sözleşmesi taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme aktidir. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle mükelleftirler.\"( Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 16/06/2014 tarih ve 2013/6078 Esas-2014/4131 K.sayılı kararı)
\"Eser sözleşmesine dayanan işlerde, yapılan işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak imal edildiğinin ispat yükümlülüğü yükleniciye, iş bedelinin ödendiğini ispat yükümlülüğü ise iş sahibine aittir.\" (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 24.06.2013 tarih ve 2012/4820 E.-2013/4133 K.sayılı kararı)
\"Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre; fatura, emtia veya yapılan işin karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere imtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen bir vesikadır. (229. Madde) Fatura, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami \"yedi gün\" içinde düzenlenir. 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır. Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir ( 6102 sayılı TTK.21/1). Bir fatura alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. (TTK:21/2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK.222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defterler kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği düzenlenmiştir. Açılış ve kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK.222/4). 6102 sayılı TTK'nın 21/1 maddesine göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir. Aksini yazılı delille ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil, ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMK.222. maddeye bakmak gerekir. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içerisinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını yazılı ve kesin delillerle ispat etmek zorundadır.\" (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 09/04/2018 tarih ve 2017/1445 E., 2018/1438 K. Sayılı kararı)
\"Eser sözleşmelerinde işin imal edilip teslim edildiğini kanıtlama yükümlülüğü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini kanıtlama yükümlülüğü ise iş sahibindedir. Yüklenici eseri teslim etmediği sürece iş bedeline hak kazanamaz. Teslim ise niteliği itibariyle hukuki bir işlem değil, maddi bir vakıadır. Bu itibarla tanık dahil her türlü delille teslimin gerçekleştiği ispatlanabilir. Tanıkla teslimin ispat edilebilmesi için karşı tarafın muvafakatına ihtiyaç olmayıp, iş sahibi muvafakat etmese dahi tanık anlatımıyla teslim olgusu ispat edilebilir.\" (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 09.10.2015 tarih ve 2015/1136 E.-4921 K.sayılı kararı)
Somut olayda; Davalı ile dava dışı ... Mühendislik arasında \"alçak gerilim elektrik tesisat işleri yapım işi imzalandığı, sözleşmeni birim fiyatlı olduğu, iş bedelinin 3.150.000,00 TL olduğu, sözleşmeye ekli listede yer almayan (birim fiyatı kararlaştırılmamış) imalat ödemeleri için, malzeme ve işçilik bedelinin, yüklenicinin vereceği fiyat teklifine istinaden mutabık kalınması durumunda yeni birime göre hesaplanacağının kararlaştırılmış olduğu, dava dışı yüklenici işi tamamladığını kabul ederek iş bedeline ilişkin son faturayı düzenleyerek davalıya gönderdiği, bakiye fatura alacağı için icra takibi başlattığı, davalı iş sahibinin icra takibine itiraz ettiği, dava dışı yüklenicinin alacağını noterden yapılan temlikname ile, ... A.Ş.'ye temlik etmesi üzerine eldeki itirazın iptali davasının açıldığı sabittir.
Davalı iş sahibi vekili, taraflar arasında eser sözleşmesi imzalandığını, dava dışı yüklenicinin işin bir kısmını yapmadığını, bir kısmını ayıplı yaptığını, faturayı ticari defterlerine işlediklerini, iade etmediklerini, ancak işin eksik ve ayıplı yapıldığını mahkemeden yaptırdıkları tespit ile tespit ettirdiklerini, sözleşmenin iki tarafa borç yükleyen sözleşme olduğunu, ödemezlik def'inde bulunduklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Yukarıdaki Yargıtay karalarında belirtildiği üzere, eser sözleşmelerinde işin imal edilip teslim edildiğini kanıtlama yükümlüğü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini kanıtlama yükümlülüğü ise iş sahibindedir. Yüklenici işi teslim etmediği sürece iş bedeline hak kazanamaz. Dosya içerisinde işin teslim edildiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve ... bulunmamaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 21/1 maddesinde belirtildiği üzere, faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşmektedir. Ancak aksinin ispatı yazılı delille mümkündür.
