T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 24/03/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 08/10/2024
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 24/03/2025
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, davacı ile davalı sigortanın Alanya 3. İş Mahkemesi' nin.... sayılı dosyasında birlikte davalı konumunda bulunduklarını, Alanya 3. İş Mahkemesi' nin...E. sayılı dosyasında görülmekte olan trafik iş kazasından kaynaklanan maddi manevi tazminat davasının sona erdiğini, 09/06/2023 tarihli ...K sayılı ilamı ile asıl dosya yönünden kurulan maddi tazminat talebine ilişkin hüküm ile birlikte davacının ve diğer taraf...nin müşterek ve müteselsil bir şekilde sorumlu tutularak haklarında aleyhe hüküm kurulduğunu, verilen kararın hem davacı hem de sigorta tarafından istinaf edildiğini, Alanya 3. İş mahkemesi' nin... E sayılı dosyasındaki davacının mahkeme ilamını Antalya Genel İcra Dairesi' nin... E sayılı dosyası üzerinden takibe koyduğunu, her iki tarafın da kararın hukuka aykırı olması nedeniyle istinaf edildiğini bildirip aldıkları mehil vesikası üzerine icranın geri bırakılması işlemlerini başlattığını, davacının hakkında başlatılan takip dosyasına icra dairesince hesap edilen borcu karşılar mahiyette teminat mektubu sunduğunu ve akabinde icranın geri bırakılması kararı aldığını, müvekkilinin Alanya 3. İş Mahkemesi' nin...E. ...K. sayılı ilamının istinaf merciince incelenmesini beklerken davalı sigorta şirketinin mahkeme ilamını takibin dayanağı belge olarak gösterip davacı hakkında Alanya İcra Dairesi' nin ...E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlattığını, itiraz süresinin dolduğunu ve söz konusu takibin 10/06/2024 tarihi itibariyle kesinleştiğini bu nedenle davacının icra tehdidi altında olduğunu, davalı ...' nin başlatılan ilamsız takipte kötü niyetli ve haksız olduğunu belirterek davacının Alanya İcra Dairesi' nin...E. sayılı dosyasına konu olan alacak yönünden takip tarihi itibari ile davalıya bir borcunun olmadığının tespiti ile takibin iptalini, davalının işbu takibi başlatmasında açıkça haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle İİK 72/5 gereğince takibe konu edilen 898.269,23 TL' nin %20' sinden az olmamak üzere davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davalı vekili, davalı şirket tarafından davacı tarafa ait ... plaka sayılı aracın, 11/12/2012- 11/12/2013 tarihlerini kapsar şekilde ...Poliçe No'lu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, 30/10/2013 tarihinde meydana gelen ölümlü / yaralanmalı trafik kazası nedeni ile malul kalan ... tarafından maluliyet tazminatının trafik sigorta poliçesi teminatından ödenmesi için dava açıldığını, Alanya 3. İş Mahkemesi...E. ... K. Sayılı dosyada ...ın davasının kabulü ile davalı şirket poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere hüküm kurulduğunu, davacı tarafça davalı şirketin sadece kusura dayalı rücu işlemi başlattığının ileri sürüldüğünü bu hususun gerçeğe aykırı olduğunu, davalı Şirket tarafından, davacıya ait ...plaka sayılı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması ve aynı zamanda kazanın meydana gelmesinde %100 asli kusurlu olması nedeni ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.Maddesi uyarınca davacı tarafa rücu edildiğini, davacı/ sigortalı aleyhine hukuk işlem başlatılmasında hukuka aykırı bir durum bulunmadığını, iş bu dava yönünden Alanya 3.İş Mahkemesi... E.... K. sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"...Davamıza gelince; davacı sigortalı, sigortacısı tarafından başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemi ile dava açmıştır. Davalı sigorta şirketi davacı tarafa ait ...plaka sayılı aracın 11/12/2012 - 11/12/2013 tarihlerini kapsar şekilde zorunlu mali sorumluluk sigortacısıdır. ...plaka sayılı aracın karışmış olduğu trafik/ iş kazası nedeni ile Alanya 3. İş Mahkemesinde yargılama yapılmış ve Alanya 3. İş Mahkemesinin 09/06/2023 tarih...E....K. sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyasında takibe konulmuş, işbu dosyanın tarafları kararı ile tehri icralı olarak istinaf etmiş, her iki tarafın tehir icra talepleri, Antalya 8. İcra Hukuk Mahkemesinin 06/09/2023 tarih ...D.iş E-K. ve Antalya 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 21/09/2023 tarih ...E. ...K. D.iş sayılı kararı ile kabul edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun “Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller” başlıklı 95. maddesine göre; sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir. Davalı sigorta şirketi tarafından takip ve işbu dava tarihi itibari dava dışı kişiye yapılan bir ödeme yoktur. Ödeme ihtimalinin bulunduğundan bahisle rücu talebinde bulunması mümkün olmadığı gibi esasen davacı tarafından da Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosya borcunun teminat mektubu ile yatırılması nedeni ile Antalya 8. İcra Hukuk Mahkemesinin 06/09/2023 tarih...D.iş