T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1617
KARAR NO: 2025/534
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/06/2022
NUMARASI: 2021/965 E. - 2022/797 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/03/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Ayvacık Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/70 esas sayılı çek iptal davasında çek bedelini talep etmek adına Çerkezköy İcra Dairesi ... esas sayılı icra takibine itiraz edilmesi nedeni ile itirazın iptali davası açıldığını, davacı ...'ın ... İnşaat firmasının sahibi olduğunu, zayi olan ve iptali talep edilen çekin arka yüzünde davacının son ciranta olduğunu, dava konusu çekin yetkisiz hamil olan davalı kişi tarafından ele geçirildiğini ve tahsilinin yapıldığını, davacının maddi olarak büyük zarara uğradığını, bu nedenlerle davalının mal kaçırma ihtimali göz önüne alınarak adına kayıtlı menkul, gayrimenkul mallar, 3.Kişilerdeki hak ve alacakları ile banka hesaplarındaki hak ve alacaklarına dava değeri esas alınarak ihtiyaten haczine karar verilmesini, yargılama sonunda istirdat taleplerinin kabulüyle çek bedelinin çekin haksız olarak tahsil edildiği 30.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; \"Davanın REDDİNE,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ...’ın ... İnşaat firmasının sahibi olduğunu ve ... Bankası'na ait ... numaralı, 50.000 TL bedelli, keşide yeri Çerkezköy olan çekin 3. cirantası olduğunu, ancak müvekkilinin çeki düşürerek kaybettiğini, bu nedenle Çerkezköy Cumhuriyet Başsavcılığı’na 2020/8404 soruşturma numarası ile şikayetçi olduğunu ve çekin iptali için Ayvacık Asliye Hukuk Mahkemesi'nde dava açtığını, mahkemece istenen teminatın müvekkili tarafından aynı gün yatırıldığını, ancak dava konusu çekin yetkisiz bir kişi tarafından ele geçirilerek ... aracılığıyla bankaya ibraz edildiğini ve tutarın tahsil edildiğini, müvekkili ile çeki ele geçiren şüpheli arasında herhangi bir hukuki veya ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilinin çeki ciro etmediğini ve çeki ele geçiren kişiyle ticari bir menfaat ilişkisi olmadığını, davalının mahkemede verdiği ifadede davacıyı tanımadığını ve meyve-sebze ticareti yaptığını, çeki ... isimli şahıstan aldığını beyan ettiğini, ancak müvekkilinin ticari hayatında yaptığı tüm alışverişlerin belgeli ve faturalı olduğunu, bu nedenle meyve-sebze karşılığında 50.000 TL bedelli bir çekin verilmesinin mantıksız olduğunu , müvekkilinin, kendisinden sonra çeki haksız olarak ele geçiren ve ciro eden ... ile herhangi bir ticari veya hukuki ilişkisi bulunmadığını, mahkemece müvekkilinin ticari defterleri ve banka kayıtları incelenmeden ve taraflar arasındaki ticari ilişkinin tespiti için dosyanın hesap bilirkişisine gönderilmeden davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, mahkemenin müvekkilinin çeki kusuru olmadan kaybettiğini ispat edemediği gerekçesiyle red kararı verdiğini, ancak müvekkilinin çeki kaybettiğini fark eder etmez suç duyurusunda bulunduğunu ve çekin iptali için dava açtığı hususlarını dikkate almadan eksik ve hatalı bir inceleme yaptığını, çek üzerinde müvekkilinden sonra ismi yazılı kişiyle de ticari bağı bulunmadığını bu nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava istirdat istemine ilişkindir. Davacı, sahibi olduğu ... İnşaat adına zayi olan ve iptali talep edilen çekin arka yüzünde son ciranta olduğunu, yetkisiz hamil olan davalının çeki ele geçirerek tahsil ettiğini, istirdat taleplerinin kabulüyle çek bedelinin, haksız tahsil tarihi olan 30.04.2020’den itibaren ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, ayrıca %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Kambiyo senedi olan çek; para borçlarını ödeme amacına özgülenmiş, yazılı ve soyut bir havaledir. TTK'nın 790.maddesine göre, Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. TTK'nın 792.maddesine göre, Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. Davacı çeklerin yetkili hamili olduğunu kanıtladıktan sonra çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunu ispat etmelidir. dava konusu ... Bankası Çerkezköy Şubesine ait keşidecisi Selçuk Köknal olan 30.04.2020 tarihli 50.000,00 TL çeki davalının ibraz ettiği, ve karşılığının ödendiği, davacının yetkili son ciranta olduğundan çeki ciro ettikten sonra kaybettiğinden bahisle ödemenin istirdatını talep ettiği, bu nedenle davacının davalı aleyhine Çerkezköy İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığı, takibin itiraz üzerine durduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çekin keşidecisinin ..., ..., ... lehine düzenlendiği, arkasında sırasıyla ..., ..., ..., ..., ..., ... cirolarının bulunduğu Görülmektedir. Davacı ve davalı çeke ciro yoluyla hamil olmuştur. Çek metnine göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmamaktadır. Davacının kendisinden sonraki ciranta ile ticari ilişkisi olmaması şahsi defi olup, son hamil olan davalıya karşı ileri sürülemez. Çeki elinde bulunduran davalı hamilin TTK 790.maddeye göre düzgün ciro silsilesine göre çeki iktisap etmiş olduğu , çekin meşru hamili konumunda bulunduğu, davalının TTK 792. Maddeye göre, çekin rızası hilafına elden çıktığını ve yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlayamadığı, çekin mücerretlik vasfı gereği, davacının ticari defterlerinde kendisinden sonraki ciranta ile ticari ilişki bulunmaması aynı şekilde davalı ticari defterlerine çekin alınmamış olmasının dahi çekin bedelsiz olduğunu, davacının elinden rıza hilafına çıktığı ve hamilin kötüniyetli olduğunu ispata yeterli olmayacağı bu nedenle mahkemece istirdat talebinin reddine karar verilmesinin ispat kuralları çerçevesinde dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu , istinaf talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/06/2022 tarih ve 2021/965 E. 2022/797 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 27/03/2025