Davalı taraf takibe, temlike ve davaya konu faturaları ticari defterlerine işlemiş ve faturalar TTK'nın ilgili maddesine göre kesinleşmiş ise de davalı faturalarda yer alan hizmetin alınmadığını aleyhine yapılan icra takibinin kendisine tebliğ edildiği tarihte Mahkeme kanalıyla tespit yaptırarak fatura içeriğinde bulunan hizmetin eksik ve ayıplı yapıldığını ispat etmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davası olmasına rağmen mahkemece keşif yapılmadan tarafların ticari defterleri inceleme konusu yapılarak bilirkişi raporu alınmıştır.
İtiraz üzerine, tespit bilirkişileri Elektrik Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ..., Makine Mühendisi ...'den bilirkişi raporu alındığı, tamamlanmayan kısmın maliyetinin ... Mühendisliğin verdiği teklife göre eksik bırakılan 1,2,3,12, ve 13.'üncü maddeleri toplamı olan 20.000,00 Euro+KDV olduğunu, 27/12/2019 tarihli kur'a göre bu iş kaleminin KDV dahil 156.036,12 TL olduğu, toplam eksik işler maliyetinin 164.343,06+594.003,08+156.06,12 =914.342,26 TL olduğu, davalı ...Ş. tarafından faturalar gereğince dava dışı ... Mühendislik Ltd. Şti'ne ödenmesi gereken miktarın 964.264,77 TL olup eksik iş bedeli düşüldüğünde, davalı ...Ş.'nin bakiye borcunun 49.882,51 TL olduğu dosya kapsamı ile sabittir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş E.-K. sayılı dosyasında Elektrik Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ... ve Makine Mühendisi ... görev almıştır. Mahkemece, yargılama aşamasında tespit dosyasında görev alan bilirkişilerden rapor alınmıştır. Bilirkişi heyeti usulüne uygun olarak oluşturulmamıştır.
Mahkemece yapılacak iş, konusunda uzman 2 elektrik mühendisi ve bir inşaat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi heyeti ile, .... Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı tespit dosyası ve tespit dosyasında alınan bilirkişi raporundaki tespitler ile tüm dosya kapsamı nazara alınarak sözleşmede yapılan işlerin sözleşme birim fiyatları ile, sözleşmede kararlaştırılmayan işlerin ise yapıldığı yıl rayiç fiyatları ile, eksik ve ayıplı kısımları var ise bunlarda gözetilmek suretiyle değerlendirme yapılarak ve davalı tarafından yapılan ödemeler mahsup edilmek suretiyle rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir.
İlk derece Mahkemesince eksik inceleme ile davanın kabulüne ilişkin kararı usul ve yasaya uygun değildir.
Davalı vekilinin istinaf talebi yerindedir.
Sonuç itibariyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalı vekili istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, yargılamanın yeniden yapılması için dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a.6 maddesi uyarınca davalı vekili İstinaf Başvurusunun Kabulü ile,
2-....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/01/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
4-Davalı tarafından yatırılan 10.000,00 TL + 4.000,00 TL + 1.955,27 TL ( toplam 15.955,27 TL) nispi istinaf karar harcının talep halinde yerel mahkemece davalıya İADESİNE,
5-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye irad KAYDINA,
6-Davalı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 54,40-TL posta gideri toplamının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 359/4. maddesi uyarınca, kararın ilk derece mahkemesi tarafından TARAFLARA TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a ve 362/1-g bendi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/04/2025
\t\t\t\t
...
Başkan
...
*e-imzalıdır*
...
Üye
...
*e-imzalıdır*
...
Üye
...
*e-imzalıdır*
...
Katip
...
*e-imzalıdır*
Bu ... 5070 sayılı elektronik imza kanununa göre elektronik olarak imzalanmıştır.