E-K. Kararı ile tehiri icra kararı verilmiş olması, bu durumda Alanya 3. İş Mahkemesinin 09/06/2023 tarih ....E. ...K. sayılı kararının kesinleşmesinin beklenmesinin dosyaya katacağı bir yenilik bulunmaması; 28/11/1956 tarih ve 15/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında, “her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine…” gerekçesine yer verilerek, davanın açılmasına kadar gerçekleşen hukuki ve maddi vakıalara göre sonuçlandırılması gerektiğinin belirtilmesi nedenleri ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72/5. maddesi hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı (borçlu) lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde, istem varsa, davacı (borçlu) lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekli olması, davacı aleyhine bir icra takibi yapılmamış olması nedenleri koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Karara karşı, davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, zira davalı sigortanın müvekkilinin mahkeme kararı ile sorumluluğunun kusura değil, kusursuz sorumluluk haline dayandırılmasına rağmen sigorta poliçesine dayanılarak rücuen alacak talebinde bulunmasının onun kötü niyetini ispat etmekte olduğunu, takip tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin herhangi bir borç ödeme işlemi yapmamış olması nedeniyle müvekkili hakkında takip başlatılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının teminat olarak icra dosyasına yatırdığı parayı müvekkilinden sigorta poliçesine dayanarak rücuen talep etmesinin hukuka uygun olmadığını, davalı sigorta şirketinin özellikle Alanya 3.İş Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasında müvekkili ile birlikte taraf olması, bu dosyadan verilen kararın kendisine de tebliğ edilmiş olması, Antalya Genel İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında da borçlu sıfatıyla yer alıp başlatılan takibin tehiri icra kararı ile yatırdığı nakit teminata binaen durdurması göz önüne alındığından bu işlemlerden sonra müvekkili hakkında başlatılan ilamsız takipte davalı sigorta şirketinin açıkça kötü niyetli ve haksız olduğu anlaşıldığından müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilerek Alanya Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Usul ve yasaya aykırı olarak verilen yerel mahkeme ilamının aşağıda belirtilen hususlar doğrultusunda incelenerek kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini, müvekkili şirket tarafından, davacıya ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün ehliyetsiz olması ve aynı zamanda kazanın meydana gelmesinde %100 asli kusurlu olması nedeni ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.maddesi uyarınca davacı tarafa rücu edildiğini, bu bağlamda, davacı/sigortalı aleyhine hukuki işlem başlatılmasında hukuka aykırı bir durum bulunmadığını ve bu sebeple işbu dava yönünden Alanya 3.İş Mahkemesi... Esas...Karar sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması ve sonununa göre karar verilmesi gerekirken yerel mahkemece bu hususun göz ardı edilerek davanın kabulüne karar verildiğini, iş bu ilama ilişkin icra dosyasına yapılan ödemenin sigorta poliçesi teminatı limiti kapsamında yapılmış olmakla menfi tespit davası yönünden ana dosyanın beklenilmesi gerektiğini, anılan sebeplerle yerel mahkeme ilamının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesine göre açılmış menfi tesbit istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davacının davasının kabulüne, davacının Alanya İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı takip dosyası nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı talebinin koşulları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
HMK m. 359/3 uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı sigorta şirketi tarafından takip ve işbu dava tarihi itibari dava dışı kişiye yapılan bir ödeme bulunmamasına, davalı alacaklının takipte kötü niyetli olduğunun ispatlanamamasına, kötü niyet tazminatının yasal koşullarının oluşmamasına, HMK m. 355/1. gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1-b-1. gereğince istinaf başvurularının esastan reddine karar vermek gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekili ve davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40 TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince yazılmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 61.360,77 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL maktu istinaf karar harcı ile 14.912,60 TL nispi istinaf karar harcı toplamı 15.340,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 46.020,57 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince yazılmasına,
3-Davacının ve davalının istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından davacı ve davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1. bendi gereğince aynı kanunun 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.24/03/2025
...